장음표시 사용
471쪽
Aetue/a actis coassa mi uim nequo si enim amo eoacta fuerit positiva , agens non nisi per modum instr i uim menti sese habet 3 3 790, adeoque aetio ipsa non disset abdi actione rei inanimatae Quamobrein cum rebus inanimatis imputari nequeant ipsarum actiones s f. 31. , actio coacta positiva homini imputat potest. Porro actio privativa coacta est non resistentia vires patientis superans s. 379. , consequenter inter ea refertur, quae homini mi possibilia sunt 79. Onιοι. Quoniam ita- que impossibilia , quod non factat, homini inr putari nequit 3. 36 nec actio coacta pri tativa unputari potest. Enimvero atrio coacta omnis aut positiva est, aut
privativa β a . . . Quare cum nec positiva , nec privativa actio, si sierit coacta, homini imputari possit, per Edmus δε- nuta actio coacti homini imputari potest.
Ita tibi non impinor, si quis ex improvise vel te inulto .mbustio nisnu tua alam colas iam iussio m corpus tuum vi impedit, ut in alteriam impingas. Nec impuratur homini supplicium ultimum perpessum, uod movi cadaveribus a ducendis destinato impositus se in locum sipplicii duci pati, tur quatenus scilicet non resistit.
s. 87. o. um actio coacta imputori gem. Etenim qui Haemii uisci cogit, is eum, externa ad agendum ita impellit, ut is in Histin re actione sese non habeat nisi per modum instrumenti adeo.
eriis que perinde sit, ac si ipse mediante re qua omnimata
ageret in objectum, in quo teriminatur actio coacta, velis si quem lassiopemiteret 3 79.λ Nemo non vide quod qui alterum cogit ad agendum, eum ad agendum impellere . velit&effectimi ab Aione pendentem immdati quam
obrem cum anima in olendo libera se M a. Iochaemai
472쪽
actis eoacta ex parte cogeniis libm est. Quoi iam sta iminio libem imputatur gentis.13 ad actis a cogenti
imputatur. Proposito ptiesbis iunio coni viis est ne .se non actionem eoactam imputet cogenti. Ita si quis manunia est a Mygit lao m actio haec ii in tibi imputarur, ei, qui nisti tim ad me usus Tenendum scilicet in actione coacta supponi, cogentem' actionis suae sibi esse eonsei eamque intendere. De iis enim, quae casti fiunt, dicenius
g, 388. probatis eidem Nauatur. Etenim patet, approbationein ,,- fieri libere, cum actio coacta ab eo, qui mari egit, non.-- .usuhybari, quam improbari possit, approbetur amem, in age, riquia placeis s i estis empire Quamobrem cum μοι, παριαν. homini imputetur, quatenus libera est L 3ο.); quina, probatio qui coacte egi , imputanda veniat, si actio in acta ab eodem approbetur, dubitandum non est . .
Libertas ejus, qui macte egit, influit in approbationem, non vero in ipsam actionem unde etsi illa imputetur, Me tamen imputari nequiti, 3 a. Nec est, quod excipias, ex
approbatione colligi, quod in actionem, quam coactuste Petravit, facile consenturus suisset, immo suspectum reddi, quod consenserit, adeoque coacte non egerit, etsi egisse vide tur Quemadmodum enim prius non tuto colligitur, cum facta, quia infecta fieri nequeunt, approbemus, quae non
dum facta non approbassemus, immo ne fierent eonsulti dissiasissemus ita quod posterius attinet, de eo nobis quaestio iam nulla est, ex quibus indiciis' qui sat sispectus, quod in actionem aliquem consenserit. In moralibiis ex isto inanitie opus evit, ne discernenda confindantiae.
Invita enim est actio, siquis secit, quod non secere mallet, ramνη. - PM .Praa. Universe Iii in
473쪽
ν. o. . Hos sis, Og, quod si aere inasset, modo aliquod malum ex si actione contraria imminens evitare posset s8id, veluti si vi adductus vel metu ab alio inciri permotus agit, vesnon agitis sa ni itaque agere veli non agere velit . 9a8.empis , anima vero in volenta bera siti s a Pore empir.' quin tibia agat, vel non agat, qui invitus agit, vel non agit, dubitandum non est sulpuratur vero actio, quatenus libera in s. 13a . . Mia
igitur invita imputatur se dero πι--Enimvero quoni in qui invitus agit, vel noli agiq 'cit, quod non facere , non facit, quod facere mallet f. si . i qui vero volem agit, simpliciter facere vult, quod si M&-hiscere vult, quod non satiri . s 83.38 id, quin' taciti' voluntaria magis libera sit invita sibilandum non es s i. Dis empirin Quoniam itaque acti mpuratur,
quaten bona Issa. , actio invita, utpote minus libera quam voluntaria per δε-ημοπι minus imputatur quam
voluntaria. mouerauiserum. Non jam quaestio est de eo, ad quid imputem actio in. vita, mani amyutanta veniat, & quantum imputanda se.
