장음표시 사용
561쪽
pliores Sed dicta abunde su iunt, in illis dem
G-M Mose commutum ascieme συο υHe. Aelio ἡ dolosa ri , ubi pia per dolum fit ab agenteri rapeta. irem cum ea a rectitudine deficiat quoad volunt,
mn, Vm vero moad intellectum g et oi 0, verum est de actione agentis judicium, scilicet quod acti malast sq. Io 3), adeoque agens scit ex ea sequi quidpiam, quod vel sibi, vel aliis malum est ro PHL Unct umv. s. IO6. N. , agens de vult s. 3.7 . , sive directe, sive indirecte, 6 a 3 , vero volitionis i f., et . , utroque in casu agenti imputando 6 61' 6as. . . Patet itaque a tionem d. lotan committi a facii te ac volent
vocetur. Ita si marinis uxori, cuius pertae , venenum miscet, ut eam emessit, tollat dolose agit Enimvero nomitii actione sua uxorem e medio sublatum iri,in vult ut eae medio tollatur, ae ut hoc fiat venenum miscet. Uxor adeo. vita vatur a triarito sciente ae volente actione per doluin edita similiter si aque submergendus tuam implurat Pem, i ut servetur, tu vero et dem opem non fers, quam ferre po- teras, quia vis ut submergatur actionem dolosam privativam
esse auxilium, quod terre poteras , alteri deOegatum supra monuimus 'iu. . oa. . Enimvero nosti alterum aquis suta
mersuit iri, nisi eidem suemn sed non vis sine opem, ruta vis ut suismergatur Areo igitur privativa dolosa est ientis a uolestiis. similiter vicies ancendiarium alteriit, rudibus ignem subffluxisse. Nosti suboriturum incendium qn aedes in cineres redigenisti. Vis, it Me fiat, adeoque retices , eum a m incendiarii manifestis posita. ut eventu
destitueretur Reticentia actio privativa est utique Mosa, eum ortum trahat ex defectu noluntatis Patet ver eam esse . scientis a volentis Exempla adeo, An quibus nemo noti dolum agnoscit, Uerie loquinitur, actiones dolosis, ramisti. Diuiliae by Corale
562쪽
., , vati as, quam positivas Esaueientis ae volatius une civilia interpretes ad dolum requirunt scienciam, 'mum laedendi, ut adeo dolus per haec duo requista probetur ver animus laedendi neminem offendere debeat, ubi dolus , etiam in se ab agen e committi dicitis L. iis intelligitur,suae
Hiems, - ad imperfectione*satus e externi interm minis a. vel gemis vel alterius. Etenim actio dolosa omnis mala
est β. ro 30. Quoni Malum est, quod imperfereddit hominem statumque ejus em que internum, si' em ternum s 1 rara a ione omni dolosa vel ipse agens, vel alius quidani, aut illius vel huj 'M 4 E e G..temus, sive internus imperfectior vicitur , seu quod perindei est, actio dolos, ad impersectionem vel agent.. vel alterius, aut imperfectionein latus sive externi, sive inimi vel agem iis vel alterius tendit Vides adeo in jure naturali actionem dolosii misit. latius me, qua nix iure civis . In hoc actiones Olos plerum
que tum considerantur, ni quaten statu, ex Mn. emitur imperfectior vel corpus alterius laeditur aut imperfectius redditur, Mne sic quidem in omni sua latitudine eonfiderantur, sed restringuntur id damna vi legum civilium resaris cienda Aes ad poenas delictorum , quibus lege vili poena de cernitur. Quantum Vero Valeat haec resti lictio, intelligetur suo loco, ubi legum civili uni theoriam naturalem trademus, hactenus non sitisexpensim Leges ei Monone mimis, vitastis i in ristum mini 'oriani querumvis rati- em . . aiihi adeo. -modulo j js es'issctus naturae metirivelimus Quoniam quae animam aut statum ejus impersectio 'ecialius rem faciunt, Irata animi sunt quae corpusin ejus statum expiscum l
563쪽
em emum imperfectiorem laciunt mala somnae sunt s. 16NUM. empiro dolosa autem actio ad imperfectionem age tis vel alterius , aut status sive externi, sive interni agemtis aut inerius tenditis ro6. ex actione Mosa vel quoadaginem, vel quoad abum fruim mai--θ- --,
a nam sint mala animae, quaenam corporis, Maenam Artunae , suo constabit loco. Ut vero amplitudo actionis do.
iose, quesis injureristiuae Octatur, appareat, unum alterum me emisium inlinei in affirme lubet. Si strem ae volatu derum in eri orein siducis , cum error si malum arum, dolose agis si sciem ac volens scientiam acquirere amo, ideoque in ignorantia rerum tibi scitu necessariarum velit, sum versaris , eum ignorantia stis alium simi, dolose agis.
