장음표시 사용
501쪽
. Cui enim agens propter finem agat 3 93 a. tu , --u dem quoque intendit propter se. suomam staque imme- et '' diate intenditur, quod propter se intendituri f. 6a7J finis
immediate intei ditur. Isod erat Enimvero agens media non vult, nisi propter finem s. 94r Onroc , adeoque medium non intendit, nisi propter
eundem. Quamobrem cum mediate intendatur, quod propter aliud intenditur . 6ar. .medium nonnin mediate intenditur. Conficinatur veritas Mopositionis praesentia amplis , minino lo dedimus 629δ. - ε, s. 63 I.
Nimirum finis primo subit mentem nostram, & ubi eum intendimus, tum demum cogitamus de mediis, quihus Aeete tis haec demum intenduntur. De hisce enim non cogitare mus, nisi finem intenderemus. g. 632.
Repetentia hi sunt, quae modo ad corollarium pri, n citavimus Neque vero existimandum est , duo haec μtollatia nullius esse usus. Mabent enim usum in praxa moria. de evitandis delictis, seu in genere de evitandis actioni , larinaturae contrariis' iuga vitiorum. Immo nec destin, ea sis imputandorum delictorum, uni eorundem habenda est ratio
Fidem oculinam dabimus suo loco. Constarum autem uti lanus de usu quaedam praemoneri, ne sterilibus principiis rem tu necessitatem theorum multiplicasse,ideamur. .
502쪽
g. 633. volunt is, quo volumus id, propter quod agimus hi6-γ;isu, is propositum vero est actus voluntatis, quo determinatu exe cI MD Aciario decretiis so3. Part. r. ioc a P c sequenter quo voluntatem agendi ves non genis non .muim volumus. Enimvero diversa utique sint velle agere propter hoc nolle agendi voluntatem mutare n. 183. σου. Quamo, rem patet, intentionem a proposito agendi darire.
Falluntur adeo, qui int*ntionem tropositum pro uno eodemque actu voluntatis habent 3, 187. mul. . Faesis tunerie fimo potuerivit, quae diversi sint. Etenim intentio a propositio sint actus voluntatis, qui eandem respiciunt istim nem. Quod ergo de notion actionum humanarum satis distincta non ruoris sollicitus, diversus ille respectus non facile observatur, vago praesertim. loquendi usu, quem confusis notioni, deberi constat i acumen obtundente. Hoc vero latente non perspicitur disseremia, quae inter intentionem propositum intercedit Necesse tamen est in amanthus hu- manis distingui, quae diversa sunt, siquidem judicia de iis se- renda veritati ad amussim respondere debenti Exemplum d
bimus mox ad propositionem sequentem, ne desit idea, ad quam notio praesenti respondens reseratur, ut omnem, quam
liabere potest, misciscatur claritatem. g. 634. Iniensis Uer a decreto. Etenim intentio est a Difiseu iavoIuntatis quo volumu id pi Opter quod agimu I, 616. , intentionis consequenter qui quid intendit, is Vult ut quid sit, Vela d rem. fiat, vel ut non sit, vel non fiat. Sed decretum est deter 'minatio voluntatis ad aliquid agendum , vel non agendi m s. 49r Pari 1 neot riuo Quoniam itaque velle , ut liuidsit, vel non lit, aut ut quid silat, vel non at, determinare voluntatem ad agendum vel non agendurn diverta lunto. 183. Onto intentionem a decieto disterie liquet.
