장음표시 사용
31쪽
est act3modanda. Et hsne quom aiunt seliccs a miseriam sis in dimidio vite distare. nee id quide irrationabiliter ita laminio quedam animi serie et Miositas est tam mi diosorii o viciosoruitu tum igitur nichil disse runt incae boni nem mali quic/ agunti nisi in tu quado. aliqIi pari aper surrepunt motus et quatenus uvterdit modestoru bominum meliora ιν reliquorum occurrunt visa. sed de his hactenuo et satis sit hic virtuto Pumetativam cum humane virtutis prorsuo sit erpem esse omittendam. CQuarta conclusio. 'isbais aucra anime q te brutat irrationalis sest: quoquo pacto rationis es' pari iccps. Nam in continente et in incontinente rationem et anime parte rationale laudamus. nec ab re quid . nam eaparo semper ad optima prouocati et in ipsis eisde est aliud quidda quod rationi repugnat resistit reluctati m. et perideri cu parat ricas remollitas resoluta corporis partcs in dexteram mouere volumus reluctantur scrutituris in leua: sic mammoplane est set mconmiaco suis appetitionibus in cotraria rapiutitur. Ucrii hoc interest * in corporibus ea quoad contrariam partem feruntur mos ipsi cemimus in annuo ucro cernere non valemus. attamen in particulio antineriori mulus cogitare debemus aliquidpreter natione esse quod illi relucteturi ac obviet atae citui corporibus. sed dicere quo pacto sit diuertim: proinrtis curenon est at et considerationis. Sed et id videtur essecvt propositum est parriccps rationis.lia id in ipso continentri rationi paret ac o dit. et inteperante sorte magis atq3 forti: magis rationi obsequitur Mobtemperat. nam omnia millis rarionis sunt cos a. pars igis tur altera antiamque irrationaliscst: quoquo pacto rationis particeps est. colligere itam possumus cu paraanimeque rationis expc est duplex sit: vinetandi scilicet et cupiendi omninom appetendi virtuo et ea que vegetandi est: nullo modo rationis est particeps. sed appetendi quodam modo particeps est .vt qaantum ira
nem: plexerit antine pars que ratione habebit. una proprie et ui seipsa: alacra vero non in se sed que obtesperat peride ac fili patri. gQtraria diuisi in Virtutum altera intellectiva est et altera moralis dicitur. ins Mtellectinavi sapientia prudentia sagacitas. moralis vero ut liberalitast modestia. unde cum loquimur de moribus nuno dicimus ae lapiens aut sagax sa: sed ut uberalia mitio modestusve aut similium aliquid siti attamenet sapientem sumteso ob habitum lini damus: et eos habitus omnes qui laudabilis sunt irtutis appellare solemus. Et de his hactenus.
si Secundus Etlbicorum Aristotelis Rrgyropilo interprete cap. I. I Uria autem virtuo su duplex lintellectiva in* atm moratio: intello rictiua quidem plurimum ex doctrina generatione habeti et incremei tum . quapropter experi eluia indigeti temporem. Ita, ratis autem ex consuetudine comparatur. vnde et nomen babuit tale. ex quo pas tet nullam fieri virtutem morum in nobis natura. C Ricbit erum rii que sun t natura aliter assuescit. ut lapio cui quidem natura cos petit rari deorsum: nun*alsuescet ferri sursuinin ea: si millies ipsuassuefaciendi causa quispia sursum Proiiceret, si initi modo nec ignis imi deorsu3: nec aliud quic* aliter* ubinatura competet assuescet. nem igitur natura uessi preternatura in nobis virtutes efficturis. sed idonei quide ad seipsas suscipiendas sum' nastura. suscipimus autem ipsastatae perficimur per consuetudinem. Coeterea eorumque in nobis fiunt natura:potentias prius accipimust deinde reddimus operationesqdquid cin ipsissensibus intueri licet mo eni ex eo quia vidimus vel auditum' sepe:
sensus accepimus. Sed cotra dabet est usi sumus. no vi accepim'. at virtutes accepimus operari prius .quemadnlodum et in artibus.quenam in postea* didicerimus facere oportetaea facientes Disci inus edificatores etenim ta incan tes et citharedi pulssantes citi aram fiunt: pari modo Hista agenteo iusti et modesta modestit fortiam foret leo efficimur. ETestatur hoc: et id quod in culitatibusseri solet.Tegum namq3 latores ipsos ciues asssuefacietites bonoo efficiunt. atm omnio quidem legum latorio trecestuoluntas. qui vero non bene id faciunt: peccant atq3 hoc ipa respublica bona:a mala republica disteri. Gnsuper ex isdem et per eadem omnis virtus et ars surriliter set fit: et corrumpitur, ex eo nam* quia pulsat cIrbaram: et boni et mali fiunt cubaredi. simili ratione et edificatores et ceteri omnes. na ex eo quia bene edificant boni: et ex eo quia male mali fiunt edificatores et fabri. Coauod nisi ita sese baberet no esset opus docete: sed omnes boni fieret aut mali. sic igitur et in virtutibus res sese habet. agenteo enim ea que sunt in comercito hominu:alii iusti alii iniusti nut.agentes etiam ea que sunt in terribilibus rebus timeressi assuescen test aut confidere: alii fortes alii timidi fiunt. Idem et circa cupiditates et iras euenire videtur. ald enim teperatiae initeo fiunt alii intemperati ac iracundi:ex eo plane quia hoc in ipsis aut hoc mos do versantur. Atq3ί ut breuiter dicam ones habitus ex operationibus similib9 fui. Quapropter taleo quasdam operationes reddere oportet. ipsarii nanim differentisas dabitus ipsi sequuntur .no igitur parum sed plurimum:quin potius totum refert sicari non sic domines ab adolescentia consuescam.
32쪽
i R imi rapiti orate. C intellectilia virtus experierea indigeat et tempore: id de virtute intellem
presertim intelligitur que inferioris partis mentis extitit. ut est prudentia et siue meciis: de quibus amplius
a Phul duius exequitur. Culiquid natura nobis inesse: est a nostri ortus principio aut sine midio labore maeuitietave nostra illud nobis adesse: cuiusmodi sunt naturales potentie omnes strem impotentae. Cinos: consuetudo. Nichil eorumque natura assunt aliter assuescere posse: est nulla alia parta acquisitam qualitare nunae ex .la naturali potentia quis prompte aliter emci poise Φ sua seri natura . ut si virtutes nobis in essem a natura. hoc est si naturales indoico naturaicis potentie tantu essent nem qui c. aliud acquireretur nunt. assuesceremus aliter Onostra ferret natura. vincet lapis unda assilescit emicare mouerim iurium: in preter naturale ruendi deorsum potentiam nullurn sibi acquirat coiisuetudinarium habitu. Quapropter nullius dissidat se posse esse bonu. nam si inala consuetudo insitam potentia naturalem ad virtutes indole ligat impediit nectitis ad deteriuo: tanto magis bona consuetudo bonus in habitus impeditam etia indole sti pensiait et eius in melius verritae emcdat quasi Neonica ope recuperatast redintegratam persccta metis sanitas. Ernatura sumus idonei aeu in nostra natura situm est. CSi ars operationib' no gigneretur o honos aut malos esse artifices: est eos qui boni essent artifices no posse esse malos . ni malis operationi b' M prauarenar sua ars. nec cotra qui mali essent posse esse bonos: qii adoquide operationis nichil faceret visu 3 am artem redderem persectiorem. Comnein habitu ex operationibus similibus gigni : est ex bonis operastioni bus bonum babitumi et ex malis malum nobis comparari. operationes tamen precedentcs t et ex quobus incb turmidiosus habitus Ini perrecta sunt ossicia: que aute eum adultum perfectum d sequutur per tecta sunt ossicia. ERefert in totii boe vel illo modo statim ab ineunte etate sic homineo assuescere. Illam recra educatio inoreo facit. et si a puero iacta sunt virtutum rundameta: soleinus in bonitate perseuerare et beratain capcsiere vitam. Mani nobilicum adolescunt virtutes ipse. coutra vero mala educatio victorum fomes cst. que ubi ab ineunte etate combibimus quasi morbi quid am nobis conseniti quotidie adolescunt tamplis usin sumunt incrementa nocedi. et nos tande nisi salubriter occumtur ad extremam p.rducunt miseria. Erago Q Doranus auri nonct. salubre est adolescetco tenaci metemere et sepe id sibi preterio animo habere. Nunc adbibe puro vectore verba puertet te melioribtio offerna uo fuerit imbuta reces: seruabit odorem
Testa diu. Et quibus disciplinis iuuenilis adhuc formandus sit antinuo: hinc disce. Interea musto animus: dum mollior et asque mox initure legas. nec desinat viam TecumGraia loqui tecum Romana vetustas i Entiquos euolue duces amicsce suture militie Latium retro te confer in euum. PLibertas quesita placet: mirabere Brutum merfidiam damnano metu satia re penis Triste rigor nimius Torquati respice morcs mors impcnsa bonum. Dccios vcnerare ruentes Uessoluo quid sortis agat te ponte soluto Oppolitus Cocles linuru te namina docebit. . .
