Legum delectus ex libris digestorum & codicis. Ad usum scholae & fori. Accedunt Singulis legibus suae summae earum sententiam brevi complexae. Opera d. Joannis Domat, qui easdem leges methodo genuina disposuit

발행: 1703년

분량: 658페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

fertur posessio ab eo

comparavit. Si duosuspra lim distrahatur, aut δε-netur , potior erit

possessori

possessor si uitunis sit, sed an petitor frui potuerit, sici Diidere licuisset. Quam sentcntiam Julianus quoque probat.

f. I.

XXIII. Qui restituere iussus iudici non paret, contendens non posse restituere ; siquidem habeat rem, manu militari,' officio judicis, ab eo possessio transfertur, & Ductuum duintaxat, omnisque causae nomine condemnatio fit. l. 68. XXIV. Si vero nec potest restituere, nec dolo fecit quominus possit, non pluris quam quanti res est, id est, quanti adversarii intersint, condemnandus est. Haec sententia generalis est , & ad omnia sive interdicta, sive actiones in rem, sive in personam stini, ex quibus arbitratu judicis quid reli tuitur, locum habet. l. 68. in fine. XXV. Si inferiorem partem aedificii, quae selum contin- sit , ad te pertinere prolaare potes, eam quam vicinus tuus imposuit, accessisse dominio tuo non ambigitur. Sed & id quod in selo tuo aedificatum est, quoad in eadem causa manet, iure ad te pertinet. l. 2. C. d. Si quis sciens alienum agrum sevit, vel plantas imposilit, postquam hae radicibus terram fuerint amplexae, selo ced re rationis est. Domini enim magis segetem vel plantas, quam per hujusmodi factum, solum suum facit. Sane eum qui bona fide possidens hoc secerit, per doli mali excepti nem contra vindicantem dominium sei vare sumptus , juris auctoritate significatum est. l. II. C. eod. Si in area communi domum aliquis extruxit, hanc vobis communem jiu is secit ratio : ciijus 'γrtionem ab co qui bona fide possidens aedificavit, si velis vindicare, sumptus offerre debes, ne doli mali possis exceptione submoveri. l. I 6.

- XXVI. Adversus eos quia malae fidei possessori dum bona fide comparaverunt, ita tibi actio competit, si prius quam usucapionem implerent, vel longae possessionis praescriptionem adipiscerentur, dominium ad te pervenerit.

l. q. C. d.

XXVII. Quoties duobus in solidum praedium iure distrahitur, manifesti juris est, eum cui priori traditum est, in d tinendo dominio esse potiorem. l. I . C. d.

112쪽

Ex LIBRis DIGEs T. ET COD. 87Si ex caua donationis utrique dominium rei vindicetis, eum cui priori possessio soli tradita est, haberi potiorem comvenit. d. l. I 1. in fine

TITULUS II.

De Publiciana in rem actione.

I. QI duobus quis separatim vendiderit bonaesde cmenis otibus, videamus quis magis Publiciana uti possit: vin ita sit aureum is cui priori res tradita est, an is qui tantum emit. 3 pq Et Julianus libro septimo Digestorum scripsit, ut si quidem ab eodem non domino emerint, ' tior sit cui priori non dominis, potia res tradita est: quod si a diversis non dominis, melior tausa sit possidentis, quam petentis. Quae sententia vera est. I. 9. f. q.

ΙΙ. Heres furis hanc actionem non habet, quia vitiorum Heres f.rissu defuncti successor est. l. II. f. r. . essor vitiorum δε-Imisi.

TITULUS III.

. Si ager vestigalis, id es, emphyleuticarius

petatur. A Gκr civitatum alii vectia es vocantur, alii non Primini es Vectigeses vocant , qui in perpetuum locantur: sint , qui in perpa- id est, hac lege, ut tamdiu pm his vectigal pendatur, quam-- diu neque ipsis qui conduxerunt, neque his qui in locum eo successerunt, auferri eos liceat. Non vectigales sunt, qui ita colendi dantur, ut privatim agros nostros colemtos dare solemus.. l. I. IL Qtu in perpetuum fiuidum serendum conduxerunt 1 - cipibus, quamvis non essiciantur domini, tamen pla-βδεα. at competere eis in rem actionem adversias quemvis pos- stabrem et sed & adversus ipses muni ipes: ita tamen, si

113쪽

δomini dammm εst: damnum particula. σε ad emphrtemam pertinet.

