장음표시 사용
201쪽
Petibnas nobis non dari, leo tantum communicari earum e flectus; quod est concra illa Christi verba, Johannis XIV. Si quis diligu me sermonem meum servabit , ct Pater ineus ιitibet cum, ct ad eum veniemus, ct mansionem apud eum faciamM . Praetet ea; cluod habet 1Oium rati sine me siccius, non dicitur mitii, se i dari, vel commatica i; si ergo mittitur , ipsi Peliona mittitur. Sucula do probatur . Procellio nihil aliud est, quam receptio essentiae , existentiae : Sed
Spiritus Sanctus, recipit esse a Filio ; ergo ab ipso procedit. Probatur a sumptio ex Christi verbis, Johannis XVJ. Ille me clariscabit , quia de meo accipiet, ct anni 1iciabit vobis . Qua autem rationea ccipiet, sic exponit : Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt; proptere. dixi, quia de meo aecipiet . Ergo Spii itus Samctus aliquid accipit a Filio : sed hoc, non poteli esse aliquid accidon
tale, quum accidentia in . Deo, locum non habeant; es igitur ipsa essentia, & existentia, quae in Divinis, ne per mentem quidem , te Parari po lunt. Tertio probatur: quia Spiritus Sanctus dicitur Spiritus Filii , ad Galatas IU Misit Deus Spi-xitum Filii Gi in cor .vetira: Ft Actorum XUI.7 en bnnt ire in Bithyniam , ct non permisit eos Spiritus Iesu . Si igitur, id clico dici tui, a Patre procedere, quis dicitur in Scripturis, Spiritus P a 'tris: eadcm ratione, quia dicitur Spiritus Filii, a Filio quc que procedere,dscendum est . Praeterha Spiritus Samstus, non potest esse Filii, nisi aut tanquam superior , aut inferior, aut aequalis
202쪽
L I u E R II. ' Issi s : primum, ac secundum impium est: erit igitur aequalis .' at aequalis non Poteli dici, esse auterius, nisi ab eo procedat; ergo li Spititus Sanctus est Filii, procedet etiam ab ipso. Quarto , utemur ad idem probandum, argumento Sancti Auguttini lib. III. contra' Maximinum Cap. IA. , qui perpendens Verba illa Johannis XX. Haec qutim dixisset, ins Oauit , ctauit eis: Aecipite Spiritum Sanctum , ita ratiocinatur : Νisi procederet , edi de ipso , non diceret Discipi lis : Accipite Spiritum Sanctum; eumque insu sando daret, ut o se quoque procedere
Ex Patribus porro Graecis, nonnulla asseruii tur toestimonia in Concilio Florentino: ubi, ut di-Nimus, de hac ic, non leviter concertatum est :praesertim ex S. Epiphanio in Anchorato num.67.& 72.; CFrillus Alexandrinus in libro de Lapsia& Conversione hominis & Commentario in Joelem Cap. XX. : Basilius lib. III. contra Euno-mium , & alii. EX Latinis autem, plurimi afferri possent , sed paucis contenti erimus . Tertullianus adversus Praxeam , ita scribit : Terans eg Spiritus a Deo , ct Filio : S. Ambrosus Lib. I. de Spiit tu Sancto Cap. II. ait : Spiritus quoque Sanctiis, quum procedit is Patre Filio non si paretur is Fntre , non festarotur a Filio. S. Aui'ustinus Lib. IV. de Trinitate : Nec , iniquu , possismus dicere , quod Spiritus Sanλιs , ct is Filio nou procedat ; ne no
euim istis Lyris idem Spiritus , ct Patris , ct Filii spiritus dicitur . Leo Magnus Epist. XCI II. do
203쪽
186 INsTITUT1GNEs THEOLOGIAEcet : Alium esse , qui genuit, alium , qui geuitus es , alium qui de utroque pro celsit . Brevit tuis autem 1luclio, omittimus Hilarium Lib. II. de Trinitate , Gennadium Massiliensem Lib.de Ecclesiasticis Dogmatibus Cap. Il., & alios. Reii Ondent Graeci. Patrum Latinorum testimonia in hac lite dirimen sta , nullas habere vires; ut qui in rem suam tellificari videantur. Sed contra est: quia Patres proxim) citati, vi riseret: s Saeculis, quibus nulla inter Graecos.& Occidentales, exorta erat de hac re controversia . Praeterea Concilla , quae in Oriente habita sunt, & quae ab ipsis Graecis agnoscuntur pro Oecumenicis,in definiendis Fidei Dogmatibus, plurimum Latinorum aut9ritati tribuunt : ut Ephesinum Cypriano , &Ambrosio: Quarta Synodus Leoni Magno : Sexta Synodus Ambroso, Augustino , & aliis. Denique, quum Ecclesia Occidentalis, per singula saecula docuerit, . Spiritum Sanctum a Filio psscedere : si hoc haereticum est , iuxtii Graecos, jam Ecclesia Latina haeresi semper laboravit ; non puto tamen, ipsos Graecae Fidei homines , si ad sanam mentem
provocaverint , in tantam audaciam evasuros.
