Cursus scripturae sacrae seminariorum usui accomodatus eo intuito ... opera Francisci Xaverii Schouppe, S. J. Tomus 2

61쪽

Obsequium et quidem promptissimum, nocte intompesta vertens dominus censetur requirere; adeo ut omnem hieraegligoni iam aut moram ex parte samulorum molestissime ferret. At e converso, si hisce in circumstantiis famuli sessi promptos exhibeant, benevolentiam domini et mereod indignam merebuntur.37. Beati servi illi, quoa quum Demeriι dominus . invenerit vigilanse3. . . Amen dico vobi3. quod . . trauriens ministrabit illis ... 38. Si in secunda, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Sensus est quasi diceret: duod si dominus ille quocumque

uoctis tempore venerit, sive in secunda, sive in tortia vigilia, et servos inve norit vigiles ac Paratos, eorum ObSequium tanti sacri et, ut splendidi SSima mercede EOS remuneraturus sit.

Acilicet praecinget ipse se eι ministrabu illis, quasi sui domini esseni qua hyperbolica sententia amor domini erga famulos, et gaudium atque honor quibus eOS cumulabit, exprimitur.

38 Ει si veneru - εeeu uda uigilia, eι si in ιertia vigilia uenerit : id est, quocumque demum tempore, Sive citius, Sive tardius venerit ... - Α dimidio jam saeculo, nimirum a Pompei tempore ludaei, Romanorum uSum S uti, noctem in quatuor vigilias, unam quamque triuim sere horarum, dividebant. Prima ab Oecasu solis, id est, ab hora nostra circiter sexta, thisques ad nonam protrahebatur; Secunda, a nona usque ad mediam noctem I tertia, a nocte media usque ad horum ter-ιiam matutinum: quarta demum, usque ad ortum solis, id est, usque ad horam fere sextam.

Secunda itaque et ιertia vigilia spatium indieat ab horauOna vespere, usque ad horam tertiam mane. De prima vigilia in de quarta mentio non sit, quia similitudo id non patitur. Νuptiale enim convivium vigilia prima incipiebat; nec indoquisquam tardius quam vigilia tertia revertebatur. Alia ratio

assignatur, cur Secundae et tertiae vigiliae Dominus meminerti : quia nimirum tunc somnus Solet esse pronior ac prosun-

62쪽

dior, ideoque tunc Servi, si fideles sitit, maxime in vigilando studiosi essu debent. - uuae Omnia, nimirum servorum vigilantia, lucernae ardentes, praecincti lumbi, et fidelitatis prae inium, Sensu allegorico adumbrant nobis assiduum. quam in exspectando Christi adventu servare debemus, diligentium.

39. Hoc autem scitote, quoniam gi seiret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et nousinereι perfodi domum suam.

Non sus est quasi Dominus diceret : Intelligite hanc gravissimam veritatem : sicut larem in nocte, ita Filium hominis in hoc tum pore transitoriae vitae, venturum esse. Atqui si scii ut puterfamilias, suturum esse, ut aliqua, etsi incerta, noctis hora sur veniret, vigilaret utique, et non Sineret perfodi ac spoliari domum suam ; ita et vos. mei discipuli, cum sciatis Filium hominis certo venturum esse per noctem hujus vitae at hora aliqua incerta, imo illa hora qua minus putatis : ideo vigilate, et parati usto te omni hora.

0. Et vos estote parati: quia qua hora non pulatis, Filius homini3 veniet.

10 Filius hominus venturus est, - ij in hora mortis, ut animam uniuScujusque vocet ad judicium particulare; -2ὶ in lino mundi, ut Omnes homines cogat ad judicium universale. 2' Christus Dominus se comparat suri, non quoad actum iurandi : sed quoad silentium et Secretum, quo sur captat horam quum patrem sumilias abeSse vel dormire putat, utelam invadat incautum, ejusque domum perfodiat et diripiat. Simili enim modo Christus Omnes homines incerta hora vocat ad mortem et judicium; quare omnes monet. dicens: Ecce venio sicut fur ΑpOc. XV, 1oj.-Cujus sententiae veritas quotidiana experientia comprobatur. Videmus enim plerosque homineS eo tempore morte abripi, quo sibi sani

esse videntur et mortem longe a se abesSe, vel saltem nondum instare putant. Diuiti geo le

63쪽

Quoad actum iurandi, hunc exercet, vel Potius exercere videtur Dominus erga incautos tantum. Etenim cautis ac paratissa mulis, tanquam dominus beneficus advenit, et aperta janua excipitur : Mee venio ciso, et merces mea mecum est APOc.