diuid mora prospiciat sabivo quid rebus in arctis Dux gerat ostendet Gallorum strage Camillus.
Discitur hic niillos meritis obsistere a us. rorogat eternam feritas tibi vunica famam .
Regule: iuccessitosta perent aduersa Catonis Dulcitur hinc qualuum paupertas sobria possit. Nauper erat Curius: regem cum vinceret auro. Nauper fabriciuo Ib Irrhi cum sperneret aurum Sordida Scranus nexit dictator aratra Lustrate lictore casei lasceis salignis postibus aliut i collecte consule messcsιut sulcata diu trabeato rura colono.Qt bec nichil aliud volunt nisi iuuenum animos pulchris eremptio esse sormandos et egregiis alioriam factis ad probitate instaminandos. Ibrocul enim ab ipiis sint exempla Catullii procul molles cupidines molles arcus inollesi pharetre molles elegie epigrammata et lenonum comedie. et omnino omnis ea lectura H qua seuerus Cato minime suos admitteret liberos. Emores virtutes morales C imum cap. tribus conclusionibus partitum est. t urtim capitis coinmetarius ad litteram. C mima conclusio. Intellectiva virtus experientia indigetia tempore. Nam cum duplex sit virtus intellectiva scilicet et moralis: vi paulo ante superius dictum esuinatellectilia plurimurn ex doctrinagenaationem habet ait augmentum. eget igitur: experientia. et tempore., CSecunda conclusio. Nulla virtutum moralium matura nodio iri est. Primo. nam vimio moralis omnis: coniuctudine comparatur. unde et nomen silum traxit perparum a more declinans. nulla igitur talium nobia a natura incit. . Secundo. nichil eorum que natura amant: alitera escit. ut lapis cuiua natura in deor lati ruere: nutam assuescit furiarnsari etiamsi millies illum amiciaciendi gratia sursum quis propcluti simiuquomino nec ignis deorsi ferri cosuescet m nec alius ecibaliter assuescet: Sin sua natura situ est. mora leo ergo virtut minime nobis naturammis imo nem preter natura: sed stimus ad illas suscipietas natura xpesiores. ac idonei atae colactudine peracturun moralis igitur viro minime nobio a natura inest. EM tio. in que nobis natura assunt: eorum potentias prius accipimust inite operationes reddimust ut pia licet infensibus intueri. Genim quia vidimus audiuimusve irequenter: sensus accipimus. sed contra: quia
sensus habemusi illis utimur. at vero morales virtutis prius operari accipimus quemadmodum et grico plaz orati
33쪽
s. Nain in artibus postrassi acceperimus que sacere oportes .ea laciendo addiscimus. ut edificando edificatorcs eiciuntur et citharam pulsando clibaredi. ita quom et iusta operando instit et modesta modesti et lavri fortes emcimur. moratio igitur virtus riumnienobio a natura inest. gQuarto. legum latoreo ipsos ciuis assuetudine bonos eiciunt tet oimns legulatorio hec voluntas scilicet ciues bene assuefacere. et qui bene id non intrin&peccanti et per cipsum bona respublica a republica male instituta differt. constat igitur ex haque inciuitatibus heri mi erit: morales virtutes nobis natura no adesse. CTertia conclusio. Virtus moralis 3 cet operationibus Pgnitar. 'primo. Nam omnis moralis virrus ex similibus et simili modo et fit et corruinin rur viam. ars autem et operarionibuo acquiritur. vi et rudes et prompti fiunt citharedi :* citharam pulsenti simili modo et edificator es et edificerit et ceteri artificco omnes. sedqui bene edificant: boni edificatorcs. qui vero perperam: mali evadunt edificatores alid fabri. igitur simili quom pacto et virtus moralis ex operatio nibus gignitur. CSecundo. nisi artes operatiombussignerentur non esset opus docente qui operari nem ostenderet:sed omnes boni aut mali essent arrifices. igitur et ita est in virtute. na et agentcs ea que in comercus fui bominusiusti vel iniusti euadimus: et circa pericula noa assuefacientes cindere aut metuere: euadimus fortes aut trinidi .lti dein circa cupiditates et iras emcimur teperati inteperati mitea aut iracundi: prout circa eas perturbationes aut hoc aut illo modo operamur. atm vi paucis absoluatur: omnis babitus ex operatronibus similibus gignitur. virtus igitur moralis ex operationibus gigratur. et non inodo: scd ex similibus atq3bonis. Ccorrelanuliti Quapropter qui studiosi futuri sunt: bonas operationes lacere studere bent. nam quales operationes: taleo fururi sunt et dabitus. sequuntur enim babitua operarionum differemti latae naturas: : unde non parum scdplurimuin immo vero in totum refert hoc vel illo modo statun homines ab adolescentia consuescere.