88 L ΕουΜ DELECTUs, LIB. VII. TIT. I. III. Ius emphyleuticarium ninue conducti is, neque abcnationis esse titulis adjiciendum, sed hoc ius tertium csse constituimus, ab utriusque memoratorum contractuum cietate seu similitudine separatum: conceptionem item definitioncmque habere propriam , & justum esse validumque contractum : in quo cuncta quae inter utrasque contrahentium partes super omitibus vel etiam sertuitis casibus pactionibus scriptura interveniente habitis, placuerint, firma illibataque perpetua stabilitate modis omnibus debeant custodiri. l. 1. G de jure emphyt. IV Si sundus emphytcuticarius perierit, domino perit: si damniini particulare contigerit, illud feret emphyleuta. . d. l. I. Q de jure emphyt. in L.

LIBER VII.

TITULUS I.

De Urastu Iu , is quemadmodum quis

statur fruatur.

uistinus Urjus I. π π S O s v R U C T v s est ius alienis rebus utendiali. mistuεMi- miendi, salva rerum substantia. l. I. ει isamento, o II. Et sine testamento si quis velit usumsuetum eonventione Qu/- constituere , pactionibus & stipulationibus id essicere po-

fructus cou sui

t omniam Visum HL Constitit autem usinfructus non tantum in s dornreligitur m rase aedibus , vertim etiam in servis , & jumentis , caeterisque rebus. L-I. Ichliamis iniur IV. Per legem Falcidiam minui potest usinfructus. l. s. Uuor με- V. t. adleg. Falc. l. I, 3.7-

omnem fructum V. Uiufructu legato , omnis fructus rei ad fructuarium habet se pertineti & aut rei seli, aut rei mobilis usinfructus toga

Fructuarias a- VI. moniam igitur omnis fructus rei ad eum pertinet . iam, deieφ μπη reficae quoque eum aedes per arbitrumcogi, Celsus stribit.

114쪽

TY LIRRIs Dr Es T. ET COD. 89. Hactemis tam n , Ut sarta tecta habeate si qua tamen Velin qua vota . state conuissξnt, ' neutrum cogi rescere. l. 7. f. r. s- e tv sunt.

Eum, ad quem usussi ictus pertinet, sarta tecta suis sumptibus praestire debere, explorati juris est. Proinde si quid is,u. 3 ultra quam impendi debeat, erogatum potes docere, s

Iemniter reposces. l. 7. C. de usust.&habita VII. Si quae vctustate corruerunt, reficere non cogitur: MOAeam restato-

modica igitur resectio ad eum pertineat, quoniam & alia mera adgnoscit, usufiuctu les tor ut putastipendium, vel f β- - tributum, vel salarium, vel simenta ab ea re relicta. Et ita Marcellus libro tertio decimo scribit. l. 7. f. 2. in fine. VIII. Cassius quoque scribit libro octavo juris civilis, stu- Resicero ribes ct eruarium per arbitrum cogi reficere , quemadmodum adse- ηecesseria, is volvi rere cogitur arbores. Et Aristo notat, haec vera esse. ratius autem libro quarto Membranarum ait, non posse frin re, au misi z. ctitarium prohiberi, quominus reficiat: quia nec arare prinhiberi potest, aut colere. Nec suum necessarias resectiones facturum , sed etiam voluptatis causa , ut tectoria, & p vimenta, &similia facere. Neque autem ampliare, nec imutile detrahere posse, quamvis melius repositurus sit. Quae sententia vera est. I. 7. 3. Ut. & l. 8.ΙX. Si fundi uiues imis sit legatus, quidquid in fundo Gi quid .ae sincnascitur, quidquid inde percipi potest, ipsius Hictus est. l. s. δε percipi potes, in LX. Celsus libro octavo decimo Digestoriun scribit, cogist' . . ia, is,

