장음표시 사용
301쪽
stiani essent, periculum erat, ne in hostium veniret testatem , demittendum nihilo secius animum non putabat. Ac si saepe evenit ut sibi ab inimicis instructas sesse insidias intelligeret, magnoque in- commodo accepto , fugam caperet, ta- lmen quidvis pati satius duxit, quam ullam intermidionem ossicii facere, quod innius veri Deicaussa suscepisset. iIII. iisdem fere laboribus perfunctum, ' De Matthaeo iisdemque virtutibus ornatum fuisse Μat- i. I: thaeum Alonsum LeZinianam constat. Is quo institu- Navae Regis,quod est Lugduni Hispanien- ' remi oppidum, honesio loco natus,cum ea esset aetate, qua dijudicare per se ipse posset quae sibi vitae institutio aptior ad isequendum esset; ad Praesectum coenobio Segoviensium Dominicanorum accessit, ab eoque petiit, ut sese in Ordinem Praedicatorum cooptare vellet . Praefectus , qui ita ut sit, ubi aliquis nostrum institutum profiteri cupit, de moribus adolescentis quaesiverat, cumprimum quantum ingenio, virtuteque valeret, cognosset, concedendum , quod ille posceret,
existimavit, annoque post secit, ut s lemni ritu suam Deo obligaret fidem, se- 'que, dum vixisset , iis , qui praeessent.
morigerum , pudicum , perque virtutem lpauperem futurum promitteret . Cumque lsic promissa implesset . ut prospicere jam pose
302쪽
possent sui lamnae illum te gloriae ordini, Uraedicatorum , & Christianae reipublicae utilitati sore , permotus vehementi quo dam midio latius disseminandae religionis Praesectum provinciae Castellae , cui Segovienses Dominicani parent, oravit , ut
sibi in Philippinas insulas navigandi facultatem daret. Ea re a Praefecto permissa maturavit iter, Μ anilamque anno
MDCCXXX. petiit . inde ab eo, qui
Philippinensum Dominicanorum provinciam obtinebat , in Tunquinum Evangelium promulgatum missus, multis laboribus, difficultatibusque superatis, quihus in eodem itinere magnis est conflitiatus, XIV. kal. sebr an. Μ DCCXXXII. cum P. Petro Μartyre Ponsgravio , qui post in eo regno P -Praefecti provinciae partes egit, in adsignatum sibi locunta, pervenit. Septimo mense post, quam est in Tunquinum ingressus, is vero mensisqu-ilis fuit , Givo-Thuyenses christiani, qui ejus provincite, quae ad mersediem vergit, partem incol int , institutoribusque utuntur Dominicanis , ab Thanincho sacrificulo viro improbo, no strorumque hominum capitali hoste apud
judicem accusantur. Nam huic, qui ex ea civitate esset, quae non longe a vicis distaret christianorum, explorati frequen tes ad eos itus , ac reditus Europaeorum erant. Judex , ne spatium nostris eva T a den-
303쪽
dendi, resque suas alio supportandi detur,
tribunum evocat. Huic mandat, ut Onerarias naves paret, iisque quam maximum
potest numerum militum imponat, quidque deinceps fieri velit, ostendit . Tri-hunus , quod jussus est , facit , noctuque solvens, christianos inopinantes oppressurus, in eorum vicos contendit. Nihil tale cogitantibus nostris Tru, linea, Luethuga, Ke-Buea , di Tru-Ρea vici repente obsidentur . Prima luce, qui Tru- lineam milites venerant, Thaytincho im dice usi, in aedes, in quas divertere D minicani consuescebant, irrumpunt; easque , inventis latebris, in quibus illi sis cram supellectilem, resque suas ceteras occultarant, diripiunt, indeque ac illae circumcursantes, vicum depopulantur. Idem sere qui sunt in proxima loca missimilites secerunt. Interea Dominicani, qui fuga sibi salutem petierant, amissis rebus omnibus, maximis incommodis premebantur . Quo tempore Matthaeus, cum locum nullum, in quo satis tuto consisteret , haberet, incertis sedibus vagari, ac modo sese in naves, modo in pedes christianorum , quae longe a vicis , de quibus est demonstratum, distarent, abdere cogebatur . Quod vitae genus cum per plures menses duxisset, dici vix potest quantum detrimenti acceperit . Sed his tam adversis rebus absterreri non Potuit . quin
304쪽
