Philosophia practica universalis, methodo scientifica pertracta ..

341쪽

ν, appenint, in quo Volupt- perennat, quotquot felices esse tuispiunt Quemadmodum vero sua unumquemque trabit cra

' Iuptas ita quoque non e dem causa est, ob quam felice lese arbitrantur homines. Hinc videas PleIO que ea appetentes, unde voluptatem percipiunt nocuam, mox mi elices utur ,

ubi se quam maxime selices arbitrantur. Quamobrem probe notandum est, Maurum s voluptas, qua felicito homimi continetiar.

oti m felix est, voluptate frintur innocua β. 39o. . Sed imnocua est voluptas, quae in taedium minime degenerat, nee taedium parit 3 384. . Voluptas igitur, qua fruitur qui

selix est, nunquam in taedium degenerat, nec unquam talis dium parit. Quod nunquam accidit, iden ne is veren-- dum non est. Felici adeo verendum non est, ne voluptas, gia suitur, in taedium degeneret, ac taedium pariat.

Pater adeo eum, qui felicem, certum est posse, quoὸ voluptati, qua fruitur, nunquam daturus sit poenas , coiise querue gaudium ipsius nullo perturbari metu. suae asseno obstare videntur, ea Jam removimus paulo ante noι. 388.&3. Auget autem selicitarem cogitatio certitudinis, quini fieri nequ-- ut voluptatem praesentem taedio surum hine cogarmir, --- inde percipi tu voluptas, ut de seliri . - -- const inter gaudeamus.

suinam ais tu ite παπι - - , δε--n es; M vho M. Misi . Voluptas tum cum quae initimi parii ἀωπα , in taedium degenerat β 3830i. O voluptate nocin --m uitur, ejus ohiptas in taedium tandem dese in tu tim-ήμ. que parit, mi imitenter non perdurat. Enimvero cum is demum felix sit, cujus volueras perduratis 3'. πα-V. qui nocua voluptate mutur, sella non est.

342쪽

Quoniani nune ii ex vesuptate, qua quis ivtur, imit, inritin sella se, necne , citi empiri , oui voluptatis nocumentum futurum minime praevident, pro .ata habent eum, qui nocua stultur voluptate, Mol e miis videtur. Prius etiam ostenditur hoc modo per indire mim. Ponamus, si fieri potest, felicem esse, qui voluptate nocua itu Quoniam voluptas nocuatae numa,vit A taedium degeneratij. assis felici metuendum esu ne aliquam do voluptas practens in taedium abeat vel taedium pariatimo cum se absurdum 1 39io, qui voluptate nocua stultur, felix esse nequit

Maxima pars hominum fallitur, Malios allit, quod noae voluptate elicitatem aestimetra eam, quae imiscua est.

vel ignorat, vel non mirat, ii aliquo temporis p men ore suo, non sine iraeparabili damio demum detegendo.

S mmam hominis bonum cum uera voluptate consaη tibis, te conuuetitur. Est enim non impeditu progressus ad n a uis a stoloresco nu perfectione s. 37 4 Idem adeo consecutus continuo progreditii ad majores persectioi es, Onsiequeembri, iter persegionis suae sibimet conscius est. Enimvero qui persectionis suae sibi conscius est, Voluptate perfunditur β. sit. 6ch. empir., tant quidem majore, quo major ista fuerit β. si 6. Dch. empird Voluptas adeo cum summo

hominis bono constanter confungitur. Enimvero per se patet, progressum ad maiores persectiones, in quo summum hominis bonum conlisiit G. 3 4.), intelligi de perfectionibus veris. Quamobrem cum Vera sit voluptas, quae ex persectivne vera oritur s. si 4 P Ich. empir. , Oluptas, qua coniungitur summul honum , utique vera est. Atque hoc modo siquet, summum hominis bonum cum vera x aptate consta ter coniungi

343쪽

Inde omnino est, quod quidam ipsum summum bonum in voluptate consistere existimaverint: quam fuisse sententiam Di uri docuit G nidus inurumvis vulgo idem trahuatur noxia omnino opinio quasi summum bonum in OIuptate corporis eonsistat. Voluptas enim corporis nocua esse solet, quam do propter seipsam appentur, nec eam, quamvis ivlaira est, Messii vim bomini.