503쪽
Ρonamus te velle vulnus faciei alterius infligere, ut de . . formetur Dum vis alterim faciem deformari, deformationem intendis I 6I6. Dum voluntatem determinas ad vulnus
laete alterius infligendum, vulnus infligere decernis , 97. O. Neistinat. . Dum ipso opere exequi vis, quod Memconsequenter animus tibii novulnus eiis tibi hoc sacere proponis , so3. Ain et Mut noto. de adeo est disserre inter se intentionem, decretum αμπω seivn. Ecquis enim,' qui pro uno eodenique
rit, velle deformationem taciei alterius, determinare volunt tria ad infligendum vulnus iacie alterius, quo ea deformetur 3c non mutare voluntatem vulneris infligendi. Notandum vero posse etiam decerni deformationem faciei alterius, nullo adhue habi.
to respectu. ad, dum deformaricli Sed tum actus deforman. di in genere decernitur consultation eruitur, qualis achus ste
esse debeat in specie adeoque de enim actus inspecte sequitur decretum actus in genere. Inde vero est, quod decretum s rite confundatur cum intentione, aut saxen non appareat, quomodo inline distingui debeat, quemadmodum vulgo eum proposito confundi solet. Ne i itur hoc fiat, decretum e. nerale, quod implicatur intentioni , ab Me probe dis
dum Ad unum eundemque actum externum plures runt volitiones, quae non satis discernuntur abii, quisium Mattentionem suam in se desiderari patiuntur. . 63 s. Deumιν Meeatio seret spropositi est editio illarum acti decrer scium, quas comin itere decreumlus nobiSproposuImus. eris V E m mvis actu vulnus infligere tentat, vel etiam intagit facie asterius, quam deformare intendit decrerum & pro. - Politum suum exequitur. Et executi decreti atque propositi consistit in iis ilibus, quibus vulnus Infligere conatur vel
etiam infligit alterius faciei. Absit autem, ut quis sibi m. suadeat executiones, 'decreti ac propositi sese consi eis actibus e nil Etenim de eis quoque Proponere nobis possimus actus intellectus, velinis Hismaticus M. cernit tolutionem alicuius probismarii ad solvendum publice
ri posti, bique proruuit, quod mi selirioni in m in
504쪽
De Imputatione morais, Dolo sculpa. 6
velit. Solvitur enim problema meditando i meditatio autem operationibus intellectus, aliis facultatis cognoscitivae inferi ris subinde concinentibus, absolvitur. f. 636.
Quicnim decretum, propolitum exequitur, ea comunt executio-tit actiones, quas conmuttere decrevit ibique proposuit I ao,ὸ .63sd consequenter eas committer vult, Voluntate con 'spropia stante, β. 497 3o 3. Pint. I. Theot nat. Quoniam itaque ii. Volitiones omnes liberae sunt 3. Id executio decreti propositi a libertate animae dependet s. 36.8s . Ontol. , adeoque actio liberaesti L a. . Quamobrem cum actiones agenti imputentur, quatenus liberae sunt s. 33 a. executio decretidc propossit agenti imputatur. ti De imputatione executionis decreti atque proposti nemo dubitat, cum nunis manitesta sit ejus a libertate anime de-
Decretum atque pro stum imputatur. Est enim non Impuratis minus decretum . 497 PQ I. seoι. mir. , quam proposi decretatuni volitio quaedam l. O3. a M. I Theoι. nat. Quam- propositi. obrem cum omnis volitio sit actio liberat . 13. ,δε actiones iagenti imputentur, quatenus sunt liber e , 3 3'. ι decretum atque propositum homini imputantur.
