장음표시 사용
271쪽
α Sermonis accusator est sui Prov. XVIII, 17 , Psalmum praemittit ad hoc convenientem Iudica me, Deus. . . ut dis-α cretus a gente non Sancta, et ab homine liberatus iniquo, a ad altare dignus introeat. Petit enim liberari a tentatione, re et illuminari a gratia. n Imo, non a tentatione tantum, sed ab omni iniquitate et animae macula mundari humiliter po
Etenim dum ante gradus altari S Psalmum hunc pronuntiat, quae a Davide de altari ac sacrificio antiquae Legis, vel sub ejus figura de altari et sacrificio coelesti dicta sunt; ea ex Ecclesiae mente dicit de altari ac sacrificio Eucharistico, quod coelestium persecta imago et quaedam inchoatio est : Non esι hie aliud nisi domus Dei eι porta coeli. Gen. XXVIII, 17. Petit itaque 1' ut liberetur ab omni peccato. - Petit 2' ut divina gratia juvetur, Sine qua ad tremenda Dei altaria n quaquam accedere POSSit. - Petit 3' ut quam serventissime Deum colat ac laudet : quae laus et qui cultus sibi pignus sit
coelestis gloriae. Documenta autem uberiora in Psalmi verbis detegit Thomas Leblanc, Psalmorum interpres piissimus; et varias virtutes, sacerdoti sacrificanti necessarias, hic innui ostendit. Propheta, inquit ain, declarat qua nam virtutes exercendae sint sacerdotibus, 1' ante accessum ad altare; 2' in ipso accessu;3' cum in altari sacrum faciunt. Primo, gradus tres Stabilit, quibus altare conscendant :nimirum, - εὶ morum innocentiam : Iudica me, Deus, eι discerne eausam meam de gente non Sancta : ab homine iniquo
eι doloso erue me. - 2ὶ Spem in Deum : Quia ιu es, Deus, forti-ιudo mea: quare me repulisti'-3ὶ Alacritatem spiritualem, exclusa tristitia : Et quare tristis incedo, dum aspigiι me inimicus' Secundo, duces duos assignat, qui per gradus illos ascendentem sacerdotem juvent: lucem scilicet atque veritatem fidem et opera), velut diaconum et subdiaconum: Emi te lueem
tuam eι veritatem tuam: ipsa me deduaerunι et adduinerunt. . . Τertio denique, virtutes sex in ipso altari necessarias commonstrat : - 1ὶ divinorum mysteriorum contemplationem : In
272쪽
montem sanctum tuum. - 2: Tranquillitatem montis Et in tabernacula tua. -3ὶ Suimet ipsius persectam oblationem et sacrificium : Et introibo ad aliare Dei. - 4ὶ Fervorum Permentis renovationem : Ad Deum, qui Letificat juventutem meam. -5ὶ Laudem Dei, seu gratiarum actionem propter lantum honesicium : Confitebor tibi in cithura, Deus. Deus meus. -6ὶ Unionem persectam cum Deo, illi soli constanter adhu rQntem, et alia omnia pro nihilo ducentPm: Uuare tristis es, an iam a mea, et quare conturbas me Spera in Deo, quoniam adhuc consitebor illi: salutare vultus mei et Deus meus.
2' Quatenus Psalmus jud ea recitatur in ossicio do oratione Domini, alludit ad sacrificium i tiristi in monto Calvariae et in altari erucis; estque velut oratio pra paratoria, qua DO- minuS Sese ad sacrificium suum cruentum disposuit in horto Ulivarum, dum prostratus in faciem dicebat Pater mi, si non potest hic culta ιransire nisi bibam illum, stat voluntas tua.
Matth. XXVI, 42.3' Quatenus idem Psalmus recitatur in osticio Corporis Christi, refertur ad sacrificium Eucharisti cum . estque Oratio Ecclesiae, parantis se ad incruentum sacri licium corporis ot sanguinis Domini tanquam pignus aeterme gloriae Sancti S Simeoiserendum.
273쪽
Eruetavit cor meum verbum bonum : dico ego opera mea Regi. 2. Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis. 3. Si,eciosus forma prae
siliis hominum, dissu sa est gratia in labiis tuis: propterea benedixit te Deus in ae
Super semur tuum potentissime.
