장음표시 사용
381쪽
Quare eum e scientiosus contra consi, rntium agere
quam velit 6 43 Q, nec fieri potest, ut conscientia ejus a. Fruetur adeo libera a 60.
Non nego esse bene multos, qui cum eonsciennos esse M. - aint, se eontra conscientiam agere non putant, hi taciunt, ' ad quod appetitu sensitivo trahuntur Massectuum impetu a, ripiutitur. Enimvero hi supt, qui sibi videntur esse, qui non sint adeoque pro licito habent, quod appetitus sensitivus Massectus ipsis commendat Ianta nimirum est de rectiti,dine voluntatis persuasio, in eam non seni nisi in i L quod est inritin conserine est, existimem, Mimbecillitate judicii a reti in sensuvum a volandite, assectus a servore agendi, quo volutitati divina e sorine, non distinguunt. Unde apparet Urim sit nec esse, ut Nyesiologiae operam sedulam naves s. ouidem conscientiam intemeratam iervare velis, nec tibi aeri conscientiosis, cum non sis.
νὼ bia onficientiosus cosscientia ἀπό/im agit Etenim cor eoastieatra scienti Osu contra conscientiam nunqua illa geli vulti . 437. .m agini Quamobrem cum conscientia judicet, utrum vi legis natur lis vel divitiae actio sit committenda, an omittenda 437. , non vult committet actionem , nisi ligi naturali conso mem , consequenter non vult aliter determinare actionem suam, quam juxta legem naturae vel divinam, adeoque te 'gem naturae es divinam transgredi non vult i 39Q. Enimvero qui conscientia dubia agit, per sculo legem transgrediem di sese exponitis. 447.). Fieri adeo nequi ut conscienti. nus conscientia dubia quicquam agat Constans illa' perpetua volimras, qua est he nihil eon. scientibs, non agendi coim a conscientiam , haud quaquam
permittit, ut conicientia dubia agat. Quamdiu enim igno. rar, utrum actio, cujus estenda occaso ossertur, sit contra conscientiam, nec ne agendi voluntatem habere nequit, quoniam voluntas agendi, quamdiu dubia est, incIudit voluntatem Diuitiae by Corale
382쪽
inem agendi raram, esentiam eum immi legem sererisse Meorum contaemum agere se unum idemque.
ponat dubitari neqtur oderat unum. Actus conscientiae explicabilis est per syllostismum β. 4 3 i. J, adeoque ratiocinando absolvitur . . 33α . . Quoniam uaque ratiocinando Iese exerit usus rationis s. 43s. P Ich. at.b actuS c inentiae non elicitin nisi usu rauonis
modera altera m. Hinc intelligitur eur juvenis a nativitate stird in mutus, cum casu foriuit auditum N posthae sermonis usum aeisquisivisset, It aaheologis examinaretur, nullam de morsitate actionum notionem haberet, ouemadmodum ex Historia
Academiae Resiae Scientiarum Parisinae alibi retulimus 3. 6 r. be raro Cimbat enim tam ionis, quamdiu surdus inutiis sermonis usi destinietatur, neque distincta de iis, γα μ' sensum eadebant, iudies seminat, multo minui de sis ratiocinaritur. Fieri adeo non poterat, ut conscientiae s. 4 3. Bνωρ eoaescientia earent. Marent enim ration ca sexti et 6 a. bch rat. ualnobrem cum conscientia supponat e scientia rationem ' rasa. , neque adeo cadat in eam ratione destitu-rare ναtiunt bruta conscienti carent.
Nimirum bruta agunt, ad quae appetitu sensitiis trahum tu es assectuum ampetu abripiutitor, nec ad actiones suas animum advertunt judicaturi, num bonae sint, an malle, gnitione universalium , iudicio 8 ratiotinio destituta f. 76o.
rati . Actu adeo conscientia nullus in iisdem elici
383쪽
νὸδιιὰν - μην-- --. Etenim si quis constientiae habet or. o. o. Mi iste es malitia morali judicium the reboim&de ea committenta vel omittenda practicum f. sum est , is Quam situr actionem legi consormem, ideoque comminendam iudicat, ea demulsi is, adeoque omittenda est, xviris quam actionem legi di se
mem, de M omittendam amicat, ea eidem consertas est, adeoque committendat sos. Dio 16 3 is Pisa. ro. -H. damobrem si indum conscientiam agit, a mem committit, quae vilegis erat omittenda, & vicissim eam omittit, qu ei vil gis in commis
ter aruones suas contraria raritae determi nat, quam iuxta legem determinari debebant. Enimvero qui actiones suas contraria latione determinat , ouam juxta legem detrem, nari debebant, legem transgredituris. 39. . Transgred, adeo legem conscientiosus , si secundum conscientiam erroneam intuitu legis praeceptivae, vel prolubiuvae agit.