Nexus Summum hominis bonum cum gaudio instanter comi.- ιo juvitur. Quoniam uiniit uni honunis bonum cum Verancogam voluptate coni ante conjungitur 3 393s, vera autem voluptas in noctia est 3 388δ cons quentUr nunqllam Mae diu degenerat, vel tardilli parit k. 384 luminum bonum conlecutus non modo constanter voluptate perfunditur vera, verum etiam certus est, sibi nietuendum non esse,

ne aliquando eam, qua nunc ruitur, voluptatem taediis Iu t. Quin igitur tanta sit ipsius voluptas, ut taedio locum non resinquat dubitanduin non est. Enimvero praedomi-- natur Voluptas, si tanta suerit, ut tardium, si vel maxime quod adfuerit, non appercipiatur et . Qia. en sis. . Ubi igitur summum bonum fuerit acquisitum, voluptas praed0miruitur ramobrem cum in praedomini Voltlptatum gaudium conlittat 3 6 4 Poch. empir. , tanto quidem ma jus, quo magis praedominatur; gaudium cum summo bono constanter conjunctum esse in dubium revocari nequit.

Testatur experientia gaudere homines de prosectu iri virtute virtutis esse eum gaudio edere actiones legi naturae conformes, onrittere dissormes. Quamobrem cum virtuossis summo bono fruatur 9 38 I. cum hoc gaudium indivulse II X cohaerere debere,in rationi consentaneum est,in ereperientia confirmatur.

- . s. 39s.ssanam usi sumamin Anam consequitu selix es. Etenim nox sic su um bonum cum vi a voluptate i 393.2, atque Saudio

344쪽

constanter coniungitur 39 Quamobreti qui ipsum consequitur, in eo est stlatu, quo vosuptas vera perdurat. Enimvero felix est, qui eo est in tam o 636. ος--mpis. Ergo felix est, qui summum bonum consequitur.

Simimum adeo bomini si beatitudo, vim philosem cam diximus , ne confundatur cum beaticii dine, quae suis a Christo promisti ' felicitas vera indivulso nexu cohaerenti

Unde non est, quod mireris felicitatem ac beatitudinem haud raro confundi ab iis inii in is, quae diversa sunt, distingiten. dis inciente acumine non utuntur. Nemo tamen negare ausit, statum inii ex alto praesupposit resultat, diversum esse ab eo, ex quo relut at

Feliei Hemigιά. --is cul Has 'se νώ -r Quinties auenim Biturium bonum consequitur, iis est 3 393J, ' Vo. .ia sequenter felicitatem una cum satrimo bono consequimur. --- Eliunvero summum bonum custodia legis naturalis acquuritur 76. Ergo Elicitatem quoque legis naturalis c

stodia acquirimus, e consequuttur Felicitas est summi boni indivulsa comes not. 3. 39j.x . . Quamobrem fieri necuit, ut summum bonum sine felicitate, vel elicitatem sine ummo bono consequamur. Medivinadeo consequendi summum bonurn 'esiesraim est inrum idemque, nimirum legis mi ratis custodias. 3 6 λ. L. 397

ea conservari muA Etenim summum bonum cum vera in ciuem luptate s. 393. , ωgamla cotulamerconjungitur 3. 394-λια .con inuenter cum felicitas sit status, rei sciat 3 636. si empiri , mimum bonum atque seli. citas constanter conjunguntur. Enimvero simmum bonum custodia lamnarundis coninuatur, nec ne ea con strvari

345쪽

servari potest 3 3 19. . inare sesicitas custodia legis naturalis conservatur, nec sine ea conservari potest.

Ex ipsa notione custodiae legis naturalis deduci poterat se scitatem eadem acquiri Meonservari, nec sine ea atquiria. conservari posse independenter a summo bono. Enimvero cum ex ea notione de summo bono se beatitudine idem

ostenderim ii 476.378. demonstrationeasse periores minium ad ris ita visini sieris, ut veri a proposijomini evadat lucidiui: id quod in Moralibus haud ruo nec istum. I. 398. ---α- η cusoria legi, naturali elisua M uiri, 'te'. πι- --C Mina ex demonstratione propositionis praecedentis, sua se uia in mum bonum & selicitatem indivulsi nexu cohaerere con fetuis sequenter dem acquiri modo felicitatem, quo summissi mim acquiritur. Enimvero summum bonum acquiri ne

quis sine custodia legis naturalis et 80. Ergo nec reli custodiati. .naturalis ac iusti potest.

s. 399. Meessitas Sis cusoae legis naturesis nemo felix se potest. Et ταμδ. ea enim sine custodia legis naturalis nec acquiri f. 398. , gis natur construm potest selicitas I. 397. . Per se autem patet, ιιι adi θ-licitate frui, consequenter felicem esse non posse, qui felici cisalem. tatem nec acquirere, nec conservare valet. Quamobrem

fieri non potest, ut siri e custodia legis natii dis .iis Misine queat.