5. Specie tua et pulchritudine tua intende, proSpere
procede, et P gna. 6. Propter Veriuilem, et mansuetudinem, et justitiam : et deducet te mirabiliter dextera tua. 7. Sagittae tuae acutae,
p0puli sub te cadent, in corda inimicorum Regis. 8. Sedes tua, DeuS, in
Saeculum saeculi : virga directionis virga regni tui.
l. Cor meum divina illustratione exundans, effundit carmen eximium : earine u lioe dedico magno negi. Litigua mea. a Spiritu san
cto nuyla, velut calamus est Scribae vulucitur Scribentis.
5. O Spou se divitie. speciosus forma es prae siliis Itominum; et dissu sa est gratia furnionis tu labiis luis : propterea quod heti dixit tibi I eus in aeternuin. 4 Accingere gladio tuo Supersemur tuum, o Rex poicuti SSime. 5. Specie, inquam, tua et pulchritudiue lua, quasi gladio et arcu
instructus. couleii uir ad praelium, Pro,pere pri Ecde in curiaticlo, et vietis hos libus regila. 6. Rc Fua, nempe, per verita tem et auau, uetudinem et justiliam; et cx,u lucre Consilia tua per mirabilia uexterae tuae.
I. . agilius e uim acutas mittendo in eoi ila iiiiiiii copulia ius rum,
integros populos tibi subjicies.
8. Exinde iliri nus tuus, O DuuS, manebit in Saeculillii saeculi: Se ptrum aequi latis, similiter aeternum, Scupirum erii regni tui.
274쪽
isti iniquitatem : propterea unxit te. Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis. 10. Myrrha. et gutta, et casia a Vestimeniis tuis, a domibus eburneis : ex quibus delectaverunt te siliae regum in honore tuo. 11. Λstitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato: ei reum data varietate. 12. Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam : et obliviscere populum tuum, et domum patris tui. 13. Et concupiscet Rex decorem tuum : quoniam ipse est Dominus Deus tuus, et adorabunt eum.
neribus vultum tuum deprecabuntur : omnes divi
tes plebis. 15. 0mnis gloria eius filiae Regis ab intus, in fim
briis aureis circumamicta varietatibu S. 16. Λdducentur Regi vi gines post eam : Proximae ejus asserentur tibi.
s. Dilexi sit enim j ii stilian . et odisii iiii liii latem : prDpterea, o Christe Deus, uti xil le Drus Pater tuus, oleo laetitiae beatificae, prie omnibus tecum coeli cohaeredibli S. 10. Myrrha et aloe ei Pinnamomii in suaviter spirant a V Rlimeniis tuis, et a palatiis lui se hiirm is: aromatibus hujusmodi delectant te filiae regum, addictae glorioso tuo famula tui. 11. As lilii Regina a dextris tuis. in vestitu deaurato, et amicta
2 Audi, filia, vocem SyOnSilui, considera verba eius, ei ueaurem obedientiae inelina; et obliviseere propter ipsum Oti uia. ρο- pulum tuum et domum patris
S. Et concupiscet Rex decorem tuum : ille Rex sponsus tuus, qui Dominus Deus tuus exi, ab Omnibus adorandi S. 4. ideo et ad te, tanti Regis sponsa, venient filiae Tyri. cum muneribus te depreeanies; Similiterque omnes divites plebis ae principeS. 5. Porro omnis gloria Sponsae, filiae Regis, ab inius est: quae lamen resplendet etiam extri usecus in fimbriis aureis, et amictu S varietatibu S. 6 Adducentur etiam Regi virgines, reginam Sequentes : virgines ei simillimae asserentur libi, o nex:
275쪽
l T. Λsserentur in laetitia et exul uitione : addui eiu urin te inpluin Regis.18. Pro patribus tuis nati sunt tibi filii : constituesens ii 'incipes Super omnem
19. Memores erunt nOminis tui in omni generatione et generationem. 20. Propterea populi confitebuntur tibi in aeternum:
T. Atarentur et ex illa liniae persus. e. et adducentur in domum seu templum Regis, ejus obsequio consecrandae.
8. O Regina, pro patribus Plcognatis quos reliquisti, nati sunt tibi filii Spiritu sancto animati :eosque principes constitues Superoiniae in terram. 9. Hi autem. eorumque succeSSOres, memores erunt nominis
tui, Domine, in omni generatione et generation Din. 20. Et propterea populi, talium Pastorum ductum sequenteS eon fitebuntur tibi in aeternum et in saeculum saeculi.