Si selem ad volatu alterum vulneras, cum vulnus malum corporis fit; Aolose astis Si seiens ac volens comedis cibum a. nitati obnoxium, voluptatem ex eo percipiendam praeferens sanitati, quoniam sanitas bonum corporis, adeoque ebus p sata malum corporis est, dolose agis. Si sciens ae volens famae asterius detrahis, cum fama ad fortuna bona, adeo vum i illa eide mi sta ad n inu istuna pertineat, dolose agitis sitem mei olens ea saris, qu fama tu e maculam inutim dolose agis. si elatis ae volam inimicitias iter eonilurest des, cum inimicitia sit in numero insorin Artunae, dolosi agis. Si ea iacis, quibus amicorum latrmorum animus a Walienatus, Moles agis. Si sciens ac volent perditi rem alie
rius, cum opes arbona fortunae reserenita sint, dolose agis. Si denique sciens ac volens paupertatem incurris, Cum Paupertas fortuna malum sit, dolose agis. Vicles adeo quam late pateat dolus tum in temetipsum , tum in altos cummissus. Comprehenduntur haec omnia notione doli hactenus emptican, nec ulla suadet ratio, ut in Jure naturae notio fiat restrictior,ers. in cimili non defiat rationes suo loco explanandae, ob quas ea
564쪽
uvius axem in 'fra vin desus e inta, sectu rectitudinis aesonis quoad voluntatem autem defectus rectitudini actionis vincibilis culpa sit in nere sic dictis. 696. i dolus culi inuaedam Vecies est. ioniculi ilaohe culpa iii senere M dicta agenti a putatui,
roob; dolus agenti imputatur. Notandum eli, agi hic de imputatione doli qua talis, ita ut amo etiam imputetur PQad dolum, hoc est, quatenus
quis sciens 'esens tammisit vero sit actionem. undis in tum quoddam emergit, nempe quia obiit Me ii sitis italuri' deinque intendit. Ne quis e ciuimet, sinitio in culpae in genere se dictis perperam ad dolunt applicari, cum exin definitione exulet, desectum rectinidinis esse vincibilem; tenendum est, animam in volendo Mnolendo esse liberam 3 94a. Ajeb. empir. , adeoque omnem desectum voluntatis em rari posse U. 941. Dch. empir. , consequenter vIncibilem esse 3 693. Superfluum adeo erat, in definitione doIi addere, quod desectus rectitudinis, in quo is consistit, sit vincibilis
iberata mu' imputatiar, quam indeliberatari or . , GAconsequenter etiam actio dolosi magis imputanda venit, si liberata fuerit, quam si fuerit indeliberata. Enimvero talus ab eo committitili , qui dolose agitis. γοα. - agenti imputatur dolus s. o 80. .amobrem dolus muro. deliberato commissus agenti Hagis imputatur, quam usi hodeliberato committitur anim
E. gr. 1 maritus uxori miscet venenin animo deliberato
magis hoc si imputatur, 'tam fi cum ea altercatus eandem oecidit, mari l. honsultatione Dantur adeo gradusis: doli, ita ut amo vita sit magis dolosa, ouim altera Et quo.
565쪽
nu, doli Miberati dantur etiam gradus, Ad gradus vera
uenae tur, doιus migι -'tinis, quam si increcte inter ditur. Etenim directa intenti Magis imputatur, quam in directas. 6a 6 . Quare etiam intentio directa mali ex ait time dolosa resultantis magis imputatur, quam indirecta ejusdem - mali intentio. Quoniam itaque euam dolus, qui actionem dolose agentis inficit, ita putatur s. o 8. qui magis imputari debeat, si malum, quod exactione dolosia resultat, b, recto intenditur, quam ii idem indire M int di , manduinationis aleam potirima est.