tinguam Tunquinensiuin summo studio asdiscere conaretur. Nam qui eo sese contulerat , ut mortalibus commodo, salutique esset, intelligebatque parum in hoc genere proficere quemquam posse, qui
sermone incolarum non uteretur, nihil
laboris, diligentiaeque praetermittendum judicabat , quod conserre videretur ad comparandam ejus linguae scientiam. Itaque ubi loqui Tunquinice ita, ut facile ab incolis intelligeretur, coepit, curam suscepit christianorum , qui superiorem ejus provinciae, quae ad meridiem vergit, partem incolunt. His, Rost annos aliquot , Praeses' i jussu, qui illius opera uti
ad recte instituendos christianos, qui imseriorem eiusdem provinciae partem occu passent , statuerat, relictis, ad Giao-Th
yenses, Bu-Tienses, Chan Dinhense que descendit; quibus cum diu exemplo, studio, diligentia profuisset, in Phu-T iensem, eique proximas Toparchias Chri-1ti nomen, religionemque latius propagatum prosectus est. Inde ad Nam-Chane ses, Dai Lenses, aliosque Lucinhuyensibus vicinos christianos, ut Praesecto ju- henti obtemperaret , migravit , atque apud eos ad diem usque, qua in potestatem venit ethnicorum, permansit. Quam obrem etsi imbecillus , tenuique valetu dine erat, tamen quod incredibili studio curandae salutis animorum incenderetur,
305쪽
decennium in Apostolico munere obeundo ita consumsit, ut, peragratis locis omnibus , in quibus christiani commendati fidei luminicanorum erant , non modobnares ad inultam noctem produceret, suosque, quibus poterat, rebus juvaret, sed etiam ubi se relig:onis. caritatisque erga homines causia aut perpeti quidpi aut ne cogitantem quidem invitae peric Ium venisse videbat, magnopere laetaretur. Ac saepe sese, cum navigaret, aut pedibus iter ageret, aut domi rem sacram administraret, in id dilarimen do ductum vidit. Ex quo aegre , magnoque interdam accepto incommodo, liberatus. tantum aberat, ut animo dejiceretur, ut majores spiritus ad rem studiosius gerendam sumeret. Catbeesistas, hoc est institutores christianae plebis, quibus propter peritiam linguae 4 unquinensibus uti Praedicatores consueverunt, in religionis doctrina versatos prae ceteris esse volebat, uam ob caussam non modo iis quotidianoermone erudiendis operam diligentem dabat, sed etiam coemptis suo impendio libris, ut legendo ipsi per se quidnam esset credendum cognoscerent, curabat .. Intelligebat erum, si plane, persecteque, ut eorum postulabat institutum, explorata praecipua doctrinae christianae capita haberent , faciliorem sibi fueris mentorum ad ministrationem futuram . Quibus ex re fui
306쪽
ORDINIS PRAEDIC. assbus maximae utilitates in Tunquinensem Ecclesiam manarunt. Diuturnis praeterea precibus colere divinum numen, sibique propitium reddere studebat . Deiparam Virginem singulari secundum Deum neratione prosequebatur ; cui rem grata
facturus iis erecum genus, quod fartu
dicimus, acihibebat. Μagno item in quol-que homines amore serebatur . Siquorum rem esse afflictam familiarem cognorat,eo rum, quibus poterat largitionibus, inopiam levabat. Comiter quosque, benigneque non alloqui modo, sed etiam excipere consueverat. Quin etiam tam demisse. tamque de se humiliter sentiebat, ut omnibus sese deteriorem esse arbitraretur , & siquid secisset, quod alteri minus placuisse existimaret , eum cum pri Inum posset, adiret, sibique ut ignosceret, obsecraret . Quae hominis virtutestam erant conspicuae, ut non Dominicanis solum, sed etiam aliis compertae, cogni
taeque essent. Hilarius ab Iesu Augustinianus Coricensiis Episcopus, Apostolicusque in Tunquino vicarius earum se testem fuisse oculatum scribit. IV. Cum ita instituti , comparati que animis Leginiana, Giliusque essent, huicta; te
iseramque augendae, confirmandaeque Tunquinensi Ecclesiae diligentem darent, berado Chri Gilius , qui Luc- Thuyenses creditos curae Dominieanorum nostris esse sacris que ad regε
307쪽
t' 'Tuiis initiatos cognorat , a quibu, propterea fraxissimum nihil mali esse metuendum arbitrabatur , Luc-I huyum contendit . lni cum aliquamdiu degisset, an. MDCCXXXVII.
