Cursus scripturae sacrae seminariorum usui accomodatus eo intuito ... opera Francisci Xaverii Schouppe, S. J. Tomus 2

71쪽

perdamus, nihilque honi in crastinum disseramus; sed assidue sine mora neque intermissione Iahorare sestinemus. secundum regulam: Quam primum et quam diligentissime. 2' Quomodo malam moriem effugero, bonam VPro consΡ- qui, imo certam no his eis cere possumus 3 - R. Iugi vigilantia: seu assidue, in dies nos parando per opera Poenitentiae, pietatis et charitalis . . . atque non commillendo ut, vel per unam horam in statu peccati mortalis existentos, imparati simuS: Estote paraιi ....- Quicumque, juxta hoc Domini monitum semper parati sunt ad moriendum, illi quidem velut in umbra mortis ambulant, sed hoc ipso selieissime vivunt. Et si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quo niam tu mecum ea. Ps. XXII. s

i ὶ Rpliqua Evangelia de communi Sanctomm similiter explicata invenire est in ejusdem Auctoris opere cui titulus : ΕvAΝGLLi A ne conuusI SANCTO UN. e lim .nibus ad mentem SS. Patrum. aliorumque interyretum clituri ta. ut non minus populi instruetioni quam mere tum devotiani Are-

72쪽

l. Beatus vir qui non abiit in consilio inali torulia, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilenti: e non sedit :

2. Sed in lege Domini voluntas ejus : et in lege ejus meditabitur die ac

3. Et erit tanquam lignum quod plantatum est Sedus decursus aquarum, Iuod fructum suum dat, itin tempore suo :4. Et solium ejus non desuet : et omnia qua cumque faciet prosperabuntur. 5. Non sic impii, non sie: sed i an tuam pulvis quem projicit ventus a sacie terrae.

. Beatus vir, qui non est Se u lus consilium iiii pioruit . nec iu- si iiii viam peccatorum, nec Sedit ili consessu pestifero despicientiu in legem Dei ;2. Sed in lege Domini volunt: tem omnem ae si iidium posuit: Pi in eadem lege cogitanda. adimplenda ac doeenda. occupatur die ac nocte. id est, assidue. 5. Eienim erit sicut arbor planiata juxta rivos aquarum . quR fructum suum dabit in tempore Suo. 4. Quae ne solia quidem amittet, sed jugiter omnique ex parte crescet et prosperabitur. 5. Non sic impii. non sic: sed instar pulveris levissimi a vento dispersi, rapientur a facie terra'.

l) Nolio nos de Libro Psalmorum, deque praestantia ejus. Vid. tom. l. c. D. l. uri. l, P. 28. - Suni liarit m vitin Dcitidis, ibid. cap. 2 art. ι, P. t ι .

73쪽

6. Ideo non resurgeni impii in judicio: neque P Cratores in concilio justo

T. Quoniam novit Dominus viam justorum : et iter impiorum peribit.

- PS. l. 636. Ideo in die judicii ae miri bulioliis, rion Sic resurgent impii, ut sint in consessu et consoriis justorum: sed inseris .aditidienti in ciPlia reproborat in Erutil. I. Quoniam agnovit Domitius ut bonam. approbat et amat viam. id est . vitam justorum : iter vero impiorum Domino lion Prolinium. ad tuteritu in ducit.

Explicatio.

Argumentum psalmi est beatitudo hominis justi. - Et quidem ideo psalmus iste ponitur primo loco, quasi totius psalterii proemium, quia agit de beatitudine, quae rundamentum et principium est doctriniae moralis in psalmis traditae. Psalmorum enim liber moralis est, et, ut ait Augustinus si , communis quidam bonae doctrinae thesaurus, apte singulis ne-eessaria subministrans. - Itaque ab initio beatitudo tanquam spleti didus linis proponitur, ac velut meta aurea , quiae ad ardenter currendum OmneS Θxcitet et inflammet. Psalmus hortatorius est, quo propheta homines ad Sectandam justitiam provocat, prae oculis posita, hinc felicitate justorum, inde vero impiorum miseria; ita ut Oratio tota reduci possit ad haec duo :

l. Irratus divir in Iesia studiosus, omni proveritate storebit. ll. Impius vero miserrimus erit, in hoc soreulo et in futuro.

4. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in , via peccatorum non stetit, eι in cathedra pestilentiae non sedit 2. Sed in lege Domini voluntas ιjus : et in lege ejus in diιabitur die ac nocte.