Enimvero qui secundum conscientiam moneam agit, ideo actionem committit vel omittit, quod ibi persuadeat, vi legis eam esse committendam, vel omittendam, consequenter animum habet actiones suas juxta lagem deter-
minandi. Enimvero qui suxta legem actiones suas deterua,nat, eam serVatis. 3η. . Quare qui secundum constientiam erroneam agit, animum habet et vandi legem. Eam vero
transgreditur conscientiosius, si secundum conscientiam er- roneam Intuitu legi praeceptiVae, vel prohibitivae agit per demo rata. latet laque conscientiosum, si iuxta conscie tiam erroneam agit intuli legi praeceptiva vel prohibitivae,
Non adeo susscit esse eonscientiosum, sed curandum est reconsesentias recti rem ' Falluntur plurimum, qui
384쪽
' '' agant, ut , vim ac rectum reputent, quod eidem conserine.
Iimul raro eontingit, ut homines conscientios magis noceant, quam qui nullius sunt conicientiae, hi err ne utuntur cona
scientia, quidem potentes fuerint vel penes potentes autori. late pollent. Videant itaque,tquam noxia fit eorum euitia, qui rationis imperio conscienum subesse nolunt
Nimirum actio dicitur peccatum in resatione ad legem
tartim viaemonendum fuit, ne aefinitio peccati inabusum tralia tur In genere diei nequit, actionem legi contrariam eme peccatum Dantur enim leges humanari quae naturali r pagnant, ac ideo nullam obligandi vim habens 9. Is I. , ut qui contra eam agit, non pec t peccet vero, qui secivium e mdem agit. -
. 44 I. Ucuntiosus secun m conscientiam erroneam istium God μι- praeceptivae σμπειιιravae agens es in genere qui ocu e. um iam conscientiam erroneam agit, peccat. Etenim conscientio eo cis msi secundum conscientiam erroneam agens intuitu linam
praeceptivae, vel prohibitivae, legem Wansgreditur. 390,&in genere eodem, quo idem modo pater, quod legemitii grediatur qui si cundum conscientiam erroneam in dato casi agiti Enimvero qui legem transpeditur actionem
stam contraria ratione determinat, quam iuxta legem deter minari debebat lay. . consequenter cum in doctrina de .conscientia legis natura vel divinae potissimum habeaturi
385쪽
monian inistrepertat qui assionem Iegi naturali ves db
vinae conmuram patrat s 44o. conscientiosus secundum conscientiam erroneam agem Win genere servus Mum 'conscientissi erroneam agit indutu sis praeceptivat, vel prolubilivae, peccati. Apparet adeo, quam se nee , mus a pereatosninvsenem invare velit animum, ut monem excolat, neqvie snti O iuturae, ignoret,' iacta rite discernens in applicanda lege naturali vero miniine aberret s. 43 Omittimus hic ut iri aliis, ine ex scriptura sacra tacent Theologi Philo sophi enim non est committere ἀστάβα, ις αλλα, νος, ae importune sese ingerere iis, quae lumini rationis impervia sunt. Ubi Philosophus desinit, ibi incipit Theologus superaddens ea, quae in philosophia desiderantur. miscrimen hoe inculis eat D. Trimas, primae se Mia quas. 7 . an. c. com s. dicens: . Peccata a Theologis confiderari ut omnia Dei a philosopho' uisum Eotunitationem quiliamise eis e . et ex AugU
sta legem naturae, M. conina timon Meipiis rationis diis, strat quai lii . consiluiniec Famam ratiori conlisines, quaenam eidem dissumes seu conuariae. Ethineparet, cur D. 3 - 1 -- 'Mi orbium eous eruo peceata uessitu conua rationem.
386쪽
ii Ritur. hine quoque mi sim est peccatum g mirvo livitati divinae conlitarium est
Ni rum unum ideinque est . sve diera peccatum esse eon m legem naturae, sue contra voluntatem divinam, nisi Moavolimio divina latius pateat, quatenus etiam complectarii vo , tantatem revelatrin, Philosi pii qua tali ignotam. Unde una Voluntate revelata pendent, o explioue Theolre in .
