장음표시 사용
551쪽
gr. Si filius reticet, quod infidiae struantur vitae patris, magis ipsi imputatur, quam amico, qui nulla cognatione miri attingit. Unde magis imputam eidem caedes inde si cutit. Quota exposita hactenus prineipia . diversis rasa, vi occurrere solent, applicare quis velit, amplissiniani dem
: Pi Urilis facti tam propriis, qua in alienis theoriani eo m. p. t. Eorundem em pri -- . 'Nuri penseatis omnibus circumstantus, o iis favile desini se intui, imputanaasit inio, praesertim ubi theoriam omnem
Iegum naturalium Vex ea nascentium iurium ac obligationum habuerit perspectam eum sine hae non intelligatur, ad qui, nam imputandum fit factuin ves dic invictum , Me x xium, sve alienum g. 693.
Immunis Assiones agenti imputan/ων quoad,ectitudisem amonum uatemri rectae sunt, se a rectitudine, sciunt, ob pem I - ς' nosset ν, ne es eadem isseerear Etenim lex naturae nosi obligat ad actionum liberarum rectitudinem c . 389.), OB sequenrer aedem legi naturae conformes sunt, quatenui rei sunt, difformes autem sent, quatenus a meritudim, deficiunt. Enimvero actiones legi naturae conforme S
difformes per se imputabiles sunt s. 644. Ergo etiam actiones imputandae sunt, quatenus rectae sint, aut a re sedine deficiunt. Enimvero trulla homini actio impi xiir, Re iri Brem nec
552쪽
ubi penes uos sistit, ne ab eadem . Mero .
. Propositio iure marinxi nuntienti est, quem linodum ex sequentibus mox et usi res L. ii imputandis actionilius niaxime habenda est ratio rectitumnis actionimi, nisi
silicium tuum a vero aberrare debet. Quamobrem si tuto tramite hic incedere volueris , danda est opera, ut non modo eneralem rectitudinis notionem satis distinctati animo com irehendas, quam ideo in superioribus explicavimus 3. a. e seqq)ς verum etiam cujuslibet actionis rectitudinem in casu quocunque Iticular penitus perspicias , quo tacit theoria omnis philo phiae practicae. Hic tanti modo se rati
f. 69 a. Defectus rectitu agonis dicitur vincibitu, si eum Dissisentia evitare potuisses, modo voluisses. Idem vero I--Mutire Iii. aplustatur, ubi penes te non stetit, ut eum evitares. ni actu Constat ex stiperioribus ignorantiam eodem sensu dividi in uia vineiuilem invincibilem si 480. appellationem
etiam applicasse errori io . . . Ne igitur terminos praeter necessitatem multiplicemus, eandem quoque ad designandum
disistentiam desectus rectitudinis actionis adlubere lubuit.
Suppositinus in superioribus, ignorantiam vincibilem n his lingulari accensendam esse actionibus liberis Eodem autem modo patet, in eas sngulari defectum reaitudinis H cibilem maiori debere actionibus liberis quo demon si avi mi, quoraminii vincibilem in ca* singulat iisdem Tt accen-
553쪽
-- de ignorantis missitas ipsinis ad deis nisectitudimi
ia, impa mgit rib. mputabituri quo autem, aestias eundem cui mimii. More a , eo mivus ιν putabιtur. Etenim defectus rectitudinis tibi non imputatur, nil quatenus vincibilis est U. 693., Quoniam vincibilis est si eum evitare potuisses, modo Uiuissest . 69a quo magis penes te stetit, ut eum CVItareS, eo facilius eundem evitare potera I quo minus vero Peneste stetit, ut eum evitares, eo dissicilius eundem evitare o. teras, consequenter quo facillus evitari poterat, eo magis liber censetur,4 quo dissicilius evitari poterat, eo minus
- liber existimatur I. 94s. sci empir. Quamobrem cum actiones tibi imputentur, quatenus liberae sunt s. saa.), desectus rectitudinis tanto magis tibi imputabitur, quanto facilius eum evitare poteras, tanto minus impluabitur, ouo dissicilii eundem erit re poterata. -διι ins Qxi Oniam desectus rectitudinis vincibilis est, si eum Mari is evitare potui sis, modo Voluille o. 69a. , consequenter nnissis sicile incibilis, qui facile evitari potest, dissiculter vitici.