Iemna vi scia inuo quidna sit virtus sed vi efficiamur boni coli sideram uos na nulla ipsius esset utilitas)de actibus quona modo sint agendis considerare necesse est. lni nam sunt aut reor ut ta leo quidam ipsi habitus fiant que Nam Qt 7 adniodum di mus. gere igitur ratione recta comune est: et supponatur.posteri ςR' us autem de ipso lucetur: et quid est ipsa recta ratio: et quomodo ad ceteras sese dabet virtutes. illud aute antea confiteamur oportet:omnem sermone qui est de rebus agedio figura et no exacte fieri debereque admodu et ab initio diximus. rationes ini ut Numero π materia postulat semper esse efflagitadas. ERctiones aut et ea que prosunt nulla da bent stabilitatem:queadmodu irem salubria. atm cst talis sit sermo uniuersalis: multo minus is sermo certitudinis babet qui de singular ibus est. na nem sub artem nesm sub preceptione3 vllam cadunt. Sed oportet ipsos agentes ea semper considerareque ad tempus accomodantur. que admodu et in medicina sit: et in gubernandi etia3 arte. Cruru etsi presens sermo talis est uti diximus: enitendu est tamen opem ac au s l. . xiliu3 ferre. primu igitur hoc conreplemur oportet: res istiusmodi taleo esset ut ab exui peratione defectioiaeve corrupantur ut in viribus videmustac valitudine fieri. nani pro rebus obscuris clario indiciis utamur oportet. exuperario nanim laborum defoctioci vires corrumpunt. similiter potust cibicu exuperanteo atm deficienteo valitus dinem auferunt. moderan vero faciunt augelari et conseruant. Sic igitur et in fortitudine ac temperantia ceteri sae virtutibus res sese dabere videtur. qui nain cuncta fugit atae larmidat nessi quicqpsubire perferressi patitur: is timidus sit. qui nicbilomnino timet sed aggreditur omnia: io audax nimiru efficitur . simili modo qui voαι uptate omni potitur nec excipit ullam sinteperans. qui cunctas fugit/ perinde atq3 agresteo homineo: insensatus euadit.eteni3 tam teperantia * fortitudo ab eruperaetione quide et defectu corrupitur: a mediocritate aute conseruatur. CAtenim non is rium ortuo ac creationes t corruptionesve ex eisde et ab eisdes efficiutur: sed et operaitiones in eisdem etia erunt. Ra3 et in ceteris que sunt manifesta magis: res ita sese habere videturi ut in viribus. vires enim tam copia cibi *multoru3 labor u toleranstrat co parantur . et robustus ipse nIultu sumere cibu et multos labores tolerare maxis me potest. Sic fit et in virtutibus ipsis. nam abstinendo a voluptatibus efficimur teperati. et facti iam teperati: maxinie ab ipsis possumus abstinere. ide et in fortitudinent. et en illi assuescendo formidoIosas reo parui dere; subirem ipsas ato perferre: fortes euadimus 'facti v fortes marinae res formidolosas poteri inuo ferre.
er Secundi rapina note. εἱαracta discussio :demonstratio. vi ee que in arit bineticis tet geometricis fiunti e . Secundum cap. tribus conclusioni ima et duabus suppositionibus partuum est. Secundi capitis comentarius ad litteram. Ibrima conclusio. Expedit quo pacto ad parandas virtutes perationes sint agende: hoc in loco considerare. Inain prest nagocium no contemplationis gratia suscipit: ut plerar alia solent. no enim ut sciamus quid virtus sit: sed ut bom emciamur in hoc opere studere oportet. alioquin huius operis nulla expetaetur utilitas. actus enim actores sunt dabituum quenadmota diciu estὸ
ut qualius et i pa tuat: tales et habitus via stanti expedit igitur quo pacto ad vimites parando: operari co
34쪽
ad operationio que ex rectasationedrae nci cuturnasci. sed quid recta ratio i et quo modo ad omnes virtutes se habeat: postea suturus est sernio. CSecunda. Universus de rebus agendis sermo: figura quada et non exacia dii mone e etendus m. nec id preter tutione euenit. nam ut di tumis seritioncs secundu 3 materia si traiectam lunt erigendi. et in rebus agendis nichil firmum nichil stabile: ut ne r in salubribuo. et cum in iliis sermo uniuersalis taliant:multo fortius parii solide certitudinis erit is semio qui de singularibus existit quandoquulein siligularia nem sub arrem nem sub preceptione aliquam cadunt. sed opus est eos qui agunt: semper ea considerare que tempori sunt accomodanda. queinadmodu in medicina et gubernandi alete fit. da fi conclusio. Excelsus et defectus: mores corru Inpunt. quavis enim succipiendus Germo talis sit quale diram': annitendum tamen est opem suppetiast fore. et pro rebus obscurioribus dino2endis: clarioribus utendum est indiciIs. ut virtutes ipsas e Gessibus defectionibusq3 aboleri :pmnde ac viriu robur ac valitudine vides mus. Nam orirena ratio defectiom: vires enervat accorrupi in itidem tua et cibi aut exuperantes aut deficientes valitudine tollunt. at moderati prestanti augent et custodiunt. sic igitur erit in fortitudine te perantiat ac aliis virtutibus. qui enim cucta fugit ι cunctam resormidat nichil sudine valeno: is timidus fit. et cotra qui nicuit omnino timet sed aduersiis oma ruit impaviduo: temerarius cst at et audax. sint ili quom modo qui omnuoluptate potitur a nulla prorsus abstities: is uite ratus est. et qui omncs horret a m resus git instar aggrestiu3: insensibi lis quida est. corrumpitur uam et fortitudo et teperantia ab excessu desectum: et a mediocritate saluatur. et de ceteris virtutibus fimile est. excessus igitur et defcctus: virtutes morales corrumpunt,et id non solu remansit. scd moderati actus atmm mcdio. ritate consistentesteas saluant a m custodiunt. CTertia conclusio. Virtutes morales no modo ex sinulibus moderati operationibus sic autur suam fmnunt incrementa et sua delentur opposita: scd genite consimilco cinciunt operationes. Nam din simillinis sed manifestioribus ita esse coperitur. ut in viribus ipsis. fiunt enim vires tam copia cibi ct multoruin labor u tolerantia. ct cum quis hoc pacto robustiis factus est: tuin martine multum cibum sulnere cimultos tolerare labores potest. sic sit et in virtutibus ipsis. na abstinedo a voluptatibus effici murtemperati: facti autem vel mari me abstinere possumus. sic et inforrmidine. na amaeracicdo terribilia contemnere iris concussem aggredi et suntnere: fortes euadimus. facii autem fortis: maxime terribilia potomnus perferare. et in ceteris virtutibus similiter. igitur non modo virtutes ex sinu libus gignunturi ac in mediocritate Gallituris operationibusti resilentam sumunt: sed genite sinulcs ciliciunt operationcsi sed et longe prompti: -- --- Cap.lII.
s et qui sigii ii habit uti sit oportet ea voluptas q ipsis actionib' aduenit: et idenizA . iidem Iiolor. ictui naq3 a corporis abstinet voluptatibus: si boc ipso gaudet Urix semperans est. nil moleste fert: inteperans. Nursus qui pericula subit et gau
e Met aut saltem no dolet: fortis. qui vero dolet: timidus est. inor alis nanam γ uirtus circa voluptateo doloreis verlatur. Cob voluptatem enim res i probas agi inuo: ob dolorci vero res postbabemus honestas. CQuapropter homines ab ipsa ira inuto stim adolescentia vi inquit maio) ua institutos esse oportet: ut iis gaudeanti doles sitaetquibus gaudere dolerem oportet. cest enim educatio ac eruditio recta. Orester ea n virtutes sunt circa actioneo arcu affectuo omne vero affectunt et actione omnem voluptas sequitur aut dolor: virtus ob id ipsum etia circa voluptates doloresq3 uerlatur. EIndicant id ita esse et pene:quippe cu per ipsos fiant dolores. sunt enitum edicamenta queda. medicamenta vero per contraria fiunt. CPreterea onis dabit' animi ut et antea dixini' ad ea et circa ea natura3 babet: a quibus deteriori melior mesticitur. at ob voluptates doloresve praui dabitus Dunt. ex eo sane quia persequuturhoies atq3 fugiunt aut quasi et quos no oportet aut cum non oportet aut queadmoucum non oportetia ut quot modis alus a r tione talia definiuntur. Quapropter et sunt qui diffinientes virtutes: affectuum ipsas inquiunt esse vacuitatest tranquillista resve quasdam . sed non recte/ quia simpliciter dicunt: et non addunt vi oportet et quando oportet tet ceteraque adduntur. virtus ergo talis supponitur circa volupta, leo atm dolores:optimaru eme rerum activa victum aute contrarium. fuerit autenobis de ipsis et ex dis etiam mani lastu. Nam cum tria sint ob que quispia expetit honestu utile, iucundit: et tria illis cotraria ob que fugititurpe, mutiletatae molestu: bonus quidem vir circa dec omnia recte agit. malus aute peccat: et maxime circa vos luptatem. Et nec enim et comunis est animalibus: et omnia que in expetitionem casdunt comitari videtur: quippe cum et donestu et utile videatur eme iucundu3. Er res terea cunctio una cum dominibus ab ipsis incunabulis est enutrita. quapropter arrduum est hunc affectum insitu vite extrudere. C Iudicamus etia et actiones ipsas atqmagis alii minus: voluptate atid dolore. idcirco totu ipsum negociu circa decesse nescisse est. non enim paria potest ad actust bene aut male gaudere aut dolere. Ulfficiis mittit,a
lius elὶ etiam ut lueraclito placet voluptati repugnare* ire. at circa difficilius semper et oro fit et virtuo. id enim quod in hoc effici Iur bene: prestabilius est, quare Pptet
35쪽
Ar. hoc etiam circa voluptates doloresq3 totum negocium est et ipsiuo virtutis et classi etiam facultatis: qui nanq3 bene his utitur: bonuo erit. qui vero male: in aluo. C σctum sit igitur virtute circa voluptates doloresq3 versari: et ex quibuo fit abito ipsio augerit et tu non eode modo fiunt corrupi et circa illa etiam opari ex quibus est orta.