cum posse recte colere. I. 9. A. bbis δ' XI. Sed si lapidicinas habeat, & lapidem caedere velit, Lapusicisa ctre vel cretis inas habeat, ves arenas, omnibus his usiirum infructi Sabinus ait, quas bonum patremfamilias. Quam sententiam sputo veram. l. 9. 3. 2. XII. Sed si haec metalla post usumfructum legatum sint Etiam Moresaimenta, cum totius agri relinquatur usvis rictus , non pase Alii Mumgructum. tium, contineantur legato. l. 9. 3. 3. XIII. Placiutas ionis quoque usumfructum ad shi γ Alluvione ι-gerium pertinere. l. s. f. . usu fructus.

XIV. Sed si insula juxta sundum in sumine nata sit, ejus hisus fructum ad fiuctuarium non pertinere Pegasus scribit, aereuit usu ructare. licet proprietati accedat: esse enim veluti proprium sundum, cujus usinfructus ad te non pertineat. Quae sententia non est

115쪽

fatimer in fructu sunt. Semirarium is

Ex sa iciis,

palaribus. craeri que

a te amenta in vineam siumet. Arbores evia sic

domini sunt , prater necessaria ad usu vilia.

Fructuarius venis

dis , ct locat quam fructu sunt. so LTGυM DELECTUs, LIB. VII. TIT. I. sine ratione. Nam ubi latitat incrementum, & ussissime iis asgctur : ubi autem apparet separatum, Ductuario non accedit. l. 9. f. q. XV. Aucupiorum quoque & venationum reditum, Casesius ait libro inavo iuris civilis, ad stactuarium pertinere. Ergo & piscationum. l. 9. f. s. XVI. Sc minarii autem fructum puto ad fructuarium pertinere : ita tamen ut & vendere ei, & seminare liccat. D bet tamen conserendi agri causa , seminarium paratum sen per renovare , quas instriamentum agri, ut, finito usu -ctu, domino restituatur. l. 9. f. s. XVI s. Si fluidi usus uetus fuerit legatus, & sit ager, unde palo in sundum, cujus ustissi uetus legatus est, solebat patet familias uti, vel salice , vel arundine , puto fructuarium hactenus uti posse, ne ex eo vendat: nisi serte salicti ei, vel silvae palaris, vel arundineti us sese iis sit legatus: tunc enim & vcndcre potest. Nam & Trebatius se ibit, silvam caeduam& amiainetum poste mictuarium caedere, sicut paterfamilias caedebat: & vcndere, licet paterfamilias non Elebat vendere, sed ipse uti. Ad modum enim referendum est, non ad qualitatem utendi. l. 9. 3. 7. XVIII. Ex silva caedua pedamenta, & ramos ex arboreus ructuarium sumpturam e cx non caedua in vineam siumpturum, dum ne iundum deteriorem ficiat. l. Io. XIX. Arboribus evulsis, vel vi ventorum deiectis, usque ad usum suum & villae posse usustactuarium ferre , Labeo ait: nec materia eum pro ligno usurum, si habeat unde utatur ligno. Q sententiam puto veram: alioquin , & si totus ager sit hunc casum passus , omnes arbores auferret fiuctuarius. Materiam tamen ipsum succidere , quantum

ad villae resectionem, putat posse: quemadmodum calcem ita luit) coquere, vel arenam fodere , aliudve quid aediiscio necessarium sumere. l. I 2. V. I. l. I9. f. I.

XX. Usus Marius vel ipse frui ea re, vel alii seuendam concedere, vel locare, vel vendere potest. Nam & qui locat, utitur; & qui vendit, utitur. Sed & si alii precario concedat, vel donet . puto eum uti, atque ideo retinerius fructi . l. I 2. f. 2.

