장음표시 사용
571쪽
qui non in isau. Consilia ope furti participes stantas O LEGUM DE L sc Tos, LIB. XLVII. TIT. II. puteti Is ergo solus fur est, qui attrectavit, quod invito domino sie sacere scivit. l. 46. f. 7. XXI. Qui furem novit, sive indicet eum, sive non im dicet, fur non est. Clim multum intersit, surem quis celet, an non indicet: qui novit, furti non tenetur; qui celat, hoc ipso tenetur. l. 8. f. r. XXII. Recte Pedius ait, sicut nemo surtum facit sine dolo malo, ita nec consilium, vel opem ferre sine dolo malo posse. Consilium aulcm dare videtur, qui persuadet &impellit, atque instruit consilio ad surtum faciendum: opem fert, qui ministerium atque adjutorium ad subripiendas res praebet. l. o. f. 2.5 3. Tanti aestimanda res , quanti emptorem potest V 'δ ρει ν invenire. I. 11. 3. 19. in f . XXIV. Milesicia voluntas&propositum delinquentis distinguit. l. s. Furtum es pigno- XXV. Si pignore Geditor utatur, furti tenetur. l. 14.
νιtim ses, 4.; XXVI- Eum qui quid utendum accepit, ipse alii com
ex alieno largisti= i modaVerit, furti obligari responsum est. Ex quo satis ap- inde enim .e m paret, furtum fieri, & si quis usum alienae rei in suum lu- Dcit bene 3 debιto- crum convertati nec movere quem debet, quasi nihil lucri
tui gratia Iacit. Species enim lucri es, ex auem largiri,& beneficii debitorem sibi adquirere. Unde & is furti tenetur, qui ideo rem amovet, ut eam alii donet. l. f. dam,-, ' in XXVII, Quod vero ad mandati actionem attinet, d, qui Maiumsti . - aeque dicendum. st omnimodo damnumpit, potarit in deberet Et quidem hoc amplius, quam in supe-
rem ex causa rioribus causis seri andum e ut etiam si ignoraverit is qui cer
sis iis , ω. hQminem emi mandaverit, strem esse , nihilominus M. Aguor. 'aij.. tamen damnum decidere coget . Justissime enim procuratorem allegare , non suisse se id damnum passurum, oμ ω me- si id mandatum non suscepisset. Idque evidentius in causa depositi apparere : nam licet alioquin a uum Videatur, non oportere cinquam plus damni per servum evenire , quam quanti ipse servus si r multo tamen aequius Esse, nemini Ocium suum , quod ejus, cum quo contraXCrit, . . . ' non etiam sui commodi causa susceperat,d myum esse. Et sicut
572쪽
Ex L In RIs DIGEs T. ET COD. 47scut in superioribus contractibus, venditione, locatione, pignore, dolum ejus, qui sciens retici erit, puniendum esse dictum sit: ita in his, culpam eorum, quorum causa comtrahatur , ipsis potius damnosam esse debere. Nam certe mandantis culpam esse , qui talem servum emi sibi mandaverit: & similiter eius, qui deponat, quod non fuerit dis ligentior circa monendum, qualem servum deponeret. l. 6 r.
Circa commodatum autem merito aliud existimandum: videlicet quod tunc ejus solius commodum , qui utendtura rogaverit, versetur: itaque eum, qui commodaverit, sicut in locatione , si dolo quid fecerit , non ultra pretium servi quid amissiirum. Quin etiam Fudo remissius circa imterpretationem doli mali debere nos versari: quoniam , ut dictum sit, nulla utilitas commodantis interveniat. d. l. Haec ita puto vera esse, si nulla culpa ipsius, qui mandatiun, vel depositum susceperit, intercedat: caeterum si ipse citro ei cu iam, argenti forte, Ves nummorum commiserit, clim alioquin nihil unquam dominus tale quid fecisisti: aliter existimandum est. l. 61. 3. 7. XXVIII. Ea quae legantur, recta via ab eo qui legavit, Legatum recta ad eum cui legata sunt, transeunt. L . infXXIX. Sa ea mente alienum quid contrectavit, ut tu Πραχυ- mcuria crifaceret, tametsi mutato consilio, id domino postea red- rit, paenitentia madidit, fur est : nemo enim tali peccato poenitentia sua nocens esse desiit. l. 6s. V. l. s.ff. vi bon. rapi.