si Tertu capitis note. CVirtus moralis versatur primo circa voluptates et dolores: ut circa signa perque Soeprebendi rei'. secundo ut circa paturbationco: quas aut dem ' amputet aut moderem . alioquin nos perssepe ad rurpia raptant deuoluunt m precipitco. Et Cato suos militcs ita hortari solebat. si quid per labore recte tacitia labor cito recedit benefactu remanet. si quid aute per voluptate nequiter seceritior voluptas ri to abibit nequiter auic factum perperii orcinanclat. Et ut Crat Thebanus dicere solebat: optima vite precepta partim utilitas partim voluptas pariun praua consuetudo eripit. Hi qui voluptates sequuturi bla dici a lovicioru virtute relicta: meminerint hanc vitam esse in metu in quod aute sequitur esse: aut e teritum ad palmam auteterirum ad tormemum. et cum satis in voluptatibus debacchari suerint sp NMinonet Dorativo Ire tamen restat Numa quo deuenit et Ancus Silatus aut renco morbo tentantur acuto. Sed audi cius consilium. Quere fugam mor vis recte vivere quis noni Si virtuo hoc vita potest dare. fortio omissio
Moc age deliciis. CHffectus: sunt tillior fiducia voluptaol concit piscentia tristitia iamiseratiot cupidii stas ira amor odium inuidia fastidium et similia. CHffectus perturbatio. CHauoloperatio. Emedimne medicamenta. C Iuc dum lectabile. CSi voluptarco aut dolorco excrescunt: iudicia humanarum actionu peruertum iuipediunt v et quanto in agro tanto amplius id faciunt. IV uin cap. una conchasione et uno correlario partitum est. Tertii capulo Comentarius ad litteram. CC onclusio. Uinuo moratio circa voluptatcs ac dolorcs veria Stur. Crori illo. qua a Voluptao ct dolor ipsas babit vij comitantur operationcs. et qualco ipsi sint habitus: certum p rc bent indicium. Vt qui ex partobabitu a corporeio abstineat illecebris et hoc ipla ipse saudet: teinpe rano cit. sin vero moIcste fertumcmperans. similiter qui periclita subit et gaudet aut saltem non dolet: fortiacit. qui vero dolet: tumdus. Virtus is itur moralis: circa voluptates ac dolores non ab re versari putabitur. Secundo. propter voluptate pleruae res improbas facimus: et prop er dolorem rcso muri inuo bonestas. igitur virtus moralis cauta tarca hec inuigilare debet atm versari. Ccorrelarium sauapropter nos statis sab adolesccntia conuenit institui ut elinquit x lato quibus gaudere quibulae dolere oportet. bee enim re cra educatio atm disciplina. si Tertio. Uirtus moralis circa actus alae adicius versatur. Omne autem actuat m affectum voluptas comitatur aut dolor. igitur et virtua moratio omnis: circa voluptate versabinar at in dolorem. gQuarto. ob voluptat susceptas pene nonum. infliguntur: tamΘ dolores sint quedam illarum perturbationum meditane: mcdicine vero per contraria fiunt. igitur virtutis moratioque huiusmodi penarii in inoderatrix existit: est voluptates atque dolorcs considerare. versatur igitur virtus moralis circa voluptat coat in dolorcs. si Quinto. omnis babitus aut ad illa est et circa illa vcrsatur a quibus aut melior aut deterior efficitur. sed a voluptatibus et doloribuspraui fiunt habuito: sequendo aut fugiendo voluptates aut dolores quos non oportet quando no oportet laut non quod modum oportet 1 vel aliquo alio modo o a recta ratione perscriptum siti versatur igitur moralis virtus circa voluptateo alae dolores. CSerio. propter idipsum ut obvoluptates arcu dolores: prauos habitus fieri videbanti diffiniueriint virtutcs inoratcs esse huiusmodi a fiesciuum vacuitati si tranquillitatesν qua sidam. sed id no sufficienter. nam non adieceriit ut oportet et reliquas particulas a prudentia determinatas. et supponitur virtuo talis : ut sit quod oportet quando oportet thoe pacto de reliquis circa voluptates ac dolorcs optimarii rerii. vicium autem contra. versatur igitur virtus circa voluptates ac dolo2es. CSeptimo. tria sunt ob que quicq3 expetimus: honestus utile arcu iucundita et tria ob que qui fugini': turpe inutile alae molestae et vir bonus circa hec oia recie agit et malus oberrati et precipue circa iucundum ipsum ip2amae voluptatem. versatur igitur virtus circa voluptatcs atae dolores. et octavo. o nimbus animalibus comunio est voluptas: et oinnia que expctuntur comitatur. nain et bon ita iucunda esse videntur. versatur igitur virtus circa voluptates et dolores. CNono . cunctis bol nimbus ab ipsa pueritia ipsi in cunabulis: a cnumta est ip a voluptas. est igitur ardua hanc affectionem vite nostrepenitus insitam quando oportet extrudere. tanto magis igitur virtuo ip a circa ea sedula versari debet armcirca dolorem suum quidem oppositu in. CDecimo. iudicamus actiones ipsas alii magis alia mi nus ob vos Iuptatem alae dolorem. negocium igitur hoc totum: circa voluptates ac dolorcs non immerito intentum esse debet i et ipsa virius circa ea versari. non enim bene aut male gaudere ad operationes ipsas paruu3 aistri momentum. C deci ino. mcilius est. vi g eraclito placet voluptati repugnaremire. circa autes difficili uaως ς μ' sem-eram virtus p consistit. et si quod est circa difficilius bene operati tur: prestantius est. M ergo i minerito totum doc negocium et virtus ip a moralis immo et tota ciuilis facultas: circa voluptum dolorescd inuigilui versaturae. et reuera qui bene dis utitur bonus erit inqui male malus. Sed dictuiniarn sit sufficienter ex quibus fit virtus: ab illis eisdein saluariat ιν augeri ex dissi in ilibus corrumpi et similia dat operari ex quib' cenita est i atq3 eam ipsam circa voluptatis dolorem versari.
