장음표시 사용
391쪽
Quare eum conscienti sus contra consi, mnam ager nae is quam velit f. 43 nec fieri potest, ut conscientia eius stistota Fruetur adeo libera g. 4a6.
Non nego esse bene multos, qui tum tonscientiosi esse ve. Int, se eontra Gnscientiam agere non putant, ubi faciunt, '43 quod appetitu sensitivo nrahuntur affectuum impetu ab. x lutitur. Enimvero hi supt, qui sibi videritur esse qui non sint, adeoque pro licito habent, quod appetitus seniHivus
asinus ipse commendat Tanta nimirum est de rectit duis voluntatis persuasio, ut eam non fere nis in id Mod legi disime conserme est, existimem, Mimhecillitate judicii p. petitum sensti vim a voluntate, assectus a servore agendi, quod voluntati dirime eonforme, non distinguunt. Unde apparet quam sit necesse, ut Psycliinlogiae operam sedulam naves siouidem conscientiam intemeratam sera are vesis, nec tibi saeri containtiosus, cum non B.
eonsitore stientio succontra conscientiam nunquam agere vult 437. .m eta Quamobrem cum conscientia judicet, utrum vi legis natur, lis vel divitiae actio sit committenda, an Omittenda s. i . , non vult committes actionem , nisi lcgi naturali confodimem , consequenter non vult aliter determinare actionem suam, quam juxta legem naturae vel divinam, adeoque le- 'gem naturae vel divinam transgredi non Vilitis. I 39. . Enim. vero qui conscientia dubia agit, periculo legem transgrediem
di te exponitis. 4 4 Heri adeo ncqui uic scienti sis conscientia dubia quicquam agati
Constans illa & perpetua voluntas quae est homini m.
scientios . non agendi contra conscientiam , haud quaquam Permittit, ut conicientia dubia agat. Quamdiu enim igno. rat, utrum actio, cujus edenda occaso osse itur, sit tonna conscientiam, nec ne agendi voluntatem habere nequIt quo.
392쪽
aras asso timui. Conscientiasippolia notitiam legis Miserrat defles. Hlis L et 9. Quamobreni cum lex natura nobis innote Antia ascat per rationem f. 39J quin conscientia rati ea sirp- νει-. ponat dubitari nequit auod erat mmm. Actiis conscientiae explicabilis est per syllogisinum
β. 43 i. , adeoque ratiocinando absolvitur 3. 33 a. Log. . Quoniam itaque ratiocinando iust exerit usus ratiotras. II. P6ch rat. actus conscientiae non eucitra nisi usu rationis.
Iline intelligitur, tur juvenis a nativitate surdus muis rus, cum casu mitto audituminiscis hae sermonis usum eisquisivisset, Maaheologis examinaretur, nussam de morali. itate actionum notionem haberet, quemadmodum ex Historra
Aeademiae Regia Se viarum Parilinae alibi retulimus 3. 46 r.eou. - Carebat muni usi rationis, quamdiu sitaturae minus somnis uti destituetatur, iniae distium de sib sensum eadebant, rudies.sorinabat, multo minus de iis ratiocinabam Fieri adeo tum poterat, ut in conscientiae siceretitur L 33 Bνsta e scientia earint. Carent enim ratione I ea Da a et ba P Ich rat. uainobrem cum conscientia supponatio Veientiaxationeinis. 4sao, neque adeo cadat in em ratione deiutilararemineum, bruta conscienia eventi Nimirum bruta iuunt, ad quae appetis sensitivo trahum 6 3 assectuum in metu ab mur, nec ad actiones suas
animum advertunt judicaturi, num bonae sint, an malae, gnitione universalium , iudiciora ratiocinio destituta f. fio.
