장음표시 사용
521쪽
docebimus loeo. Haec ideo monere visum fuit, ne qui indureeivili versati restiictiores notiones in philolophiam inferunt, ab usu aliena vel eidem contraria a nobis tradi mustinent.
s. 6sq. 'raris ... qui bis alterius scis, α ηι impuraum mi illam Etenim si quem quid ficere iubes, hoc ab eo fieri vis, nec με νυμ α in arbitrio eius relinquis, quid facere velit β. 983. Patis.1 Theol. t. , consequenter seria tibi est voluntas , ut hoc sectati Quoniam itaque aerio alterius a voluntate tuad pendet, actio autem tibi imputatur aliena, quae quona Femque tua dependet voluntate s. 6so0 quod actio ritu, Fui injussu quid fici tibi imputanda veniat, evidens est. R. si Titio acrio alapam infligi jubes A tuo iussi Meficiat Quin id tibi imputatur, non obstante ouod eadem inii, imputerii etiam Cari per ea, oua modo ad propositio in praecedentem amiotavimus Quae enim ibi amisistasinii praesentem quoque propositionem magis illustram. 6ssis' aut rui nocetis, quia aster. vetatur, et H*με a ij -ἀeram ossis rivativa i auatur verasti, uelis adeati. Mnae Prae dodsi enim vetas, ne alter agat, ne agat vis, nec in arbi----uestrio eius positum relinquis, utrum id omittere velit i necis ne 'oss. Pora L Theoc isto mobrem si non adit. -κ quia veras; 'io ipsius privativa a noluntate tua dejendet Enimvero tibi imputatur actio aliena, quae a Voluntate tua dependetis 'so.9. Ergo tibi quoque inputanda est actio privativa alterius, si non agit, quia vel . - τ
Quodsi actionem aliquam alteri dissuades ut non agat vis, etsi in arbitrio ejus elinquas, utrun actre neminὲl - tere Velit, necne s. 98s. Part. I. I . nat. Quodli ergo non agit, quia dissuades actio privativa alterius a voluntate
ira dependet quoniam itaque actio
522쪽
aliena tibi imputatur, si quomodocunque a voluntate tua dependetis so. tibi etiam imputanda est actio privativa alterius, si is non agit quia dissuades. 4uod eras auterum. Ita si quis vetat, ne petenti opem sero, cum posses, de tu. opem non ser petenti, quia vetatur is, cui opem ferre non vis, actionem tuam privativam quoad clamnum, quod inde sentit, vetanti imputat. Similiter si quis dissuadet, ne pecuniam mutuo desaitio, Qt pecuniam petenti mutuo dare recusas actionem hanc privativam dissuasenti imputat Titius.
Hinc illae querelae quas de vetante ac dissuadente movent, quicunque actionem privativam sibi molesum ves damnosuri
velit, nec ne, sed letio vis, ut agat ast ubi a monem sua auem,armis, des, in ejus arbitrio relinquis, utrum agere velit, nec ne, ae praemelli tibi magis arrideat, si agat 3 983 r. I. Tl esti. AEL).ρiunt r. Ubi adeo agenti sunt rationes, cur faciat, quod lube Vel jtibemur dissuades facilius ei movebitur, ne inlitat, quod fieri sisaddain jubes, quam ne omittat, quod suadesis 88 8 P h. empir. . r. In casu adeo priore actio aliena magis dependet a voliantate tua, quam in posteriore 3 36 8o in tot Quamobrem cum actio aliena eo magis tibi imputetur, quo magis a V
luntate tua dependet I 6s id actio aliena jubenti m sis laiputanda venit quam suadenti eras tramum. Quodsi praecipis, ut alter agat, alterum obligandi ius habes s. 98 . set L Theoc a vero simpliciter iubes, ut alter ag tr eundem obligandi us nullum tabes 3983. Parta Theri.ηM. . Quoniam itaque praecipiens jure tuo uteris, vel abuteris, nec simpliciter vis ut agat alter,
523쪽
agendi motivum suppeditans s. ita.), atque adeo alio iacilius permovetur, ut faciat, quod praecipitur, quam quod iubetur s. 888. I Dch. empiri); actio asterius a voluntate tua magis dependet, ii praecipitur, quam si simpliciter jubetur. Patet igitur ut ante actionem Gemam ubi magis impinan, praecipienti, quam jubenti
Exempla diversitatem imputationis in casibus propositi milrrae iis manifesto loquuntur, ita ut non aberres a vero. eam notionibus communibus consentaneam pronunciaveris.
