장음표시 사용
311쪽
vellet, quaerebant. Itaque Pramium, ut ille se velle dixerat , parabant. Nihilo secius cum plus cibi sumere, quam prius consuesset, nequiret, tum aucta si bris sic est, ut interdum sensu rerum destitueretur. Haec ille incommoda tanta constantia , alacritateque animi ferebat, ut post ad amicos scriberet incidisse in eum morbum divina voluntate sese, ut nonnihil perpetiretur, pr8pterea quod adversis rebus , quibus prestus hactenus fuerat, ne perturbatus quidem suisset. Silius AbrI, V. Jam dimotus vi febris a sensu Gilii iuriis e animus erat cum ethnici ad principem re-: Σ' -- Π Vim appulerunt. Hoc statu
ruta iramg cum esset , jussu magistratus transditus ur , ut in custodibus carceris est, quo nullum esseditiorem apud Tunquinenses serunt. Custodes eum ita vexari, urgerique hominem vidissent, ut brevi interiturum arbitrarentur , conjiciendum in vincula non putarunt. Itaque in atrio, sub excubitorum lecto, nuda humo stratum reliquerunt . ino in loco post etiam, quam est ipsi usus Rensuum restitutus,ut sine stragulo
iaceret, quamdiu apud eos mansit, compulerunt . interea Gilius vehementer stomacho laborabat, omnique fere cibo sese abstinere cogebatur. Quare quidquid illi cibariorum a secunda praesecti carcerum ti re parabatur, id ille pene totumThay- inchisamulo , qui, ut supra demonstra
312쪽
tum est, quasi suam Gilio operam loca Gset, a Pr Praesecto provinciae ad Regem adductus, iisdem cultodiis asservabatur . libenter dabat. Sed is semulus eodem , quo in carcerem detrusus est, anno subito
VI. Paucis post diebus, quam Giliui in Euiuiis
magistratus potestatem venit, qui Praese' guas eructactus iis carceribus erat, in quibus sortissimi viri e Societate Jesu, qui anno eodemo prure1ς Has
MDCCXXXVIl. religionis christianae
caussa gladio percussi fuerant,constitissent, eatenas a senatu petiit,ut Franciscum quoque apud 'se collocari in custodia juberet. Usu namque temporum superiorum compererat', quantum inde lucri facturus esset. Nam christiani, modo alloqui suum institui rem, ac magistrum possent. libenter numerare custodi pecuniam consueverant . Qua re intellecta prioris carceris custodes, cum is praesectus cautionem , conscriptionemque de erepto inde Gilio faceret, ne sine lucro vexalse hominem viderentur , detractis vestibus, quibus erat indutus , pene nudum praesecto in custodiam , tradiderunt . Eductum milites ad arboris , quae prope aberat, umbram deducunt . Rei novitate permoti viri, adolescentuliqtie , eo spectandi caussa concularunt . Qui crucem magno apud nos in hinnore haberi , colique noverant, rati is
molestiores homini futuros, arundines ea piunt .
313쪽
na aegritudine oppressus a Tunquinensi
faeerdote nitentiae Sacramento eX-niaturi paulintonue post ciuvalescit.
piunt , indeque cultro abscissis partibus. cruces effieiunt, quas in terram projectas pedibus proterunt. Noster, qui derideri se, contemnique non modo patiebatur , sed etiam gaudebat, ubi salutis generis humani signum ab hostibus conculcari an madvertit , angi vehementer animo, dolereque coepit , secumque cogitans circumspexit, ullam ne reperire posset sa- erilegos a maleficio deterrendi viam. Cum nulla reperiretur , suae erga Christunia servatorem pietati satisfacturus, optimum actu esse judicavit, si cruces colligeret, easque veneratus di lueret. Id ubi ali- mandiu non sine magno suo incommodo,& labore fecit , gravi namque aegritudine corporis tenebatur , a satellitibus duobus in praesidis aedes, quae Drope ab altero carcere distabant, transfertur, humiqi e , propterea quod alienatus a sensibus esset, deponitur . Post quam ethnici uti rursum hominem sensuum facultate intellexerunt, inde ereptum in carcerem adducunt , ' in catenas conjiciunt His ille eatenis ad diem usque, quo martyrium obiit, vinctus fuit. VII. Cum aeger in carcere sine ulla medicorum ope maneret, esscntque permulti, qui ob diuturnitatem morbi brevi decessurum arbitrarentur, misertus viri Vincentitas Neaeius Tunquinensis sacerdos, custodes convenit. is cum my-:
314쪽
steriorum christianae religionis virtute humanis animis medicinam faceret, TO-stavit , ut si fieri eorum voluntate posset, tibi, qui medicus esset, ingredi curatum Gilium liceret . Ea re impetrata , ad aegrum continuo introivit, atque, ut ex eo , siquid umquam pecca et, cognovit, eumdem Saeramento paenitentia ea piavit ritu catholicorum . Vix dies pauci inter . cesserant, cum insperato, sola mutati ne aquae, sebris decessit, Gilioque ita sunt restitutae vires, ut deinceps optime Valeret .