I. Si

116쪽

Γx LI an Is DIC Es T. ET COD. 9 IXXI. Si cujus rei us fructus legatus erit, dominus p tutat est in ea re satisdationem desiderare, ut ossicio judicis noc 'Lat. Nam sicuti debet fructuarius uti filii, ita & proprietatis &minus securiis esse det t) de proprietate. Haec au-lcm ad omnem usumfructum pertinere , Julianus libro trigesimo octavo Digestorum probat. l. Iue. XXII. Fructuarius causam prurictatis deteriorem facere non debet, meliorem facete potest. Et aut fundi est usus- Drare dc ων m. insmetiis legatus, & non debet, neque arbores Migistras exci--redumn.dere, neque villam diruere, nec quicquam facere in perniciem proprietatis. Et si ibiete voluptarium fuit praealum, viridaria, vel gestationes, vel deambulationes arboribus in fructuosis opacas, atque amoenas habens, non debebit dejicere , ut sorte hortos olitorios faciat, vel aliud quid, quod ad reditum smetat. l. Iue. f. q. XXIII. Inde est quaesitum, an lapidicinas, vel cretiQ-dinas, vel arenis inas ipse instituere possit ' Et ego puto setiam ipsum instituere posse, si non agri partem necessariam non noceat. huic rei occupaturus est. Proinde venas quoque lapidicinanim, & hujusmodi metallorum inquirere poterit. Ergo& auri, & argenti , & sulphuris, & aeris, & ferri, & caeterorum sodinas, vel quas paterfamilias instituit, exercere poterit, vel ipse instituere , si nihil agriculturae nocebit. I.

I 3. f. s.

XXIV. Et si sorte, in hoc quod instituit, plus reditus

lit, quam in vineis, vel arbustis, vel olivetis quae

forsitan etiam haec deiicere poterit, siquidem ei permittitur meliorare proprietatem. l. I 3. 3, 6. XXV. Si tamen quae instituit usustuctu rius, aut coelum ' βρ - Corrumpant agri , aut magnum apparatum lint desideratu sto I iis, sera, opificum sorte, vel legulorum, quae non potest susti- mino id expe-isu. nere proprietarius, non vicinitur viri boni arbitratu frui. xl. IJ. f. 6.

XXVI. Sed nec aediscium quidem posturum in fundo, nisi quod ad mustum percipiendum necessarium sit. l. I s.f. 6. in fine. XXVII. Sed si aedium ustissimistus legatus sit, Nerva s- .m ressius, & lumina immittere eum se,sse, ait. Sed & colores, ς Mi de

117쪽

onera agnosiit fructuarius.

1 LEGUM DELECTUs, LIB. VII. Tiri L& pieturas, & marmora poterit, & sigilla, R si quid ad

domus ornatum. Sed neque diaetas transs rare, vel co jungete, aut separare ei permittemr: vel aditus, posticasve vertere: ct reuigia aperire: et atrium mutare : vel viridaria ad alium modum convertere. Excolere enim quod invenit potest, qualitate aedium non immutata. Ilcm Nerva , cum cui aeolum ustissuctus legatus sit, altius tollere non posse : quamvis lumina non obicurentur: quia tectum magis turbatur. Quod Labeo etiam in proprietatis domino scribit. Idem Nema, nec obsti uere cum posse. LI S. f. T. XXVIII. Sed si quid inaedificaverit, postea eum neque tollcre lὶoc, neque resgem posse: refixa plane posse vidi,

XXIX. Mancipiorum qu ue usiusmetu legato non debet abuti, sed secundum conditionem eorum uti. Nam si librarium rus mittat, & qualum & calcem portam cogat: histrionem, balneatorem faciat, vel de symphonia atriensem : vel de palaestra stercorandis latrinis praeponat: abuti videbitur proPrietate. Suffcienter autem alere, & vestire dclest, secundum ordinem & dignitatem mancipiorum. Et generaliter Labeo ait, in omnibus rebus mobilibus modum eum tenere debere , ne sua seritate vel saevitia ea corrumpat : alioquin etiam lege Aquilia cum conveniri. l. I s. 3 I. 2. & 3. XXX. Agri usust tu legato , in lacum demortua narborum aliae substituendae sunt: & priores ad fructitarium pertinent. l. I 8. XXXI. Si arbores vento deiectis dominus non tollat, per quod incommodior sit ususseuehis, vel iter; suis actionibus

usustuctuario cum eo experiundum. l. I9. f. I. U. Cl. I 2.