In ea enim respiciendum ess ad id, quod ex actione per se siquitur, delam constabitin ex imputarioni, notione facili coitur . . Equidem non oro esse aliquos, qui vli ne an iationem invitam imputari posse Asia sint.
actionem eoactam ab invita non satis lim sinant , nee pinvendunt, quinam fit essectus vis externae, vel minarum qii, Dusquis adducitur ut faciat, quod facere nolebat. --- quod facere volebat 3.9a8.PO M. aut Perperna fibi persuadent voluntatem cogi posse 3 927. emur I
Unde non mirum, quod in casibus pamcularibus hue illue. que se torqueant,' exceptionibus hypothes a veritate ab. horrentem silvare conentur, manifesto indicio, quam parum
tu o in moralibus vMesu principiorum psycluilogicorim
474쪽
sente vi afficerer, esis is quia in eo malint, e acti acti impu- imputatur, eo minus, quum ιπινι-. Etenim in hyp 1eia metas thesi propositionis praesentis agens lavum agit, seu acti in pie inuem vita est 3 38s Quamobrem cum actio invita imputetur, ιιι etsi minus, quam voluntaria I. 89. qui metu poenae positivae tantum omittit, quod libenter alias faceret, vel facic quod lo facere mallet ei in imputatur, etsi minus,
quam voluntaria. Eadem hi tenenda sunt, quae ad propositionem praecedentem annotavimus Ceterum propositio praesem notioni communi re*Ondet audias enim vulgo hominus deri re
agenti laudem alias objectionem labitani, ubi excipere vaserit, quod non voluntari actio, sed quod metui Duvii as cepta tracteam s9Ia SD iri, sui vias conscias , vel ratiocinationea. -lla Diticas libertate vir, Lesbo imputar nequit Et ἡ-M. enim quod actio imputari nequeat ei, qui sui Ouisos scius, his δε, adeoque prorsus inscius agiti, lam Ostendimus, cum demon- ,- straremus noctambulis actione sera myuxMi noni se in . . His et . . iuod erar prιmum. Similiter quod ratiocinatione laesa actiones imputari
nequeant, ostendimus, cum demonstraremuS, In comate
igit actiones imputari non posis s. 73- um
Denique si quis iudieiit discursivi scilicet libertate
destituitur, cum actiones non imputen stir, Iu quatenus
liberae senti saet. , nec judicium de actione conunittenda inmiti imputari potest Quamobrem cum eidem conveni-
dies agat, hec imputari potest actio, si quis nulla judicii im
475쪽
mineipium hoc generale non imputandae actionis acuere
lubuit quia subinde usui esse potest. Immo eum iri on-hus noth imbula, comate vigili, melancholia praesertim amore insano laborantibus, vel etiam delirantibus non eodem modo laedantur unctiones animae, si qua sorte in casibus quihusdam particularibus aliter sese habeant, quam superius per , qvi communiter fiunt, sumsimus per propositionem
esuitem stella definietur, quid de actis
e. actis Actionis homini i intaηtur , quia ex Vs Iequirinnes impa te δε η oram gen Due alas maιι aut ni Si enim actioi-- agenti imputatur, sive positiVa, Ve privativa fuerit, agens declaratur causa libera ejus, quod ex actione ipsius conis 'quitur honi malique vel sibi, vel aliis sa . . Quoniam itaque nulla esset imputatio, si ex actioitibus hominum liberis ait per se sequeretur, quod vel ipsis, vel aliis malum aut honuin esset actiones homini utique non Imputantur, nisi quia eiusdem pers sequitur quidpiam geon vel aliis nati aut boni Vt itaque actio impinari possit, duo adfini Meesse est te.
quisita, nimirum I. ut sit libera , . ut ex ea per se sequatur quidpiam, quod agenti vel allis hon aut mali est. Quemad. dum itaque nullum locum habet imputatio, fi libertas in agendo deficit ita quoque nullus eidem esset locus, si quoad bor vel mala, quae Omimbus Obtingunt, perinde foret, quicquid ageret Nimirum bonum malum, quod ex actio.
nibus per sequitur, emit, in actiost musmodi, quae imputari possit liberias vero in causi est, ut eam perpetrantini putetur.
476쪽
actionibus impinabilibus sua constet amplitudo. Quoties enim de imputarione actionum emitatio incidit, attentio excitatur, ne eam facile sui: fugiat rario, ore impinanda . at modo non desit acumen siissiciens.s49.