XXII, 12 .-Vos autem, fratres, inquit Apostolus. Non estis in tenebris, uι nos dies illa tanquam fur comprehendat. Omnes enim uos filii Iueis estis eι filii diei; non sumus nocιis neque tenebrarum. I Thess. V. 4. Incautis vero incidit tanquam fur : quasi consulto inopi nantes opprimere vellet, quasi violenter ad eos penetrare, eosque Spoliare et perdere intenderet. At haec tantum hostilitatis species est, et effectus mali status peccatoris P quippe qui veluti domum claudit adventanti Christo, et terrenis bonis ita sese agglutinat atque adhaeret, ut violenter ab iis divellendus sit, atque hinc propter peccata in aeternam mortem detrudendus. - Quae quidem Omnia, ut patet, ex parte hominis sese tenent. Ex parte enim Christi . creaturam suam ex vita revocantis, nulla perditionis intentio est : Quoniam Deus mortem non fecit, nee delectatur in perditione vivorum Sap. I, 13j. - μιο mortem impii, sed ut convertatur impius a uia sua eι vina ι EZech. XXXIlI, 11 . - Quod si non fuerit conversus a via sua, ipse in iniquitate sua morieturi Ibid. 9ὶ. - Porro mors hujusmodi pessima est et terribilis Horrendum esι incidere in manus Dei visentis. Ilebr. X, 3 l. Ideo estote parati: id est, estote in Statu gratiae Seni PDr, a peccatis alieni, et bonis operibus dediti. Diιur non dormiamus isomno peccati in sicut et eaeteri, sed vigilemus eι sobrii simus ... induti Iorieam fidei eι charitatis, eι galeam spem sa

64쪽

Explicatio Secunda.

Sint lumbi vestri praeeincti, et lucernae ardentea in manibus vestris: et vos Similes hominibus eaespectantibus dominum suum quando revertatur a nuptiis ut quum venerit et pul3averis. eonfestim aperiant ei.

1' En nostra conditio in hac mortali vita sumus eae e-etantes: nem Ite ex Syeetare Dominum, nosque ad ejus adventum praeparare debemus, ut ab iPSO, cum venerit, in coelum assumi mereamur. Quia vado, inquit, parare vobis locum. Et si abierit, eι praeparavero vobis locum, iterum venio et accipiam mos ad me ipsum, uι tibi sum ego eι vos sitis id Oan. XlV, 3j. Unde etiam, inquit Apo Stolus, Salvatorem easpectamus, Dominum nostrum Iesum Chrisιum, qui reformabit corpus humilitatis nostrae. configuratum corpori claritatis suae. Phil.

III, 20.

Itaque εὶ non habemus hic manentem civitatem, nec locum quietis, aut oblectationis, aut oblivionis Dei. . . Sed ej occupamus locum transitorium, et tempus praeparationis. At vero ad jucunditatem magnificam nos praeparamus : ita ut velut in pervigilio versemur splendidissimae se-stivitati S. . .

-aὶ Qui eumque alio oculo praesentem vitam inluentur, ii carnis, mundi ac diaboli illusionibus decipiuntur.

-οὶ uuaecumque speciosa vel jucunda occurrunt in vita, nec ad pru parationem nOStram pertinent, sallacia sunt, et illusoria, somniisque vanis Simillima - At quonam modo Dominum ex Specture dehemus 32' Modus indicatur in proposita parabola, quo nos ad Domini adventum, Sive ad mortem praeparare debeamus. Tria enim nobis praecipit Christus lumbos praecingere, lucernas tenere, et assidue vigilare. Diuitigod by Corale

65쪽

- Praeceptum primum : Sin ι Iumbi vestri praeeincti. Praecincti lumbi generatim concupiscentiae pravae refrenationem designant, et passionum omnium quibus in divino servilio impedimur. In particulari vero, lumborum cingulum -αὶ castitatem indicat : unde eingulum eontinentiae et castitatis dici solet. Quare

S. Gregorius scribit: Lumbos praecingimus, cum carnis luinuriam per eontinentiam coarctamus. - Porro cingulum illud eastitatem custodiens, est cingulum cilicii, seu mortificatio et assidua abnegatio univerSim. . .