Si quis alterinin quem occidit, interficere intendit directi honuciali intentio est vi vero vulnus eidem infligere vult, eidem vulnus infligit lethale, caedem alterius nonnisi i directe intenda l. 62 I. Ma O utique Olus elucet , qui amre cie. cidendi alterum aggressitur quam qui eundem vulnerare vulς
attamen novit, quod eadem facilitat vulnus insigere pota lethala, quam non lauiale Danni adeo etiam i gradin. oui pendent ab intenti me dolose agentis, quatenim directi fructu, vel imbrecta. Quoniam vino do a quoque magis imputatur, , desis ato, quam si indeliberam sit animo ipsa euam dite intentio gr dus in dolo parit, proui, et deli 1 rata fuerit, quam indeliberata prorsus, 3 vel magis, ei minis deliberata fuerit des adeo, quam multa perpendendarum. ne in imput da a m dolosa judicium praecipites
, , He tia facta dicitur 3 veteribus L ius bom. i. Et in oppositione 1---ι, ad dolum bonum Eamnus diximus qui
566쪽
Dedimilitum agemus in pure secunda. Non igitia opus est, ut hic in eam inquiramus, ubi obiter saltem Musiacimus mentionem. Veteres etiam dixisse dolum-bonum a tur est inplaniι l. I. T de dou ais,in hanc reddit rationem, cur praetor in edicto de dolo non fuerit contentus dicere do. Ium , sed adjecerit malum. De dolo bono intelligendus est Florus lib. 3. C. 3, quando Horatium, ait, ad virtutem addidisse dolum. Habea exemplum in Medico, qui aegrotum de ripis messi inerua simis e recusemem, dum timulat se eidem nullum propinare velle, medicamentum vero miscet jusculo
vel poniti Hac enim simulatione intenditur restitutio sanitatis, propter eam tanquam finem agis. Medicus. Finis autem hie utique licitus. Simile exemplum est in viatore, qui, ut
vim praedonum clatronum i l Rimi se s mulat pauperem. Etenim sua conservare' damna quae imminent, Fertere
finis minime Illicitus est. Non hic disputamus demoralitate actionis Suo enim loco disquiremus, num aliqua simulatiost licita, probe conscii, non statim finem licitum reddere ipsam quoque actionem horum. Quamobrem ne moralitas amolium non satis expensa animum oriun perplexum reis. dat, qui non ex no manis diminis, confiius, quas mea lis jungunt, judicare silent iam emphini provoco solo
monis, pia Scripturae autoritate comprobatum . Reg. VILMeretricibus enim de infante vivo invicem litigantibus, i dium assere jubet 6 veritatis eruendae gratia sim litat se eum dividere velle Municuique litigantium dimicliam partem esse
tradendam. Cum enim quae mater non erat in alvisionem, consentiret, quae autem erat mater misericordia tacta infantem
dividi nollet, sed ineri integrum tradi mallan hae similatione feliciter detexit, cuiusnam essetaniam. Ut veritas eritatur a iussim, quando litigantibus ius dicere dis et, finis utique non illicitii, eusti simul vero ejus gratia Salomo, se velle, quod nolebat Quamobrem haec voluntatis simulatio erat dolus
bonus Solomonem imitatus est re iri . cuius exemplo Post alios, quos laudat, dolum bost illustrat Seharditis in Lexico Iuridico. Is cum intellexisset patrem & filium accusatos de maleficio nolle aliquid etiam adhibitis quaestionibus confiteri; probato quod alter eorum vere homicidium Perpetraverat,
567쪽
ussit ambo suspendi. Ideo pater, tum iam ad supplierum cluidi, videns nullam redemtionis spem delictum fassus estinita tilium liberavit. Ecce tibi simulationem voluntatis eo ne sarum, ut innocens absolveretur homicidii reus pro merito puniretur quem Hiiem nemo dixerit Ilicitum. Commilitadeo Caro is dolum bonum quem pulchriam vocat aquis rat