Opponunt. Patres Concilii Constantinopolitani I. , non ' se luerunt Symbolo, particulam , Filioque; igitur non crediderunt, Spist uni Saa- tum a Filio procedere .
Respondeo: argumentum ab autoritate negati v d, non concludere Si Pa tres Constantinopolitanῖ, ea tantum credidissent, quae symbolo expressa sunt, defecissent in Fide Sacramento- Ium, Purgatorii, Cultus Imagiuum, Itidulgen
204쪽
L i a E a II. I 87tiarum, ac tot aliorum Dogmatum , quae Ecclesia Catholica profitetur ; itaque si argumentam valet et, probaret etiam, Patre S Nicaenos, non trad sisse Divinitatem Spisitus Sancti , quia in SSmbolo, ejus non meminerunt. Sed ad rem. Constat tinopoliti ni Patres convenerant, ut adstruere iit D 1xiuitatem Spiritus Sancti, ad quod satis erat dicere , procedere a Patre ; Processio enim signficat consubstantialitatem procedentis cum Iliaricipio, a quo procedit; nihil igitur attinebat declai are, Pr Ccessionem ex Filio. Opponunt te cundo . S. Johannes Dama is
scenus , qui floruit VIII. Saecu. Imperant Leone is aurico , lib. l. de Fide orthodoxa Cap. II. docet, Eresesia in Graecam. non admittere processionem Spiritus Sancti ex Filio; & rationem aD Rrt , quia ex metianaeno solus Pater baset ratio
nem Principit. Respondeo : omnes autoritates, quae asserinri possent a Theodoreto, vel Johanne Dama sceno in hac re , nihili faciendas esse ; uterque enim in hoc articulo, sequutus est errorem Nestorianorum, ut satetur S. Thomas prima parte qua est. 36. art. a. Ad rationem autem , quae sub - 'ditur , dicimus : Naeti angeni dictum , esse uis inguendum ; ita ut, Patrem solum habere rationem
Principit; sit verum, si loquatur de principio 'enerativo; fallum , si de priηeipio spiratius . Tertio opponitur . Productio Spiritus Sari. cti , vel est proprietas substantialis, vel pe sonalis: Si primum; egro Spiritus Sanctus procedit etiam a se ipso ; si secundum : quum proprie Las perionalis, non competra n is uni personae; si qui
205쪽
188 INsTITUTio NEs THEOLOGIAE isequitur, vel tantum Patris, vel tantum Filii esse. Respondeo, eile perlonalem proprietatem: sed frustia dici , nullam proprietatem persona lent, convenire duabus Personis; duabus enim
convenit amor ille, quo Se mutuo amant, quique est principium, quo duae illae personae spirant, seu producunt tertiam; itaque hoc Graecorum arguminatum , Petit Principium .
Denique opponitur . Vel virtus spirandi, quae requiritur in Patre, lassicit ad producendum Spiritum Sanctum, & sic Dustia requiritur in Filio, virtus spirativa: vel non sufficit, bc sic non erit infinita, quod est absurdtim.
