장음표시 사용
181쪽
misnstranda sunt immediate exi deremi is libus Miri Nitis hominis titudem' monstrantur ex legibus aliis jam antea demonstratis. Quo rho animum advertas ad modum , quo leges triturales notis
innotescunt recte in primitivas 3 derivativas dividuntur.' Quaenam sint primitivae, quaedam derivativae , patebit suo loco, ubi earum demonstrationes exhibituri sumus. Haud dissiculter vero perspicitur, primitiva esse magis manifestas
dies ivativis Unde est quod primitivae vim omnem dis titionem adducimium pr-- ab iis, qui media
demonst atriae sunt ignari. Ceum eum legimi iuuinalium aliae tat primitivae, alia derivativae fieri haudquaquampo . ut omnium rario immediate ex essentia hominis ejusque natura detur, etsi omhes smul rationem sumentem non au-beant nisi in essentia atque natura hominis renunque, atque
hac posta ponatitur omnes simul. -
Vales tum leges natui xles perimmae darit jus ad ea, quae ad ebissessiis ita jumlandum obligationi naturali M. auia sunt s. i5s. ω λ amobrem coem obligatio veniat sta bus meo nivis prohibiti ico 63.164.3, omnes leges pernussivae legem quandam praecei tivam, vel pressibitivam pia supponunt, atque adeo nonnisi ex legibus praeceptivis prohibitivis deducuntur. Quamobrem cum seges naturales sint derivativae, quae ex legibus aliis deducuntur 3 383. lese permissi r haturales omnes sunt derivativae. Cum lex si regula, juxta quam actiones naturales deteris minare obligamur s. Igi , ex vero prohibitiva obliget ad aliquid non agendum f. 63 , praeceptiva ad agendum s. r64 permitiis vero nominbus detin aliquid agendum,el , non agendum 3. 6s); lege, permissio proprie lo tuendo - non sint leges, sed leges permissu naturales tantummodo
182쪽
suadet interimno recepto ab 'γ .m vero derivativarum tam pracepti m , - - - tum dirimi tmininis rationes dantur legales. Etenim lege naturale pri birtim mitivae immediate exilentia, natura attributi hominis δενι- .ii ,
demonstrantur I 483. , adeoque actioneS, ad qua com rati mittendas obligant, essentiae & attributis hominis con nes Miramunt actione vero, ad quas Oinittendas obligant, iisdem si, repugnant. Quoniam itaque actiones rectae sunt, quae L sentiae attributis hominis conveniunt minus rectae autem, quae eidem repugnant s. s. per reetitudinem actionum intelligitur, cur istae leges sint in numero legum naturalium. Rationes igitur earum a rediitudine actionum desumunturis. μνια. , adeoque morales sunt 'L 33 ero Leges derivativa ex aliis deducuntur, sive prohibitivae fuerit, in e praeceptivae s. 83. . Quoniam itaque per alias leue, intelligitur, quod sint in numero legum naturali-iun ratione earum ex aliis legibus desumuntur. Quamobrem cum legalis sit ratio, quae ex alia lege desumituri 34. leges naturales deri lativae tam praeceptiva quam prohibitiva rationes habent legales uem iero aior . . Quod'lam iraturales methodo dem strativam systerila
redigantur, demonstrationes rationes earundem patefaciunt. suadere igitur ut in rationes iqum naturalium inquiramus. Mei estae suidere, it quis risorose demonstrentur. C terum me tacetve patet clamonstrationem alteram valere quo- que de legibus permissivis, quas omnes esse derivati vas modo ostendimus 3 I9M Quod vero eaedem rationes taminino
183쪽
R. iones Ratione te es legum naturalium non sunt cimniam gais piae ratio uinciens. Desumuntur enim ex legibus iraturalibussiari aliis β. 334), adeoque arta ope non intelligitur, quod lex aliqua lit In numero legum naturalium, nisi si ea, ex qua desumitur ratio, it in ea lilndem numero. Quoniam vero per rationem lassicientem Intelligitur cur lex aliqua data sit in numero legum naturalium 3 s Ohrol. evides est, legales ratione legum naturalium non esse earundem
rationem uincientem. Eodem modo hic sese res habet a in retralibus vi,.