Cap. IHI., Ebitauerit autem quispia: quonam modo dicimus iusta agenteo iustos. et iotemperata teperatoo fieri oportere illam si iusta reperatavi aguntiam iustiti lunt et temperati per uide atq3 si grammatica musica ve fac iunt: gruinaici sunt atq3 musici. an nec in artibus res ita se habetet fieri nanq3 potestvr graminaticu aliquid quispiam faciat: et fortuna et alio admone lite . at tunc erit gra
maricus: cum et grammaticum quippiat et gramatice facieti id est scd in eam Aue cir
36쪽
in ipso) grammatica artem. CPreterea nec simile in artihus et in virtutibus est. naeaque ab artibus nunt: nu ipsum in seipsis habent. sufficit igitur si ipsa aliquo mo
do sese habentia fiant. at ea que a virtutibus fiunt noluite aut temperate agitiatur si sint iusta aut temperata: sed si et ageno sic se babens actat primo quide si scieno dciden eligeno Opter ipsasterno si firmo animo ac immutabili agati nec aute ad habitus quidem ceteros habendos no requiruntur preter ipsum scire. ad virtuteo autem scire quidem parum aut nicipii potest: cetera vero no parui sed totum possunt. Que quide et ex eo quia persepe res iuste temperarem aguntur proueniunt. eo igitur iuste tepes ratem dicuntur :cu sunt tales quales vir iusius ageret aut temperatus. Iustus aures ac temperatus estino is qui das agit sed qui sic etiam agit ut iusti teperatim agunt. recte igitur dicitur iustu neri agentem iusta: et temperatu etiam temperata. qui vero hec non agit nun* euasurus est bonus. Uerii plerim dcc quidem non agunt. Ad sermoneo aute confugientes sese philosopbari putant et studiosos boc fore modo atq3 p inde ut egroti lacliantiqui medicosqtude diligenter audiunt nicidii autem eoru agilique precipiuntur ab illis. ut igitur illis corpus non bene sese dabebit si ita curantur: sic nec dis animus planet si ita philosopbantur.
io Ceauarti rapitio note .gNomen artis bie ad seruilem et ad liberalem extenditur. CScire cognoχere. Sic agimuo ut iusti temperati et omnino ut studiosi: cum scienter e lectione.et certo constantiae proposito agimus. si Quartum cap. continet unam qilestioliem et eius dilutionem. O Quarti capitis Commentarius ad litteram. CQuestio. Quomodo dicimus iusta operando iustos fieri oporteret et temperata temperatose cum si tusta et temperata agunt: iam iustos et temperatos esse oporteat. quemadmodumgrammatica et musica iaciunt tiam gramatici laut musici sunt. an hoc et inartibus non si militer sese babetessi Responso. Simile estui hoc . et in artibus ipsim virtutibus. necd id plane verum est siquis grammaticu aliquid aut musicum agit: vi ipse iccirco gramaricus sit aut musicus. nam plane steri postest ut grammaticia quid agatur fortuito aut altero premonstrante: eo videlicet qui agit penitus rudi armi aro. sed tum putandus est grammaticuscii grammaticum qui ciu et gramatice laciet hoc est secundu eum ipsum babitumi artem grammatica que in ipso est. Item ne P simile esse oportet in artibus ipsim virtuti di . nam eaque ab artibus fiunt: mim ipsum in scipsio habentiquare et bene fieri nichil prohibet si sic se habistia stanti in virtutibus aute non iuste aut tempcrate fiunt iccirco: si iusta fiunt aut temperata. sed ut bene stat tutius esaut temperate:primos ipse agens scienter agere debet. secundot ex electione: ea scilicet propter se et boni gratia eligens. temo certo constantissi proposito. scd hec ad ceteras anco non requiruntur preter ipsus scire. ad virtutes aure scire quidem requiritur: scd para vel nichil potesticetera vero non parum sed totum posse videntur. que quidem virtutes u frequenter boc pacto res iuste at . temperate itur: tandem prouentuti Susta ergo et temperata di tur quando sunt talia qualia iustus et temperatus operaretur . sed iustus aut temperatus non omnis est qui hec agit: sed qui ea agit ut iusti temperatur agunt. ano imar perperam assenus est:agendo iusta mepiam iustuin fierit enemperata temperatum. et qui bec non aget multa illi ut bonus euasdat omnino cura est. et rcuera multi sunt qui hec non agunt: sed ad sermones confugiunt sese putantes philoiopbari sustici teri et hoc pacto fore madios . atm rem egrotis permnilem faciunt:qui medicos quide ausdiunt diligenter faciunt aut nichil eorum que precipiuntur. ut uolgitur corpus non recte valebit qui ita curari petuntriua quom nem illorum anilnus qui ita philosophantur.
ii hec aut quidna sit ipsa virtus conderemus op3. Eu sgr tria cap.V. I 'Fint hueniit in ala/ affectus poeme dabitus: dorii aliquid ipsa virtute esse necesse est .atis affeci' quide voco. cupiditate ira metu fiducia luidia gau
diui amicitia odiu desideri utemulatione misericordia et oinoque volus pias sequitur aut dolor. potetias aute eas quibus ad dos affectus suscipiendos idonei dicimur esse. ut quibus dolere possumus vel iras a vel misereri. at habitus eos: quisbus bene vel male noo ad eractus ipsos habemus. ut ad irascendu si ue,ementer aut remisse si inuo dispositi: male habemus. si mediocriteri bene et ad ceteros affecρο simili li modo. CVirtutes igitur viciam no sunt affectuo. Naas ctibus quide studiosi vel
viciosi non dicimur. virtutibus aut et vi chs dicimur. Et ob affectuo nem laudamur nessi vituperamur. non enim qui metuit aut irascitur laudatur. neq; qui simplicter sed qui modo quod a irascitur: vitupatur. at ob virtuteo viciam laudamur arm vitus peramur. I reterea irascimur quide et timem' sine electione. virtutes aut electideo sunt queda: aut no sunt sine electione. In sup affectibus quide moueri vicini ur: viri , tutibus aut aut vi cho non moueri sed aliquo modo disponi. Propter hec eade nempotentie sunt. Ela nessi boni vel mali dicimur inccs laudamur avtvituperamur:quia possumus irasci vel timere suis pliciter. Et insuperpotetes quide sumus natura: bor*ni o no efficimur aut mali natura queadmodu antea dixim'. C; si virtutes neu3Num N
affect' sut neq3 potene: restat ipsas dabitus esse.qd iss sit ipsa viri': genere uixitnuo.