Pnu rar. . Actus adeo onscietitiae nullus in utilem eliei
393쪽
eri eum Nimirum status insantia non diuin a statu homini, illis,
nativitate surdi ac muti ad pleni modo provoca t.,4s ιδ. Quamobrem si eundem agnoscere velim . ii liare opus est, quam ut hunc meditemur relectis iis, quae de eodem narrant alibi d. 46 I. Isaeo , e. . Hinc autem sicile intelligitur, quod infantes nec secim dum conscientiam, nee contra eandem aganti suando autem usus rationis sese . . t exerit , conscierula quoque vim suam exerere incipit. de infantibus diximus, ea eodem modo de furios intest,
guntur, quippe quos Πράφω usu in in destri nem ignoratis obstra tiges natur directe demonstari possunt lanes,
hiara i scunt enim nobis per rationem , aris . . Quamobrem eum Mum ex aliis Io posuionibus atque definitionibus , quae antea n bis innotuere, colligatur, quod beneficio rationis cognoscitur 3. 494 PE ch e ιν.); ex definitionibus ac propol, tionibus aliis , quae nobis mea Innotuere, colliguntur. Enimvero quae hoc modo colligui eur, iurecte dena onstram: tuo β. 33. ys a. I. g. . Atque M. Patet leges naturae di, monstrari directi posse.
Dabimus fidem oculatam suo Ioco. Quemadmodum enim in superioribus principia tellum naturalium demonstravimus... ita in speciali aractatione leges quoque t aturales demonstiani. ri sumus. Iumque dilucide constabit, Hos r navi omnes
394쪽
Leges natu Ie rationi conformes an . Etenim directe Legum M. demonstrari possint I. 444. Enim vel quod directe de- rara eum monstrahi potest, rationi conforme et cf. 480. ωζε empiri ratione con- adeo naturae rationi consormes sunt. Armior.
Inde est, quod lex naturae dictamen rationis appellari sol at Addatur equidem vulgo quod sit dictamen rectae rationis sed per modum pleonasim ratio enim non est , quae rei ina non est. -:- . . . .
conscientia recta es rations eoVox s. Si enim con- ε' -- scientia recta est, nostium de actione committenda , vel ras conficia omittenda judicium verum est β. 4i9. Quamobrem cum entiae recta inseratur tanquam conclusio ex lege naturali j. 43 id locuturari autem naturae rationi consormis sit A. . di quin indicitiin ilhil consequenter conscientia recta s. 4 7. . riuioni con-
Non est, quod urgeas, legem naturae veram esse debere, si quidem a s conscientiae rationi e formis esse debeat.
Quae enim pro lege naturae habetur, non est, mactus conscientiae erroneae non re hae erit, qui sumit rari inniti Uar a Vtinae propositio mior errorem, . . .
si rimum ruri pars M m e Hiienda, Ita δε- τὰ miliemus. Herinis; insit ---ε--E set, quia enim si demons iri potest nostrum de actionς omittendam--ves committenda iudicium, venia est '. Enuin silentiam vero si nostrum de actione committenda vel omittenda ,--θ- dicium cium est, conscientia tecta est 6 η o. Ergo mistrinid actione committenda vel omittenda iudici id monstrari potest, conscientia recta est.
Patet adeo, quomodo dirimitti controversia, quinam lubeat conscientiam rectis Uini rem demonstriino, dium s
395쪽
num recta sit onsociaea: ut adeo a vero. aberrent, qui sibi aliisque persuadere conamtur, quas impossibile sit determinare, quinam dissentientium
recta utatur eonscientia. Equi clerri non nego id haud raro disseile esse, cum adeo facile non sit demonstrare, quae assimano tu vel neganruri disse ilia vero non sunt impossit bilia. Sane qui pro impossibili vendita conscientiam rectam ab erronea discernere in eas dato fingulari is assimare tenetur, verum
a salso nunquam.-αδ gui posse mines ero intellis, tur, quam sit necesse leges naturae demonstruinii thodo in Olenia veri nominis redigi Alias enim legum nanosium veritatem nonnis in obviis cornoscere dabitur Min plurimi,
certo eandem agnoscere non licebit, consequenter nec terta erit conscientia, si vel maxime fuerit recta, nee quiliam dissentientium rectas uatur conscientia, determinari poterit. m. de intelligitur, quam sit necesse ut habitum demonstrandi sibi comparent, qui casus conseientiae definire debent ac aliorian conscientiae resum.
sua mari Conscientia certa Gq-πη ut demonstrarianis. Ire Gloria enim colaicientia demonstratione nititur, judicium nos nimcerta
de actione committenda vel omittenda nobis certum est 3. 68. Log. , consequenter de veritate ejus convicti sumus 3. 98a. Log. . Enim I et certa est conscientia, si de veritate judicii, quod de actione serimus, fuerimus convicti 3. 4ao , Quamobrem conscientia certais sidoninistratione iuratur.