hus ubi ratio desumta a caula contingente D est uilici g, veluti si quaeras cur tu existas ciationem reddis, quod tis a parentibus tuis genitus neque enim existentiae rationem sussis. . . cientem habes, nisi ubi perveneris ad hominem primu tu, quia Deo Vς - , adstoque eodem modo seninis non est Mo
P, -Mὶ mirum legalinc cum X legibus alus desun antur is 4. , in is reislvuntur in rationes illarum legum, e quibus ipsi de sumuntur. Quodsi harum quoque rationes fuerint legalei
cuni nec caedem sint ratio sufficiens earundem s. 86 ne cesse est, ut denuo clij lvantur in alias, donec tandem te minentur in ea , quae ex alia lege non de semitur, consequeri ter in ratione lestiana primitivarum i 83). Quoniapi leges priuaitivae e essentia Wnatura, atque ζtributis hominis, qua rationem sussicientena in illa habentis. i47. ια , -- mediate demonstiantur L i 83. earum ratione ex essentia& natura hominis rerumque tanquaua e fonte suo deri
vantar. Vnde patet qtiones esses esum naturalium
184쪽
Atque adeo raret, cur clupra lassiti vestismis segem ritur lam, quod nonem susscienterii in ipsa hominis rariunque essentia atque natura habeat 3.13s, uel etiam quod ipsae leges permissi vae naturales , quarum rationes lagalai sunt
f. 8a nonnis in hominis rerumque Essentia atque natura uionem sussicientem haheant, Ultim, ac EO legum iraturaliuntoninium ratio est hominis rerumque essentia aruue natura
rave in ratas Adlar re in Has ei essentia Cum eni--ε convenientes Henim Lex naturae rasionem sussicientem ementiat ipsa hominis rerumque essetitia atqu es natura agnoscit a nisus. 3330 consequenter actiones, quas binmittendas prae- v. arimi cipit, in ipsa la inunis arerumque essentia Mque natura ititio varum essem sufficientem hab cete debent, nimirunt ut per calidem prohibiti--
intelligaturi, cur hae actiones sint ab homine committendae rums 46. Ioh). llamobrer cum a uΟΠCS elliantiae ac I arulae culunt conveniant, quae in es entiain natura susdem ratione ni iussiciei item habent f. s. lex natura nos obligat ad committendas actiones es entia ac naturae noltra convenientes. Et quia nos obligat ad actiones istis contrarias
D mittendaS quc Raecipit , 67. 680, necesse est, ut acuones, ad qua itterae' nos oblisat, eidem disconve-
Satis patet ex iis, quae in superioribus de actionibus, ad quas committendas& omittendas nos obligat ex naturae, demonstra vimus L. L 7. Ial. 3 et , quidem demonstationes probe
impense H -, P ipsun hominis essentiam atque -
: ita istiusmodi actiones sim ab aurinime conse istis stlae , vel omittendae Erideoli essentiae aenarimelim mirus 'convenire, is eidem disconvenire seu repugnare ὀι
185쪽
omnim committentarum potentiam physicam habet, alias emtemis se spicit, si homo me velit, ut nulla ex parte nactio. ne ipsius talpiam desiderare possit, hasce actiones esse eom. Remus, iis vero oppositas ommittendas. . Et hocsbi o.