Rei pondeo per instantiam : Vel virtus creativa Patris, latis erat ad creationem Universi, vel non . Si primum, ergo frustra omnia per Uerbum facta sunt. Si secundum ; ergo , non est infinita . Directh autem respondendo dicimus, non esse inutilem virtutem spirativam in Fili O ; utpotE, quae est eadem cum virtute spirativa Patris; Pater enim omnia , quae habet, Filio ab aeterno communicaVit,
206쪽
Uod in io harsm Institutionum postulavimus , in Christiano , Icilicet. Theologo, an naum docilem ,& ob
sequentem, non elatum , non contumacem , neque humanae rationi,
plus iusto indulgentem ; in hac satali materia , ubi de Religione agimus, etiam , atque etiam inculcamus; si enim cum ingeniis effrenatis, ac tumidis certamen suscipiendum si, frustra ei te labot omnis; quum nullus in ea re sit domun strationis usus, seu Metaphysicae, seu Mathematicae , neque perluaso mentis ; sed pia af ctio cordis, Mnvictioni inteluctus in obsequium Fidei unita, hominem facit religi sum . Ac tum praestabilius erit , simplicem csse , & rudem , quam tauta permete literarum , ut inquit, Bugustinus, iam Manicheismum eierans, Surgunt indιm, ct raptimi Regnum Dei, ct nos cum no . aris siteris , demergimur in profundum. At, ne quis puter, velle nos humano iudicio clitellas imponere , & veluti excaecatum
207쪽
I9s INTITUTIONEs TMEOLOGiAE Samsonem ad pistrinum damitare : Quid enim magis tyrannicum, quam nobilissimam judicandi cultatem , qua a bellais separamur, com Pedibus vincere, ut nullo ratiocinio duci possit Z Neque in ea conditione sumus , nec id Prorsus est opus ; quandoquidem Divina testimonia, ut Propheta ait, credibilia fucta sunt nimis . Hoc tantum flagitamus, quod omnes docti consentiunt; susticere, ad hujus rei Fidem δε- Ciendam , argumenta probabilia, & si non sint demonstrativa, ut in plerisque omnibus videmus ; homines, ita comparatos eo, ut credibis Ita, pro credendis habeant; alias nihil unquam, neque publicE , neque privatim qais am, Vel
diceret, vel faceret: immo, neque terram cal Care crederet quum ad probandam rerum materialium existentiam , deficiat demonstratio, tu' xta doctiorum sententiam . Rectb igitur Aristoteles principio Ethicae scripsit: certit odinem re rum non esse is omnibus eodem modo quaerendam, sed ,sxta genus cu inque , ct quantum rei natura sum, absurdus enim fuerit, qui Geometri amsua dentem admistaς , vel ab Oratore demo Mationem requirat . His itaque suppositis, ad rem venio. Fertur hac tempestate pestifera , ac exitialis Dei sarum , ut vocant , haeresis , Putantium, Deum quidem esse , sed ipsim nihil esse aliud , praeter Universum , s vh ipsam rerum
naturam : nullam praeterea esse Revelationem
nullumque exhibendum Cultum Religiosum: ut cnim dicebat Socrates, apud S. Augusti mim Lib. I. de Consiliis Evangelidis Cap. i8. Unusquif-que Deus, ita colendus es ut se ipse colendu
208쪽
Lis ER III. I9 Iesie praecipit. In tantum vero,admittendam Re ligio aena , in quantum ad continendos in Obedientia populos, inservit . Sic Numa Pompilius, Religionis specie , Populi Romini ferociam edomuit; Minos Cretensium , Sertorius Hispanorum . Proind. omnis Religio , quaecum lue eae sit, bona erit; si ha ic sine in alsequatur, ut simplex plebecula fidelitatem, & obsequium prae stet; nec aliam Oh causam, vafri homines, huc rem ligionis si in lacrum inane composuerunt , uel eri vetus dictum : Sapienter ad opinionem imperiturum, esse sesas Religiones. Atque hi sunt, qui Dei st ie , Naturalistae , Politici, Spinoetistae