Non est, quod excipias imputari actiones, quia ex iis se . quitur per se quidpiam agenti aut aliis boni vel mali sya., ex solo autem decreto ac proposito agenti, nisi executioni de- mandetur, nihil tale sequi quod idem de intentione nuda vales 3 616. . ais enim dici non possit causa libera boni et mali, quod nondum existit recte tamen dicitur, quod velit esse mali vel honi ex eo quod agere decrevit, sibique proposuit, consequentis causa libera Quoniam actiones non imputantur nisi quatenus liberae 3. sa8. imputativitas a v litione in actionem, quam decreto . oposito convenienter
505쪽
committimus, derivarim non vero eidem per se inest. ει
qui ergo dubitet imputationi iam esse locum in decreto atque, Proposito, etsi nondum locum habeat quoad bonum. vel ma- . Ium actuale. Non abhorrent haec a notionibus commum hus. Ecquis enim est, qui nesciat, imputari homini bene faciendi voluntatem, etsi quod maxime vult facere non pollit impu-
tui etiam propositum hedensi et si actu nondum heserit. Inde est quod mini lavitarius S amemus, qui be faciendi, luntatem habet, etsi nivire, ει exadverse alterinii, cui alterum laedendi propositum est, vituperem in odio pros quamur, eidemque gnemur utut nonium lauem almmo nec desunt Hempla, ubi delinquendi propostum punitur, etsi sint rationes, eur vulgo non puniantur delictanis actu commissa. Haud parum interes , ut agnoscatur, quae nam sint ea, quae in qualibet actione imputanda veniunt bide enim innotescit, quantum imputanda veniat actio. Etenim eandem duo committere possunt actsonem, unde idem prorsus sequitur bonum vel nutum nec tamen utrique qualuerisputanda est.
g. 638. mectus ea Assio quoad essessum case alem genti res impurinsuatis num nequit. Etenim effectus casualis oritur ex concursu cauti, impatin nim alterius effetis gratia agentium 3. 6o. - α ιιαρ is, irato. Quamobrem si ex actione hominis meisie, gem nec eum praevidere, multo minus interidere potuit, ademque praeter ejus ea lectationem voluntatem acciditi et adeo actionem quoad esse m casualem non dependerea libertate antinaeo Hr.' τε . ensim , consequenter non esse liberam s. a I Quoniam itaque actiones non imp tannii , nisi quatenus liberae sunt s. s 8 2 actio quoad essectum casualem agenti per se imputari nequiti
E. gr. Si quismenseassiden ipsam alioquenti vultum M. venit Matergo adveniemem eum iura, quod vino planum est, non utens in vitrum impingit, ut vinum an alteri
506쪽
ad eum eoheumant causae, alterius effectus gratia agunt ex earum uro concursu essectus resultat, cuius gratia causa nulla egit. aum vero essectum elle calualem patet 3.46o Pa T. H.
Deo nar Etsi itaque essuso vini in vestem alterius ab asti ne tum ita dependet, ut ea non posita, nec ipsa posita fuisset; non tamen ab eadem dependet, quatenus liberavit Quam . obrem nee tibi iisputari potest , quod vinum is alterius stem sierit effisum. Confideratur autem hie essectus casialis in se, quatenus existit, nulla habita ratione, num a te evitari potuisset Atque ideo dicimus, actionem quoad flectum
ea alem per se imputari non posse. Quatenus enim ea alis est, ejus actualitas nullatenus a libertate tua dependet. Hinc
est, uis, in criminalibin homicidium castale non imputetur.
assii quo---mri utitur , quatenus -------πναι uti l Meras. Dentini in tua fuerit potestate effetaim caluonem mamonis evitare, quatenus vel non agere, vel aliter agere meras; quoad e in tantum effectus casualis a libertate tua dependetis. 9 i. m. αε n b. emptrix consequenter actio tua respectu ejusdem ha tem - . . hetur pro liberas ta Quamobrem cum actiones imp φ.
tentur, quatenus liberae sant s. 3 a. actio quoad effectum catalem, quem evitare poteras, non agendo vel aliter agendo, tibi imputatur, quatenus eum eVitare poteras.
I. 64o: si a actionem omittendam fueris obligatus, ex quatiata, effectus caseratis resultat eundem evitare poteras, initidem S e
ligationi tua satisfecisses, consequenter juxta legem eanais, dem determinasses ras. 33. . Quamobrem cum actio legi , Mindifformis tibi imputetur 3 396 risti etiam in irati νδ . Ρωd caseum non evitaveri s. 6 3 9 g ---c
Nimitii essectus casualis non imputatur 3 638.Medi- putatur tibi, quod eundemium evitaveris. 41 parentes imis putant liberis actione , tutenua virm poterant esse s
507쪽
les, seontra ipsoriun jussum secerint, quod non facere debetant, ves sua sponte secerint, quod facere non tenebam tur. Vulgus haud raro acutius iudicat, quam erudinis, cui notiones distinctae non sunt sitis determinatae. Quamobrem ne in his determinandi aberres a scopo, iudicia vulgi ma ris,Merennis attentionem,' majore acumine discutienda, quam vulgo putatur. scientia imperfecta obest perfecta
autem, quae nomen suum tuetur, demum prodest. Hare probe perpendant velim, qui importune et theoriis conis
dendis immiscent, magnum aggrediente πω, quod vires ipsorum superat. g. 64 I.