Non est, quod objicias, experientiam reclamare toto quippe quae aperte loquatur , homines omni vitio deditos, consequenter a custodia legis naturalis maxime alienos 3. I 33 3aa. , esse omnium felicissimos, ita ut etiam in proverbium abierit apud nostrates, quod quo quis sceleratior eo si sem natior,' homines impios continuis voluptatibus stes, it 'fnralis bene bonis malest: etenim festinis Ma non cost DiuiliZ irale

346쪽

fundenda est eum elicitate, nee semilia adversa eum infeli

citate, nec voluptas nocua eum innocua. Qui fortunatus est',

non ideo felix est neque enim bona fortunae . unde homInum fortuna aestimatur , per hominem reddunt felicem, nec qu nocua sed qui innocua fruitur voluptate felix est

β. 39o. . Patet hinc, quam fit necesse distinctas tradi in Moralibus notiones, ne quae diversa sunt in damnum generis hinnam emissimum conlatiamin.

M.ffungi potes. Etenim qui virtuti deditus non'aetio innatis is ne suas is si naturae convenienter minime determinat s ditis sal.), consequenter cum custodia legis natiualis sis deter e eL minatio actionum liberarum juxta legem natum I. 38. , legem naturae minime custodit. Eniinvero sine custodia lis sis naturalis nemo selix esse potest 3. 3990 nec sine vimite felix quis esse potest quoderatin m. imo virtus est habitus actiones suas l. naturae convenienter determinandi g. 3 et 1. , consequenter cum do terminatio actionum liberarum juxta legem naturae sit custodia legis naturalis j. 33 8.1; testis naturalis custodia avim tute separari nequit Enimvero felicitas custodia legis naturalis acquiritura conservatur 3 396 39r. , adeoque

licitas ab eadem separari nequiti Patet itaque felicitatem a virtute sejungi minime posse. Θωd era iuste m.

Nimmam sumnamus virtim deditum non e sesteriecta est ut custodia legis iraturalis felicitas non quis tiar: quod sane idem est, ac posto medio adsitiem consequendum suffciente, immo cum custodia legis naturalis fit medium -- eum consiliendae felicitaris 4 99. , posito medio unico non

poni finem. Hoc vero absurdum nemo non sarehitur, qui notionem medii ac sinis distinctam animo comprehensam te anet β. 93a. 937. Ontol. . Quae a posteriori oblici poterant,ea

jam tulimus in erypositionem praecedentem μω , 3990.

347쪽

mine vero luctilenter admodum constat, quod superius jam evicimus, virtutem sibimetipsi praemium esse f. 333. neu, ut habet Poeta, pulcherrimam mercedem not. Io, io ut adeo. praemiis aliis non indigeat. loquimur autem de istiusmodi praemiis, quae homini in hac vita obtingere posse recto ra-

ni usu agnoscitia, sepostis jam iis, quae Christus suis r mittit,&ais oriri Theologorum spectanti initio de W- miis no alio respectu hie sermo est, quam lintenus per ex demum introducenta obligatio advirtutemcolendamni eius Felicitas omistitur reansgres e legis naturatis. ita quom o enim felicitas conservari nequit sine custodia lagis naturalis amisinur. I. 39T., consequenter amittitur, simul legem naturae non amplius custodit Custodia legis naturae consistit in deter-

minatione actionum liberarum juxta ligem naturae β. 48. . Amittitur igitui elicitas, actionibus liberis juxta' gem na- tune minime determinatis. EnimVel determinatio actionum liberarum contra lagem natura transgressio lagis na-

turae est 3. 39. . Felicita adeo transgressione legis natum

ainittitur. Tamdiu igitur homo teli est, quamdiu actiones suas iuxta Iegem naturae tanquam normam componit. Quamprimum vero eas contraria ratione determinat, fieri non potest, ut sit amplius felix. Cessat nimirum causa voluptatis verae, quai ustur qui virtuti deditus est rine qua felicitas concipi ne. vit 636 PDe empir. , consequenter ipsa voluptas P nisu eausi voluptatis nocuae, qua nomini appareo italait felicitati, utpote in taedium degeneratura, vel tantium moere

eὸ--ου cum ad tacitatem homini quidpiam conisat, quic- . quid

348쪽

quid voluptatem veram eidem creat 'S 638. V h. empi . s. - quin iam vera selicitaten hominis cauuentur, dubitandusti non est. Red hint itaque honinio felicem. 2Mae reis Enimvero ex bono apparente, quae percipitiar luptas, vera non es, sed tam inibo apparens s. ss9. in L - Quamobrem cum ad Micitatem tantum modo quidpiam conferne videatur, revera autem nil comfert, quod voluptatem apparentem homini orae 3. 638. h. empird bona apparentia ad elicitatem hominis nil da ferunt, etsi quidpiam consere videantur. omnem itaque felicem non reddunt. 4-dera arteruam