Ceterum , antequam haec monstra lacessam; juvat h c vestigare, quid sit Religio , &unde dicatur. Marcus Tullius Lib. II. de Natura Deorum , ita Religionem a superstitione distinguit et dat totos dies precabantur , & immolabant, ut sui liberi si hi essent superstites , superstitiosi sunt appellati : Qui autem Omnia , quae ad cultum Deorum pertinerent, diligenter per tractarent , & tamquam relegerent, sunt dicti Religiosi , ex relegenda . Lactantius a religando derivat, quod Deus pietatis vinculo , hominemsbi ligavelit . Alii a relliae udo , hoc est , alii 'ciendo , quia inultae Religiones, dolo Sacerdotum institutae, in fraudem homines alliciunt. Superstitio vero dicta est, a rebus syper nos stantibus ; hoc est Coelestibus, & Divinis, ut Putat Servius in illud Aeneidos VIII. Vana superstitio , vet-umque ignara Deo -
209쪽
r92 INsTITUTioNEs THEOLOGIAE Ad quod respexill videtur Lucretius lib. I.,dum de Religione loquens, ait. Iuae, caput a Coeli regionibus ostendebat, Horribili semper aspectu Mortalibus iis ans. Hinc apud vaeteres , consula interdum ha) c nomina Religiosus dicebatur , qui nimia , &superstitiosa Religione sole alligaverat, ut docet Gellius Lib. IV. Cap. 9- , ubi antiqui Poetae Versum recitat,
Religentem esse oportet, Religiosum nefas. scilicet, inclinamentum illud, verbi Religiosus, occipiebatur , ut in his , vinosus , mulierosus, nummosus , &c., quod .mmodicam quandam rocopiam sigilificat. Plura , qui cupit, eruditionis gratia, videat Petavium lib. XV. de Incarnatione, Capite I. Quod ad rem attinet, Religio definitur, es Virtus , quae Deo tamquam supremo omnium Domino debitum , O congruentem cultum exbibet. Qui igitur Deum esse novit, quod ignorari non potest ex demonstratis in superiore libro, eique debitum negat cultum; i S eum: non agnoscit pro Domino , quod conditioni ipsius Creaturae repugnat, ut latius ex inst, dicendis, constabit.
Datur in humanis vera Religio. PRobatur primo . Quod universis homines
aeqvh sentiunt , id verum esse putandum eli, quasi non si opinis acquisita , sed notio ab
210쪽
LIEER III. I93 'ab ipsa natura insta : unde dicebat Cicero I.
Tusculanarum : Omnium consessus, naturae vox
est. Quare enim dicunt Politici, hominem in statu merE naturali, dc seorsum 1 locietate , vel nullo modo, vel non securh vivere potuisse :Societatem vero sine Legibus , sinh Mati stratibus manere non polle , nisi quia omnes id uno Ore fatentur Θ Atqui omnium semper constans fuit sententia , esse abquam veram Rellionem;
erit igitur haec naturalis notio , & Mortalibus ingeniis , ideoque vera . iAssumptio, historiis clar ssimh evincitur: inusquam enim legitur aliqua fui; e Natio , Uths, vel oppidum , ubi non fuerit Divinus Cultus,
Juramenta , Preces, Sacrificia ; immo , quod masgis notandum, in America repertae sunt gentes harbarissimae , quae spars m belluarum more ivivebant sine Rege, sne Lege, sine ulla politia; in hoc tantum 1blo , a bellu is distinguebantur , liuod nulla non aliquam Religionem observa
Neque dicas ; non posse dici universorumhsententiam, quae tot habet contradictores Politi eos: Nam si ita est, jam nussunt erit naturae dictamen, quum nulla tam stolida sit opinio,quae non aliquem inveniret patrpiram , ne hoc quidem naturale, & universis insitum erit, quod
vel ipsi admittunt Politici, vitam esse studiosEConservandam, Propterha, quod multi vel fatui, vel desperantes, laqueo sibi gulam fregerint . Quemadmodum igitur reRδ dicimus , furtum
natura turpe esse, lichi Lacedemonum Respublica illud permiserit i Parentes esse honoran- . N dos