Patet adeo, quandonam nos certam habeamus conscienatiam, di quomodo aliorum conscientiam certam reddamus. Nimirum si ipsimet demonstrare valeamus, judicium nostrum de mone esse verum I conscientia certa lauimur. Quodsi aliis idem demonstremus, eorum conscientiam reddimin cer
tam mos igitur hoc etiam fine legum naturamim theoriani denunistratam dare aisimimus, ut conscientia eret sis
396쪽
sedatio tameti non contemnenti natura dantia enim multa negot a civilia tam privata, quam publica, in quihus etiam expedit certam habere conserentiam. Neque g Milia naturam tolliti sed perficit, & fides ac ratio in iis, quatriit loni subsunt, connubio recte jungiantur. Haec vero, quae Theol si discutienda sunt, a Philolopho non attingenesi.
Servuli conscientiae in de framnis tolluntur missisa sciusvili enim conscientia sunt rationes in contrariam a Disaiah tem occurrentes, ob quas veremur, ne actio a notiis pa- Ρώι --
nata, vel patranda sit mala s. ai. . Quamobrem Deo sim, et tollere volueris, necesse est, ut certus evadas, actionem a te patratam vel patrandam non esse malam, vel in altero eos tollere volaeris, ut certum reddas alterimi, quod ea mala non sit, consequenter ut temetipsim vel alterum convinccis de veritate judicii, quod ipsemet fers, vel alterstit derectione patrata, vel patranda 1 98a. Lor. . Enim 'ero certa est conscientia, si de veritate iudicii, quod de is one sertur, quis fuerit convictus ao. λ rapulos. itaque conscientiae sublaturus contaimum certam essicere inieris. Conscientia certa ammtitur vi demonstritioni. 3. 19. . Quamobrem di sti upuli constientiae vi demolim tionis tolluntur.
Apparet adeo denuo utilitas immo necessitas Ieges naturales in systema veri nominis methodo demonsti ativa redugendi,' quantum intersit, ut habitum demonstrandi sibi
comparent, qui non iodo suum, verum etiam aliorum antismum a scrupulis conscientiae liberare volunt Uideant itaque i. quantum fallantur, qui methodo demonstrativae indiseiph a introducenda tantis moliminibus adversantur Scepticisma in
eram etiam morali admodum noxii pataoni. g. 46 I. νι ρενμalionis non peritus tolluntur crapuli eo l.
397쪽
confamia consequenter suum de actione committenda es omittenda judicium pro vero habet , etsi sussicienter nondum fuerit probatum. Quamobrem cum scrupuli conscientiae sint rationes in contrariam partem occurrentes , ob quas scilicet verebatur, ne acti patrata, vel patranda sit mala . 4 et id; rationes illas pro nullis non habet, nisi quamdiu suum de actione ludicuri sufficienter probatum esse existimat. Quoniam tamen fieri potest, ut agnolcat, idem Lissicienter pro . hatum non esse rationes illae, ob quas antea e Iebatur, ne mala sit actio patrata vel patranda, denuo mentem dubiam reddunt, conlhquenter scrupuli conicientiae pristini redeunt s. it. . Patet adeo eas pcnitus non esse sublatas, conisquent/r vi persuasionis minime tollLExperientia veritatem propositionis praesentis confirmat, quae abunde loquitur, vi persuasionis scrupulos conscientiae tantummodo deprim ac tempus, non vero penitus tolli. inuno saepius impossibile est eos enim
e re evim horame neminim erit, qui ad eonvii, mi iam inelma est , 998. Lilo, Quodsi tamen quis no dixit, quaenuum i demonstationem requiramur is tanto μμ . speriti uictu alterum invioneum, qui conva-- confiteritae Pens eu neAEden eadera es. Etenim si conscientia antecedens iee/-ου seerre recta , judicium nolirin de actione patranda ea
398쪽
ι iri, Quamobrem fieri nec potest , ut suum de adamet pati ita judicium muter. Qitoniam itaque de actionetrata judicium idem est, quod fuerat M patranda, iudicia. vero de patranda fertur a conscientia antecedente, de patrata a consequentes adi conscientia consinuens cum antec dente eademia, si ante de re M ita silenti ' Neque a posteriori . tritae a priori sesi potest, incivm verum, cuius certi sumus, mutentiis de iis, is insemutabilitatem veritatis e perientia malimi mirati 'equi quod ratio verum agnovit, ita ut eventus nos doceat conre
rium eius, quod non praevideramus cum de actione aistranda statueremus. Quod vero demonstratum fiat ante quam actionem ederemus Idem eodem modo adhue demonstratur i ubi actio tui patrata. Atque adeo judicIum, de euo jus veritate certi sumus, semper lubsistit. Et, si vel maxime demonstratibnis obliviscaris, sensus tamen certitudinis rem
net, quemadmodum sitis ex Hivitur, qui an demon strationibus negotium est. s. 463. . . Quando conscientiam consequentem eum antece- eustis dente eandem experimur, ποι excusare dicitur, ut adeo Ex conscientuo salio conscioris si identitas conscientiae antecedentia sinus . coinquentis.
