장음표시 사용
101쪽
is LEGUM DELECTUs, LIB. V. TIT. II.tem videtur, quam quidem nescit sibi deserti: cum &hi,' qui sciant, jus suum eligentes, id quod putant sibi competere , non amittant: quod evenit in patrono, qui judicium defuncti, falsa opinione motus, amplexus est: is enim non videtur bonorum possessionem contra tabulas repudiasse. Ex quibus apparet, non recite totam hereditatem praetcritam vindicare: cum rescisso testamento, etiam institutae silvum ius sit adeundae hereditatis. d. l. I9. XII. Si hcreditatem ab heredibus institutis exheredati erunt, vel res singulas , scientes cos heredes esse) r . aut conduxerunt praedia , aliudve quid simile secerunt rves solvetunt hercdi quod testatori debet,ant: iudicium .defuncti agnoscere videntur , & querela excluduntur. l. 23. 3. I. Alimenta prout XIII. De inossiciori testamento nepos contra patruum vel alium Q iptum heredem, pro portione egerat,& obtinuerat: scd scriptus heres appellaverat: placuit, int irim propter inopiam pupilli, alimenta pro modo facultatum, quae per inofficiosi testamenti accusationem pro parte ei vi dicabantur, decerni: eaque adversari vel subministrare ne-- .cesse habere usque ad finem litis. I. 27. 3. 3. XIV. Quamvis instituta inofficiosi testamenti accusati ne , res transactione decisa sit: tamen testamentum in suo jure manet: &ideo datae in eo libertates, atque legata, si que quo Falcidia permittit, suam habent potestatem. l. 29.
X V. Si mater sitis duobus heredibus institutis , tertioi post testamentum suscepto, cum mutare idem testamentum potuit lex, hoc facere neglexistet: merito, utpote non sustis
fratribus m resim nationibus neglectus , de inofficiose querelam instituere pommist scriptis. terit. Sed ciun cam in puerperio vita decessisse proponas, repentini casus iniquitas per conjecturam malemae pietatis cmcndancti est. Quare filio suo, cui nillil praeter matemum fatum imputari potest, perinde virilem portionem tribuem dam esse censemus , ac si omnes filios heredes instituisset. Sin autem heredes scripti extranei erant, tunc de inofficiosis testamento actionem instituere non prohibetur. l. 3. C. de inoff. test.
Natus matre mpuerperio moriente,
102쪽
Ex L 38RIs DIGEs T. ET COD. TT XVI. Eum qui inossiciosi querelam delatam non tenuit, a false a sessi accusatione non submoveri placuit. Idem observa- tur, & si h contrario falsi crimine instituto , victus ET . Rea de inossicioB actionem exercere maluerit. l. I 4. C.
XVII. Cum te pietatis religionem non violasse , sed μη stat injusta mariti conjugium, quod Qeras sertita, distrahere noluisse,
ac propterea ossensum atque iratum patrem ad exheredati nis notam prolapsiam esse dicas: inossiciosi testamenti quo-rclam inferre non vetaberiS. l. I 8. C. eod. XVIII. Si minus legitima portione liberis testamento m- Sun dum quod lictum sit , quod deerit supplebitur ex rebus hereditariis, segitima, d ut omnino lcgitima sine conditionis vel dilationis onere compleatur : in legitimam autem imputantur prosectae testatore donationes, At dotes, quas conferre necesse suit. Ex l. 29. l. O. l. I.&32. y6. C. d. v. n. seq. Quae siti gitima v. i. de suis & le8it. hered. n. s. XIX. Si exheredius a parre arule querelam decesserit reΓ b- ,-
ta. l. 9 6. in L C. eod. . risi AE Si quis instituta accusatione inossiciosi deeessetiti in idΝ' ΥΦ p heredem suum querelam transferat φ Papinianus res, ndit,
quod & quibusdam retalptis significatur) s post agnitam
nomm possessionem decesserit, esse successionem accinsationis. Et si non sit petita bonorum possessio, iam tamen coepta controversia, vel praeparata et vel si, cum venit ad movendam in ossicio querelam , decessit, puto ad herc-dem transire. l. 6. f. est. F. h. tit. XX. Non licet patri vel matri caeterisque parentibus li- Liberat exhere inberos exheredare, vel praeterire: nec si per quam libet do- ,
nationem, Vel legatum , vel fideicommissum , vel alium dii T.
quemcunque modum, eis dederint legibus debitam προ modo illis luisimationem : nisi probentis ingrati, & ipsas nominatim ingi γtitudinis causas parentes suo inseruerint testamento. Nov. I I s.c. . V. I. de lib. & post. n. 7. & tit. de suis & lcgit.