hint qui jus naturae in convenientiain disconvenieatia actio. num humanarum cum natura hominis consi1 rmam:
sub natura enim essentiam comprehendungi, quam ab eadem minime distinguunt Nobis igitur non contradiciant, qui convenientiamin Etruri sinu in actionum cuin natura his Inana principium.i is curulis est, mi ι - φJR RU L. perioribu Mengimus, princitium cognoscendi legum ni ἡκ liuit, , omni nimba iis determihationem actio. . . liberarum per easdem rationes, per quas deterentnantar naturale, non vero per diversas r3. 79) nos enim docemiis,
undenam constet, quo actiones quaedam naturae humanae ' e Veniant vel disconveniant Nisi convenientia & discomvenientia actionum tum natura humana distincte explicetur, quod vulgo fieri non sedit, nec accurate demonstrari potest quaenam snt illae actiones, qua nMurm -- ronominiqua nam vero sints quae eidem rc pugnam με mn sinata
huc desideratam Mirilis με o nia ad rem uestatim. Etenim se naturae nos obibῖ F gat ad actiones essent in naturae nostrae convenientes com-zitendast ad eis lavenientei omittendas I. 8 8 , conse-
186쪽
. - . - Homo igitur studere labet, ut quim uid agat, recte agar. Unde nulla nominari potest actio humana, in qua non ahq 0e i possit naturalis obligatio P utemur hoc prineipis, in 'Ilicandis ossiciis lege naturali bitis. minurum quatenus,asilia convenientum iunidam habet cum essentia, M. tum humana, eatenus ad eandem obligamur, modo in se noti sit illicita. Immo into in se issicit eatenus mala non es . quatenus aliquid rectinidinis habet. Sed haru suo loco elisi is constabunt. Quoniam actionibus lege naturali tantummodo per Os aris missis sua est rectitudo, quemadmodum animum c ad naturalis exempla advertentibus patet, lege autem naturali ad ean quoad acti
recte tammittendas obigamur. E. gr. Uscari est actio lege naturali permissa prout suo Io 'eo ostendemus. Enimvero actio haec suam liabet rectitudineuit unde est quoa camitur, si ab ea deficit, laudatis vero ab artis piscandi peritis, at milius in ea datur desectu, ' Lege igitis etianirali obligamur id rectepiscandum, si piscari volu ad legem naturae prae xivam ruis et, eum essentisthin
auiminis determi somnus conveniant adeoquerationem cis .fieientem in iisdem habeantis. 64. . Nimirum quicquid agis, : tum intelligere debes, quomodo sit age una, tvi necesse est ut Φelis ita agere que i admodum agendum esse agnoscis, nec in locomotiva quoad actus externor desiderari quidpiaminiatis.
Cum bonum sit, quicquid nos statumque nos imMAAsriat
187쪽
ννὸμ- persectionem nostram statusque nostri m in promovet. quam alterum I. 39r. . Quamobrem cum lege naturali obligemur ad perstruonem nostram statusque nostis promovetulam s. is ad aliquid vero eidem desit, quatenus maior a nobis obtineri poterat; non est quod dubitemus, qui jure naturali obligemur etiam ad id, quod altero melis inest, eidem praeserendem.
Nimirum qui melius praeserre negligit, quod nunus M.
num est, is perfectionem suam statusque sui eatenus prom vere negligit , quatenus eandem majorem reddere poterat. Non igitur dici potest omni ex parte fatissetis e chligationi naturali. Immo nemo non experitur in seipso volui talem generaliter determinatam esse-Id, quod melius est alimo; eidem praeteretulum. Vnde qui hociscit, agat , 64, .
Quamobrvin cum lex naturae ad recte agendum nos obiit α 3. Mu); ecquis est mn dubi et nos quomi eademlege Nitori ad id, quod alter melius est, dem mesererimini. Hoeno nobis objiciat, quod obi a nem naturalem silua, suos terminos ea tendtinus fert enim eos noti ipsius
Masam sic Fine legio miratis cis non est nefigenta, quem, i inodum lueese tu, si constibii loco. Sunt enim qua damcontra issem nanatio persectivam , qua non sint simplicitet
ae ea, quod agen liberinidecet, unico cabulo dicitii, O in . Qiamobrem cum agens liberum quid Gceat, si in iis, quae ipsi per naturam insunt, contineam aliqua nitio, curii potius velle debeat, quam aliuas. 33 a. . . et ἀ-J; ---- et rabio, μιε- σαν - es e qui tanquam ad eum pertinem*ectat ,
188쪽
meorum adeo spectatur in omnibus omnino hominum actionibus, etiam honestis, quatenus quidpiam iis superaddit. quod per se iisdem non inest, inesse autem debere intelligiti
tur, ubi ad actiones honestas alias vel habitus acquis tos tam intellectuales, quam morales, statumque hominis externum iresertur. i. gr. edere cibum, qui bene sapit, est actio jure aiaturali permisia ' quatenus sanitatis ac vitae conservandaes alia edimus, edendo obligationi naturali satisfacimus modsi vero inter edendum, cibo deglutito, linguam a palato M.Lia a se invicem non sine aliquo strepitu separamus, id minima decorum habetur, quia cibum appetere videmur non sanitatis ac vita conservandae, sed voluptatis ex cibo percipienda graria, contra obligationem naturalem, seu honestatem. Quamobrem labia, cibo deglutito, a se invicem non separare, nisi
ubi cibus ori denuo ingerendus, id facere sine strepitu, decorum recte habetur.