Ponamus patrem praecipere fili, ut alteri damnum quoddam inserat. QuInlam pater filium non obsequentem plagis assicere. potest, etii Jure suo seu patria poteltate abusus, filius a plagu ibi metuens facilius permovetur, ut faciat, quod non faceret, utut alias uberet, qui nullum in ipsum aus habet. Unde
actio filii patri magis imputatur, quam si jussu alterius committeretur. Accedit, quod abusus potestat. patriae patri quo que iv,putetur, ataue hoc ipso imputatio facti filii ematur maior. Similiter si tibi sun rationes, eur non facias, quod alteri displiritumi esse nosti magis eaedem urgent, ubi alter iubet, quam ubi tantummodo ibadet interim cum jubens
'. non relinquat arbitrio tuo, num facere velis, quod fieri vis. quemadmodum qui nishum suadet 3 98 3 inrt. I. Theol nato:
magis utique di licebit jubenti, quam suadens, non
'set Umiasis Actio sie a 'Ararima rasibenti metis impur. - - ραι-ει ρα- vera intius ueroti migis quam dissua ri. Etenim actinis qui prohibet, te obligandi us habet , ne quid sectas minasi is severo simpliciter verat, te oblipare n-int .. 89s. μαι -- 'o' M a, adeoque prohibitio cumtione eodem modo D Aritvri oro, quo praeceptum a simplici jussit β. 984. Part. ιμαι es neu - , Quamobrem pdem modo patet, actioilon Miritim alienam privativam prohibenti agis imputari, quam ii tanti, quo ostendimus praecipienti magis imputari actionem alienam
524쪽
De Imputatione morali, mi s Culpa vi
Genam post iram , quam juben iis ossi I S. ero
similiter quia vetans in alterius arbitrio positum non relinquis, quod ab eo non fieri vis, utrum id non faciat.
an vero faciat; relinquis autem, ubi dissuades s. 98s. I. Theol nod eadem differentia est interverationem&disiii fionem , quae inter jussumis suasionem intercedit s. 983.
Para. I. Theol nat. . Eodem igitur modo liquet, actionem alienam privativam vetanti magis imputari, quam dissu denta , quo ante vicimus, lubenti magis imputari acti nem alienain positivam, quan suadem s. s6. . e.