103쪽
NAsia con is ama dilatio, aut aliud gravamen ti.
tum pupillo M tit: 8 LEGUM DELECTUs, L I B. V. TIT. II. I. Propter innatitudincm, caeterasque legitimas causas, liheros cxhorcgare parentibus licitum. NOV. III. c. 3. v. r. de lib. & post. n. 7.
XXII. Ex justis causis possunt liberi parentes exhered
re. NOV. II s. c. q. V. I. de lib. dc post. n. 7.
XXIII. Si ex causa de inosticiosi cognoverit judex,&
pronunciaverit contra testamentum, nec tuerit pro 'ocatum,
ipse j e rescissum est: 3c suus heres erit, socruadum quem judicatum es f. l. 8. f. 36. ff. h. t. Resisse, propter injustam exheredazionem , vel parentum, vel tiberorum testamento, fila ruit heressis institutio , legaris, caeteri es is manentibus. Ex Nin . II s. c. s. in fine, &c. q. in fine. XXIV. Immodicae & inossiciois donationes, & dotes sive in extraneas persenas, sive in liberos collatae , a testatis, aut intestatis, licet hereditate se abstineant, quibus do natum est, ad eum modum minuuntur, ut intcgra sit legitima quibus debetur sive liberis aut parentibus. toto tit. C. de inoffc. donat. l. un. C. de inoffic. dotib. Nov. 92. XXV. Si conditionibus quibusdam , vel dilationibus aut aliqua di sitione moram, vel modum, vel aliud gravamen introducente, eorum jura, qui ad memoratam ac tionem vocabantur, imminuta esse videantur ; ipse conditio, vel dilatio, vel alia dispositio moram vel quodcumque onus introducens, tollatur: & ita res procedat, quasi nihil eorum testamento additum essa. I. 3 2. C. de inofflest. XXVI. Contra maiores vigintiquinque annis duplicem actionem inferent , primam quasi testamentum non sit jure perstetrem, alteram quasi inossiciosum, licet jure persedium, praescriptio ex prioris judicii mora quinquennalis temporis non nascitur, quae ossicere non cessantibus non potest. l. I 6. C. h. t. Si quis & irritum dicat testamentum, vel ruptum,' inos sciosum, conditio ei destrii debet, utrum prius movere V let. l. 8. . I 2. F. d. XXVII. Si tutor nomine pupilli, cuius tutelam gerebat, ex testamento patris sui legatum acceperit, chm nihil erat
ipsi tutori relictum a patre suo et nihilominus poterit m 'mine
104쪽
mine suo de inossiciose patris testamento agere. f. 4. Inst. de inoff. test. Sed si h contrario pupilli nomine, cui nihil relictimisu rat, de inossicioso egerit, & stuperatus est ipse tutor, quod sibi in testamento eodem legatum rellistrum est , non ami tit. f. . d. Tutoribus pupilli nomine, sine periculo eius, quod i stamento datum est , agere posse de inossiciose, vel falis
testamento, Divi Severus Antoninus scripserunt. l. bo. f. I. F. h. t. v. I. de his quae ut ind. l. 22. XXVIII. Adolescentiae tempus non imputari in id quim Maiorisquennium liberis, cujus praescriptio stram inossicios quaes. nisitioncm moventibus opponi selet, manifesth ante rescripsimus. l. 1. C. inquib. causi in integr. rest. necess. non est. i αν. Nisi pater adhuc superstes vel repudiavit querelam , vel quinquennio tacuit. l. 34. in C. de inoffrest.
Plane si post quinquennium inossiciosum dici coeptum
est, ex metra est causa, libertates non esse revocamdas. l. 8. 3. est. ff. h. tit.