Variae usu receptae sunt de conscientia locutiones, qu- distincte explicare Philolophi est, praesertim cum non desine. qui eas in praeiudicium veritatis non sine damno in philo thia morali pro terminis inanibus habent. Inter eas primo loco occurrit excusario conscientia i quae quid sibi velit eat
P aesente definitione abunde intelligitur. s. 464. A sexm- coficientiam rectam atque cert- gida δεπιι anas i conseientia nos excusat. Etenim si secundum com ex sensM Wiam rerim atque cuim agimus, cui 'ad
399쪽
ais e ab alii, reprelisiam G. vel ob hae iacta alionimodium expetuntur. Etenim .inensio ae odium alio n. attentionem nostram ad actiones praeteritas excitat Qui eas inamini subselinivi instigar odsi Misi examine
Whendimus, nos adhuc in ea est sententia, actionem, quam commismus fuisse committetuliIiN quam omisimus, fuisse. mittendam , t ut alitur agere nia possemus ii nunc te. - mum agendi occasi OlΙerretur tunc conscientia no excusat.
Excusationis huju effectus est, ut aliorum injusta reyrehemson in odium non Promeritum nil remur.
interim si demonstrire valemus, actionem, tiam CPIIuni simus, fuisse committendam , quam ver Omlitulus, omise.tendam, conicientia consequens non modo cuni antecedente consentit neque enim actionem onalit utere potuissemus, nisi eam committendam, nec omittere, nisi eam omittemdam judicassemus verum etiam recta atque certa est β.4 8'. 43 9ul, consequenter c Dii vulti Iunius, nos, dijudicanda actione a vero minime aberrasses, ad coque recte fecisse, quod actibnem commiserimus, quam commisimus, Momiis serimus, quam Omllimus I. 98a Log.). Malor adeo identitas conscientiae antecedentisis consequentis esse nequiti
moniam itaque conscientia nos excusa si consequens cum antecedente eadem s. 63.; omnium maxime nos excussit, fi actione popinata demonstrii re vallanus, acti nimi, quam
400쪽
Nunisum demonstratio umum liberat ab omni dubit a te A securiis praestμ de iuni mutumdo in posterum jud, eio. Qui uiso jud cium sitim Ἀμ-one perpetrata demon- stare valet, tam simo ac immoto idem amplectitur assensi, quo firmior ac ningis immotus ius dari nequit. Unde li- να - -κ quaquair, posse, ut Mesentia te masis
-- αι scin Deri ini 'rem, litorem, amori ian . εἄ------ - ων--, uantum in inas h--π a -- λ Etenim etsi perpetrata actione constet, quod -- fheri de actione patranda insciuiri, quoium, tam nobis imp Bule fuit ad veritatem liquidam potingere a me perpetrata per ea, quae nobis, antequam patrare tui; innotuere, adhuc iudicamus, quod probabilius steris ninnim de actiori patranda judicium, quam dem inpositum conscientia consequem eadem est cum ante dente, quatenus de probabilitate antecedentis quaestio est. .amobrem cum constientia nostra nos excuset, si conserens cum antecedente eadem α. 463J; adhuc nosexcitat. imvero insemitati naturali ribuendum, quod in necessi tale astendi constituti essere tenebamur, quod videbatur probabilius I. aro. . Conscientia igitur nos excusa, inquantum infirmitis himiana admittit. Nimirum impossibiIe est, ut quod videturprobabilius semper
severum 3. 9 I. 92.Log. . Qtiam ob rem nec fieri potest uis cunctum conscientiam probabilem agens nunquam contrariat