Celebraturus iusti selicitatem, ipsum hominem justum imprimis deseri hit, tum negative, tum positivo. Scilicut per-

74쪽

secto justus est illo. qui recedit ab Omni malo, et sese impendit omni hono socundum logem Domini. Oui non tibiit, inquit, in consilio impiorum: id est, qui non

git sive secundum consilia ac suasiones impiorum, Sive SB-cundum eorum sensum ac Sententiam. - Ει in via peccatorum non stetit: id est, non posuit gressus, nec ambulavit in via qua peccatores ambulant. - Εt in ea thedra pestilentiae non sedit : juxta hebraeum, non sedit in sede seu consessu derisorum, eorum nimirum qui derident set contemnunt legem

listi. Haec tria, non abiit. . . non stetit . . . non sedit . . . tres velut gradus in me viventium denotant: nimirum eorum qui peccare incipiunt, vel qui peccare pergunt et saepius relabuntur, vel qui plano jam in mala vita conquiescunt. - Ab istis Omnibus vir justus recedit, ab omni specie mala abstinens se. I Thess. V. 22 Porro non tantum declinat a malo. sed facii bonum In .ge Domini rotunsus ejus, ex toto se ilicet corde divinae legi

inlia ret, ut in eadem assidue meditabitur seu meditatur. La lina vox meditari, sicut correspondens gra ea fμελ .Ωὶ et hebraica si Elic Eu referri potest ad exercitium sive cogitat onis, sive vocis, sive Operis. Vis igitur vocis meditari ost Xerocri, Occupari in aliqua re, ei dona sese impendere, et quidem omni modo, cogitatione, voce et Oper . - uine intelligitur, verba ista : In lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte, aura mam denotare omnino rectam, Deo interne et externe, omnibusque facultatibus suis

devotam.

Persecto justus qualis hic describitur quisnam est 3 Sensulitterati nullus in particulari respicitur : imago tantum et idea tu lineatur persectae justitiae, quae cuilibet homini possit con- nire. - Sensu autem altiore designatur 1' Christus, justorum princeps et exemplar; 2' quivis Christi discipuli et imitatores, qui velut stellae solem justititae sequuntur. Ipsis enim imago illa ac delineatio congruit. l Ostquam ostendit qualis sit j lus do quo loquitur, ejus hi aluit dinum explicat Disilired by Corale

75쪽

PSALMl SELECTI.

3 Κι erit tanquam lignum quod plantatum est δecus de curaus aquarum quod fructum suum dabit in tempore suo: 4. Et solium ejus non defluet et omnia quaecumque faciet prosperabuntur.

Erit, inquit, tanquam arbor fructifera, bene irrigata, secunda, immortalis. - uis verbis adumbratur copiosissima laenedictio et fulicitas, qua fruetur justus, tum in hoc saeculo, secundum ordinem gratiae, tum in futuro secundum gloriam. Quod dicitur tanquam lignum, seu arbor, innuit cedrum, palmam vel olivam qu e a rho res comarum ii Onarem semper relinent, et quibus Scriptura passim justos comparare solet.

Eodem sere modo Ieremias dicit : Ει erit quasi lignum, quod

transplantatur super aquas, quod ad humorem mitιit radices suas : et non timebit eum veneriι aestus. Et erit folium ejus viride, et in tempore siecita ι is non erit sollicitum, nec aliquando

desinet facere fruetum.

Decursus aquarum indicant gratiarum abundantiam, quibus justus irrigabitur; arboris plantatio, fructus in tempore, solium non decidens. totidem proprietates justorum innuunt. Et omnia quaecumque faetet prosperabuntur. Vel ad justum liaec resorri possunt, vel ad arborum; melius tamen intelliguntur de arbore, quia id magis convonire videtur contextae orationi, et similitudini arboris : quae similitudo sic multo pulchrior videtur et plenior. - Sensu metaphorico, ut satis liquet, citata verba significant, justis Omnia inhonum cedere, quamvis contraria videantur; iisque consonat illud Apostoli : Diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum. Rom. VIII, 28. Parallelismum arboris Ducti serκ et hominis justi sic explicat Lorinus : - in Arbor fructifera seritur et eget cultura; sic justus nemo nascitur, sed iit per Dei gratiam, et cooperationem Propriam. - 2ὶ Arboris insurior pars deformis, superior pulchra; similiter in justo sese habet pars inferior seu caro, et superior seu spiritus. -3ὶ Radix, unde omnia trahit arbor, latet in terra, ut quo procerior arbor est, co illa profundior; sic justus humilitate nutritur et exaltatur. -οὶ Ilio me rigescit arbor, videturque mortua, Disiligod by Corale