eras alteram. E. gr. Ponamus pati em prohibere, ne situs die solis templum frequentet, Ilium hoc non faceres id patri magis imputabitur, sersito jam abusu potestatis patriae , quam ab
teri, qui ne in implum te conseras vetat. uideri vulgo ad a sum ejicini patria potestatis, dum magis imputatur eid in actio privati a siti, propterea quod is magis in oculos incius , quam influmis major noluntatis panis In voluntatem, filii eum tamen hic non nilaus pateat iis, qui acumine utum
tur, quam abusus patriae potestatis, major imputatio actionis silii privativae ob hunc influxum non minus admittenda, quam ea, quae ab ab usu patriae potestatis pendet. Accedit quod ad hunc animum adsertentes patri magis imputent assionem propriam, quam alienam, minorem essetant imputationem
actionis privativae filii respem hujus. Similiter si assionem ideo omittis, ne omndas alterum, cui ea disylicet rario haec minis urget, ne facias, fi quis veret, quam si tantummodo disti iam im enim vetans in arbitrio ruo postum non re linquar utrum actionem omittere velis, nec ne tuo tamen hoc relinquat aes itrio, qui tantummodo dissiliae s. 98s. Porr. I. TMAL ML s magis utique ossenderetur, qui vetat, ne
quid fiat, quam qui annis modo seri idem dissuadet, ubi
525쪽
ωβημι consentire dicitur, qui vult ut hoc , vel non fiat, di tu quod fieri vel non fieri vult alter. Unde C sedis est actus voluntatis quod ulci fieri vel non fieri volumus, ouod fierives non fieri vult alter. Et eis se asteriri ad fictum aliquod re rara dicitur, si rogat eundem, ut consentia in Lictum
It si sita, quaerit ei parte, num vesit permittere, ut sempronii filiam uxorem. ducat; consiluim eius requirio Quodsi pater respondet, se minime repugnare ut hoc faciat; in matrimonium filii evin filia Sempronii ineundia consennc Hine in collegio consentire dicuntur, quorum eadem sum vota, conseissus eorum in hoc consistit, quod idem fieri is non fieri voluntas. 6s9. Disse,si. Contra DFηtire dicitur, qui vult ut non fiat, quod Hiis fieri vult alter, vel ut fiat, quod non fieri vult alier. Est adeo visensus avitus voluntatis, quo idem heri nolumus, quod fieri vult alter, vel fieri volumus, quod fieri non vult alter.
Ita fissiluis quaerit ex patre, num velit permitiere, ut filum Sempronii uxorem ducat, , pater respondet, sese nolle ut hoc faciat parer dissentitis dissensus ejus in eo consistit, quod nolit filium ducere uxorem, quini ducere vult. Hine et in eollegio a ceteris dissentire dicitur, qui quod fieri volunt
ceteri, id fieri non vult vel quod ceteri fieri nolunt, id fieri vult, seu cujus votum diversum est a votis ceterorum. Upponitur nimirum dissetisus consensui. Samohrem sicuti
consensus requirit identitatem volitionis ita dissensus in diver state ejusdem eonsistit. 'g. 66o.
-β, λ ω ensus dicitur expressus, si diuertis verbis vel alio me, risi V i5n significamus, nos Velle idem, quod vult alter: uenasi iri in autem Gonsessui, qui abunde, veluti ex lacra: non serearia. QuiSitur.
526쪽
E. gr. Si emtor venditori promittit aliquod pretium pro
mere solvendum & venditor assi at, se velle pro hoc pretio eandem ipsi traderes; hic consentit in pretium ahemtore obi tum expresse. Expressus adeo consensus in eo consistit, quod verbis mariis estis significet, se velle pro pretio isto tradere emtori mercem, quam sibi pro eodem tradi est. Enimvero
ubi nihil regerens, sed aemu eidem uiuuenierem ex hoc facto colliginar, quo isto pretio eam tradere vesit, ade que tacite contati in ideo tacitus dicitur, qui ea pressis verbis non declaratur, sed saltem ex sacto colligitur, quia sipponii, venditorem pro merce oblatum ab emtore pretium accipere velle similiter filius requirens patri ad sinum aliquod comsensum, eo nutu eundem intelligit. g. 66 I.
simili prorsus modo Disrari Gisia expressus, si Disse, sdisertis verbis vel alio signo significamus, nos nolle idem, expressquod vuli uter DR s autem in ensius est, qui aliunde, saeuid D- veluti ex sedi non rubis, colligitur. μιιμ
E. gr. Si emtori fretium cerium pro merce sibi tradenda ossi renti respondet venditor, se pro hoc pretio eandem tradere non posse, utique dissemitin expressit in dissensus, quatenus ver vis disertis declarat, nosse sese morem pro hoc pretio tradere. Enimvero si oblato pretio ab emore mercem aufert & repo-
nil dissensum suum tacite declarat,' ideo dissensus dicitur tacitus, quia ex hoc facto venditoris colligitur, quod mercem pro hoc pretis tradere nolitis. 66a cinsensio Delius es verio confisi s Dissensus raci ransa svis est verus Dissensus. Etenim consensus est actus voluntatis, is, o squo idem volumus, quod Vult alter s. 64 8.), Verbi autem a uisenses raciis alio signo externo ideo declarandus, ut alteri, cujus interest, iis, s/innotesca Quamobrem cum consensu expressus Verbi νώ covemve alio signo alteri significetur, tacitus vero allula de veluti
ex iactoin non facto collisaturi 6 o. .consensus tacitusvi
527쪽
expressus unus idemque voluntatis actus est,is tantummodo modo differunt, quo alteri, cuius litterest, innotescunt. Est igitur tacitus non inmus quain expressus verus conse sus. Nuod erat num.