XXX. Qui re sibi commodata, vel apud se deposita usus est aliter atque accepit: si existimavit se non invito domino id facere, furti non tenetur; sed nec depositi ullo modo tenebitur. Commodati an teneatur, in culpa aestimatio erit,
id est, an non debuetit existimare id dominum permissurum.
XXXI. Incivilem rem desideratis, ut agnitas res furtivas Eam finisam non prius reddatis, quam pretium sierit solutum a domi-
nis. Curate Igitur cautiuS negotiari, ne non tantum 'situra prσω. -
damna hujusmoeli, sed etiam in criminis suspicionem incidatis. l. a. C. de sun. & serv. cormp.
573쪽
s 8 LucuM DELrcos, LIB. XLVII. ΤΙΥ. ΙΠ. N. Mnδι- MAL XXXI. Civila est quod 1 te advinarius tuus exigit, ut rei bire deber rei μνιι- quam apud te suisse sateris , exhibeas venditorem. Nam a transeunte&ignoto te emisse, dicere non convenit, volenti evitare alienam bono viro suspicionem. L s. C. de sint. &
N. furtimum tiagnum ab cribus avi vineis solvere liceat.
I. π Ε x duodecim tabularum meis se re misisfurtivum adisus, vetvineisjunctum, ne- vis aecare. providenter lex effecit, ne vel aediticia sub hoc praetextu diruantur, vel vinearum cultura turbetur. Sed in eum , qui convictus est iunxisse, in duplum dat acti nem. Tigni autem appellatione continetur omnis materia, ex qua arctificium constet, vineaeque necessaria. Unde quidam aiunt tegulam quoque, & lapidem, Se testam, caeteraque, si qua Aficiis sunt utilia et tigna enim a tegendo dicta sunt rhoc amplius, & calcem, & arenam tignorum appellatione contineri. Sod & in vineis tigni appellatione omnia vineis necessaria continentur, ut puta perticae , pedamenta. l. I. d. I. f. I
Si is qui resumento liber esse jussus erit, posi
mortem dominii ante aditam hereditatem μυ-
ri isse , aut corrupisse quid dicetur.
SI quidem civilis descit actio, quod natura aequum est,
a quo a II. In pluribus causis justi ignorantia excusationem me
574쪽
Furti adversus nautas, cavones, sabularios.
I. TN eos qui naves, mponas, stabula exercebunt, si A quid ὶ quoquo eorum, quosve ibi habebunt, furtum , si Mum sinum esse dicetur, judicium a turr sive surtum ope, con .'
1ilio exercitoris faetum sit, sive eorum cujus, qui in ea quolibi Misera. navi navigandi causa esstet. Navigandi autem causa accipere debemus eos, qui adhibentur ut navis naviget, hoc est, nautas. l. m. d. I. f. I. - II. Caupo praestat factum eorum, qui in ea caupona nassat s eam cauponae exercendae causa ibi sunt: item eorum, qui habitandi causa ibi sunt. Viatorum autem factum praestat: namque viatorem sibi eligere taupo vel stabularius non videtis. Nec repellere potest iter agentes. Inhabit tores vero perpetuos ipse quodammodo elegit, qui non reiecit, quorum factum opinetet eum praestare. I. m. 3-ult. III. In navi vectorum factum non praestatur. l. 3. est. exercitor in f vectorum.
Si familia furtum feesse dicetur.
I. TS accipitur scire, qui scit & potuit prohibere. I. I. IisHr Hrisu δε-A 3. I. . . sictum qui prohibere
caeciderint, etiam tamquam latrones puniri. l. 2.
575쪽
sso LEGUΜ DELECTus, LIB. XLVII. TIT. VIII. IX. pliniam λωιm II. Si plures eandem arborem furtim caeciderint, cum suisti insolidum singulis in solidiim aget . l. 6. ' i III. Si arbor in vicini fundum radices porrexit, recideremst m immissas eas Vacino non licebit: agere autem licebat, non esse eius, recidere non licεt. si ii tignum, aut protectum, immissim habere. l. s. f. r. ses agendum, η--Si radicibus vicini arbor aletur, tamen ejus est, ins 'Nae Pisis. sia cujus iundo origo ejus fuerit. l. 6. f. a. in f
origo arboris domi num inicat.