ει --,is iri dissiculter evitari potest dissicillime vincibilis,
iniremus qui non nisi dissicillime evitari potesta quo facilius autem
evitare poteras desectum rectitudinis, eo magis tib Impi, tabitur, quo autem dissicilius evitare poteras tanto minus imputandus g. 6ς 40 Defectas rectitudinis facile vιncrbuti nigra mputatur, Pgam iussa culter impincitiis sommum m n me imputatur nonnis ae ις ἁ- vincisura. Habinius Uc principium quo nituntur diversiadus inis
554쪽
Desectus recti dirus actionibus vincibilis Eth
Receptus hie significatus est apud Scriptores Latinos. meque enim insolitum est, ut ob isd desectum mora sim---en generis tribuatur etiam sp s Icie Cererit hic citham in genere sis mus in mini Dira seu idim, non attento sanificatu mictiori, quem usis seri probare videtur, etsi is sub latiori comprehendatur, quemaci
modum sto Moeonstabit In ea enim latitudine, quam nos legi mo stribuimus in tribuere tenemur, ubi eam ex ipsi hominis rerumque essentia atque natura derivamus, 33. , actionum quoque rectitudo re deiectu ab eadem ampliores mustinavi limites.
vativa stetit, quae desectu quodam restitudiis vincibili l. ohotat. Vocatur etiam --δεν Me privativa -- ραπιν M. in actio,imfusis culpabile uiscatur.
Unde fi horologiopaeus eoinruit horologium desectu quo. Maevi laborans, quem evitare poterat L factum ejus culpabile dicetur non minus, ac si quis alterius corpori cupidine vim
dictis ductus vulnus ,nfligit. Non recte agit artiis, dum eoiis iniit horologismunem quodam laborans, cum meliu e struere posset, , si diligentiam nam in se desiderari non
Pateretur, agendo contra ipsam natiuae legem, quemadriodiuno iis constabie, quae suo loco demonstrabuntur. Nec recte alit, qui xupidine vindictae vulnis infligi alterius corpori, agendo contra legem naturae, quae omnem Mimium vindi
. vidi damnatin alios iiij a nobis vetat.
555쪽
. Oisahatis ista rem es ineui M. I actione emisi recti b his iis j j j aesideratur ex parte intellectus, voliuntatis ac nolunt eis i atque multaris io motivae 90. Quamobrem sum deseditis rectitudinis in eo conlisure, quod in actione liberae parte intelle, .,es,uiliniam acri noluntatis dentuque locomotivae desiderativi, si eoinquφ-siis desectu rectitudinis laborati , Quoniam itaque tum de- mum culpabilis est actio, quae desectu quodam rectitudinis vincibili laborat L 697 ., actio rem ei inculpabilis.
Videmus adeo omnimodam demum actionis rectituatnem eandem efficere inculpabilem, ut nihil in ea agenti imputari, nec quicquam in eadem jure reprehendi mi taxare possit; m, aures sincere amis pomis exterm uni lege consor.
m iis avi privativi a iussistisiratim.' i enim potcs , ut . . . . . externus legi convἡniat, aut qui ore stiliis. disconvelliat; hoc tamen non 'bstante sit culpabilis, quatenus scilieet alio
op deficit a rectitudine, veluti eum et pocrita det eleemo. synam, ut videatur ab hominibus, non vero in sublevemni. V seriam egetatis ubi actio a rectitudine deficit quoad volunt em 3 8od. Ita etiam ab omni prorsus culpa immunis est horologiopaeus, quando ea arte construit horologium, ut tam exactum sit; quantum ab arte expectari potest. Et hinc liquet, quando ab omni culpae sensu vacuum habeamus animum;
. quod ii nobis usui fit in sequenti, P i modum corollisit subjicere lubet.
b.,Δ' Quoniam actio recta est inculpabilis s. 698. , ades a me si actiones nostrae recta seerit, trullius culpae nobis siruri in eis-m considiis. 69r. Oh s jam Y -- ferii re , ia
556쪽
omni eulpa vacuum possideamus animum, quemadmodum suo tempore abunde constabit; gnificatum culpae in genere se dictae retinere debuimus.
Culpa in tenere si victa agenti imputatur Cum Imputatio eisin culna sit in genere defectus rectitudinis actionis vinci-cu de in .bilis g. 696. , penes agentem stat, ut eum evitet, seu negenere su factio a rectitudine deficiat β. 69a. Enimvero actio agenti O .imputatur, quatenus deficit a rectitudine, ubi penes eum stetit, ne ab eadem deficeret s. 69 id consequenter dese ctus rectitudinis vincibilis imputatur Quare culpa in genere sic dicta agenti imputatur.
Ita artifici perito imputatur, quod horologium minus a ' Orate construxerit. Similiter pastor ecclesiae imputatur, si sermones sacros componat ad ostentationem.