Argumentum. - Epithalamium istud carmen est, in nuptiis regis cujuspiam decantatum. 0mnes enim epithalamii partes complectitur : nimirum 1' laudem sponsi: 2' laudem sponsae; 3' laudem siliorum : quae tamen tria principaliter ad gloriam regis reseruntur. Laudat scilicet vates sponsum regem a dignitate formae et gratia eloquentiae, a sortitudine ac potentia, a splendore et magnificentia. cum in se. tum in conjuge; postremo etiam a gloria et felicitate liberorum. Regem hunc esse MeSsiam, - sponsam vero ejus aliasque virgines esse Ecclesiam. gentesque barbaras ad Christum convertendas, - certissimum est.
Etenim summa consensione, inquit Bellarminus, docent omnes expositores latini, graeci, hebraei, chaldaeus quoque paraphrastes , psalmum hunc quasi spirituale epithalamium, laudes celebrare Christi Regis, et Regina' sponsae ejus Ecclesiae. Nonnulli tantum recentiores Rabhini, cum nationalistis, de nuptiis Salomonis eum filia regis AEgypti, carmen hoc ex PO-Disitig le
276쪽
nere conati sunt. - inter christianos interpretes, quidam etiam cum Calmeto duplicem sensum admittunt: alterum litteralem de Salomone, alterum vero altiorem de Messia. At perperam omnino : nullatenus enim Salomonem respicit psalmus; et unice ac simpliciter ad unionem Christi cum Ecclesia perti not. Hoc enim demonstrat, 1' consensus S S. Patrum et catholicorum interpretum; 2' auctoritas S. Pauli, qui vertia psalmi hujus, tanquam notorie de Christo prolata citat i Epist. ad Hebraeos, cap. I. 8, 9 οῦ - 3' ipsa psalmi verba plurima, quae nequaquam de Salomone dici potuerunt. Exempli gratia :Eructavit cor meum verbum bonum ... non enim potuit Spiritus sanctus vocare verbum bonum, Seu rem bonam, Sacrilegas nutilias Salomonis cum muliere AEgyptia, idololatra. Nec illud : Benediaeiι te Deus in aeternum. . . multoque miti US quae sequuntur : Sedes tua, Deus Io Deus , in saeculum saeculi. . . Salomoni convenire possunt. - Demum psalmus tam aperto est Messianicus, ut vel ipsi Sinceri Protes lantes, quales Dathius et liengsten burg, eumdem de Messia solo intelligi posse Statuant. uuatuor partes distinguuntur:
I. Proeambulum. ll. Laus Regis Christi. Ill. Laus Reyinae Ecclesiae. IV. Laus filiorum sanetorum
1. Eruelavit cor meum verbum bonum dico ego opera mea Regi. 2. Lingua mea calamu3 scribae, velociter Scribentis.
Duobus prioribus versiculis annuntiat propheta argumentum psalmi, ac rei celebrandi magnitudinem ἰ simulque it clarat, sese non nisi Dei Spiritu movente de re tam sexcelsa loqui adeo ut materiam indicet et modum propositi carminis. His verbis : Eruetavit cor meum verbum bonum, elocuturum se dicit carmen quoddam eximium . . . Vox eructavit, hebraice, ebulliendo effudiι, vim indicat, qua Spiritu Sancto actus movetur propheta ad loquendum; et sensus est : Mens mea ex
277쪽
pleni ludi uir ol copia illustrationis divi iue et ca testiuna revelati iliunt, pro surru et velut essuruli re eoacta est psalmum hunc, qui continet verbum bonum e id est, rem bonam et prae- Statili SSimam, seu sermonem aut nuntium gratum OmnibuSol salutarem. Vocatur haec prophetia verbum bonum ratione myStica, ut
Bellarminus censet : quia agit de Rego Christo, qui est ipse Verbum Dei. Dico ego opera mea Begi : id est, carmina quae Operatu SSum, et jam pro sero, sunt de Rege; vel, Regi per excellentiam,
Christo, Sunt consecrata. - Opera sua appellat istos suos Versus, quos in laudem nuptiarum Christi et Ecclesiae canit. Quonam autem modo de re tam sublimi locuturus est 32. Lingua mea calamus scribae uelociter scribentis : id est, lingua mea esticitur calamus Spiritus sancti, qui est Scriba celerrimus, cum faciat ut homines numine suo a illati celerrime scribant. - Signi licat his verbis, linguam suam moveriae Sermonem Suum produci a Spiritu Sancto, Seque esse Spiritus sancti instrumentum, Sicut calamum Scribae. Quae
plane consonant cum his B. I utri et Spiritu sancto inspirati locuti sunt sancti Dei homines ill Pet. I, 21 . - Porro cum gradus varii inspirationis distinguantur in hagiographis, propheta hic indicat inspirationem persectissimam; significatque Psalmum hunc esse meram prophetiam, ita a Spiritu sancto dicta lana. ut nulla ex parte fructus sit ingenii sui. Prophetae enim simpliciter loqui solebant vel scribere, quae Duus illis ostendebat et veluti dictabat, prout de aeremia testatur Baruch, dicens ore suo loquebatur quasi legens ad me
omnes sermones istos, et ego scribebam in volumine atramento.
derem. XXXVI, 18.3. Speeioεus forma prae filiis hominum, dili usa estoralia in labiis tuis e proptereo benediaeit te Deus in aeter
Incipit secunda pars, en comium Christi. - Christum laudata corporis animaeque dotibus, atque a gloria regni; persectio. nos autem recen Set Sequentes : 1' puchritudinem; 2' elo-
278쪽
quentiam; 3' sortitudinem ac robur; 4' virtutes animae 3' divinam regiamque dignitatem ac potestatem; quibus 6' addit etiam exteriora, videlicet vestimoniorum et palatii nobilitatem. Exorditur a pulchritudine : quia describit Christum ut Sponsum, et in sponso imprimis pulchritudo respicitur. Per apostrophen Christum negem alloquens : Speciosus, inquit, forma prae filiis hominum . . . Quo sensu dicitur Christus speciosus forma' Non videtur agi de naturali corporis Christi specio: quae licet dignissima fuerit in carne de Spiritu sancto sormata ii : tamen in Scriptura non memoratur. Agitur ergo de pulchritudine sublimiori, nempe 1' de pulchritudine externa corporis ejus glori licati, et 2' de pulchritudine interna. Itaque Christus Super homines, imo super Omnes Omnino homines Speciosus est: - εὶ ratione divinitatis. cujus pulchritudo est infinita; -2ὶ ratione animae, quae omnes creatos spiritus pulchritudine Superat; -3ὶ ratione corporis Hus glorificati, cujus splendor sulgorem Solis vincit, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur. Alius propheta describit Christum ut novissimum virorum, cui non es ι species neque decor i Isai. LIII, 2). uuae duo vaticinia, ut ut opposita, miri lice tamen concordant : David enim intuetur Christum ut Sponsum, in die nuptiarum Ornatum; Isaias vero, ut Sponsum Sese pro sponsa sua in Passione immolantem.
DiJusa est gratia in labiis tuis : id est, residet abundans in labiis tuis gratia sermonis; quasi diceret Sermo tuus, oratio tua suavissime fluit, Deo grata et hominibus. Haec gratia labiorum Christi sic declaratur in Cantico : Labia ejus lilia, distillantia myrrham primam Cant. V. 13j. Sic autem apparet in Evangeliis Nunquam sic locutus esι homo sie ut hie homo id Oan. VII, 46j. - Omnis populus municabat
ad eum in templo a ι re eum. . . suspensus erat audiens illum
ii, Christum ut forma nobilein ac decorum, et Virgini Matri simillimum deseritiit Nicephorus, Hist. lib. I, cap. ult. Virginis faciem describit ibid. lib. li, cap. 25.