-bὶ Idem illud e ingulum est etiam symbolum laboris et patientiae: quia servi ad ministrandum, baiuli ad onera serenda,

sese praecingunt ...-c Idem est symbolum itineris : quia viatores ad iter se Praecingunt. uua propter praeceperat Deus, ut Hebraei in memoriam transitus ex .Egypto, agnum paschalem manducarent praecincti, calceati, et baculos manibus tenentes, quasi expediti ad inchoandum iter : quae figura erat Sanctorum ex terra

transeuntium et contendentium in caelum ...

- Idem est symbolum celeritatis: quia nuntii et legati accingunt lumbos, ut celeres sint ad legationem Oheundam. Hinc angeli, qui Dei sunt nuntii, pinguntur lumbi S accinctis, quasi veloces et agiles ad jussu Dei exsequenda. - ΗοS quoque Christiani imitari debent. -eὶ Idem est symbolum strenuitatis, et in certando sortitudinis: quia milites et athletae accingunt lumbos cingulo, quod propterea eingulum militare vocatur: quo firmiores sint, validiusque decertent. - Αtqui Christiani sunt milites Christi, qui contra diabolum, carnem et mundum certare debent, juxta illud: State suetineιi lumbos mesιros in ueruate, et in ιilarieam justitiae. Eph. VI, 14.Hὶ Praeceptum secundum: Lucernae ardentes in manibus vestris. - Lucerna ardens in manibus indicat,-αὶ fidem, qua per noctem hujus vive, via nostra illuminatur, gressusque nostri diriguntur. -bi Indicat spem, qua coelestia bona affulgent nobis, nosque ardore accendunt ut ea perSequamur. Diuitiam by Coos e

66쪽

-e Indicat charitatem, qua corda nostra ad amandum Deum et proximum inflammantur. .dj Indicat gratiam sanctificantem, qua, veluti vitali lucellet, anima nostra vivificatur. -el Indicat haec omnia simul, quae internam animae vitam, ex lumino fidei oriundam. constituunt. - Indicat lumen lioni exempli, honorumque operum. praesertim Dporum cliaritatis atque idcirco dicuntur lucernae ardentes in manibus tenendae. Lucernas ardentes, inquit Gregorius, in manibus tenemus, cum per bona opera proximis nostris Iveis exempla monstramus.

Itaque, praecingere lumbos et lucernas tenere jubemur, ut cum christiana abnegatione, cum gratia sanctificante, cum fide, spe et cliaritate eis caci, Christo Domino venienti occurramus. Et merito ex hac Christi sententia ortus est mos fide. libus agoni Zalitibus in manus dandi cereum henedictum ac consum : ut hic velut actus sit et externa professio fidei, spei et charitatis, qua e vita migrantes testentur Se occurrere Christo Domino. -M Praeceptum tertium : Estote uigilantes, id est, ne dato vos Somno . - De Somno Spirituali sermo est, a quo cavere jubemur. αὶ dualis autem somnus ille spiritualis sit, ex corporali intelligetur. Somnus scilicet corporalis suspendit Omnem hominis actionem : ita ut dormiens neque incedero pedibus, neque operari manibus, neque videre. audire aut loqui possit; et solummodo exerceatur illusionibus somniorum, quOS mox ex Pergesaulus, inanes imagines atque phantasmata eSsse deprehendit. - Inducitur autem Somnus per otium, per mollitiem et crapulam; areetur vero per operati O-nem, per incommoda et privationes. Similiter somnus spiritualis omnem animae actionem adimit respectu salutis; ita ut quasi mortua, Sino visu, auditu, etc. jaceat; et duntaxat vanis illusionum phantasiis doti

neatur ...

-bὶ Hujusmodi autem somnus distinguitur triplex : somnus negligentiae, somnus tepiditatis, et somnias peccati

mortali S. . . .

67쪽

EVANGELIA SELECTA.

-e, cavendum ne in eum incidamus : nempe per otiositatem, per vitam mollem ac sensualem, et Praesertim per SO-brietatis oblivionem. - Curandum vero e contra, ut eum arceamus: nempe asSidue laborando, mortitieationi et j unio operam dando ....