Defectus actionis a rectitudine quoad voluntatem Dolus quid noluntatem dicitur sit.
Sumimus vocabulum doli in omni sua latitudine, quam in jure naturali tanquam species culpae in genere sic dicta ha bere potest Unde hic repetenda sunt, quae paulo ante ad desinitionem culpae in genere annotavimus. Non tamen ideo traoimus, quaeduri Romano conrearia sunt Qua enim ICti Romani de dolo malo inculeant ea ex hae nostra definitione apodissice consequuntur ' Nostrum institutum non seri, ut
quo notionem a particularibus lineratam quae
demonstrationes nil faciunt, indigitare possimus Sed demus exemplum. Si artifex peritus studio construit horologium
minus exactum, quod existimet conductorem non intelligere, quale esse debeat horologium accurate constructum, vel qui novit se eodem pretio idem vendere posse, quo venderet terat, si accurate construxisset; dolose agit. Quo minus enim
557쪽
aeriirate eonstruat horologium quemadmodum debebat a . voluntate ipsius pende , consequenter amo descit ex parte voluntatis , minime autem ea parte intestinus, vel locomo.
tisae. Similiter si quis ea intentione aggreditur alterum eiu terficiat dolose eum inrerficit. Vuli enim interscine n-4M nullum esse ius eum intersciendi, sed sese in .rius obligarum actionem has omittendam. Denis . adeo actio a rectitudine quoad esumatem, dum vult, quoi
velle minime debebat. Omnes admire ni in hoe eas dolose agere homicidam . nec alliam reddunt rationem quam quod sciςns a volens hoc fecerit, consequenter dolum tribuunt homicidae, quiae actio ipsius deficit a rectitudine quoad vo. Inntatem, mim voluerit, quod pra lagem rectitudinis normala
velle non debebat. Vides adeo definitionem doli quam cle. limus, eonsentientia eum iure civilici assi particulari parere iudicia, neque nostram Asinitionem .eidem emitrariani esse.
Uti solum spectant in illis inimii bus, mim quibus sire gotium ι philosephi in omnAus, in ivibus locum habere M.test, quoniam piis eum omnibus actionibus. liberis ne uim Ust, quilescunque tandem fuerintis Ioa . A db Actio dolon appellatur, quae fit per dolum, sive ea quam positiva fuerit, sive privativa. Unde Faciam atque factam vocatur us autem M πιιιι dicitur ab eo, qui dolose agit, vel non agit.
Ita acti dolosa est. poetae, qui miseros Verti pano pro-mercede, Propterea quod novit sonta rem judicare non posse, utrum carmen sit bonum, nee M. Et dum hoc agit Oolum eommittit. Similiter actio privativa dolosa est, si quis aquis submergendus opem tuam Implorat quam ei ferre recuses eo animo, ut subirierganar. Et du'. eo es animo
ubi auxilium sene non 'is, des a Mommittitur. Nimbrum non minus actis , Ma suo a notum , mim positiva, quoad voluntatem a rectitudine deficere potest, asque adeo dolvi inficie tam privativas, quam positivus homi- η - a ni . . A tainem ut ιι -
558쪽
e dolo proficiscitur s o . . Quamobrem cum per do actis is Ium quid entis actio tam privativa, quam positiva ar ιλctitudine quoad voluntatem & noluntatem deficiat s. or ., ab eadem vero deficit , si mala committitur, iii in cacia o positiva mala est, vel bona omittitur, quo in casu piis vativa mala est j. 73.7 Ji dens est, omnem actionem do lotan, sive ea positiva, sive privativa fuerit esse malam.
tia mala est actio dolosa poetae, qui versus miseros panpromercede, nec nurius mala est pro aliis actis des H, qui aquis submergemis non in opem, quam serre poteratis eo, quem modo diximus ἡ, oa. , casu. Etenim nemo
non fatetur, honam esse actionem auxilium alteri ferentis, ut a mortis periculo eum liberet erit adeo opposta act i . mala. Nemo non fatetur, bonam actionem sies: metae, si honum condit carmen, cum eo sine operam ejus conducat alter, qua mercedem lolvit. Oreo sua gitur acti erumtia. Non licet
exemere, quod actu dolosa buxini pessi esse bona, veluti dum hypocrita dat eleemosynam, ut videam ab homi ui. cum ex hac actione non sinuariae, quod heri malum estrum potius quod bonum in egeno, qui elem tiari Enimvero sit ita, ut actio agentis res: Mur ad alios. Nominqui eleemo*nam dat, ut videatur aliis , qui non est, alios in erroneum de se judicium seducere vulis Ecquis vero est.