Simili prorsus modo patet, dissensum incitum Overtim dissensum
Nimirum consensui tam tacito, quam expresso eadem On. sensus desinitio competit,&saimiliter dissensui tam tacito, quam express eaden convenit dissentus denniti 6s8. ah qir . Quamobrem uterque verus est consensus es dissensus 3 3 ρ. quia eadem sunt, quae sub communi notione comprehend-tur 3. 87. rold uterque idem est consensis dissensis , sive alteri verbis aut illo quodam sino maniis stetur, sive aliunde quomodoonque colligatur, modo rite, colligatur, ne consultum vel dissensum fingas, ubi milius est. E. gr. Consensus venditoris in pretium iri emtore orianam
consistit in eo, quod velit mercem Pro eodememtori midem Sive igitur dicat se hoc velle, sive alteri actu tradat mercem actus voluntatis unus idemque marist. di imiliter dissensus venditoris in eo consstit, quod nolit mercem pro preti ab emtore oblato radere. Sive igitur apertis verbis dicat, se hoc nosse, sive mercem auferat is reponari idem prorsui manet actus noluntatis Nodus indicandi asteri actum volum
ratis vel nouimati, nullam a m actui huic mutationem, sia nonnisi extrinsece eundem amiti
suando ex Si quis id facit, quod facere non poterat, ns alius facto colo' aid seri velleι ι hoc usum consentit. Ponainu enim satur con ipsium nolle, ut alterum hoc fiat. Quoniam id quod facit, seu fieri nequit, nisi etiam velit, ut akerum hoc fiat per ἐννοσε quod non vult facit. Quod clim vi libertatis animae in v leiadis 49 a. 'Ies. πιν.J, Sc voluntati cogi nesciae sit a surdum s. 9 a T. Poch. ensu.); evidens est, siquis facit, quod
fieri non poterat , nisi aliud quid fieri vellet, ipsum in hoc
528쪽
In eas paniculari veritas propositionis manifesta est,is
demonstratio indire ista, quam dedimus . Iuce sua abundar Nemo non iacit, venditorem consentire in pretium ab emtore . . oblatrum, si mercem didem traclit. Etenim si non consentiret, nec eam tradere poterat. Ossertur pretium pro re uadenda. Quamobrem fieri non potest, ut venditor rem tradat, nisi Dro
isto p tio eandem agere velit. Trinuo nimirum conscii sit in pretium supponis. sui mercent emtori tradit, eam tradere vuli. Qui vult tradere, misi ab emtore oblato, is peto eodem mercem tradere vult, adeo in in premim consentie 3 sad consequenter ipsa sitione nis silium oblatum eonsentum sussicienter indicati videmisiae qum modo ex facto consulsus colligatur.
seriis ι is hoc α-- -- uamus omin, im ne um, δε- nolle in hoc altenim lat. Quoniam non facit, quod merem colliga- debebat, nisi hoc alterim fieri velit per vorsi quod vult, in
non facit Quod cum per naturam animae, utpote liberaesit . in volendo de nolendo I. 49 a Psis empir. quoad voluntatem ac noluntatem cogi nesciae es. 9a7 P b. emp r. J, sit absurdum; videns est, u quis non facit, quod facere de bebat, nisi aliud quid fieri vellet;eum in hoc ipsum consentire.
