장음표시 사용
421쪽
Quaeri necessitate malorum ex actionibus eonsequentiis, supra mi 1 474. annotavimus, ea hic repetenti veniunt. nendum vero praeterea est, cum non omnium ea sit perspi- cacia, ut discernere possint mala, quae ex actionibus necessario consequunturi, ab iis, quae ex accidente easdem comitanna,
fieri quoque posse, ut haec ex somno conscientiae homi n excitent iniones praeteritas eranuni subjecturium immo me repugnat, ut calamitates, quibus a perpetitatis actionibus quiso Aur, sint incitamento ad eas examinisulas. Experiendi sati dicta confirmat. 9. Og..dsiis. Si conscientia consequens fuerit dubia, vel si, umi remissi contra constientiam egimus, nos poeniteat,in ab actionis per petrata examine vel cogitatio ire molasta animum avo
Verentur saepius homines, ne actionem, quam perpetu rant, mala fit quod cum non fiat sine molestia, cogitatione suas in aliud dirigunt objectum nec Inquiriant, qualis re east, ut certam consequantur conscientiam. Alii sbi probo eonsei sunt se mala egisse, metuuntque bi a malis venitali, Sed cum molesta sit cogitatio, animum denuo a eadem 1 es'. tum a molestia eum liberaturi. Aversantur itaque actum νιcientia conseque s tanquam sta molestum. Unde nurum aecidit, ne posthae eonsequens conscientia se exerat, si hinc in simum e selemue, qui gratus ipsa videtur, indunt s. 499 3. Paret iraque, quod consesentiam sopire soleast homines periculo taediorum majorum olim percipiendος sese expolientes, ut a mim,uitaurint libet
s ratio Quodsi judicemus, male ficti esse cauis mimur,
i ,--- quibus amigimur, of -- - --αν dicitur si veru mira certissimus nos actionibus nostris non promeruisse mali, et quai quae nobis obtingunt, Conmeareis πιι ἀμ- dicitur. δεώμοκα Fungitur nimirum eonscientia quasi judici, sirio,
422쪽
mala, quae nobis obtingunt, it intolerabili otii in post,riori facilius toleramur. Experientia utrilinque adeo verte loquitur, ut priori dein demonstrari non opusexistimemus brevitatis ibim .
--- dicitur irin isti, si liberi stetimus ab 'inqui
sitis, quae conscientiam consequentem comitari possunt. ιιιπιο -- Inpurei cautem vocatur, ubi eam taedis, quae parit con qui imo scientia consequens scrupulose, comitantur. --uia Quaenam sim illa taedia, quae conscie a consequens parit, quid sit.
est anteeedentibus liquet. Sunt inprimis ea, quae mortuum. conscientiae nomine Vmitant L 88. λ Unde qui tranquillaisuitur conscientia, a nun tibus conscientiae prorsis immunues, nee quicquam taedii percipit ob actiones perpetratas. Nuhil adeo alles , quod animum Ob ea, quae tEcimus, ut in movida perturbare possit. Quos vero conscientiam consequentem scrupulosam comitentur taedia a morsibus conscientiae dis im inuenda, in sequentibus demonstramus Propositionibus.
s. Ἀολ s ιραν inscient ae consequentis taedia seu novis msinis a arimni muni. Etenim si coinscientia suerit striipulose, nori ,- -- absque omni ratione, veremur ne actio a nobis perpetrat eis, Haesit mala s. Q. Ignorantia igitur suae, adeoque imper ea, equ-itationis cujusdam sibi conscius est Quoniam itaque Nae ii σὸλια ditium oritur, si imperiectionis cujusdam nobis conscii sumus 3 4 8. Oct. - ); taediis assicimur ob conscie illam fmipulosam, conseque iter mipuli conscientia in taedia parium.
cui constientia e se piens scrupulosa est,is dubitat,ita tamen, asinisus propendeat in eam contradictionis partem, quam mallemus esse falsam; quidem vota verum ae falsum efficere
possent. Qui dubitat ubi cestus esse velit, nec ad veritatem liquiudam pertingere valet is molestiam animi experitur tanto quidem maiorem, quanto magis cupit cognoscere quodnam sit verum. Nemoliocisnorat, qui ad seipsum animum adueriere volumit.