Porro quia actio, non imputatur, nisi qui saeuam .dem quidpiam sequitur, quod agenti vel aliis Donum aut actibi, se malum est fissa. ὶ qua rim inis obera, ex qua initiis,Mabissi
pura sis non est . E. gr. Si quis nullo fine leniter seiret barbam, ex lineam nerui sequi videtur, quod malum Ni bonumst agenti aut . aliis. Virae de imputando ea nemo cogitati tu diudico, s qua datur actio, ex oua nihil bonives disequitur etenim actionum ininus Iubiijiter timeris, non immerito dubita tur, num aliqua reperiri possit, quae nihil prorsus boni emas pariat. Ita lenes barbae frieatio nullo fine facta nihil mali
Parere videtur qui tamen naturam animae intimius perspe-- Icere, eos non fugit, temerariam quamlihet actionem aliquid
conserre ad habitum temere agendi g. 93. 4go Poch. emperi', quem inter mala animi referendum esse non dubitabit, qui,
quod nil temere sit agendum, gem prudentiae esse noveriti Homo non minus sia proprias amisi i sua imp/Has , ---aa actiones. Imputantur elum actiones, dum ludicatur, nobis ian-
quod agens sit causa libera ejus, quod ex aetione ipsius con- iam acti sequitur boni malique vel libi, vel aliis sa70. Enimvero ij.malis nenio est, qui nesciat non minus judicare homines quod sintna , ouis libera ejus, quod ex aetione pi Opria, quam quod Xesiam/ν aliena consequitur boni vel mali sibi aut aliis. Imputant igi-tiv homnesnon annus sibi proprias, quam altissimi actiones.
477쪽
Exemplia quotidie obm sunt. Utvle enatae sunt loquendi formulae tibi imputes, quod hoc seceris vel non fereris, cmihi imputo, quod hoc fuerim consecutus, vel hoc evitaverim. Item quam bene a me factum, quod haec fecerum vel non secer quae sunt his gemina. Immo imputatio actionum propriarum magni momenti est in moralibus, quem..Hmodum suo loco constabit. A vero initur aberrant, quiliane inter conscientiam amputationem disserentiam communiscuntur, quasi illa emisistit in iussicio deactioniblis propriis. Me de alienis, utrum sint legi mniserities, an vino dissem a. Error inde minit, quod genuinali in putationis noti nem, uitamsumaxplicavimus s ard, animo mderunt, sed ab usu loquendi abhorrentem eidem substitue.
u. prasi imputatio in beatioue is, ad ficta eo sis , assis. --ο ι , -- cs Ostreae eos me in agis. - ι. nes graui mi tantur. Etenim quoniam lex triturae nosis,ue m. obligat actiones intrinsece bonas committendas intri
sece malas omittendas I is ad actiones eidem conserines bonitatem intrinsecam, eiden vero difformes malitiam intrinsecam habent. Enimvero tam bonitas I. 37.9, quam malitia intrinseca ponitu posita notione actionis si. . Exactionibus itaque legi naturae conformibus pur te aequitur aliquid, quod agenti vel euidam alteri bonum, is eidem dihormibus per se sequitur aliquid, quod agenti vel alteri cuidam malum. Enimvero actione lalputantur, quia ex iis vel intuitu agentis , vel alterius cujuscunque sequi liper se aliquid boni vel mali 3 39a . . Quamobrem imputantur actiones legi naturae contoimes ac distomes s d
Leges positivae sunt, ad quibus aictiones nostras comsermandas voluntate entis cujusdam rationalis 3 i 47. . ves. uti Dei ac hominum I. i 49. , obligamur. amobrem si
rationi conis me esse debent, actiones eud , sin mes
478쪽
narere debent quidpiam holhulibus bessi Eisdem vero dis desines quidpiam mali Praeterea Misitio positiva aliter quam sanctione hoenali,adeoque adjectione poemaeo. 89 λω narembrum proinisone introduci hemist id, o
sequenter si actiones legi positiva conbormes committitur quidpiam, quod agenti bonum 3. 93.), eidem vero si difformes quidpiam, quod agenti malum β. a 83. . Quoniam itaque actiones imputantur, quia ex iis sequitur quidpiam, quod agenti bonum vel malum estis. 39 a.d actiones legi politiva colaformes ac difformes agenti unputantur.