279쪽
minus locutus est. et etiamnum loquitur verba veritatis ac Sapientiae et Plestis; verba vitae, gratiae ac misericordiae; verba prophetica: verba miraculorum esticacia; verba demum precationis, qui hus Patrem placavit. - 2' Designat modum, quo loquitur Dominus eloquentiam ejus ac vim divinam persuasionis. - 3' Εissectus sermonum ejus : qui nimirum Spiritus sancti gratiam instillant in corda. Propterea benediaiι te Deus in aeternum. Particula propterea dupliciter intelligi potest consequenter, vel causaliter, re- Spectu praecedentis Sententiae; seu, ita ut significet simpliciter propterea vel ita ut Signi licet propterea quod .-Juxta acceptionem priorem sensus est propterea, propter hanc tuam pulchritudinem et labiorum gratiam; seu, quia amabilis et gratiosus es. ideo velut novo amoris titulo te Deus prae omnibus dilexit . et honedixit in aeternum. - iuxta acceptionem alteram, quie Praeserenda Videtur, sensus est speciosus es et grati OSuS, propterea quod benedixit te Duus in aeternum; ita ut aelemia benedictio Dei causa sit tantae pulchritudinis et
4. Accingere gladio tuo super femur tuum, potenti83ime. 5. Specie tua et pulchritudine tua intende, prospere procede et regna 6. Propter veritatem, et manSuetudinem. et j litiam :eι deducet te mirabiliter deatera tua. 7. Sugittae tuae acutae, populi sub te eadent, in corda
inimicorum regiS. Transit ad sortitudinem militarem, et virtutus Christi regias. Imprimi S poetico more invitat Regum ut sortitudinem
ac potentiam exorcuat, quasi dicens Eia, dilecte Deo speciosissime Sponse, qui non mitius sortitudine vales quam fornia, induere armis tuis, et ad liberandam sponsam tuam, ad debellandum Satanam, mortem et peccatum, te accinge Accingere gladio tuo ...- Porro gladium hunc et arma i hristi esse speciem et pulchritudinem ipsius, explicat in sequenti versiculo, dicens Diqiligod by Corale
280쪽
o. Specie tua et pulchritudine tua intende, prospere procede, et regna. - Verba specie tua et pulchritudine tua, quasi puncto terni inarentur, utor an Smus et Clirysostomus ad pra)cedentum versiculum reserunt. Quod si, Vulgata intor punctione servata. verba illa reseramus ad sequentia, sensum
eumdem invenimus, nimirum quasi dico rot propheta: Decore tuo, qui in speeio sapientiae et pulcliri ludi ne justitiae consistit, quasi gladio et arcu instructus, vin se ut regna. - Ut signi licet, Christum sola sapientia atque justitia seu sanctitate victorem fore. Illa verba : intende, prospere procede et regna si), duplicem expositionem admittunt, scilicet: 1' intende. . . id est, dirige cursum tuum ad praelium contra diabolum: prosperare in prauio, seu vince; et deinceps in cordibus hominum regna per fidem et charitatem. - Vel 2' intende. . . id est, intende vires tuas vel arcum, sede in curru triumphali, et regna populis ultro, atque ipso tui amore ad pedes tuos ruituri S. Endo subdit virtutes Christi rogias, quibus omnino regnum debetur. 6. Propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam: ει deducet te mirabiliter deatera tua. Sensus est: Regna per veritatem seu sapientiam tuam, perque mansuetudinem et
justitiam, quae velut lex erunt ac iundamentum imperii tui; et per dexteram tuam, qua mirabilia operaberis. - Hic enuntiantur Christi doctrina et opera. quibus potens fuit: Potens in opere et sermone s Luc. XXlV, 19 j. Quae sucit sunt mirabilia: quae docuit sunt veritas, mansuetudo, et justitia. 7. Sagiιtae tuae aeutae, populi sub te eadent, in eorda inimicorum regis. - Εxplieantur mirabilia dexterae ejus : sagittas scilicet mittet efficacissimas. Illud populi sub te eadent sumi potest, vel tanquam explicatio sagittarum, vel tanquam earum effectus: ita ut duplex detur expositio : 1' Sagittae tuae acutae, qui sunt populi tibi subditi praesertim Apostoli, penetrabunt in corda inimicorum tuo. rum 2ὶς vel 2' communius et melius : Sagittae tuae acutae fe-