423쪽
nari ab Scrupuli cst sic ent να consequentis metum pmunt. Stat enim ratiotlζS, Ob qua veremur, ne acti a nobis perpetrata sit mala s. ai. , consequenter ne in ea incidamus mala, quae ex mala ista actione consequuntur. Quoniam vero ob ratio lit istas veremur, ne in haec mala incidamus, per demonstrata, adeoque huc jam propendet assensius ideo mala ista tanquam eventu non prioris impossibilia nobis te. praesentamus, prout rationes assensium in hanc contradiistionis partem inclinantes nobis videntur praegnantiores. Enimver0 si malum nobi reprae lentamus tanquam ventu possibile, metus Orituri . 8aa. Ocb. mpar.) Metus adeo animum subit, ubi conscientia consequens fuerit scrupulosia, conisquenter saupuli constientiae consequentis metum pariunt. Nemo non in seipso expeririir, postis conscientiae eonisquentis scrupulis poni metum, quo animus redditur inquie. tus. anto autem malorem deprehendimus hunc metum, quo magis propendet animus in partem contradictionis esse. mativam, scilicet quod mala sit actio, quam Perpetravimur, conlao uenter qui ni probabiliores videntur rationes , qui
senipulorurn conscientiae nonune veniunt L a I. in animiae
Dissereησιε Inquierudo consitae iaces a mar in asscis etiarii ron vers. Etenim conscientiae inquietudo consistit in triliis, Pierardi quae parit conmentia serupulosa sos. UM A Modus almis co/sii autem conscientiae, quae conscientiam consequentem comb Hia i tantur, accusatio consti enim Darit s. 488.). Enimvero morsuum haec taedia esse diveria, non eadem patet f. 48s shq Scm n so6.3o7. . Inquietudo itaque conscientiae a mollitia
conscientiae dive Divosarum eausarum essectus in esse eosdem nenio nonia situri morsus orici riae ponuntia iosis ac ii uio
424쪽
Goseliniue eons uetiris, atque quietudo onscientiae ponitur , postis scrupulis eonta--
consequentis, atque adeo horiam tam essectus sunt adeo morissus conscientiae , inquietudo ejusdem causarum diversarum essectus Ecquis igitur negaverit, tale ab illis esse distin guendam Equidem non nego per inconstantiam loquendi ad inquietudinem conscientiae referri subinde taedis, quae accu-ntioni conscientia debentur, praesertim fi fuerint minora, n e nisi majora morsu 1 conseientia nomine indigitari. insevero magis re minus non variant speciem, Meladosopluestrini mini vasum vocabulorum urere
ne actio a noVisio natavit mala s. ai. morsu autem iis iis actio perpetrata sit mala, de quo non dubitamus 4rad. - -- Enimvero quo certius nessis videtur judicium de causa taedii,sem maius eu ceteris patibus taedium, quod percipitur νs a. to . empim, Patet itaque inquietudinem consuennae minorem esse morsibus ejusdem.
Paret idem ex collarione taediomamat assectivimmolast rum, quae ab accusarione conscientiae 3 48s. Useqq. , Squae a scrupulis ejusdem excitamur s. so6.so I soni meniim pandum est, ex aecidente causis aliis supervenientibus sem posse, ut inquidludo major seniossibus quibusdam consciemtiae, quos non omnes esse ejusdem gradus ex superioribus manifestum ephy, veluti ficis fuerit conscientio.
sus , IIJu Coluc lenita consequens scrupulosa, altero, quem mordet conscient ara mala ex actione perp*atametuenda, sibi
Persuadente , quod spes omnice evitandi nondum sit proris sus decollata. Enimvero nos jam inquirimus in eskinas, quale a cause suis oriuntur, non vero ae eo jam quaerimus,
quomodo ii iis aliis c sis minutentia, quemadmodum
425쪽
' gendi, siquidem curam conscientiae habemus, ne in selicita. tem nostiam simus injurii. Videant itaque an non sibi toti. que generi humano adversentur , qui tantopere contra me. inodum demonstrativam in moralibus, immo in disciplinis non mathematicis in universum omnibus adhibendam decla. mant, quasi hinc periculum gravissimum immineat saluti γ
a invisu Asiciolis quieta hominem Uelicem re t. Quam , ..isi do enim conscientia inquieta est, taedia homini creat s. s.f. i. Dem 4 metu animum torquet j. so . . Quoniam itaque ad im -- seliritatem hominis quidpiam confert, quod dem tardium cur odist creat 63 9 PIAE empiri constientia inquietali uncini elicem reddit.