-dὶ uuod si quis misero obdoriniverit,aut vanitatis somniisse illudi sentiat, evigilet subito, insonante hoc Domini monito : Vigilate ergo. . . ne quum veneriι repente, inventat vos

dormienιea. Ouod auιem vobis di omnibus dieo: Vigilate Marc. XIII, 37 . Et hoc Α'ostoli : Surge qui dormis, eι eae- surge a mortuis, et illuminabit ιe Christus. Eph. V. 14. - εὶ Hic quaeri quoque potest, quomodo illusiones vitae, qua

velut Somnia,ex parte mundi, carnis ac diaboli, tam lacile homini in nocte praesentis temporis obrepunt discutiendae sint - R. - Per sugam mundi, et chri Stianam modeStiam, qua oculos seductionibus occludamus. Averte oculos meos ne videanι vanitatem Ps. CXVII l .-2ὶ Per miserias ac tribulationes vive, quas Deus misericorditer immittit, ut somniantes excutiat. - η Per memoriam mortis, quae hominem cum omni

sua gloriae, voluptate, opulentia, eumque omni phantastica sua magnitudine et felicitate, in sepulcri putredinem ac pulverem redigit. Nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis Ps. LXXV . - Nihil scilicet manum mortis es.sugit nisi quod spirituale est: anima nempe riusque merita. 3' Rationes adduntur, cur sic exspectare Dominum de . beamus : - εὶ quia venienti et pulsanti confestim aperiendum est; -2ὶ quia ignoramus, qua uigilia vel hora Sit venturus. - Confestim aperiendum est Domino, ubi venerit: porro, ut S. GregoriuR exponit, re venit Dominus, cum ad judi-α cium properat. Pulsat vero, cum jam per aegritudinis mo-

a lestias esse mortem vieinam designat. Cui confestim aperi-α muS. Si hunc cum amore Suscipimus. . - Aperiendum dicitur sωιim, quo verbo intelligamus necesse esse, ut in vita paremus virtutes ac merita, quibus in morte ornati, gaudentes occurramus Christo. Nec enim in lecto mortis locus erit aut tempus Operandi, nec vix poenitendi: tunc enim sensus sunt hebetati; et animus aegritudine oppressus, vix potest de peccatis et de salute sua cogitare. Diuitiros by Corale

68쪽

-2ὶ Ignoramus qua vigilia Dominus venturus sit. Quatuor scilicet vigiliae quatuor vitae aetates, adolescentiam, juventu tem, aetatem virilem, et senectutem repraesentant... in quibus singulis, ut experientia patet, Dominus venire potest. Quapropter omni tempore vigilandum nobis est: nec sume it ut aliquando. aut ad tempus vigiles simus : v. g. in prima adolescentia aut in senectute; sed in vigilando perseverandum est, quamdiu haec vita durat. Et donec Dominus veniat. Uuod si Christus secundae et tertiae vigiliae sex pressam faciat mentionem, illud ideo sacere videtur, ut peculiari modo juvenes atque a late maturos admoneat, ne voluptatibus carnis, aut negotiis hujus mundi absorpti, lanesto somno

obdormi S ant...

Beati servi illi . . Amen dico vobis, quod praecinget se, et faciet illos discumbere.

1' En boatitudo bonae mortis. - Servis suis Christus par pari se promittit redditurum in hora mortis eorum nam quia propter obsequium suum praecincti fuerunt, et ipse procis praecinget se; quia laboraverunt pro Domino suo, ipse faciet eos quiescere et discumbere in aeternum ἰ et quia ministravorunt Domino, ipse vicissim mira dignatione eis ministrahit. Quae quidem, ut patet, parabolice accipienda sunt. Significat enim Dominus: - 4ὶ se infinitum quemdam servis suis honorem et gloriam redditurum esse in coelo, ut ibi ex servis faciat eos quasi dominos. -2ὶ Significat, ineffabiles eis se daturum delicias, participes eos reddendo epuli sui nuptialis, id est, felicitatis coelestis et aeternae. Quod quidem se facturum insinuat cum multiplicibus et indesinentibus ferculis, i. e. jucunditatibus tum animae tum corporis. Modicum laboravi, eι ino ni mihi magnum requiem iEceli. Ll, bo . - nomentaneum eι leve ιribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis. II Cor. IV, 17. In Sinuatur quoque malae mortis miseria. Supplenda Enim est altera parabolae pars: Si veniens dominus servos invenerit dormientes, vel imparatos, aut perversa agentes eum indignatione excipiet eos et puniet; eorumque brevem