XXXII. Si pendentes fructus jam maturos resiquis et testator, fiuctuarius eos seret, si die lcgati cedente, adhuc pendentes deprehendisset. Nam & stantes fructus ad fiuctuarium pertinent. l. 27.

XXXIII. Si quid cloacarii nomine debeatur, vel si quid

ob formam aquae ductus quae per agrum transit, pendatur,

ad onus fiuctuarii pertinebi Sed & si quid ad collationem

viae , Digitigod by Corale

118쪽

Ex Lra RIs DIGEs T. ET COD. 93 viae. puto hoc quoque stuctitarium subituriim. Ergo &quod ob transitum exercitus confertur ex mictibus. Sed &6 quid municipio ; nam solent possessores certam partem fructuum municipio viliori pretio addicere : sellant & fisco fusiones praestare. Haec onera ad fructuarium pertinebunt. I. 27. 3.3-

XLV. Nomismatum aureorum vel argenteorum vete- Nem atum

rum, quibus pro gemmis uti selent, usustactus leuari

XXXV. Omnium bonorum usemfractum posse legari, omnium bonorum nisi taccdat dodrantis aestimationem, Celsus libro trigesimo Q Ufructus ligari secundo Digistorum , & Julianus libro sexagesimo primo scribit. Et est verius. l. 29. XXXVI. Si is qui binas aedes habeat, aliarum usiimsuin Logatarum aliumctum legaverit, posse heredem, Marcellus stribit, alteras rite εaltius tolloedo, obscurare luminibus; quoniam habitari test, etiam obscuratis aedibus. Quod usque adeo temperam,or' dum cst, ut non in totum aedes obscurentur, sed modicum Iumen, quod habitantibus sumest, trabeant. l. 3 o. XXXVII. Quoties duobus ususfiuctus legatur ita, ut legato alterais alternis annis utantur fruantur, si quidem ita legatus fueriti' με ρ NI

Titio &Maevio, potest dici priori Titio, deinde

lagatum datium l. 34. XXXVIII. Universerum bonorum, an singularum rein Ambus mc sis rum ususHactus legetur, hactenus interesse puto, quod si 'ardo incensae suerint, usinfructus specialiter aedium legatus ποῦ peti non potest: bonorum autem uisuctu legato , vere u- sinfructus peti poterit: quoniam qui bonorum suorum u- summictum legat, non istum eorum, quae in sipecie sunt, sed & substantiae omnis usums iactum legare videtur: insu, stantia autem bonorum etiam area est l. 3 q. f. est. XXXIX. Qui usumfructum areae legaverat, insulam ibi Area aedificavit; ea vivo eo , decidit, vel dcusta est : us,n- fractum deberi existimavit. Contra autem non idem iuris 'SUM

esse, si insulae usustactu legato, area deinde insula facta sit. π, zz

XL. Ri pinio fruitur, non minus habere intelligitur, qviam qui principali re utitur fruitur. l. ro.

119쪽

9 LrGUM DELECTUs, LIB. VII. TIT. I. 6ia, . ' 8 Statuae & imaginis usumstuctum posse relinqui, 'r' magis est i quia & ipsae habent aliquam utilitatem, si quo

loco opportuno ponantur. l. 6 I.

Liccet praedia quaedam talia sint, ut magis in ea impendamus, quam de illis acquiramus, tamen usussructus inimrclinqui potest. d. l. f. I. Si ejusI m rei XLII. Si alii usus, alii si ictus ejusdem rei legetur, id. iis pcrcipiet fructuarius, quod usiuario supererit. Nec minus .nt xquo: βρὸν & ipse fruo di causia usum habebit. l. r. . suum in bructu erit. XLIII. Etiam partis bonorum usu suctus legari potest. non sit specialiter facta partis mentio , dimidia' ' pars bonorum continetur. l. que, Propti. ait matri XLIV. Si extraneo scripto , & emancipato praeterito, tigata accedi usu - matri destincti, deducto usuRictu , proprietas legata sit, risii: νψiis h.=ὸd, contra tabulias bonorum posscssione, plena proprieta

scripto.