Vi bmorum raptorum , ct de turba.
. Coercentur qui . coariu ominibusam rapium qui , aut damnum fa
Creditor νει sibi obligatas vi rapiem
T. D R AE T ci R ait ira cri dolo malo homimbus coatas damiax quid fastrum esse dicetur, siue cujus bona rapta essed centur, in eum , qui id fecisse dicatur, μι um dialo. l. r. II. Res obligatas sibi creditorem Vi rapientem, non rem licitam facere, sed crimen committere convenit. I. 3. C. d. iis V. ins ad leg. Iul. de vi priv. l. 7.
De incendio, ruina, naufragio, rate, nave
, expugnata. In raptoνει ex in-Ι. TN eum iudicium datur qui ex incendio, ruina, cendio, ruino, nau- I naufragio, rate, nave expugnata quid rapuisse, refuto, damnive quid in his rebus dedisse dic
Hujus edicti utilitas evidens, & iustissima severitas est: siquidem publice interest. nihil rapi ex hujusi di casibus.
d. l. f. I. Par adgressori II. Non tantum autem qui rapuit, verum is quoque quiri ut recepit, ex causis supra scriytis tenetur: quia receptores non minus delinquunt, quis a retares. l. .
Ilaad.ἰοον ΙΙΙ. Quod ait Piator de damno dato, ita demum PD unt m eo , s -habet, si dolo malo damium datum sit; nam si dolus
576쪽
Ex L In RIs DIGAs T. ET COD. Imaltas absit, cessat edictum. Quemadmodum ergo proce-- is, dir quod Labeo scribit, si defendendi mei causi vicini aedificium orto incendio dissipaverim: & meo nomine , & . . . familiae, iudicium in me dandum' C in cnim defendemdarum mearum aedium causa secerim , utique dolo careo. Puto igitur non esse veriam quod Labco inibit. An tamen lege Aquilia agi cum hoc possit Et non puto agendum: nec enim injuria hoc fecit, qui se tueri voluit, clim alias non posset. Et ita Celsio scribit. l. 3. f. 7. IV. Plurimum interest, peritura collegerint, inui dir, Debaa expersm puisse aliqua ex naufragio probant an, quae servari pos- sitim , sint, flagitiose invaserint. l. q. f. I. Et omnino, ut in caeteris, ita huiusimodi causis, ex personarum conditione,& rerum qualitate, & diligenter sunt aestimandae, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quum causa postulabit. d. f. in fin.
V. Ratis vi suminis in agrum meum delatae , non ali- ratem in agrum decter potestatem tibi faciendam, quam si de praeterito quo uti ominu4 non que damno mihi cavisses. l. 8. recipit, nisi de Elato
De injuriis , ct famosis libellis.
I. TN I υ Ri A ex eo dicta est, quod non iure fiat: -- Injuria dicitisquea '. Ine enim quod non iure fit, injuria fieri dicitur. Hoc generaliter. Specialiter autem iniuria dicitur contumelia: in terdum injuriae appellatione damnum culpa datum significatur, ut in lege Aquilia dicere solemus : interdum iniquitatem, injuriam dicemus. Nam clim quis inique , vel injuste sententiam dixit, iniuriam ex eo dictam, quod j re & iustitia caret, quasi non juriam: contumeliam autem,
a contemnendo. l. I. II. Iniuriam autem fieri Labeo ait, aut re , aut verbis r Iniuria fit auu re, re, quoties manus inseruntur: verbis autem, quoties non
manus inseruntur, convicium fit. LI. f. I. III. Om Diuitigod by Cooste
577쪽
Iuria, aut indignitasem, aut ad infamiam pretinet.
Aut per se eis iis ria, aut per conjunctas domestras personas. Hereris intres fama defuncti. Uxor pro viro injuriarum non agit.