M usa puHS M-- se oppos reme ad disima, Maiis otii nistus dicitur, intuemitas videtur simulatio voluntatistinis cuiusdam illies gratia A Et ita visum sinuamvis Romano, notaute inprimo Lx.K de dolo nullo, qui ad eundem dismis verbis smulationem requirit, contradicenae
in qui dolum malum etiam absque simulatione commini posse assirmat: Mus sententiam probat μα- , nec Imprinbat usus sori Etiam nos exempIoauleonis a dolo malo re. movimus simulationem. Quemadmodum vero hoc insoLibeo notionem doli mali ampliavit, nec praeter necessitatem restrinxit, ut usui fori aecommodatior fieret ira nos o limi,
mus, in doli di notio omnem coissequerem amplit taurem, quam in philosopsia practica habere debet, magis ad rem, quam vocabuli significatum vulgarem non satis deremunatiust attenti Et ne ambiguitas loquendi in philosephiam admitti tur ab appellatione doli boni in posteriimprorsus abstine
praesertim cum nullius fit utilitatis, quia remota a dot simulatione dolus malusin bonus nihil amplius inter se commune habent, unde communia sequerentur praedicata ex eodem demonstranda tabuit tamen haec prolixius annotare, ne quid praetermissis vel temere immutasse videri possimus. Ceterum
eum doli boni appellatione non fimus inuri simpliciter ω- tum semper appellaresectit, ubi doli mali minuo fieri delinc
quod vita I sis omnis tam ιιita ex roposito. Actio enim comm/tra doIosia commutatur a scietate ac volente s. os . . Quamo, rur ex pro rem cum dolus committatur ab eo, qui dOIOsie agi q. Ioa. ἱ
ρ- qui dolum committit, malaen, quod ex actione dolola consequitur Ior.),in novit, vult, adeoque dolose agere
568쪽
tatem quoque ad executionem decreti determinatis. 63s . . Quamobrem cum actus voluntatis, quo executio decreti determinatur , propositum sit C so .Part. Theo dolus omnis committitur ex proposito.
Si maritus venenum miscet uxori eam e medio sublaturus, novit veneno eam necari necem ejus vult. Quamprimum adeo veneniun ipsi propinare vult, non amplius aestans.
utrum id potius facere, quam omittere debeat necem ejus decernit. Et dum victerini in luce eidem propinare venenum. decretum suumexecuturus ; bi hoc proponit. amobrem dum hoc facit, ex proposito agit. Hic ergo dolus committitur ex proposto Studio Elegimus exemsum, in quo sin- suli voluntatis actus a se invicem discernendi, interiecti
nunti a se invicem separantur, ut facilius agnoscantur. Nemo autem non videt, nihil quoad hoste actus immutari, etiamsi immediate se invicem excipiant, nullis interiectis morulis. Immo adesse adhuc eosdem, etiamsi omnes tantillo temporis
spatio absolvantur, ut gillatim eos a nobis percipi impos hile fit, queni modum etiam iis aliis actionibus ex habituproque itibus obseraratur, esuriis in instrum viri musis eum pulsat vel ad artis, gulas fictat. Non ignoro, distingui inter dolum ex propositoin dolum ex re, ita ut dolus expro- PHrofipponat intentionem dolose agendi, vesuri in exem plo,
quod moao dedimus dolus vero ex re eandem excludat, veluti si quis ignorans vendit gemmam adulterinam pro vera. Unde Consultissimus seeleslibet in notis ad Lavierbaebium n. Ia 83 ' Dolus ex re, inquit, proprie nunc dicitur, si in altero nulla intentiori audandi adsuerit, dum ipse qualitatem rei igno- rarit, n. Ia 84 definitionem hanc illustrans exemplo re imis de imima ad alterina pro vera vendita. Iuxta notumest
rates, quibus in philosephu pra universaliutendum dolus ex proposito comita di Wi idebebat, quod ilium consemittens malum, quod ex actione sita consequitur, iniendat Me dilem sive indirecta intentione; hic vero committatur ab eo, qui idem ignorans non intendit. Evidens omnino est. dolum ex re, qui dicitur, nullum arguere voluntatis desectum.