Rositis pecea ipeccatum es seu peccere velle pecca-- peccaretanis es. Etenim qui vult peccatum, vult actionem legi m- uelle sirturali vel divina contrariam s. 44o. Lex nos obligat adpeccasMm committendas vel omittendas actionei β. is c), consequenter cum actionem, quae col14s II tenda, committeIe Velimus, eam, quae omitteoda, omittere velimus necesse sit, quod per se patet, etiam nos obligat ad volandum actionum commissionem, vel omissionem. Quoniam itaque volitio actionis legi contrariae eidem contrariatur, actio autem legi 'contraria peccatum estis. 44o. volitio etiam actionis legi contrariae, adeoque peccati peccatum est, consequema peccare velle peccatum est.
Nemo miretur, quod volitionem sistionis legi contrariae Peccatum dicamus etenim peccatum prImario haeret volum, rati, nec imputattur peccatum homini, nisi quatenus a libera voluntate proficiscitur, quemadmodum deinceps videbunus. Unde homicidium non imputatur furIos, qvi rationis usu
destitutus non libere agit, sed brutorum instar a Nero sensi rivo impellinu ad actiones fias Ius natura nos. obligat om rectitudinem 4 189o hi rectitudine actionis raso effinitiabenda est a solitionis , D, Unde factio conitati esse non de re, nee -- vovnonis eidem conmis rietur necesse est
387쪽
legi naturae vel divinae contrariam judicat, etiamsi non sit; eam pro peccato habet o 44o mar eam hoc non obstante committit, peccatum committere vult. Enimvero peccare vestem catum est . . Qui igitur actionem ridem consorimen ummittit, quam eidem contrariam esse
Nimmim ex pure agentis perinde est, Me actio , comminit. legi revera repugnen an saltem repugnare villa Mur,
cum eandem committeret, etiamsi certo sciret eam legi esse adversam. Est adeo ipsi contra legem agendi constans volui quae quod sit peccaminos quis dubitet
-υ mire δεηρje-- emone- etu, perem Ne seu--ennum qui conscientiam erroneam habet, is judicat, acti μ- .' Gnem esse legi naturae vel divinae contrariam, quae hon est ι- agens is , Quodsi ergo contra conscientiam erroneam agi meo actionem committit, quam legi naturae vel divinae uariam judicat . etsi eidem conveniat vel saltem nona pugneti Eisimvero qui aerionem legi naturae vel divinae contrariam judicat, quae eidem ianvenit, ei saltem non repugnat, , hoc non obstante eatidem committit, peccat 3 4 s. . Quare qui contra conscientiam inroneam agit,
peccat. Qui contra conscientiam erroneam agit, semper peccat,
quia semper agit amnio pereandi, nonnis ex accidente est. quod mus externus non si conira leum. Ast non serem actus externus peccaminosus est, sequis' secundum consciemtiam munieam agis, tui actio aliqua potest e lege per missa, quam eidem consistinemuridis nem judicat, ut ipsi liberim sit committere vel omittere, utem, quam ideo
388쪽
mmdum conscientiam erroneam agit, is non peccandi animo
agitii 4390 Quamobrem et existimet, se ad actionem
omittengam vel committendam esse obligatum, quae lege naturali permissa est error in praxi miniane influit, ut adeo nec actus externus a rectitudine deficiat.
s. 44 T. uui conseientia dubia agir, periculo legem transgre-onscie/HOHIese committit. Etenim qui constientia dubia am, tia dubia is dubitat, utruin atrio legi sit contraria, an eidem conve- et tis 3 niax ao. adeoque ignorat, num eidem contrarii sit; risu man conveniat o. i et Parcu Theoι naro Quodsi ergo commentia dubia agit, tam facile accidere potest, ut actionem legi contrariam, quam dem consermem committat, seu ut actionem suam contra naturae legem, quam iuxta eandem determinet. Quamobrem cum legem transgrediatur, qui actiones has contraria ratione determinat, quam juxta i
s determinari debebat . 390 evidenses'. quodlegem transgrediendi periculo se committat, qui constientia dit in agit. .