Iburia ex assedis comisi G injuriam non satis doli non
Atracem injuriam faciunt circumstam ala persena, tem
Iniuria abolet. tibi remissa est, aut accepta satissatione, aut annati procria
111 LEGuΜ DELECTUI, LIB. XLVII. ΤIT. X. III. Omnemque iniuriam aut in corpus inferri, aut ad dignitatem, aut ad infamiam pertinere. In corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cis comes matronae induiscitur: ad infamiam, clim pudicitia attentatur. l. I. 2.ΙV. Item aut per semetipsum alicui fit iniuria , aut per alias peisonas. Per semet, clan directo ipsi cui patris milias, vel matrifamilias fit iniuria et per alias, ctra per consequentias fit: cum fit liberis meis, vel servis meis, vel uxori, nuruive. Spectat enim ad nos iniuria, quae
in his fit, qui vel potestati nestrae, vel affectui subjecti sint. l. I. 3. b. . V. Heress interest defuncti existimationem purgare.
VI. Quod si viro iniuria facta sit, uxor non agit: quiad
iandi uxores a viris, non viros ab uxore aequum est. l. 2.
VII. Sand sunt quidam qui facere non possunt ut puta furiosus,& impuia qui doli capax non est. Namque hi pati iniuriam sesent, non facere. Cum enim iniuria ex affectu facientis consistat, consinuens erit dicere, hos, sive pulsent, sive convicium dicant, iniuriam fecisse non videri. l. 3. f. I. VIII. Pati quis injuriam, etiamsi non sentiat, potest: facere nemo, nisi qui scit sc injuriam facere. l. 3. f. a.
IX. Atrocem injuriam quasi contumeliosiorem, & maiorem accipimus. Atrocem autem injuriam aut petibna, aut tempore, aut re ipsa fieri, Labeo ait. Persona are cior injuria fit, ut cim magistratui, cum parenti, patro
no fiat. Tempore, si ludis, &in conspectu; nam Praetoris in conspectu, an in solirudine iniuria facta sit, multum interesse ait: quia atrocior est, quae in conspectu fiat. l. 7. f. 7.& 8. X. Injuriarum actio ex bono & aequo est. Et dissim latione aboletur. Si quis enim injuriam dereliquerit, hoe est, statim passus ad animum suum non revocaverit, pos lea ex poenitentia remissam injuriam non poterit recolere. L 1 r. f. I. . Qui accepit satisfactionem, iniuriam suam re M. Nam& si nuda voluntate injuriam remisit, indutiitate dicendum est,
578쪽
Ex L 13RIs DIGEs T. ET COD. IM . extingui iniuriarum actionem, non minus, quis si
tempore abolita uerit iniuria. I. II. f. s. Injuriarum adtio anno praescribitur. l. s. C. de ini. XI. Si mandatu meo facta sit alicui injuria , plerique aiunt, Mam satis ρ ηει- tam me, qui mandavi, quis eum qui suscepit, iniuriarum injuriarum.
teneri. l. II. f. 3. XII. Injuriarum adtio neque heredi, neque in heredem me actio nee M. .
datur. l. I 3. reai tuar, nee in
Lite contestata, haec actio ad succetares tertinet. d. l. . .. a. 'XIII. Is qui iure publico utitur, non videtur injuriae st- Non sirit inimciendae causa hoc facere. Iuris enim executio non habet in--μοjuriam. l. I 3. f. I. suitur.
XIV. Si quis de honoribus decemendis alicujus passus non Nun i m iniumst decerni, ut puta imaginem alicui, vel quid aliud tale: an rurrum qki m honis iniuriarum teneaturi Et ait Labeo , non teneri r quamvis'. cer is hoc contumeliae causa faciet. Etenim multum interest, cim quit contumeliae causi quid fiat: an vero fieri quid in honorem alicii jus quis non patiatur. l. XU. Quae jure potestatis a magistratu fiunt, ad iniuri, Q. εμrum actionern non pertinent. XVI. Quod ait Praetor: si quis adversis ea fecerit: prout Istiria assima quaque re erit, animadvertam: sic intelligendum est, ut ple-tur stnior esset Praetoris animadversio, id est, & quodcumque MD etim moverit, vel in persona ejus qui agit iniuriarum actione, vel ejus adversus quem agitur, vel etiam in re ipse, in qualitate iniuriae, audiat eum qui agit. l. I s. 3. 2 8. XVII. Injuriarum aestimatio non ad id tempus quo judi- Spexi δε- σε catur, sed ad id quo ficta est, reserri de r. l. 2I. ia,
XVIII. Si quis injuriam atrocem secerit, qui contemne judicratur. re iniuriarum iudicium possit ob infamiam suam & egesta- . Acrius coercenetu tem, Praetor acriter exequi hanc rem debet, & eos, qui i juriam secerunt, coercere. l. 3s. zm Vt misXIX. Constitutionibus principalibus cavetur, ea quae in-p t. semandi alterius causa in monumenta publica posita sunt, oliantur λ m tolli de medio l. 37. XX. Aliud convicii consilio aliquid iniuriosum dicere, infamiam. aliud in rixa inconsulto calore prolapium convicium objicere. ω iis, i. q. C. de injur.