I. π 1 s Pius rescripsit, prohibendum possessiorem h cessaHas alleis 1 reditatis, de qua controversia erit, antequam inchoaretur, aliquid ex ea distraheret nisi maluerit pro omni quantitate hereditatis, vel rerum ejus restitutione satisdare, .causa autem cognita, etsi non talis data si satisdatio , sed solida cautio, etiam post litem coeptam ; deminutioncm se . . concessimim Raetor edixit: ne in totum deminutio imp dita , in aliquo etiam utilitates alias impediar. Ut puta, si ad senus sit aliquid necessarium: nam suneris gratia dem, nutionem permittit. Item si futurum est, ut, nisi pecunia intra diem Qlvatur , pignus distrahatur. Sed & Upter iliae cibaria, necessaria erit deminutio. Sed At res tempore perituras permittere debet Praetor disrahere. l. IL E Diqitigod by Corale
105쪽
8o LIGuM DELECTUs, LIB. V. TIT. III. Nihil ficiendum II. Eoruni iudiciorum , quae de hereditatis petitione in ea auctoritas est, ut nihil in praejudicium eius iudi- perit ρη eii seri debeat. l. . . Ut Non oviludituν a UL Legitimam hereditatem vindicare non prohibetuetigi ιma hereditate, is, qui, cum ignorabat vires testamenti, judicium deiuncti Lire cutus est. l. 8.. svicti pissatis' ' Patronus, qui deceptus falsum judicium testatoris secu- meruit si fusum tus est , bonorum possessionem contra tabulas i stamenti ignoravit. liberti petere non prohibetur. l. 6. ff. de bon. libere. ηψνν. . qui IV. N MO praedo est, qui pretium numeravit. l. 13.
Non est ρυε δε qui pretium numerastit. 3. 8. Fructus metens V. Fruinis omnes augent hereditatem, sive ante aditam,
his Διώ-. sive post aditam hereditatem accesserint. l. 2 o. f. 3. Fructibus augetur hereditas, cum ab eo possidetur, a quo peti potest. l. 2. C. d. I, A quo petituν, VI. Petitam hereditatem: id est, ex quo quis scit a se fila maia dei pose peti: nam ubi scit, incipit ei Ie malae fidei possetar, id
fusor. est, cum primum ain dramaiciatum esset. l. 2 o. f. II. Iuris error ηonD- VII. Non puto hunc esse praedonem, qui dolo caret, cit maus ti pqse quamvis in iure erret. I. 23. . 6. in fine.
Non iamiam situ VIII. N ante utem comesatam , Inquit, fecerint. Hoc
eam statio. χρή ct ideo adjectum, quoniam post litem contestatam omnes imsi is piliti. seo cipiunt malae fidei posses res esse: quinimo post contrinta μ ε ραναν Versiam motam. Quamquam enim litis contestatae mentio fiat in senatusconsulto, tamen & post motam contrΟVersiam omnes possesseres pares fiunt, & quasi praedones t nentur. Et noc jure hodie utimur et coepit enim scire rem ad se non pertinentem possidere sic is, qui interpellatur. Las. f. 7. 'Impensia infructus, IX. Fructus intelliguntur deductis impensis, quae quae--β mi μηπιν rendorum, cogendorum, cons andorumque eorum gra p fiunt. Quod non solum in bonae fidei possetaribus naturalis ratio expostulat, vertim etiam in praedonibus, sicut
Impensa in st-tus dobemur. Esfructus nulti sint. Expensu repetis
Sabino quocaue placuit. l. 96. . est. X. ci a s sumptum quidem fecit, nihil autem seu tuum perceperit; aequissimum crit, rationem horum qu que in bonae fidei posscssoribus haberi. l. 37. XI. Plane in caeteris necessulis, & utilibus impensis posis Disitigod by Gorale
106쪽
rx LIBRI s DIGEs T. ET COD. 8r posse separari: ut bonae fidei ouidem possessistas has quo ρυά in f im, que imputent: praedo autem de se queri debeat, qui sciens M. in rem alienam impendit. Sed benignius est, in hujus quoque persena haberi rationem impensarum. Non enim d bet petitor ex aliena iactura lucrum sacere. Et idipstim os- scio iudicis continebitur. Nam) nec exceptio doli mali desideratur. Plane potest in eo differentia esse, ut bonae fidei quidem possesser omnimodo impcnsas deducat, licet
res non extet, in quam fecit; sicut tutor vel curator cons uuntur: praedo autem non aliter, quam si res me
lior sit. l. 3 8. XII. Utiles necessariaeque simpense H sivit, veluti quae imp se
fiunt reficiendorum aedificiorum gratia: aut in novelleta: aut cum servorum gratia litis aestimatio solvitur , cima id utilius sit, quam ipses dedi. Denique alias compliaees jusdem generis esse imperita, manifestum est. l. 39. XIII. Videamus tamen, ne & ad picturam quoque, Volupramaa --& marmorum, & caeterarum voluptariarum rerum impensis aeque nobis proficiat doli exceptio , si modo bonae fi- , Ib. h. Q