Id ex adverso, quod hominem dedecet, Indecorum I Maro vocabulo unico appellatur. Dedecet autem, quod discon inviae venit cuidam eorum, quae ipsi insiuit vel inesse debent, vel si in statu ejus externo continetur aliqua ratio, cur idem p uus nolle debeat, quam non nolle.
Exemplum, quod modo dedimus mi r 94. - propos-tionem praesentem illustrat. Caeterum quae de decoro ibidem annotavimus, de indecoro etiam tenenda sunt. Habemus adeo principium, per quod naturaliter decorum Mindecorum fiselle distinguitur ab eo, quod nonnisi hominum opinione tale existimat
Naturaliter decori us decremm dicitur id, quod mina reari si do definivimus, quatenus nempe per ea, quae homini vel distis natura insunt, vel vi legis naturalis inesse debent, lulabis. convenientem ejusdem statum , demonstrari potest, quod sua decorum vel indecorum Arbitrammisa appellamus,
189쪽
quod non nisi hominum opinione pro decoro , vel indeco
Quoniam hominum opiniones a veritate haud raro aber- an nemo non videt, fieri posse ut pro decoro habeatur. quod naturaliter indecorum est,' pro indecoro ex adverso,
quod naturaliter decorum est id quod etiam ipsi honestati accidit. Vnde contigit, quod quibusdam gentium moribus
hbrspe Omnes actiones Lege natures praecepta, vel permissae cto IIDAess t Morae, quatous hominem decent. Etenim actiones lege Letenditi naturali praecepta atque permisse rationem seruientem, rati praece cur potius velle, quam non velle debeamus, non habentiri et pro nisi ipsa hominis rerumque essentia atque natura I. 18 . . sibi, se Quamobrem cum illae actiones hominem deceant, quae Dis ora. . tionem in iis, quae homini insunt, habent, cur eas potius velle, quam nolle debeat g. 94. actiones omnes Iege naturali praecepta vel permista hominem decent. Quoni- am itaque actio, quae hominem decet, decora est j. 94. ιaetiones utique omnes lege naturali praeceptae vel permissae iecorae sunt, quatenus hominem deCent.
Facile ex hae propositionein aliis, quae in anterioribus tra-- didimus intelligitur unam eandenaque actionem dici posse bonam, debitam, licitam honestam, decoram sed diver respectu Nimirum bona est actio, quatenus tendit ad perfectionem hominis ejusve status debita, quatenus ad eandem obligamur licita, quatenus ad eam committendam nobis us- qu tei us Per eam Obligationi naturali satiuiseere tu, Volumus decora denique, quatenus eadem nos decet. Quo . iam vulgo divers hi respectus non ea, qua par est, sollicitudine a se invicem separantur ecquid mirum, quod bonum. debitum , licitum, honestum atque decorum multis modis
190쪽
em sumo, iis, ubi tantium να-- --- - - Etenim lex protabiliva natu-m uidines ratis, tanquam sola: μη, in egentia atque bariis: honuius, et natur rationem iumentem habri s. 330, c sequent: cimo' ita at certas atrion o nivemus ioa , in iis, πιι Θή-- -mmi natura insent, ravo continetur chrias potius msolle, quam non milla de M Quat inobrem cum i est uuam Meceant, si in iis, quae pu insent, ratis continetur, Uir eas potius nolle, quam non nolle debeati, is 104- actione lege naturali prohibita ipsum dedeceant dubitat Et quia eatenus o indecor ais, quatenus , unem Iede et s. u. , miles actiones lege natiuali prohibita frui indemne, quatenus hominem dedecenti Hinc sem intestis re, quo respectu eadem actio dici possit
mala, illicita, inhonesta, indecora. Nimirum mala est actio viatenus nos statumque nostrum impersectiores reddit illi cita, quatenus ad eam omittendam obligamur in nesta, quatenus obligationi natius non satisfacimus eam commistendes indecora denique, quatenus ea nos dedecet. Vulgo diversi bi unius eiusdemque amonis respectus attendi minime solent. Quamobrem mirari haud debemus, si malum, illi. eitum inhonellum Lindecorum haud raro coniunctantur,& varia proferantur de indecoro judicia, quae a veritate aliena sunt, essi specie fallant incautos, ubi ex uno alteroque exem .