III. non sextiles , quo die propter con-' tinuationem imbrium, vimque vehementem ventorum ne suspicari quidem poterat se in hostium poteitatem venturum, Cum summo mane rem divinam fecisset, nunciatum ipsi ab amicis suit magnam ethnicorum multitudinem noctu in oppidum venisse, duceque sacrificulo Thaytincho obsedisse domum , nequa spes evadendi . fugaque salutem petendi esset. Id ubi Gilius intellexit, S Josepho, quem
magnopere venerabatur , se , rem lut ichristianorum publicam eommendavit, moxque nullo trepidationis signo dato, impavide apertis cubiculi foribus, sese in deditionem hostibus permisit. igitur mi lites continuo in eum impetum iecerunt, captumque , ligatis retro ad tergum manibus , ad proximam fluminis ripam adduxerunt , jusseruntque , ut na Uim , quam ejus caussa parassent, conscenderet. Uenerat una I haytinchus , de quo supra demonstratum est, quem etsi ante Gilius numquam viderat, tamen ut conspexit, eum esse iudicavit . quem nostri hostem esse acerrimum christianorum serrent. lnterea cum Franciscum ethnici in navim
inductum arctius constringi, custodirique
308쪽
i eurassent , virum unum, mulieresque christianas duas comprehensas, vincta iaque eodem deduxerant Nost r , qui ali rum neminem quidquam adversi perferre pateretur, sacrificulum obsecravit, quoniam satis ipse esset, de quo ethnici lupplicium sumerent, ceteros ut libcros abire sineret . Thaytinchus, qui cApto trancisco , magna se quidquam conlecutum ex ἰstimabat, lacile , quod Gilius pei j bat, concessit. Eodem fere tempore mi- i lites Francisci domum , proximasque aedes christianorum diripuerunt. Post cum Inde solvi sient , quaesitum ex nostro fuit, sibi ne quiaquam metueret. ille, qui non mo- do Chxisti caussa omnia perpeti haud aegret ferret , sed etiam cuperet, ncn quae sibi,' sed quae christianis I unqυinensibuS 1mpenderent, damna sese metuere responi dit. Erat Thaytinctio in animo non ad regem, ita ut leges Tunquinensium postulant, Gilium ducere, sed dolvi detine- re, propterea quod extorquere sese ab nostris auri copiam posse confideret. Itaque, ni eum in suas aedes adduci serit, chrisianis significavit, si salvum habere Gil lium vellent, auri summam , quam ipse imperassct, darent. Negarunt nostri tantas sibi esse opes, quibus avaritiae sacrificuli satisfacerent. Optare quidem se , ut sibi, quem Patris loco haberent, restitue
Tetur. Quare si ea mediocri. quam ipsi
309쪽
offerrent, pecunia contentus Thaytinctius esset, curaturos se, eidem ut continuo numeraretur. Sin minus , hoc se miserabiliores esse, quod propter facultatum, reique familiaris inopiam consequi, quod cuperent, non possent . Cum ne his quidem, pollicitationibus quidquam profecissent, artibus primum, tum vi hominem liberare constituerunt. Sed e1periundo cognorunt industriam, artes, vimque ipsam adversus hostem & potentem , & cautum, nihil valere. Itaque communi christianorum sententia delecti fuerunt, qui Pro- Praesectum provinciae virum ethnicum adirent, eique significarent, quae ab Thaytincho gesta adversus Gilium improbe fuissent. Quum hi, quod sibi mandatum fuerat, seclisent, promisissentque , si restitutus ipsis Franciscus esset , sese illi
certam pecuniae summam daturos, Pro- Praesectus cum armato milite in domum
sacrificuli , resistentibus licet ethnicis,
irrupit, captumque Gilium navi imponi, atque in suas aedes deserri imperavit. Servus erat Thaytincho perversissimis moribus , qui ita , ut herus, nostris rebus a Versabatur. Is ut quid noster responsurus
esset, si ex eo judices de rebus quibusdam
Maelissent, cognosceret , & ad herum ita, ut convenerat, referret, habere se aliquando ab Senatu ad Gilium mandata simulavit. Hunc item Pro-Praesectus c
310쪽
pi, inque carcerem contrucii jussit, quasi nostri adjutor, auctorque turbarum esset. Ubi Gilius magnum numerum christia--norum eo quasi ad spectaculum concurris- .se vidit, opera id esse illorum factum exsestimavit, ut sibi libertas ad suos redeundi daretur . Interea lacrificulus , qui spe. quidquam a noltris extorquendi excide-xat , cum Vςhementer tibi metuere coepises et , ne reus, quod leges patrias violaseset , ageretur, rerum omnium, ut acci derant , certiorem summum magistratum fecit, ac non Luc-Ihuyenses, linitimose rique christianos solum . sed etiam Pro- Praefectum provinciae accusavit, quasi ViiIIata, abstulisset lucri caussa hominem,
quem ipse . regi transdere constituerat. Yr Praesectus , quamvis ante nostris Promiterat acturum sese, ut ad eos Gilius liber proficisceretur, his tamen rebus perterrefactus non modo promissis standum non Putavit, verum etiam navi impositum Gilium ad regem detulit. reumque
sacrificulum egit, ac si christianis partistas studeret, & Franciscum aluisset domi . Eo in itinere, quod ad dies omnino decem productum suit, cum Gilius labri
conflicta retur , vixque propter aestum quidquam gustaret, commovit in se uxo-Tum , concubinarumque Pro-Praesecti misericordiam . Hae suscepta hominis cur3is