. Experientia satis confirmat quam sint infellices ii, quo- rum conscientia inquieta , etsi minor sint infelicitas ea, quam actu satio & morsus conscientiae causantur 3. 493 so9. . Qui morsus conscientiae vel experri sunt sive in seipss, sue in aliis, vel eorum ideam live ex demonstrationes 3 43 a 48 8.Qθὸili, sive ex relatione aliorum, quinum dictis sidem habent, animqeo restensam tenent ab iisdem sibimetuunt, ubi conscie' tia inquieta est quo metu dum torquetur animus, infelicitas haud parum inseriar. Ad haec omnia animum advertas, quanta sit infelicitas, in quam hominem coniicere potest com, Rientia, aestimare datur.
a sectis ς' sit η- - αι-- , te iseretia a rare: Ne serioriae erum conscientia nos damnat, si iudicamus male a nobis.., sicut esse causam malarimi, quibus uimur F. O . , sequenter dum nos damnat, mala a nobis tactonini nobis conscii sumus. Enimvero e perceptione mali a nobis pa- nati poenitentia oritur 6 7 19. r. . oritur ια- que pomistitia, si intentia ius damnati
426쪽
mentis aciei 3 dirigimi in penumduinis, quovi quae imi ni te tacta a nobis sim', quatenus consideramus mala exi, in nos redundantia. minam verost assectus lini molestis μ 3 7 8. Pota. -J effectus superius janaoste Ibidem igiturdi utrepetamus, supervacamni eatistimam
miis, quod ipsime sumus causa malorum. Unde liquer 'uomodo pumirentura ira quas alternando torqueant m . t minii pi vel miris aridi, hi vita, quibus; imur. intendentes, facta stat iudieamus Gla- , octa nostra intenti O mi mi, ausim masciuum nobis
, praesentium . Pater autem ii poenisentia causa nos ad causamum adversus nosmetipsis, quafi duci, dum illa Excitat attenti i nem ad hane asserendam,squidem ira locus esse debet Quam. - fit molestum, ubi homo sibimetipsi irascitur me idine indictis erga seipsiam flagrat , experientia Iarissime docet. 8 Referendi sunt assectus molesti eonscientia damnantis admoris ς' sin conscientiae, quia comitantur conscientiam conse uentem i 3 488. . Etsi autem aetatio etiamsonscientivariisentiari
- sad ameensetur , qt. nolit in eis io intest, quarie producitur, si quod in ira omnium in iiij inf
427쪽
astro est, nostrum cla' actione conmilitenda Moeni in ius. --num est , is ), eonsequente I secti duri e eas committinius actiones, ad vas in litte lese inprimis natura obli ur,4 eas nimi iles, ad quas omittendas laue inprii a natu a odii pono secundum citiis ratiam . nam si ha nem, quam conlinit Uilds, . si tammium lam, quassi vero omittimo, omittetidam c vita simus 3 4 et O. . . . . . Quamobreui fieri nequit, ut judicemus, si quae nobis obita sunt mala, omni cauam hei 'it talas, quibus eas Homeruerimus Enimvero tantam iii irris nona iudicaverimus, quis inale fecimus ea esse cis malotum, quibus affliginiurii sed absiavit, ubi judicamus. iri sobringunt mali, ea nos actionibus nostris minime prγmeruisse s 3 40. Patet itaque conscientiam hominem nost minare, sed absiavere, si secundum conscientiam nys
decertam agiti Qui secundum conseientiam rectamin certam agit, e conscientia non accusat ,4 30, sed excusat , 46 δ τῶν ... minus itaque eum damnare potest, sed absolvdire bet. ξον admodum enim in foro civili accusati praecedit damnad nem iis etiam in Bro eoaseientiae idem obtinet notioniis fi ..commviae ccusantis. 'rim Dum enim assici u riserum quas eortunismis mis
scientia occasionem dedit. Eis autem deditur homines, . hus denominationes ista: ignotae sunt, non tamen diei poπ' in stipsi Omnia ista minimes periri, quae illi, signific m
u vir. t sublatis enim rerum nominibus, non tolluntur res,.q
428쪽
e, ad propria hominis facta spectantia in anima continis a
gunt, significamus hoc tamen non obstante nihil eorum 'anima mutatur Quamobrem non repugnat, ut quis ad vocabula tantummodo respiciens rideat omnem de consciqntia dominam, singula tamen, quae docentur , in seipso experia. tur. 'Quod ergo quis eorum, quae traduntur, experimentum in se capere voluerit, vel in aliis quamvis in casu post riori experimentum dissicilius 3 is terminorum explicati ne sibi familiares reddere tenetur, non neglectis principiis anterioribus, a quibus pendent ea, quae notiones ingrediuntur. Intelligitur vero hinc necessitas distinctis notionibus iis v 34 .Qdemque determinatis explicandi loquendi formulas, quibus de a
conscientia utimur, ne proterminis inanibus habeantur ier Praecipitantiam admodum noxiam resupiae rejiciantur.