In fructu sunt

pictatis respectu, matri praestanda est. l. 6. XLV. Silvam caeduam, etiamsi intempestive caesa sit, infructu esse constat: sicut olea immatura lectar item foenum immaturum caesum in fructu est. l. 48. f. I. Si quiI insula XLVI. Si cui insulae us fructus legatus est , quamdiu

sui ructui . si XLVII. An ususfructus nomine actio municipibus dari Ih. ί esiis quaesitum est. Periculum enim esse videbatur, ne

annis sui. tur. Perpetuus fieret: quia neque morte, nec facile capitis d minutione periturus est: qua ratione proprietas inutilis esset sutura , semper abscedente usustultu. Sed tamen placuit dandam est e actionem. Unde sequens dubitatio est, quous que tuendi essent in eo ususnim mimicipes t Et placitit, centum annis tuendos esse municipes: quia is finis vitae longaevi hominis est. l. 36. v. I. de usu&usust. leg. l. 8.Si Reipublicae usu ruinis legetur, sive simpliciter, sive ad ludos, triginta annorum computatio fit. l. 68. F. ad leg. Falcid. Defuncto frucῖ-- XLVIII. Defuncta fiuctuaria mense Decembri , jam frictibus, qui in his agris nascuntur, mense Octobrio εσε ip ν iam colonos sublatis: quaestum est , utrum pensio heredimictuariae solvi deberet, quamvis fructuaria ante Calendas

120쪽

Ex LIARI s DIGEs T. ET COD. 9s Martias, quibus pensiones inferri debeant, decesserit : an dividi deboet inter heredem fructuariae, & Rcmpublicam, cui proprietas legata est i Remondi, Rempublicam quid in

cum colono nullam aditionem habere: fructuariae vero here-dcm sua die , secundum ea quae proponcrentur, integram pensionem percepturum. l. 8. XLIX. Arbores vi tempestatis , non culpa fructuarii, evorsas, ab eo substitui non placet. l. 19. v. l. 18.

L. Quidquid in sendo nascitur, vcl quidquid inde per

cipitur , ad fructuarium pertinet : pensiones quoque jam antea locatorum agrorum , si ipsae quoque specialiter comprehensae sint. l. 39. f. I. LI. Ad exemplum venditionis, nisi suerint specialiter exceptae pensiones, potest vi rudituarius conductorem repellere. l. 19. f. r. in fine. LII. Cum fructuarius paratus est usumfructium derelim quere, non est cogendus domum reficere, in quibus casibus usustuctuario hoc onus incumbit. Sed & post acce tum contra eum iudicium, parato fructuario derelinquere usumfructum , dicendum est absblvi eum debere a judice. l. 64. Sed cum fiuctuarius debeat, quod suo suorumque facto deterius factum sit, rescere ; non est absolvendus,

Frucruarius eo n- 'duetorem expelli re potes. Liberatur as m

ribus fructuarius, si

licet us fructim derelinquere paratus sit. Debet enim smne, quod diligens pateriamilias in sua domo facit, ipse facere. l. 66. LIII. Plane, si gresis vel armenti sit ususfructus lega- FructMarius gregistus, debebit ex adgnatis gregem supplere; id est, in locum dei et cclita supplere. capitum deiunctorum. l. 68. . est. LIV. Sed quod dicitur, debere eum summittere, toties practuarius φ. Verum est, quoties gregis, vel armenti, vel equitii, id est, sutorem capitum universtatis usintactus legatus est : caeterum, si singulorum capitum, nihil supplotat. l. 7o. l. 3. TI- Diqitigod by Cooste

SEARCH

MENU NAVIGATION