37쪽
CQuinti capitio note . Virtus riuo irroratio. CH Dctust appetitus. Castosenna: potentia naturalis. itsi Sub habitu : di positione coiit prehendimus. t it vult omnia enumerare Aristotelmque sunt in amania i nam n5 solum hec tria : emisi potentia et habitus circa anima fiunt: scd et hec dispositiones operatisonco et naturaico impotentie verit ea dumtaxat enumerat quorum aliquod mari me vidctur esse virtus. non enim videtur m rius divomo i aut operatio aut naturalis imperfectio: impotentiave nature. Cinediocris ter ne damplius co decet nem minus. gQuodammodo certo modo: praua consuetudine alae habitu. CBb uo que natura assunt nullus Ocbet aut laudari aut vituperari. IIIam qui ob talia vituperaret: aut nasturam aut nature opifice in suo opere vituperaret. nelao autem naturam siue se inper ad optima contendit perficit in *optime potest impedita vitia perare. et talo magi snefas est optirmi nature parentem acculare et piaculum nullo latio m Q digno supplicio piandum. Ccriuntum cap. quattuor conclusionibus partitum est. Quinti eapitio Commentarius ad litteram. Cybrima conclusio. Erpedit quid virtus sit inquirere. Π ain tacum tria sint que circa anima conrirgunt: scilicet allectus potentie babitus: virtute horu aliquod esse opor leti expedit igiturquid id sit inquirere. et affectus hic dicunus: appetitus quosdam vi sunt cupiditas ira me tuo siduciat leutia amo, odissi desiderium emulatio ι misericordia et uniuersaliter appetitus quos volus pias sequitur a dolor. potentio: sunt iii si te vires ut quibus ad predicta suscipienda sumus idoliet. vi potentia qua valemus dolere irascit aut misereri: et no modo ad dicta suscipi cdai sed et consimili modo ad habitus ipsos nobis comparandos. haditus autem stant acquisite qualitatcs ut quibus ad ipsos affectuo bene vel marie nos ipsos habemus. ut si nos coinparaverinius ad vebementer et ad plusin oportet irascendui aut r misse ι minus. . oporteat: habitum habemuo ad male irasccdu. si aut e nos ad mediocriter irascendum comparaueriinus: habitum rum ha mus ad bene irascend et circa reliquos affectus consurriliter esset diccdu. Sccula coelusio. Nem virtutes nem victa sunt a ficatis .c primo. tia adicribi istic. studiosi nem vici laosi dimitur. at virtutibus et vicus illadiosi viciosissi dicimur. no sunt igitur virtut co et vicia affectus. CSecundo. ob assectus ne mauda inur ne in vituperamur. non enim qui nictust irasciturve laudandus est: ne evituperatur qui si inpliciter irascinari' sed qui certo modo. at ob virtutcs atm vicia et laudamur et vituperamur non sunt igitur virtutes et vicia: a dictus. CTertio. irasscimur timcinus: sicin in rc liquio a tactibus sine cle ctione. Et virtutes ipse: electiones quedam sunt aut non sine elcctione et ita de vicus. igitur virtutes et vi cia affectus minuite sunt. Coliarto. affectibus movcmuri et virtutibus et vicus non movemuri veru alicuomodo dispositi sumus. no erunt igitur virtutes et vicia: assectus. C Tertia conclusio. Virtutes et vicia idctit. 3dc 3 potentie non sunt. Bliquibus eisdem eii superioribus patet rationibus. Ibrimo quide virtutco et vicia potentie non erunt. nam a potenti mc. boni nccd mali dicimur. d aumiI a virtutibus et vicus nobisipsis contingit. Secundo. ob potentias necd laudamur ne in vituperamur. nullus eritin quia potamus simpliciter irasin vel timere meo vituperabit. sed ut dictu inest ob viri utcs et vicia laudamur aut vituperamur. Tertui liceret addere: π potentie sine electione sunt. Quarto. potenti e nobis natura assunt: non autem virtutes civicia. non enim boni aut mali natura ciscimur scd assuetudine atq; vsu que admodum iu dictu est. Eatiar. ι Φra conclusio. Virtutes et vicia fiunt habitus nain nem affectus sunt ne in potentie ut tam quom monsuatum cs rclinquuntur igitur esse habitus. et de virtutis genere tantum dictum citio sit.
Ibortet aut no sol sum dicere tute babitu esse: sed etia qualisna 3 cap. VI. rdabitus sit. Uicendu est igitur onme virtutem: et id ipsum cuius est virtus bene sese habere facere et opus ipsi' reddere bene. Oculi nassi virtus: et oculum et opuo ipsius studiosum facitiquippe cum videam uo virtute oculi besne. virtus itidem equi studiosum efficit equulet bonum ad currendu porta dum equistem et expectandum etiam boste. P si id ipsum ita sese babet in uniuersio: et virtuo ipsius etiam dominis habitus io erit a quo bonus efficitur bo in olet quo bene suu3 opus Numero τ ipse reddet esti cleru . Quo modo autem id erit: et antea quid cin diximus. et nunc et is iuvis ani magio patebit: st contemplabimur qualisnam sit ipsius virtutis natura. Ino in is ni itam re continua diu in bilim : aliud plus aliud minus aliud equale. CVel ex Pte i ipsius rei: vel respectu nostri accipi potest. Equale autem: mediu est quodda 3 inter exuperatione at v defectu. Atin rei qui de ipsius medium id esse dico: quod eque ab extreinorum viro cs distat. id Qest apud omne o vnu et idem. Respectu autem nostri: quod nem exuperat necu deficit. ldm non est apud omnes unum et idem. visi decem sint multa/et duo pauca: set ipsius rei media capiuntur. eque nam excedunt et excedutur. atm doc in aritbmetica comparatione rationu medium esse constat. at id quod est no .stra ex parte med uim non eode sumendu est modo. Non enim si cui decem quide minas comedere nimium est Imas aute parum : sex ei mina o ludi magister precipiet. est enim et I ac fortasse multum ei qui accepturus est aut parum. O iloninam parum .in scipienti vero sese exercere mimium est. Simili modo reo sese babet in cursu ac in pale αstra. boc igitur modo quiuio artifer exuperatione quidem fugit at vi defectum. in tam autem querit et expetit iron quide rei sed quod ad nos medium dicitur. Em si om: i sitis scientia suum hoc modo bene conficit opus, ad mediu3 ipsum respiciens, et in csua redigens opera I unde et dici solet in usque bene sese dabent operibuo nec audi
- ferri quic*nec addi posset propterea in exuperatio quidem et defectio bonum ipsum corrumpunti mediocritas vero conseruatiato boni artifices ad hoc respieiunico cut
38쪽
-si i diximus operaias: vsti' aut ol arte exactior est et prestantior quemadmodum et natur
ra. ipsa profecto virtuo medii ipsius est coniectatrix. Toquor autem de morum virtus te.hec enucirca affectus actu sis versatur: in quibus est exii peratio et de&ctus et medium. fit enim ut magis et minus quispiam et metuat et confidat: et cupiat et ab orreat et irascatur et misereaturi et omnino delectetur ac doleat et virom modo non bene. et etiam quando oporteret pro quibus et ad quos cuius gratiat et ut oportet. hoc autem edium est et optimum quod est ipsius virtutis. similiter circa actus exuperatio est et defectus et medium. virtuo autem circa afthctus actu siv versaturi in quibus exuperatio quidem peccatum est: et defectus vituperaturi medium autem laudatur et recte concitur quoru virum virtutis ipsius est. virtus igitur mediocritas est quedam : cum stiis ipsius med i coniectatrix. Creterea peccare quide multis modis cotingit. malumeni est infiniti vi pthagorici putat bonu vero finiti. at recte ageret unice.quaproptet alteru facile alterud afficile est . facile id e no attigere signu: difficile aut illo atrrigere. Et ob boc igis exupatio qde atq3 defectio victi est: mediocritas vero virtutis. ἔUno namq3 modo bonuo est: multi scd nefandus. io si Est igitur virtus dabitus electiti': in mediocritate cosistis ea q est ad nos definita
ratione: et ut definierit ipse prudes. sup ediocritas au t duoru est victorii: unius P exusperationem talterius se defectu. et ex eo etia:quia illa quide3 parti defici ut: parti eruperant id quod oportet et inaffectibus: et in actibus. virtus aute mediuipinet inuenit et expetit. Quapropt ipsa virtuo substatia quide et ratione quid est dicete: mediocritasii est. at optimi respectu et bene sese diatio extremitas. CNon aut olfactus nec Oisast γctus suscipit mediocritate. Sutent affectuo non ulli : qui cotinuo note suo sui cu praσuitateconnexi. ut maliuolentia impudentia inuidentia: et actus identide. vi adultes riui furtii domicidiu. eceni uniuersa et talia ita dicunf:quia ipsa sunt prava sed noexuperationes ipsoru atm defectiones. circa igitur talia: nultu est tempus recte agendi sed semper delinquitur . nem fit ut qui O bene vel male taliu quicqi agat: qui cum op3t 2 qn et ut oportet adulteri u commite Φ. sed simpliciterqiiicquid is ora efficiae delinquitur. Si inite igitur est et circa iniustitiam timiditatem/et luxuria: mediocristatem aceruperationem et defectionem esse censere. hoc enim pacto: exuperationio et delactionis erit uticu mediocritas: et exupatiors exuperatiotet defectionis item defercno. sed vi teperantie fortitudinisve non est exuperatio atm delactio:quia mediu3 io' ' sum estniodo quod a extremum: sic nec illoru3 est mediocritas nec exuperatio et deae ctio. sed viculum agantur semper delinqtur. Oino ii xv nec exuperationis et defectionis est mediocritas mec mediocritatis exuperatio et defectio.