Quemadmodum periculo errandi sese committit, qua ans umiris et propositoni, de qua dubitat, utrum Vera, antiis se iis periculo quoque legem transgrediendi sese ex ponit, qui actionem committis,in qua adnite dubitat, utrum vi legis naturalis, vel dirime sit committenda, vel omittenda. Unde apparit, actionem juxta conscientiam dubiam sese M. bere ad voluntarem, quemadmodum inmisiis dubius ad imae ctum.
Iu eonfitemia dabia agit, peccat. Etenim qui eon δε eansi seientiam dubiam habet, de veritate iudicii sui, quod fert ulla d biade actione committenda vel omittenda, adhuc dubnat 3 et ηι ι 429. consequenter ignorat, an actio ea sit committenda,' sin uetulus 'a . mers L . quam
389쪽
ram committere vult, ves cujus comini tendae occasio a. tur, vel num actio sit omittenda, quam omittendam egr. v. gr. radent alii it et Parca soc Quodsi glitur hoc non obstante agit ataonem committit, quae nexi, legis natum vel divinae omittenda sit adhuc veretur, veseam omittit, quae ne committenda sit metuit, consequenter Aonem edere vult, etiamsi conting meam esse lagi comtrariam. Quoniam itaque actio istiusmodi peccatum est o. necesse est ut peccatum velit, periculo legem transgrediendi se libere exponensis 447a. Enimverovellem care peccatum est j. 44 J. Qiamobrem qui conscientia
Nota est quod excipiari, tunc demum peccari, ubi contin. git conscientiam dubiam esse erroneam, cum tum demum edatur actio legi contraria, sue privativa fuerit, sue postrea. Neque enim hic actis externi habetur ratio, sed voluntatis
noluntatis, in qua λο a malim morale, quod actionem esicit peccatum. Quando ossicia erga Deum demonstraturi sis L . mus, tum claritane Pictit, semperi cui in Deum, quoties contra conscientiam erronea conscientia dubia agitur, violato ossicio erga Deum. Hoc peceminit Deum cum sta actione quae contra onscientiam erroneamvis conscientia dubia editur, inseparabile action: Husam convenienteni inficit, ut in peccatum Uer crev
orifusHyone enim conscientia dubia agentem esse conscientiosum. 3. --- Quoniam qui conscientiam dubiam habet dubitat, mimagis con- aruo sit commistenda, an omittenda s. uod, consequentre sientia ignorat, an actio sit les consormis s. 4i et Parr. I. ThracmQ in agendo non sequinii rarum de actionis consem, te cum lege judicium, consequenter secumdum conscie 'iam minimo suo. ir amo em cum consumti.ssis
390쪽
contraconscientiam nunquam agere Velitii 4370, adeoque nonnisi secundum eandem re it qui conici ua dubia astu, conscientiolus non est
Conscientiosus motivo utitur consormitate actionis cum lege, nee aliis motivis determinat voluntatem vel noluntatem alias enim in agendo non rationem haberet conscientiae. dubiam habet conscientiam, conformitatem illam ignorati eam voluntatem laesiintatem dotermurata nequit, sed per
alias ratibnes extruis is emidem determinet necesseest , 89. P A-ir.). in agendo igitur consciemiae rationem habet nullam. Ecqui igitur assi axerit, eum esse conscientissimi r scientissus consitenνι fruitur libera. Ponamus il Asienim conscientiam hommi conscientio non esse liberam eis, invia Quoniam conscientia libera est, quae non est serva β. 436. ῆι. -
conscientiosius habebit conscientiam servam. Enimvero iis. seria es conscientia, ibi appetitit Sis avertatio sensitiva iudicantem de actione, utrum committenda, vel omittenda, in partem contrariam rahit, immo affectuum imprius iurandem rapit β. 4a6. Conscientiosus itaque, dum aes ne vi legis committendam , vel omittendam esse judicat, vi appetitus sensitivi, vel aversationis sensitiva in partem contrariam trahitur, imnio affectuum impetu in eam rapitur, conmuenter atrionem omittit, quam animum ad le-wn advorans committendam judicaverat, vel committit aerionem, quam iudicaverat omittendam, adeoque contra
constientiam agit quod cum sit absurduinis 370, scien lossini libera filii conscientia opus est.
ostenditur etiam cinodo Ponanius homnicon stientiori non esse conscientiam liberam, sed servam -- Age igitur contra conscientiam non modo theoreticam, -
- etiam praetic musticam, eamque completam U. 334. X a Quare