dei possessores simus. Nam praedoni probd dicetur , non sino detr--ο -- , debuisse in alienam rem supervacuas impensas facere: utra sm ps- men potestas ei fieret tollendorum eorum, quae sine detrimento ipsius rei tolli possunt. l. 39. f. I. XIV. Illud quoque, quod in oratione Divi Hadriani est: po petitim mut post acceptum 'ulicium, id actori praestetur , aiud habiturus esset in eo te'me, quo petit, restituta esset hereditas , inter ροβον non tenedum durum est. Quia enim, si post litem contost,. tur, naso seue r. tam mancipia, aut iumenta, aut pecora deperierintl damnari debebit secundum verba orationis : quia potuit petitor restituta hereditate, distraxisse ea. Et hoc justia esse in specialibus petitionibus Proculo placet : Cassius contra sensit. In praedonis persona Proculus rectὸ existimati in bonae fidei possesseribus Cassius. Nec nita debet possetar aut mortalitatem praestare, aut pro ter metum huius periculi temerὶ indefensum jus situm
XV. Praedonis loco intelligendus est is, qui tacitam fidem 'adonis braimerposuerit, ut non capienti restitueret hereditatem. t 6. AD
107쪽
est 81 Lrcu M DELA TUs, LIB. V. TIT. N. XVI. Hereditas etiam, sine ullo c Ure, juris intellectum habet. I. SO. XVII. Fruchium post hereditatem petitam perceptinrum usiurae non praestantur. Diversa ratio est eorum , qui ante actionem hereditatis illatam percepti, hereditatem a
XVIII. Si possetar ex hereditate inhonestos habuerit quaestus, hos etiam restituere cogetire e ne honesta interpretatio non honesto quaestui lucrum possestari faciat. l. r. XIX. Cum praedia urbana & riistica, negligentia pos sesserum peiora sint facta , veluti quia vineae, pomaria , horti extra consuetudinem patrisfamilias desuncti culta sunt: litis aestimationem earum rerum, quanto pejores sint factae , possessores pati debent. l. sq. f est. XX. Cum hereditas petita sit, eos fructus, quos posses sor percepit, omnimodo restituendos, etsi petitor eos perincepturus non suerat. l. 66.
XXL Cogi possessorem ab eo . qui expetit.titulum suae possessionis dicere, incivile est. l. I I. C. d.
L TLLυD sciendum est, si mulier praegnans non sit, e Ixistimetur autem praegnans esse , interim filium ii redem esse ex asse, quampum ignoret se ex asse heredem esse. l. F.
108쪽
sinum sit mulsum, quosdam existimasse, id quin que communicari. Sed puto verius, ut & ipse significat, ejus potius esse qui secit, quoniam suam speciem
pristinam non continet. l. s. f. I. II. Idem scribit, si equam meam equus tuus praegnan- ex mea tem secerit, non esse tuum, sed meum, quod natum est. l. s. f. a. III. De arbore, quae in alienum agrum transsata coaluit, Arbor translata& radices immisit, Varus & Nerva utilem in rem adti dem dabant. Nam si nondum coaluit, mea esse non desinet.
l. s. 3. 3, IV. Octavenus ita definit, quod insectae quidem malaiae Pendu/de infecta, pondus, signatae vero numerum, sectae autem speciem dici oportet. Si& mensura dicenda erit, cum res mensura con- ' tinebitur. l. 6. sura de ea quam V. Si servus petitus, vel animal aliud demortuum sit, metimur. sine dolo malo & culpa possessoris: pretium non esse praestandum plerique ajunt. Sed est verius, si sorte distractur erat aream ρ rient. Utitor, si accepisset, moram pata de re praestari. Nam si ei restituisset, distraxisset, &pretium esset lucratuS. l. I s.f. Ut. v. l. o. s. de hered. petit., VI. Praeterea restituere debet possessor &quae post acce- R intuit. eumptum iudicium, per eum, non ex re sua a cisivit. In quo he- se redirMes quoque, legataque, quae per eum servum obvenerunt, continentur. Nec enim sussicit, corpus ipsium restitui; sed opus est, ut& causa rei restituatur: id est, ut omne habeat petitor, quod habiturus foret, si eo tempore quo judicium accipiebatur, restitutus illi homo suisset. l. 2o.. VII. Si quis rei suae alionam rem ita adjecerit, ut pars eiusseret: veluti, si duis statuae suae brachium aut pedem alienum . - L i totum e MesDumse rei quid
109쪽
um eruitur, sedata actio competit.
iam petere. Pisitis debrit μι- ριω in rem sarios. Fructus restitiar Φssor, etiam rei qua evi culta periit.