agnosis eam coincientia omnium maxime damnat. Ea enuum homunem
si agnoscit, mala, quibus aflligitur, ex actionibus sivis fuisse omnιum consecuta, conscientia eum damnatis. so . . . Quochi ergo max me contra conscientiam egit, quod serva esset antequam actionem per piraret probe noverat, eam esse malam, nec
comm ttemlam, sed appetitu sensitivo se trahi affectuum impetu se abripi passus tui in partem contrariam, ut non obis stante dictamine conscientiae actionem committeret s. 426. . Nihil ergo habet, quod in excusationem sur praetexere possit, sed agnoscere tenetur, quod malum evitare poterat, si si cundum conscientiam egisset, quae sibi accersivit, dum com ora eandem egit. Quamobrem cum fieri non possit, ut judiacemus, nos ob male a nobis facta esse causam malorum, quibus amigimur, quam ubi agnoscimus, nos ea evitarei tuisse, modo voluissemus i conscientia quoque nostra nos magis damnare nequit, consequenter omnlnimaisne da
429쪽
posthae inali, quibus a igitur, ex actionibus46tas eo,
secuta agnoscimus. Inde est, quod, qui contra conscientiam se egisse memores, ubi ouaeruntur cur hoc fecerint, malis ex actionibus ipsorum
consecutis, vel jamjam imminentibus, obstupescam, nec quid respondeant, habeant, pudore sussus & haud raro in lacno. macessus, tristitia animum ad mala praesentia vel imminentia conversum occupante s. a 3. Pistob empis. .
s. 19. σοί - fodia onscientiae est cura de rectitudine, certit ransitenti dine ac libertate ejusdem.
Qui conscientiam custodit, ne exorbitet, ei constans est atque perpetua voluntas non agendi, nias quod legi natura seu divinae convenire certo agnoscit, adeoque non patiendi, ppstritu sensitiVo adversus rationalem praevalente in partem . . contrariam trahatur, Vel affectuum impetu in eandem abripiatur, commissurus actionem, ad quam omittendam lex naturae nos obligat, vel omissurus eam, ad quam committendam rarioso, et . tigat. In hac cura consistit conscientiae custodia ea enim po- sta, de eo solliciti sumus, ut recta f. I9. ,& certa 3. 4ao. ,. N . .. libera sit conscientia I. 426. , prout animum ad notiones conscientiae rectae, certae ac libera adverientibus statim patet. curam abjiciunt, ac conscientiae suae nullam rationem habent, parum solliciti, utrum rem se, an err nea, utrum certa, an dubia, & nonnisi appetitu senstivo se 'trahi Massectuum impetu se abripi patiuntur ad ea quae s eiunt ii conscientiam suam minime custodiunt. Cum a tem plurimum intersit, utrum quis conscientiam suam cust diat, necne ideo consultum suit ut ampliorem traderemus conscientia theoriam, unde cetera, quae adhue desiderariis
termi sua quasi sponte fluunt, praesertim si principiorum psy-- logicorum non fueris ignarus, sed ea familiaria experiaris..ci I. a Q.
ovigario conscientia nos obligat ad actiones legi naturae conforcoscient mel conmu tenvi 2 ιiam di omes ommutendas. Etenim
430쪽
cum conlicientia hominem excussit, adeoque actiones ipsiui ad acti eslegi natura consormes declaratis. 463 46, , summa volu- committemptate animum persundit s. 468.), ac taedium ex aliorum isso om centris iniquis vexis perceptum tollit aut saltem immi-tendas. nuit s. 69. , immo si facta ad aliorum opinionem referbmus, gaudium, quo animus periunditur, auget β. 47r. , atque nos felices redditis. 493. , ibi secundum rectam& certam agimus, metum morsuum conscientiae, qui plurimorum tardiorum complexus sinat, arcet s. 497. , labinquietudine animum immunem praestat . 498 33 o. fra ., eumque tranquillum reddit is sit . , adeoque liberum praestat ab iis taediis, quae conicientiam accusantem comitantur I sos. Rationem adeo suppedit at lassicientem, cur acti neclegi natur conformes committere velimus I. 36. O rocy, consequenter motiva committendi eas cum iisdem connectio 3 887. P ch. empir. Quamobrem cum Obligatio activa in connexione motivi cum actione consistat ra8. conscientia nos obligat ad actiones legi natura conformes committendas Iusd erat unum.
Ex adverso dum consciiai no accuset, adeoque
amones nostras legi naturae difformes declarat ε. 4ra. sum-.
motaedio animum assicit 9 483.), rubi ad alior' os di , , Sinionem ista nostra reserimus, tristitiam auget, qua assiae si .,
muris 486. , quod idem aliis adhuc de causis contingi
49 a. , immo morsibus conscientiae, plurimorum taediorus ac affectuum cumulo, obnoxios nos reddit s. 488.), infelices Scit g. 493.). Rationem adeo suppedita Ἐ-- cientem, cur actiones legi naturae difformes, stu idem eontrarias committere nolimus β.46. Ostolia , consequenter motiva eas omittenda cum iisdem connectit s. 887. Poch. empiri Quoniam itaque obligatio activa in connexione