Quamobrem actionem, dum comminis posse diei Xxat a dolosam
569쪽
dolosam G. odi. . Videtur adeo illa doli Eistini io rejicienti. Enimveroci rem Intimius perspIcias, non prorsus nullam Hedeprehendes quod ut dilucidius constat, dissererinam utri . que doli notionilnis generalibus consentientem exponere Disseremia Dolus ex proposito dicitur, quo malum , quod ex iobex'ο-amone sua resultat, intendit agens live dilecte, live indi- ρὐlio Ua recte. S re autem abis vocatur, quo malum ex actione Dor. sua resultans equidem non intendit agens, ubi vero idem' ex post o cognoscit, eum, in quem redundavit, id sene' ulti Disserentia mavisina est in maei dis, Que modo dedimano s. ra. Etenim maritus venenum miscens uxori necem ejus intendit; gemmam vero adulterinam pro vera ignorans vendens non intendit, ut defraudetur emtor ubi vcto repostfacto cognoscit, gemmam suisse adulterinam, qitiun pro vera vendidit, nec pretium emtori restituere vuli eandem re. cepturus, ut damnum serat, vuli. Deficere hic voluntatem i
aectitudines, nemo negaverit, qui nemnem esse bHesidiis, consimae eonsequenter ex postsecto enascitur dolus, qui ante aberiit. Diue sunt actiones diversis, quinin alto adolosi non est, altera vero dolosa est Nimiriam in exemplo dare venditio gemmae adulterinae dolo omni caret in omissiostitutionis pretii receptionis gemmae dolo manifesto laborati
Dolum etiam in actionibus quoque privativis seu iactis cimi sonis loeum habere, ex ipsa notione doli patet, v c us non minus dolus est desinus rectitudinis quoad noluntatem, quam quoad Volimatem s. o I. .
Dolas ex vias ex e committiιur ex 'onsto. Etenim cicitus re com n ex re committitur, ubI malum ex actione tua resultans equiritu ex dem non intendis, ubi tamen idem ex postfacto cognoscis.
pro υ eum, in quem redundavit, id ferre vis II 3 . mirus sciens ac volans eas Mones, Mibus alter ab eodem
570쪽
liberetur, aut in eum statum restituatur, quo erat, ant
quam ageres Quamobrem porro eodem modo patet equod ex proposito dolus committatur non agendo, quemadmodum ante ostendimus, dolum malum agendo ex pro-
Vides itaque distinctionem doli ex propositoin ex re non contrariam me propostumi ante demo arae, quod doliis omnis sat ex proponto Liquet porro, dolum ex re non op poni dolo ex proposio , quarentis hic ex proposito committit ab agente, illemnem ex proposto non committitur; sed qua emuniarum, quod ex auione consequitur, primum ab agente non intendaatur, postea vero quali hujus actionis r
tinabitione intenditur , et idem nunquam intendisset, si ab initio non in ignorantia versatus suisset. Sed demus adhuc aliud exemplum, quod disserentiamin convenientiam doli ex propositoin doli ex re decla at Si quis falsam monetam sciens ac volens alteri dat pro vera, dolum ex proposito committit.
Aodsi vero ignoram dat, dolum committit nullum Asta Greus est, se salsam dedisse , nec eam cum vera comminrare vult, ex propost dolum committitn infaciendo, quini facere debebat, sinum hoc omissionis dolo res rati Convenit adeo doliis ex propositora dolus ex re in eo, quod
uterque ex proposito fiat; sed in eo disserunt, quod in priori casu propontum statim stagenti, in posteriori vero demum ex postfacto accedat. Patet itaque in philosophia practica dolum ex propositoin dolum ex re a se invicem distingui non inutili. ter, em uterque fit exproposio. Etenim ille majorem malitiam arguit in agente, quam hic in omittente. Quando enim quis damnivii e gr. emtora gemme adulterim insente minime vis
tendit, eum putaret e verium eandem recennariis it rium restiturus bi fisso persitarit, quasi de eo iam si
quaestio utrum ipse potius, quam alter damnum incurrere debeati In eas adeo collisonis damni proprii alieni exceptionem in favorem sui esse faciendum arbitratur, eonfisus illo pervulgatori Charitas ordinata incipit a seipso. Tanto vero facilius inhanc adducitur persualionem , si adsint rationes