γ CSexti capitio note. CQui opus suum bene reddit: is et opus bonu et ex bono habitu proinit efficitae.
17 C ediu rei: mediu am tbmeticu . estae quod ad extremat equalia sortitur interualla. extrema sunt maius et minus. ut senatu et binarii: medium reli quattuor. et denam at bina :s . nam mcdiorum ad extrema differentie exemis interuallam sunt equalia. et hec et subiecta scriptione gnoscuntur.
IsCId nem exuperat i nem deficit :quod omncs prudentie circunstantias obseruat. Cinna gre est pro quo latim Quia ditat:et est libra. Crailo Crotoniates pugil fortimimis fuit qui ictu in is taura sternebat et miris humeris impositum per stadium retento spiritu portabat que et totu uno die coquinebat: qui tandem male vi ribus usuo p 'lud trasies accepicra inagne arboris fide ramos vi brachioru distularit. qui ubi subito se reluxere clausito in fissura inito longa media et fame confectus: tandem 'luestribus serio pabulu3 prebuit. Palestra luctatio: a pugilis et certare et se exercitare solebant. C Scientae nomen ad artem extendis dio tur. Ciano modo tenendo mediussi e tabissi virtus moralia duoru3 victoru3 est medietas nisi in iustitia que
medietas est inter ercessum et desectum: plus scilicet et min' quoru no semper ops mammesse vicium ut quinto huius cognoscetur. CSubstatia et rotae quid est dicete: subiecto rem ip a. CCir stantie prudentie nullum locum in maliuolentia impudentiat inuidia adulterio furto 1 domicidio et similibus f abent: ut nem n temeritate inlcmperantia auaricia prodigalitate et simili,' maliciis .et vi Ne nominatat victui statim ima portant: ita miom et illa sibi annexam prauitatem. CCt cu totus hic sectaua de morali virtute miserat que
39쪽
ore damnandi ratissimam illam ampli Inram latissimunus devium: quod est ad perditionem. Et proin
ex eorum testimoni: s hic nonnichil adducere cons rancum videtur: quoad virtutis studium t ut ad omni ux optimum amplius inflaminenturantini. Et metrius Ibhalcreus ubi olonicum oesypti regem ammoneret A solebat: ut min* libros in quibus probi continentur morcs et beate vite exempla e Inambuo dimitteret. nee Dyψὲψ ης- iniuria nam ut oculo sano nichil sole lectabilius: ita antino qui non egrotat in agendis rebus nihil virtute virtuti in osticlo amemus. Cet 'Pri: agoras adolescentiati arbo i comparabatque ducta uno robosvrthagorasreinduos ramos scinditur: vi quorum altero virtus in altero vero voluptas ostenditur. Elimus enim ex igniculis anum nobis a natura insitis pullulat voluptas autem ex appetitilum illecebris. et reuera illi duo Ibysthagorici rami apud Aristotelem sinat appetitus sensualis atm brutus in ratio rationali ' voluntas. Sequenda est ergo ratio'. et bruta descrenda voluptas si virtutem vite dominam et semper virentis animi ramum nobis asciscere cupimus. CNrodigus laphista scribit duas deas olim in somniis Derculi apparuisset quarum Prodigus uni nome virtus alteri vero voluptas fuerat. hec solatia i bac vita promittebat sed que in fine perpetuus tu inrculco crus occupet: illa vero duros inha momentalica vita labores quos perpetua terminent gaudia. Ergo vel eligite cum voluptate in momento delicias: et perpetuum in futuro luctumi vcl cum virtute uno momento dolorcs i sempiternam gaudia. Os,robantur sullam opere Laconco in tanti per ruri liberos oblegabant: dum Laconis optimis stibinorum preceptoribus eruditi pariter corpore pariterm animo exercitati valerent tet ciuitati decori esse possent. pulcherrima enim omnium ciuitati durebant suorum liberorum virtutum ornamenta. Licurgus C Et z.i . urgus in boc non parum commendatur legem tulerit que pueros in agro deduci iuberet: vi foro et urbanis deliciis carerent. me illa prima pubertas luxuria aut nequit Modessuerct. in opera et labore eterceri volebat et somni gratia nichil illis substernere quo duriores fierent. nec libebat p. ius in urbem redire in viri iacti urbi decus afferrent. ncq potest quot in loco is non afferre dccus: qui virtutem iuri param comitem. Et de virtute audite Dorarium. Uilius argentum est auro: virtutibus aurum. moratius Hudite Iuuenalem. Su nalis Tota licet vetercs exornem undiae cere Utria: nobilitas cst sola at unica virtus.