76쪽

veris tempore reviviscit: justus in hac vita velut mortuus videtur et crucifixus : transacta vero hac hiemo, surget immortalitate plenus. -5 Ex eadem radice prodit varietas ramorum: ex eadem charitate virtutes multae. -6ὶ Fructificat arbor aliis: justus quoque Deo et proximo, per veram charitatem. - Arbor robusta ventis et imbribus resistit; sic justus rebus adversis. -8ὶ Sicut in arboro, ita in justo sunt soli a. nempe cogitationes honestae: flores, sancti assectus; fructus, bona Opera : seu frondes ac viror doctrinae et fidei, flores orationis, Ductus Operationis sanetae. -9ὶ Fructus

maturus colligitur et insertur in domum domini arboris: sic justus in paradisum. Non enim tantum fructus seu Opera justorum glorificabuntur, sed ipsi met justi exaltabuntur in gloria, plantati in domo Domini, in atriis Domus Dei nostri florebunι. Ρs. XCI. Prosperitas justi similitudine arboris in psalmo descripta, attribuenda est principalitur Christo: deinde secundario omnibus Christi discipulis; ideoque de singulis Consessoribus dicit Ecclesia : Omnia quaecumque facieι semper prosperabun

5. Non sic impii. non sic : 8ed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. 6. Ideo non resurgent impii in judicio : neque peccatores in concilio ju Storum. T. 0uoniam novit Dominus viam justorum : et iter impiorum peribit.

Incipit secunda pars, miseria impiorum. - Prorsus, inquit diversam sortem nanciscentur impii : non sicut arbor irrigua et secunda: sed ιanquam Pu IUis... Pulvis intelligitur minutissimae paleae, quae lacile vento raptatur VOX enim hebraica MOTsὶ proprie significat paleamoxiguam et levissimam. - Tanquam pulvis hujusmodi, abjectus erit impius, aridus, sterilis, mobilis, quem projicit ventus ... Ventus illo est -l Spiritus superbiae aliarum quo passionum, qui hus agitantur impii; deinde -2ὶ spiritus furoris Dei, quo rapientur a facie terrae. Terram hic intellige hujus vitae,

77쪽

cui taliquam stabili suae mansioni adhaerent: deinde vero terram viventium, quam nunquam possidebunt. Postquam ostendit impiorum sortem in hoc saeculo, eam multo priorem indicat fore in futuro. Non enim sussicit ut tollantur a facie terrae, et rebus terrenis spolientur; insuper subi hunt confusionem summam in dio judicii et inde ruinam aeternam : Ideo non resurgent impii in judicio, neque peccatores in eoneilio justorum. Do novissimo judicii die haec communiter intelligunt Patres et interprotes. - Dupliciter autem sententia intelligi potest. Prima expositio : Non erigent caput

impii in die judicii, nec audebunt prodire sicut justi coram

tribunali Dei. - Expositio altera : Impii in die resurrectionis non consistent inter justos, quia finis eorum est interitus ac reprobalio: Iudex enim exaltabit justos. impios vero perdet : Ouoniam nouit Dominus uiam justorum: et iter impiorum peribiι. Sensus Illurgicus Psalmus I recitatur, 1' in osscio de Christo in sestis nimirum spineae Coronae, Lanceae et Clavorum, Resurrectionis et Corporis Christi: - 2' in officio do Sanctis, sive Martyribus sive Consessoribus.1' In officio de Christo, vir justus in Ecclesiae mente est Christus, cujus sanctitas, prosperitas et gloria celebratur. - Quod dicitur de ligno, innuit passion om Domini, qui cruciam xus, laetus est arbor vitae. - Quod dicitur de fructu indicat tum sanguinem Domini, nostram quu redemptionem, quam velut proprium fructum Salvator protulit; tum sacramenta quae velut e vulneribus ejus fluxerunt praecipue saeramentum corporis et sanguinis ejus Eucharistici. duod is uidem declaratur in antiphona : Fructum salutiferum gustandum dedit Dominus mortis suae tempore. - Quod demum dicitur in psalmo de resurrectione. refertur ad resurrectionem Christi tanquam causam Exemplarem resurrectionis Omnium ju

storum.