8. LEouΜ DELECTUs, LIB. VI. TIT. Ladjecerit, aut scypho ansam vel fundum , vel candelabro sigillum, aut mensae pedem, dominum totius ejus rei essici; vereque statuam suam dicturum,& scyphum, plerique recte dicunt. Sed & id, quod in charta mea scribitur, aut in tabu- pingitur, statim meum fit; licet de pictura quidam comtra senserint, propter pretium picturae. Sed necesse est, ei rei cedi, quod sine illa esse non potest. In omnibus igitur istis,
in quibus mea res, per praevalentiam, alienam rem trahit, meamque essicit, si eam rem vindicem , per exceptionem
doli Mi cogar pretium ejus, quod accesserit, dare I. 2.ῖ. & q. Si quis in aliena tabula pinxerit, quidam putant tabulam picturae cedere: aliis videtur, picturam, qualiscunque sit, tabulae cedere. Sed nobis videtur melius esse, tabulam pietiserae cedere. Ridiculum est enim picturam Apellis vel Pamrhasii in accessionem vilissimae tabulae cedere. 3.3ε. Inaede rer. div. VIII. Tignum alienum aedibus iunctum, nec vindicari potest, propter legem duodecim tabulariam , nec eo nomine ad exhibendum agi , nisi adversus eum qui sciens alienum iunxit aedibus di sed est actio antiqua de ligno iuncto, quae in duplum ex l. I a. tabularum descendit. l. P3. f. s. IX. Is qui destinavit rem petere , animadvertere debet, an aliquo interdicto possit nancisci possessionem. Quia longὸ commodius est ipsium possidere , & adversarium ad onera petitoris compellere , quam alio possidente petere.
X. In rem petitam si possessor ante litem contemtam sumptias secit, per doli mali exceptionem ratio eorum haberi debet, si peti eret actor petere rem suam, non redditis sumpti q. l. 27. f. '. XI. Fructus non modo percepti, sed & qui percipi honesth potuerunt, aestimandi sunt. Et ideo si dolo aut culpa possessoris res petita perierit, veriorem putat Pomponius Trebatii opinionem , putantis eousque si etiam rationem habendam, quousque haberetur si non periisseti
110쪽
vel nomine, cujus aestimationem accepit: sibi enim possessor pretium restituat, imputare debet, qui non restituit rem. l. 3 s. f. 2. XIII. In sundo alieno, quem imprudens emeras, aedifi- De impresis a poscasti, aut construisti, deinde evincitur: hmnus iudex varie sinu varie ex FGnis causisque constituet. Finge At dominum eadem
nimirum suisse : reddat impensam & sundum recipiat, us. ' que eo duntaxat quo pretiosior sectus eis: & si plus pretio Rindi accessit, solum quod impensiim est. Finge pauperem , qui si id reddere cogatur , laribus, sepulcris avitis. carendum habeat: siissicit tibi permitti tollere ex his rebus quae possis, dum ita, ne deterior fit fundus ,. quam si initio
non foret aedificatum. l. 3 8. XIV. Redemptores qui sitas caementis aedificant, statim est quod caementa ficiunt eorum in quorum solo aedificant. l. 39. XV. Fruetiis pendentes pars fundi videntiu . l. V. F rivis ρε-αι.
XVI. Sumptus in praedium quod alienum esse apparui1 bonae fidei possetare facti, neque ab eo qui praedium do- stu
navit, neque a domino teri possunt: Verum exceptionς doli μωρὸν viisposses apposita , per officium judicis aequitatis ratione serumturr factumsis μια scilicet si fiuctuum ante litem contestatam perceptorum summam excedant. Etenim admissa compensatione, ἐρο suum sumptum, meliore praedio fusto, dominus restituere cogitur. I. 48. XVII. Oum partem esse aedium existimo, . nec alioquin . Miam para Mimn subjacere, ut mare navibus. l. 49. XVIII. Si fundi possesser eum excoluisset, sevissetve, . qMpe-8 postea fundus evincatur, consita non potest tollere. XIX. Inter officium advocationis, &rei suae defensionem multum interest : nec propterea quis, si postea cognoverit conis suum pra- rem ad se pertinere , quoa alii eam vindicanti, tunc igno--igvρ M, 3 nim suam esse, adsistetat, dominium suum amisit. l. sq. XX. Proprietas totius navis, carinae causam sequitur. l. 6 r. is --m in fine.
Usura non natura pervenit, sed jure percipitur. Generaliter autem, clim de stactibus aestimandis Maus iis is, constat animadverti debere , non an malae fidei