69쪽

ac intempestivam quietem, aut jucundi tale in , in luctu in Cotti mutabit. Uuod si diram ι servus ille in corde suo: I9ram fariι dominus meus venire; et coeperit percuιere servos et anellias, et edere eι bibere, eι inebriari: venieι dominus serat illius in die quia non sperat, eι hora qua nescit, eι divideι eum,

pariemque ejus eum infide Iibus poneι. Luc. XII, 45, 46. Hoc autem Scitote . . . Scitote, id est, intelligite. et prae oculis habete, mortis horam incertam csse, ac jugiter instantem. En memoria mortis, tam salutaris, tam necessaria, tamque communiter oblivioni tradita. l' Salutaris ost, cum doceat nos 1, ne vivere, petr ala fugere, poenitentiam agere, operibus bonis merita ii torna vita comparare; - cum tanquam lucida face, terronarum rorum vanitatem ac fluxi talem. coelestium vero soliditatem ostendat: - cum Omnes carnalis vitu illusiones sua veritate dissipet: - eum faciat nos peritura mundi despicere et solisu tornis bonis adlia rere ....

2' Necessaria mortis memoria: quia necesSaria eSi honam OrS, et I secessaria con Sequenter ad mortem praeparatio. Ad hanc autem I irae purulionem neceSSaria quoque est frequens mortis in moria et consideratio: Secus enim, vi naturalis

socordiae, fluxis mundi illecebris, ac spire tosis illusionibus do ripitur homo. . . 3' Mortis memoria nimis oblivioni tradita. -l Sic enim plurimi vivunt, quasi semper victuri: ita divitias quasi unt. ita fortunam sibi laedificant, ita Deum Oileiidunt, quasi nunquam morituri, aut Deo suo rationum rediti turi: ideo quia

mortis non recordantur .... -2ὶ At mors nihilominus veniet. etropentina irruet, eosque terronis spoliabit, ni Poceatis onustos sis tot coram Iudice ...

Uuoniam si sciret pateria milias, qua hora fur veniret,

sigilaret utique ...10 En bona mors. Dei famulis non formidanda, sed potius sexoptanda. Nam justus morituruS, - lj nullum a mortu pulitat

70쪽

detrimentum: -αὶ domus ejus non perinditur, eam aeternan sibi aedificavit in coelis. Selmus enim quoniam si terrestiis domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem eae Deo habesnus, domum non manufactam, aeternum, in

eoelis II Cor. V, 1 . b Εjus bona non diripiuntur: nam

thesaurizavit sibi ιhesauros in coelo , ubi fures non estodiunι nee furantur Matth. VI, 20j. - -οὶ Rus persona non vulneratur novit enim ideo sese corpus deponere, ut eorrupιibile hoe induaι incorruptionem, eι morιule hoc induaι immortalitatem.

II Cor. XV, 53.

-2ὶ Potius liberatur e carcere, ab exilio, a mi Seriis ... Quis me liberabiι de corpore mortis hujus I Rom. VII, 24 3 - Absterget Deus omnem lacrymum ab oculis eorum. Apoc. XXI, 4.-3ὶ Et accipit vitam veram et gaudia persecta a Christo Euge serve bone eι sidetis .... intra in gaudium Domini tui. Matth. XXV. 21.2 ' En quoque mors peccatoris, calamitosa est pessima Deccatori enim - mors advenit dormienti, ut somni turbatrix, ut spectrum horrendum, quodque elsugi nullo modo potest. O morsi quam amura esι memoria quanto magis visitatio 3 tuu homini pacem habenti in substantiis suist Eccli. XLI, 1. -2ὶ Domus ejus perfoditur et Spoliatur, id est fortuna riust 3rrestris abripitur. Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te . . quie autem Parasti cujus erunιr Luc. XII, 20.-3ὶ Ipse nael peSSi me mulctatur, Secundum corpus et Secundum animam. Sepultus esι in inferno Luc. XVI, 22.3' Vigilareι utique ... En quomodo a lare domum an inam custodire nos oporteat. - Furi S autum Sunt plurimi: nam imprimis fur insidiosus est Zubolus Seu diabolus. . . . deinde munduS .... morS, non tantum Corporis, Sed multo magis illa mors animae, quae Sub firma Objecti cujuslibet illecebrosi . per Sensus nostros male cuStoditOS, in animam penetrat: Ascendiι mors per fenestras nostras. derem. IX, 21.

Et vos estote parati: quia qua hora non putatis, Filius hominis veniet.

1' Cur Deus voluit mortis horam nobis esse absconditam 3 - R. - 4 Ut semper simus parati. -2ὶ Ut nihil temporis