Hudite Desiodum Gesiodus LElacile innumero vi orum amplectimur artes. Daud procul illa dabitant. breuis est via qua sit eundum αst via virtutis: contraria sudor anhelus Danc sequitur que se scopulosis ardua clivis Ia longum prorumpit ita. riget aspera primo. viarei suo icino est postib alta cacumina tanges. ζιEt Soctato clamabat ridiculum esse nos mancipium cubi non habemus diligenter inqustere Miratem
erat ea autem n gligere t et Passian permittere perire. Ergone vivite ridiculi : cibum Potuin calceos et reliqua minuta corpori necessaria vi pum diligenter perquirentes: et negligenteo virtutem et officia magna vite bona ct summopere anime nccessaria..c Sextum cap. quattuor conclutambust duabus diuisionibus et una diffinitione pam tuta est. Sexti capitis Collimentari ad litteram. Dima conclusio. Dominia virtus: est habitus qui homisnem do, Iulu cilicit clusae opus bri reddit. non enim fans erat cognosceres' virtua babitus sit sed qualis sit etiam cognoscere oportet. . au em talis sit habitus: patet. nam omnem virtutem talem esse videinua et cu iusti t naturam esse: facere idiplam cuius est virtus, bene sese habere. et ip a 3 idipsum elucere: est bene op' suum rcddere. Vt virtus oculi i patin oculum perficit tacitis oculus bene sese habere. lacit et preterea ut oculus bene opus suum ciliciat: virtute enim oculi berie videmus. similiter virtus equa ipum equum bene sese habentem elliciti et ut opus suum bene efficiat: ut bene currat bene equitem vebat expectetae impavide ho stcnu et in ceterIs similiter comperituri non immerito igitur hominio virtus: io erit habitus a quo bonus hosmo cilicitur et quo suum opus bene reddit efficit m bere. etquo pacto io habitus acquiretur: quodam modo superius dictum est. scd id cxcontemplatione nature virtutis licebit ampliua cognoscere. Cirima diu sto. In continuo et culus natura diuisibilis intelligitur : pluot minus et equale reperitur. CSecunda diuisio. . aequale bifaria indicitur. uno modo respectu reii altero modoresspectu nostri. α quale est mediu3: inter exu '' perationem alae defcctum. aequale rei est mcdium quod ab utrom extremo eque distat. et apud omnes unu3 et ide in est. Equale vero re pectu nostri nostram ex parte: est medium quod nem exuperat neque sicit. etiaapud omnes non virum et idem est. vi datis extremio decem quido extremo maiore et duobus cxtremo minore sex equale medium cst rei main equaliter distat ab extremio. sex enim equaliter exceduntur a decematio excedunt duo. nam utrolibet quaternario. et id etiam medium rei alias appellatur medium comparati nas rationum arithmctice. scd hoc pacto non capitur equale mediuinin ad nos: ut et in se ad ludorum certa nuna ponentibus constat. nam non oportet cui decem minas comedere nimium est et duas parum: ut sex minas ludi masister protinus capcre precipiat. nam id accepturo aut plus aut minus Q oportet esse potest. vitabiloni parum forte esset: et rudi ad buc irroni scin primuin exercere incipienti multum. et codem modo incurru et in palestra et omni arte est. et omnis artifer eruperationem fugit at . defectum: et meduam quesrit non quide ui rei sed quod medium ad nos dicinu. CSecunda conclusio. Virtus ipsum ad nos inediu ocii. dcrati et est ipsius coniectatrix.Nam omnis ars bene iuuan perficit opus ad medium prospicieris suam ad ip sum redigens opera. et binc dici solet in operibus que bene lesebabent: nem auferri nem addi qui co posset Q - aluet. Et boni artifico in mediu exuperatio et deiectio bomam ipsium corrumpanti mediocritas autem saluet. ut rupra intcndebatura respicientes operantur. at virtus omni arte exaaior prestantiorq est: qacniadmo dii et natura prestat arte. lato inas i oisil vir ' mediu iplam desiderat erum ea pica x. et de morali virtu
40쪽
dila' fieri G on. et vfri,id horum modorsi male fiunt. similiter et diissmodi fieri quando opor fel pro quibus
oportet gratia cuius oportet et omnino vi oportet. et hoc in iplam assequi medium quod in vimate optimus. et vi circa a flactus declaratum est: ita et circa actus e pcrario desectuo et medium reperiuntur: et virtus circa amerus atm actus ver tranquibus excessus viciosus est et defeerus vituperatur medium aut citi probatur effici tum recte. sed hec utram et probari et recte perfici virtu is sunt. nimiru igitur simitus mediocritus se quedam ponatur: eum et ipsius medii sit coiectatrix. Erama conclusio. rili tremassequi di ilicile est: facile autem in uicia prolabi. Cur,rimo. na multifariam nos delinquere contingit: uno aut ein modo bene agere. est enim malum Hvrthagorici volunt infiniti bonum vero finiti. facile igitur in malum prolab: mur mismus' in vicia: in bonum vero diffficile. CSecundo. sacile est non attingere signum: at illud attingere di imcile est. ob id igitur c extrema excessus atm deiectus vicii sunt tinedium autem virtutis: non est difficile iteiligere virtutem acquiri difficile esse at nos facile in vicia prolabi. fiunt enim boni semper uno modo: multi:xo fariam autem inali. C Diffinitio. Ex dictis: aerme moratio virtutis diffinitionem ponere valebimus boc acto. 2ilirtuo moralis est babitust eiectauusin mediocritate consulens ea que ad nos est desinita ratione et ut definiret ipse prudens et moralis virtus mediocritas est duorum victoruin unius peremperationem et alteri per defectum. et omnino quia alia excedunt et alta deficiunt magis &oporis et in aractibus et in actibus nito et virtus medium ipsum irruenit atq3 diligit: mediocritas dicitur. Quapropter ip a vitruo substantia thoc est ratione que resipia est dicente mediocritas est. at si sola bona revicunus et ea que bene sese habent virtus 2I extremum quoddam est. CQuarta conclusio.Non omnis actus nem omnis assectus inediocritate recipiti Nam simi affectus quidam pariter et aauo: qui contremo nominati connexain prauitatein declarant . in asses Gibuo quidem vi maliuolentiaIlmpudentia inuidentia. in actitruo ut adulterium furtum homicidium. hcetium omnia et similia ita dicuntur praua non ob id ipstim cripsoruin sint exuperationes aut defectioncs: nem. circa talia tempus vllum uno est reae agendi sed semper delinquitur. Nec quisci circa talia bene aut no bene operabitur vim per boc seruet aut particulas omittat cuin quo oportet quando oporteta re ut oportet. Vt adulterium comitamendo. sed sitnpliciter quicquid horum coinmittatur: linquit r. et bee circa ista era Astimare simile est tac si quis circa iniustitiam mmiditatem et intemperantiam: inediocritato exuperarione et defectum existimaret hocpacto ablatae faciens exuperationio et desectionis quandam inediocritatein et exuperationi semperationem tet defectionis defecitonem. et reuera sicut sortitudinia et temperantie in elo issis non est emperatio Min desecitot quia media sunt et inedium est quodam modo sui iam inciuin est; extrea nium: se nec illorum medioaitas exuperario aut defectio est, sed quomodociatim agamur semper delinquitur. et omiunonem exupatiois nem desectionis: est mediocritas. ricin mediocritati semperatio defectio non igitur omnis actus omnisve affectus mediocritatem recipit.
lare op3. Sermonu eni eoru si circa actus versans uniuersaleo qde magis co munes. particulares vero magis sunt veri. act' nam circa singularia sui:q sibus op3 sermones colantaneos esse. Elnec igis ex descriptione sumeda sunt. Lirca timores itaq3 tiducia in mediocritas quide3 est fortitudo. at exuperanu is deq no timedo exuperat note caret. siit aut coplura q noib' vacat. io aut e confidedo exuperat: audax est . at loqui timendo quide exuperat comedo aut delicit. timidus. Cir
ca voluptates atm dolores non omnes quidem et minus csrca dolores: mediocritas quidem est temperantia exuperario aute inteperatia. Rideficientes circa voluptates
perpauci fiunt. quapropter nec his est post tum nomen sed insensativocetur. Circadas das capienda in pecuniao: mediocritas ede est liberalitas. Exuperatio aut et defectio prodigalitast alm illiberalitas quibus cotrario modo exuperat et defici ut bonunes prodigus eni in erogando exuperat. in capi edo deficit.at illiberalis atm auar' in capiendo exuperat: in erogado deficit. Atm de bisce nuc quide figura loquimur et in stimama boc ipso conteti: postea vero exactius deipsto determinabim'. Ssti et alie circa pecunias dispositiones. et mediocritas quide est magnificetia. Di Drt enim doc a libes rati magnificuo:* hic circa magna ille circa parua verss. eruperatio aut ruditao circa decorvaim sordiditas. et defere' circa decoru pusillitas. Atm hec differut ab usu circa liberalitate diximus elle. et differetia posterius explicabimus. circa honorem et eius oppositu mediocritas e est magnanimitas:exuperatio vero leti tuao quedi et defectio pusillanimitas dicitur. Ut aut ad magnificentia sese babere diximus liberas litate boc differente ab illa et circa parua versatur: sic sese habet et ad magnansmitate que quide circa bonore magnu versas alia queda dispositioi q circa paruum versas.
sit enim: ut appetatur honor ut oportet et magis*oportet et minus. atm io quidem qui in honorii exuperat appeti tione: ambitiosus vocatur. lo aute qui delicit: appetitione vacans honoris .et Inedius noni ine caret. Uispositiones etia ipse propter una note carent. ambition nassi ambitio vocitatur. Quocirca fit: ut extremi de medio loco descertent. no a quo P medium hunc: modo ambitiosui modo vacante donoris appetitio