- Quoniam effectus casuales homini vel boni, vel malita his remis fortunam reseremsi l. 6s. TM r. II. Theo nar.), actiones in G,- agenti non imputantur quoad effectum casualim persem .io m. s. 638.IMquatenus meritare potuit s. 63 9 actio nem committenti, ad quam omittendam fuerat obligatuci L. ista putatur,'dod cassim non evitaverit o. actiones νιν ἐζ pri in t - μηδεπι, βοηδες o, sive Mmersa, orienis agent v--ννων Q, iquatenui eae tum e meras, o si
οενδε cum iratur, agenti in 'uων-ην , quodeam non evirari erit. Quae ad propositiones Gedelites annot ius c-. s. 638.6 o. ex hic repetenda sunt. Ceterum nemo nori via nos hie agere de casu mere tali. suodfi enim concurrat ut inere talis non si de eo di*iciemus deinceps. in Hatis Imputatio dici soletis sua, si seposita omni morat, ii, ,hisce late actionis judicatur, num agens sit causa libera ejus , quod ... ex actione ipsius sequitur, ac sibi aluSque bonum vel nia. a Da. itIna est. Imputario moralis est, qua ac iones agent Impu. tantur, quatenus ex iis sequitii quidpiam, quod agenti vel aliis bonum aut malunt, ob eiu in cum lese comQuem
508쪽
Unde patet, in imputatione morali opus esse applieatione legis ad se, ut intelligariir, limini actio fit ejus generis in moraliter imputari possit, nec nec Quamdiu enim de imp
. ratione tantummodo physica sermo fuerit nulla legis habenuratio, sed sufficit ex actione per se sequi, quod is hi aut au
teri bonum vel malum et , ut ea sui imputandarum numero, utrOhique autem libertata cin eam Influxui aut si mavis, pendentiae eJusdem a libertate tribuendum, quod actu impute
tur. Videfinitionum praesentium haud difficulter discementur, quae ex antea dictis, imputationem moralem snt referenda,
quaenam vero nonius ad impurationem physeam spe ix. praesertim ubi impotissio fecit in naturae fit legem. Lubet tamen adhuc generalia quaedam imputationis moralis, idem principia, ne quid desiderari posse videmisi
ABιones legi naturae conformes V Uorme moraliιέν malae. imputantur quoad bota Dianaia , quae ex iιsdem tum reveri, nam ampu- nostr , tum V ecia aborum necessario consequuntur. . Et tenta mentia lex iraturae nos obligat ad committendas actiones,quae ctiones leo, per se ad nostrum flatusque nostriis aliorum latusque e naturae ruridem perfectionem tendunt, & ad omittendas actiones, conformes quae per se ad nostram statusque nostri, aliorum sta O dis intusque eorundem impersectionem tendunt si is a. aag. , men consequenter ad committendas actiones ex quibus necessariosequitur, quod nobis vel alus bonum est j. 334. PDCL -- 'ir. ,- ad omittendas actiones, ex quibus per sie sequitur, Mod nobis vel aliis malum est I. 36 Pr h. empirJ. Quodsi ergo actiones legi naturae fuerint conformes, ex iis necessario sequitur, quod nobis vel aliis honum est, ubi haerint positivae aut malum quoddam a nobis vel aliis avertitur, ubi privativae fuerint: id quod etiam in bonorum numero censetur. Ast ubi eidem suerint difformes, exiis necessario
sequitur, quod nobis vel aliis malum es , ubi fuerint positivae aut mim quod , quo unus e murum vet
509쪽
alii constarantur, impeditur id quod etiam in insomnnumero censetur. Enimvero aetiones homini imputantur,
quia ex ipsis sequitur per se quidpiam agenti vel aliis mali
aut boni l. 39α. . Actiones itaque legi natiuae consermes difformes imputantur quoad bona mala, quae ex iisdem tum resipostu nostri, tum aliorum necessano consoquuntur. Imputantur autem actiones moraliter, quatenus ex iis sequitur, quod agenti vel aliis bonii aut malam est ob earundem convenientiam ves disconvenientiam cum legeo. 6 a , Quamobrem cum , quae nobis vel aliis orami ex amnibus legi naturae consermibus consequantur, quatentis cum eadem conveniunt, quae nobis vel aliae mala sunt, ex iisdem consequantur , uatenus cum ea diso vo niunt per dem strata actiones legi naturae consermo ac difformes agenti imputantur moraliter quoad bona mala, piae ex iisdem nun re pectu nostri, tum respectu alior inecessario consequuntur.