quin neget, alios in inorem seducere esse malum, definitiolae. mali repugnante I. 6s. 67. Ide empιr. l. suam Ohrem si vel maxime dolum in actionibus non nisi iis confidem , is quibus damnum aliquod in alios redundat ἔ actio hypocritae hoc etiam respectu erit inter eos relerenda, quibus damnum
datur aliis, immo quibus damnum datur per injuriam, qu min ea repugnat 3ustitiae universui eo triuiiDjsilire by Corale
559쪽
- subsecivis explicavimus suo sei more suoque is elatu . expostiiri sumus. Non iam urgere lubet, quod, qui hypo erisin animadvertunt, molestiam inde perripiant, nemine', Io ph orum in dubiiun vocante, quod ali mo ibam m
misers. ad νβι δει um. . Dolus enim est defectus actionis orta μη a rectitudine quoad voluntatem oi. , omnisque dolo, actio mala est h. o 3. Quoniam igitur non, sa actio, quae nobis mala est, quam qua naala est alteri, ἐν ficere potest a voluntateis noluntate 3. 3. 44, uir
quod nobis vel asteri malum est, appetamus sub latione bali cujusdam, quod nobis vel alieri bonum est aversit risii ratione mali g. 896 P ch. empiria: videns est, oblocum non esse non modo in istis actionibus, quae respicies falios, seu aliis malum quoddam afferunt live stilla Illa, sive privativum; verum etiam in hisce, quae nosmetips respiciunt, seu nos mali cujusdam participes reddunt, a I bono quodam carere jubent. Unde cum doliis cocissia ' latur ab eo, qui dolose agit g. Ioa.9, dolus ab ut it committitur non modo adversus alios, verum etiam is st: ius seipsum.
Iuris civilis principia sunt Alterum non la gere ' si a. cuique tribuere . to st de Iut CDtire. In eo igitur pesti gdolus in I s ictionibus, quibus laeditur alter, ne suum li tribuitur, quatenus scilicet alto vel damnum datur, quoi N. mrandum est, vel in alterum delinquitur, ut poena vini ouin se dilictum niolum sorsan non deerunt, qui
per relant, dolum spectari mn posse in , Miami, ipsum re ieiunt agentem oti iam reparatio animno;
560쪽
selle quis punstur quia delinquit in stipsum. Enimvero ex speciali tractatione constabit, α theoria jWis naturalis dea gibus milibus elueestes, sinum naturaliunt ae nastinus iude ii milio amphorei essi sitiites, quam legunt emblini ae naidovis inde iistis ovili, in uis naxuralii ii inire non inutili Ditis fictione hominem rim tiramus tanqtiam
personant dimetiam a seipso, quatenus minis constat ex paω superiori ae inseriori, ita ut facultate histriores subjiciantur
sacultatibus superioribus ab hisce auxia normam legum nat ratium regendae , cultatibus inferioribus ac superioribus haud raro sibimet contrariis. Unde homo non minus semet . ipsum laedere potest quam alterum, nee minus sibimetipsi suum tribuere potest, quam alteri, injustus non minus erga in s
Usunt, quam in alios. Quamobrem non minus in ivpsum. quam in alios dolis immittit, ubi novit hoc sibi esse m iuni, hoc in ii non stam. Heui iam apparenti, grada . Heir, hi , ipsum e stitui. sine parentes, in inion
liberorum motirantur, ut minis emanclatricibus corrigere studem, quae eastigationum nomine vulgo veniunt, dolum a culpa in specie sic dicta, de qua mox dicemus, satis accurate distinguunt, etiam ubi sibimetipsi damnum quoddam inferunt aut in seipsos delinquunt. Taceo quod homo ad cons jqntiam actiones suas exigens etiam in iis imputandis quae seipsum respiciunt, dolum a culpam specie sic dicta distinguat , nec
dubitandum sit quin si in faciat Deus. Est vero etiam-.
Me resentissimo damno probio, cum De in eas. νει- dolo in se sim commisso aggravari nenis non intelligat, ut- r ore animum Menda alterum obfirmarum aperte nimis Io-: mente. suae ex notionibus distinctis ueterminatis ded
euntur voeabulis ad significatum fixum revocatis, veritati consentanea sunt Dubitandum vero non est, veritati suum constare usum , etsi is semper non appareat nec unicuivis statim in oculos incurrat, aliis praesertim eorum aciem in seitrahentibus, quo minus is videatur. Non desunt in ipsa M