Felicitatem veram cum apparente confundunt, qui bona

apparentia appetunt, iniunt latices, si tempore experturi, quod vana specie iuerint deicit. s. o 3. Vitio deae tus fel cesse nequit Vitio enim deditus Cur cisis Iegein naturae transgredituris. 34'. , adeoque eam non ser deditus fuat g. 4o. , seu custodit i 38. . anuIaver sine custo-θ- tidia legis naturalis nemo lati esse potest s. 399o HSQystio deditus selix se nequit

Vitium Melicitas sibi e diametro adversanrer, ut una in eodem subjecto locum minime reperiant. Quando igitur vitio dediti voluptate apparente finiuntur felices videntur, non

sunt. Oui autem istione alieni sinit, ut quod videtis ab eo, quodin, minime distinguant, illorum silicitatem mea, cant, quam ratione Diioves minime desideram

Vitium timinem semmo mais obnoxiam reddis. si Vitii emetium enim habitus est actiones suas contraria ratione d ctus no riges adi, quam lege naturali praescribitur aa. . Quam- κω. obrem cum naturae leψi transgressio sit determinatio actionum eidem colatrariari a 3οὐ vivum in transgressione legis

349쪽

naturae consistit. Enimvero transgressione legis natura in summum malum incidituris aret, Ergo vitio in summum

malum inciditur consequenter vitissim hominem summo Io obnoxium reddit ' Quemadmodum i Avirtuti dedi us es sinino bono stitiis 6 3310 ira adverso qui vitio deditus est, summo malo o,

nonus fit. Sicuti virtuti vitium, ita summum malum sunt,mo bono opponitur g. 374.37sJ Gradibus virtutis respon. dem gradus beatitudinis seu summi boni acquisu gradibus vitii vero gradus summi mali.

q. os. enim legem nativin transgreditur, actiones committit, qua juxta modem erant omittendae s. 33 90. Quamobrem cum lex natur: nos obliget ad omittendas amnes, quae per se

ad imperfectionem nostram hi 'ue nos bi tendunt s. asa. qui naturae legem transfreatur, ea, commistit actiones, quae per se ad imprasinonem nostram, ciueis stri temtunt Quoniam itaque taedium ex imperimi eortum trahit, verum ex Vera sin re γλ-μα ; sta isse, in quo taedii, eaque m perdurant, ex transgre sone legis natinae resutat. Enimvero status, in quo taedia perdurant, institatas est 3 637. IKb empiri, Infelicitas itaque ex ueti gressione legis naturalis resultat, consequem Wr eadem bovi fit infelix.

Videmus adeo, quaenam sit infelicitatis causa. Nimirum homines actiones sua juxta naturae legem determinarent,

siueessorem . 396. , cum legemnaturae transgrediantur, sitelices i. reodum, per ψ- Legem ranime trans Autitur .1od eam esse licitatis eo eauemur inest rinmi gnoscant; sed nomio errore fibi persuadeant, quas felestati nostra obicem ponati Veritates igitur, quas hic demonstra. ani imi mi mom- κ. mum si uter imprimendae.

350쪽

risiam hominem redit infelicem, Iea vitio dedinis Anω- - est sui enim vitio deditus est legem naturae trans - - greditur is r. 'in transgressione legis naturae homo isti Et infelix o s.). Ergo homo fit infelix, quia vitio dedititus consequenter vitiivn ipsum reddit inselicem' infelix qui vitio deditus

Infelicitas adeo vitio divulso nexu cohaeret, quemadmo- dum felicitas virtuti ν εο cum vitio deditus felix esse no queat , 4o3. , sed iὸeo quia vitio dedit .. iussi rei,datur, vi praesentis Turpi ac nocuo errore sibi im2 M u sedera rasstimant, ubi vitiis indulgere iat i

posita transgressione legis natur , una ponimuir ---s- inde est, mod-

nes sim contraria ratione determinat, quain aestari natura determinari Obsbam. Quamobrem cum te vi,