las ninuriam assionum intrinseca bonitasin malitia, ob quam ad alias committendas, aluta vero omittendas lage m. turali obligamur s. 33. eas imputabile, emit. Et quia, eadem tittin est, vir imputabiles,m, Mein legi, -- com formes aut disso M sint quino convenientiam disco
venientiam cum lege, seu quatenus eidem conveniunt, aut disconveniunt, imputandae veniant dubitandum non est Ce rerum propositio praesens principium scelundissimum est Erus enim ulus tam late patet, quantus est ambiriis bonitans malitiae intrinsecae. Hic cum latior fit, quam vulgo Puta tur , quemadmodum ex tractatione speciali constabit; sin
quoque propositionis praesentis ad ea te extendit, quae impru rationi subede vulgo non creduntur. Qui legem naturae intra arctos admodum cancestos coarctflnt imputationem quoque moralem, quae a lege nanuae venit, nimisarctis limitibus coemeenti unde ad physicam nonnisi imputationem retalint, quae ad moralem resere debebant, & longe plinima ex impulis, lium numero prorita eni-
510쪽
ι: u: --x ψ- -- , venit, a, ut a bon*ν mulio nimiis imputemnir, quam imputari debebant. . Plurimum aginam terest, actionum intrini Nam bonitatem in malitiam in . . . mius perspici qme actiones legi riaturae contormes aedisso
' me ii putabiles e si siquidem de iis, ta&-judicium ' 're volu K in se nihil prorsus desidesari possit. V
imnistram bonitatem habent, quae autem fidem difformes,arime' 'si i malitiam habent intrinsecam.' Eridisero , -- e. --
a nes Utrius caria Osirim ab respΗst malae mi , liras. 1760, hoc est, tales, ut ex ipsis i remulo Nequam quispiam, quod agenti vel aliis bonum aut milum est ira. a 3. Quamobrem cum aestiones ideo imputari possint, quia ex ipsis sequitur per se quidpiam agenti va aliis boni
aut mali s.ssa. quin actiones legi naturae conformes difformes per se tales sint, quae imputari debent, seu per se imputabiles, dubitandum non est. - Quemadmodum in nes intrinsere bonaea malae sint per se citra ut esse boni, Ni malis , Ahia, is, qui no obligandi ita is, dei,- -- , ara i 30 Metumialem actio sper se impinabi su - - in s imputandas esse demonstrςtu independe ter a voluntate mi a hominis, qui nos obligatidibus lia ti Immo vim etiam homines in sibi, quam aliis imputata
actiones quoad earundem malitiam tonitatem intrinsecam restra respectum ad legislatorem Quodsi excipias hanc imp tationem nonnisi physicam esse, non vero moralem in verbis dissensus erit, non in re imputationem tamen moralem Praeter necessitatem rctioribus limitibu sonstringis', quam PM μην