579쪽
ues LetouM DELEcos, LIB. XLVIL TIT. XI. raseriarum juri- XXI. Injuriarum causa non publici iudicii, privati
eium prGaium est. continet querelam. l. 7. C. eod.
S. 6Mbsim IA XXII. Si quis famosum libellum sive domi, sive in pu
ιλῆΣ - , H . blico, vel quocumque loco ignarus repererit, aut corrumpat nec supprisserit, pro priusquam alter inveniat, aut nulli confiteatur inventum. auctore t v, ct vero non statim easdem chartulas vel corruperit, vel ignitus μ' consumpserit, sed vim earum mani sestaverit, sciat se quasi auctorem hujusmodi delicti capitali sententiae subjugam dum. l. m. C. de famosii d. V. l. s. f. s. l. I s. f. 29. ff. de injur.
Mm illiciti. Non es publicum Ddisium sellio .
rus, nee expilata hὸνἡditatis. Caveat magistra-
CITATOR Es alienarum nuptiarum, ite,
que matrimoniorum interpellatores, etsi effectu sceleris potiri non possunt, propter voluntatem p iciosae libidinis extra ordinem puniuntur. l. . I. II. Sub praetextu Religionis, vel sub specie solvendi voti, coetus illicitos nec a veteranis tentare oportet. l. 2. ΙΙΙ. Stellionatus vel expilatae hereditatis iudicia accus tionem quidem habent, sed non sunt psilica. l. 3. IV. Debet custodire Proconsul , ne dardanarii ullius mercis sint, ne aut ab his qui coemptas merces supprimunt, aut a locupletioribus, qui fiuctus suos requis pretiis vendere nollent, dum minus uberes proventus expectant, ne
580쪽
concussime. i. i nihili, is p iisdi, iussu eontagio intervenit, abla ' μέσφ'-
tum eiusmodi terrore restitui Praeses provinciae m-bet, &delictum coercet. l. I.
tus sit, potest judicium publicum esse ex Senatusconsultis, 'V tu μς quibus poena legis Corneliae teneri jubentur, qui In accula sit, pecuniam tionem innocentium coierint, quive ob accusandum vel accset.. non accusandum, denunciandum vel non denunciandum te-- stimonium, pecuniam acceperint. l. i.
abigeis. . . I. A Brciri clim durissimὸ puniuntur, ad gladium Yα damnari solent. Puniuntur autem durissime non ubique, sed ubi fi equentius est id genus maleficii. l. I. II. Abigei autem propriὶ hi habentur, qui pecora ex pascuis, vel ex armentis subtrahunt, & quodammodo depraedantur, & abigendi studium quasi artem exercent, equos de gregibus, vel in ves de armentis abducentes. Caeterum si quis bovem aberrantem, vel equos in issitudine relictos abduxerit, non est abigeus, sed fur potius. l. I. f. I. III. Qui porcam, vel capram, vel vervecem abduxit, non tam graviter, quis, qui majora animalia abigunt, ple- .cti dinct. l. I. f. 2. G. Quia plerumque abiget & serno uruntur, si de silendantur, iam mviter & puniri eorum admissum selet. l.
1. V. ins de surio. bal. n. 2. Pro frequentia
pecora ex pasicuis, vel armentu subtra. hunt. majora antis malia abigunt, gravius pumuntur. Severius pumun tur qui armati aliis tuus.
faciunt. Quidam decem oves gregem esse putaverunt, γων cos etiam quinque, vel quatuor abactos: equum, bovem ' vel unum abigeatus crimen sacere. l. b. Αaaa 2 VI. Eum Diuitiaco by Coos e