Od erat riterum Ex propositione praesente intelligimr actiones legi naturaeae postivae consorines x dissimnes esse ex earum numero,
imputari possint. amno si omnem legum nat- amplitudinem ani comprehemius, legum postivarim,r rionem intimius perspicias, non aliae tam . mones, quae is Iurantiu , quam qua legi naturali ac positi- consormes vel Eormes sunt,' imputatio legi positivae propria non exemdit Que ex obligatione positiva consequuntur Sed
haec sua sponte ex tractatione speciali patebunt, ut adeo opus non si iis prolixe demonstrandis nunc immorari. Quamo rem non opus est, ut ciuis scrupulosius inquirat, utrum recte sumatur, nec ne quo leges postiva disponant de amonio bus, quae hominibus vel boni, vel mali quidpiam asserunt,
quidem legum nomen tueri debeant. Quoniam actiones isse 'ves altera e uacunque s sa in ema
turis sord, recesseris, non voluntate legislatoris tabent, sed legislator potius ideo, quod vel mali, vel boni quidpiam a unt, illas prohibeat, has vero praecipiata imputatio acti
num iam obtinet ante legem, ne per eam demum imputabi te esse iuntur, nisi quatenus vel ad praemia postiva, vel pae- nas positivas imputantur. Probe autem notandum est nobis
iam non esse quaestio mi nisi de eo, vitam inciat, ut
479쪽
amonm in ganem γα- -- queant, easque imput
bilium numero adieribat, ne qui, cum tactum, Unees Mividentur, summa imis miscentes dissicultates inanes tacessant. sua sponte instar nehulae in auram abituras, ubi accurata dis nis ne a se invicem separamis, quae distinguenda sint.
An vero actu imputanda veniat agenti ex Issi te in agenis do demum patet , s 8. Apparet itaque actum imputati
ius definiri minime nosse per applicationem lagis ad facta. Qui enim leae ad Quin aliquod applicat, is de ejus eon. . venientia disconvenientia cum lx3e judicat. Judicitis, vero line nee de imputabilitate actionis, nec de imputanda actione pronunciati sed ex eo diamum colligitur, Aoneri esse ex imputabilium numero quo facto inerius inquirendum,
an 'uatenus libera se, ut tandem seratur iudicium, uirum agenti actu imputanda veniat, nec ne Et in hoc demum actus imputationis eonsistit 3 sa7. Qui adeo imputationem per applicationem legis ad facta definiunt, judicium de citi. . venientia actioni cum legeis disconvenientia ejusdem eam eadem judicium de imputabilitate actionis tactum imputationis inter se confundunti Nec est quod excipias actum
imputationis praesupponere applicationem legis ad factum. Quamvis enim hoc concedatur, nondum tamen id, quod ab altero supponitur nec ponitur, nisi illo antiposito, eum illoimidemi est Samsino Missilii pratistipponit graminionem
480쪽
parentis, nec fieri potest, ut generetur filius, antequam generetur pater ecquis vero dixerit actum generationis, quo gignitur filius, esse eundem cum actu generationis quo prodit pater. In doctrina de imputatione accurate omnia a Rinvicem distinguenda sunt, quae diversa suiu , ne In Imputa
Ἱionem sicile irrepat errori, 63i. Log., Nec est, quod e his legem non disponere se actionibus nisi liberis Etenim lax eam modo supponit actionem , de qua disponis, esse ex illarum numero, quae ab homine libere committi, vel omitti possit, non vero definit. n. in eas dato actio agentis liberarum numero adscribenta, an vero ex eodem exi- inenda sit; sed aliis utique principiis opus est, quorum ad facta
applicatione hoc innotescit. Nec quicquam iuvat s porro excipias, hoc pertinere ad cognitionem facti. Actus enim imputationis judicium discursivum est , quod tanquam con estiso per syllo eismum illata non minus veritatem majoris . . quam minoris supponat, Conlequenter etiam princIPia, quo .
mim ad factum applicatione veritas minoris, quatenus respicietibertatem in agendo, innotescit. Iti nimiriam armina tamur vi praecedentium Actio legi eon mi, ves di mi libere agenti imputanda ,s9 .s98. I sed .Cayes legi consor .mis vel dissormis, a Caius libere eam commis vel omisit Ergo ea GH imputanda. Nemo non videt, ex lege constar
utrum actio si eidem conformis, an dissormis sed aliunde prohandum esse, quod agens libere eam commiserit, vel omiserit, consequenter sola legis ad factum applicatione nondum constare, an imputanda veniat Cato in individuo. Immo patet per syllogismum imputativum catholicum, legis applica 'tione ad factum nonnisi alteram minoris partem probari non autem tibiis legem majoris vicem , ubi qum itur, an actio
imputanda sit in individuo. . s. 99, A GUcientia hinu em damnat, is vi avulae amo Imputationem propriam. Etenim si conscientia nos damnat judica, mus anale saeta esse causam malorum, quibus affligimul I. rvr a in so40, adeoque nosmetipsos declaramus causam liberam ma consecuina