In casu particulari veritas propositionis, quae instar axioma tu sumi poterat, utpote ex consensus taciti definitione 3. 6qo
satis manifestat, ara I J, demonstrario indirecta quaesisimus ad eam evincendam, omni hicera ut Nemo dubita . quin venditor an prinum oblatum conse uiat , si inerrem, ouam inanitenet emtor, eidem relinquit, , ut abiens eandent cum auserat, permittit. Etenim si in pretium non consim
iret, aut ipse mercem auferrein reponere, aut cum eadem abituro emtori dissensum expresse declarare debebat. Neutrum horum eum iaciat . necesse est ipsum pretium oblatum promerce accipere velle consequenter idem consentire 3 638. . Videmus adeo, quomodo ex non iacto consensus colligatur.
529쪽
suomodo is quis scis, quo facere Mn horarat, is abaed quid ex facts fera ηοίυ quoad hoc ipsem disse Viii. ia te non absimilleoli gar modo, quo ante ostendimus I. 663. 3, si quis facit, quod iuste se . facere non poterat, nisi Mixi quid fieri vellet, eum in hoc
ipsum consentire. - . Veritas propostionis per definitionein diffvisus irraditani g. 6s9 xadeo manifesta est, ut ea jure axiomatum numeresa, scribatur a 3.-o, atque adeo de ea demonstranda Pariun
solliciti esse debemus s .et v. Ait . . Exemplo est venditor, qui pretio ab em rore hiat mercem aufert' reponit. Et enunti nollet mercem procillo pretio tradere, nec eam inerre aereponere Poterat, cum mercem en ciere velit. Hoc ipso facto lassicienter indicat, quod nolit pro isto pretio mercem
H μι facit, quod furere debebat, nisi aliud quid fieri velle eum honsentire
Quae modo de propositione praxedente annotavimus, ea. de praesente quoque tenenda sunt. Exemplo venia propω tionis fit manifesta. Si enitor, quinte Uanianis viderat
redit des pretium paulo majus offert, quam ante obtulerat, venditor vero mercem non depromit, quod hoc non faciat, ex eo abunde Intelligitur, quod pro pretio isto mercem um. dere nolit , consequenter quod in eodem adluic s. 639. , Miamsi ne verbesum Pulem dicat.
530쪽
.io ficii velit Ahia, a d quod consensim impertiri debet. Quoniam itaque perinde eiu sive verbis, qui aismationem significat, sive signo quocunque alio, quod eandem indigitare
s emus, Dirimationem indigitemus; ideo patet signo, quod affirmationem significat, veruti nutu, contentati declarari, qui requiritur Vocabula sintsse aissi iaci. γα aiae assirmationei a' per eam consensim aliter talicare nequeunt, quam Omi et homnes volumunx, ut, qui ea profert, affirmare quid intel . . , li atur L 9s8 ωποι, miramobrem si alii cuique gno idem . - . . . tributus fuerit signiscatus eundem habet eum voeabulis usum. Ita si emtor quaerit ex venditore, an pro hoc pretio, quod ipsi offert, mercem tradere velit quod velit, non minus
ex nutu intelligitur, quam si respondeat, volo, vel immor. alterutrum enim vocabulorum & nutus in casu dato eamdem
significandi vim habet quod de voluntate alterius nobis innotescit per v mula, idem quoque intelligitur ex mitu
si num quid fieri elimus, rogamur, vel quid etiη Quanis salii audiamas, igno quod negationem significat . osse hs de gno declaclaratur. Etenim si rogamur , num quid fieri Velimus , retur vis dissensum declaraturi negare tenemur nos Velle s. 6s9J.βηθι. Quoniam itaque eodem redit, sive verba proseras, quaei gationem significant, sive signo quocunque alio utaris, quo eandem indigitare solemus; si num quid fieri velimus rogamur, ligno, quod negationem significat, dissensus declaratur. Eodem fere modo idem patet, ubi dissensum suum