2' In ossicio de Sanetis. Ecclesia singulis Martyribus aut Consessori huq psalmum applicat, quasi dicerot Boatus vir, Diuitiros by Corale

78쪽

qui, sicut ille quem hodie colimus, non abiit in consilio impiorum, sed legi Domini fideliter inhaesit. . . et factus est velut lignum vitae, omni benedictione cumulatus ... - His verbis :Ει folia ejus non desiuent, innuuntur tribulationes quas Servi Dei passi sunt, absque animae, imo absque ipSius corporis vero detrimento, secundum illud : Κι capillus de eapite uestro non peribiι Luc. XXI, 18 . - in sine ostenditur triumphus de morte, de mortificatione, deque omni humiliatione, quo justi in resurrectione gloriosa fruentur. Diuitig Corale

79쪽

Quare fremuerunt.

1. Quare fremuerunt gen

teS, et pol uti meditati sunt inania 3

2. Astiterunt regeS terrae, ut principes convenerunt in unum : adVersus Dominum t adversus Christum ejus. 3. Dirumpamus vincula eorum: et projiciamus a no-

l. Qui habitat in caelis

irridebit eos : et Dominus

subsannabit eOS. o. Tunc loquetur ad eos in ira sua : et in sui Ore Suo conturbabit S. 6. Ego autem constitutus Num rex ab eo supei Sion montem Sanctum ejus: praedicans praeceptum eiu S.

T. Dominus dixit ad me :Filius meus est tu, Pgo hindie genui te.

. Qu. ire infremuerunties, et populi iudaici meditati sunt inania

2. Consurrexerunt imprimis reges terrae et principeS, esilveneruntqile in unum adversus Dominum et adversus Christum ejus. 5. Legem scilicet ovaiigelicam videntes : Dirumpamus. iliqui runi. vincula eorum, Dei nimirum

ei Cliristi; et proiiciamus a ii Ohis jugum ipS0rum. s. Qui autem habitat in ca lis

irridebit eos : ei Dominus subsannabit, illuit et eoq. 5. Respondebitque cis . non verbis. Sed ira sua ac verberibus: et furore seu terribili vindicta eos cousunde l. 6. Ego, inquiel Christus, constitutus sum Rex. non ali hominibus. sed ab ipso Deo Patre. super Sion. civitatem sanciam jus in inolite positam : Et en palam iacio decretum divinum coit stitutionis meae. T. Dominus enim Pater dixit ad me : Filius meus es tu, ego hodie genui te. Diutigoo by Corale

80쪽

8. I ostula a me, et dabo tibi irentes haer ulitatem

ii iam: et possessionem tuam terminos terrae. 9. Reges uos in virga serrea : et tanquani vas figuli confring S EOS. 10. Et nunc, regeS, intel

ligite : erudimini, qui judi-

statis terram.

11. Servite Domino in ii-

more : et sexultate ei cum tremore ;l2. Λpprohondito disciplinam, ne quando ira Scatur Dominus: et pereatis devia ju Sla. 13. Cum exarserit in brevi ira eius : beali Omnes ilia io inlidi in t in eo.

8. lure igitur filiali postula a me, et labo tibi imperium in

siue ait ultimos pius sines, inn- quam posscssionem libi debitam. 9 lleges populos se piro serreo cui resistero nequeant; et qui resistere tentaverint, tanquam vafiliguli confring S EOS. 10. Quapropter, reges. Populo rum duces ac iudices, agnosciteucri tale In, et bapienter agite. ll. Servite Domino Christo filiali amore. et diligite eum Ran clo timore. te. Amplectimini ex animo doctrinam ejus, ne incurratis iram ju S. et a via juslilii e seclusi pro Sus pereati S. i5. Brevi exardescet ira ejus rid est, brevi aderit dies secundi adventus Pius, quo lan liram judex apparebit et vinclox terribilis impiis : beati tunc omnes qui conii deliter adhaeserint ei.

Psalmus isto congrue ponitur Secundo loco, quia, ut ait l, hi anc, sicut in pilitio beatitudo proponitur justitiae studiosis, ita in hoc Secundo, Ostenditur Christus per quoni justitia consequenda PSt.

Argumentum enim psalmi est de Christo, ut patet ex Act.lV, 'M. seqq. , ubi legimus Domine, tu es qui fecisti eoe uiri et terram, mare eι Omnia quae in eis sunι; qui Spiritu saneto per os pulι is nostri David, pueri tui, dirisιi: Uuare fremuerunt sentes, et populi mediιali sunt inania 3 Astiterunι reges terrae et Diuitigod by Corale