VIII. Christiani, cum primum conjectum in vincula Gilium accepissent, viginti nummos argenti custodibus dede- gerunt eum-runt, ut saevos, pecuniaeque cupidos ho--ihαρ mines delinirent, eoque adducerent . ut curaturos se, ne quisquam illi molestus es--.gua 'set, neve iis, qui cibum asserrent, inia ni Mouut. in carcerem aditum clauderent, pollicerentur . Sed hi, pecunia dissipata, promissis minime steterunt . Itaque virum saepe injuriis , contumeliisque insectari . crebrisque incommodis premere, ut eum, quod poscerent , argentum a christianis postulare cogerent. Quod si quandoque se petiturum negabat, nequis christianorum ad ipsum adiret, neque cibum impor taret impediebant. Quare mulier christiana, quae illius initio curam suscepe'rat, ut quae cognita prauecto custodum es
315쪽
set, verita ne, quod ipsi minabantur. infortunium terre miscra cogeretur , inco
ptis desistendum existimavit, postque me semanum dedi iam olim superstitionibus deorum , quae in aedibus adiunctis carceri habitabat, majorem in modum obsecravit, ut id sibi negotium sumeret. Erat enim christianae mulieri exploratum , anum ipsam victum viris illis quatitor e Societate Jesu , de quibus antea diximus, ministrasse , inductamque crebris eorum cohortationibus fuisse, ut christianam se aliquando lare promitteret ; sed nondum
initiari mysteriis nostris potuisse, quod magistri, qui eam plene de religionis decretis docerent, demissent. Quamobrem sperabat, illius operam , quae irrideri s se , quod nostris partibus studeret, contemn ique ab altera anu , quae simulacris
cultum adhibebat, unaque erat continenter domi, aequo animo pateretur, G dio maxime utilem suturam . Atque rei quidem exitus secundior , quam christiana mulier providisset, suit. Non enim ea tantum, quae nobis assentiebatur, sed anus
etiam superstitiosa Gilii curam suscepit,
atque a praesecto carcerum aliquanto post tempore impetravit, ut Francisco in ipsarum aedes veniendi, ibique aliquamdiu consistendi potestas esset. Id vero percom mode accidisse christianis vidcbatur , pr
Paerea quod tutos, facilesque ad Gilium
316쪽
aditus haberent . Nam ante, etsi visere hominem, atque alloqui in carcere poterant , metuebant tamen, ne, si una odiu, ac libere egissent , in sortunarum, vitaeque periculam venirent. AIX. Interea cum Ullius in judicrum niagistratibus
vocaretur , prospiceretque fore , ut ex se judices deThayt incho sacrificulo ciuem dum sit se- a Pr Praesecto provinciae , quae ad meridiem vergit , ac si fautor, adjutorque is fuerationem christianorum esset, & Gilium occultas atset domi, apud senatum suisse accusatum, tuis. reumque actum , ostendimus quaererent, secum ipse cogitare, deliberareque coepit, quibus responsiis interrogantibus satisfaceret . Verebatur enim , ne , si Luc-Thuycaptum a sacrificulo se fuisse diceret, detrimento christianis esset ; sin autem a Pro-Praesecto in Thaytinctii aedibus repertum , is sacrificulus in sortunium infelix ferret. At grave utrumque Videm batur, propterea quod neque amicis, prae sertim quos ipse instituisset, vehementeroque diligeret. nocendum , neque inimico par pari reserendum sciret. Veniebat
illi in mentem perspicue palam esse, quod comprehensus ipse Luc- Thuy , quod navi impositus, quod vinctus insidiis Thayti chi esset. Sed cum animadverteret nihil horum sacrificulo prodesse in judicio pos
317쪽
contra christianos testiinonium diceret, futurum, quo primum in loco captus sui se set , enunciandum non arbitrabatur Con- ara nonnullae res hominem hortabamur is
. quare se a Pro-Praefecto in sacrificuli domo inventum suisse confirmaret. Nam confessus id quidem Thayti hus erat. Eapropter , quod is detrimentum ce- pinet, hoc non esse vitio tribuendum sibi, qui nulla sua culpa in judicium accessisset, prospiceretque , si de rebus. quae sibi ante acciderant, locutus esset, magnum se damnum christianis Luc-thuyensibus allaturum. Succurrebat praeterea ludi a se eam disceptationem tacendo posse is Non enim quaesturos de religione judices , pro qua sibi non modo publice respondere, sed etiam vitam profundere certum esset o Haec diu secum cogitanti commodissimum visum est, captum se a Pro-Praesecto in aedibus Thaytinchi dicere , non quo huic succensendum, sed quo christianis consulendum existimaret. Nocum imperatum ei a Pro-Ρraesecto provinciae Tunquinensium Dominicanorum esset, ut commentarios rerum a se gestarum conficeret, de Thaytincho in hane sententiam scripsit. DispIicere vehementer sibi detrimenta, quae illius hominis improbitate christiani caperent ; sed cum
manicas , compedes, carceresque, in quos se conjectum videbat , contemplaretur is
318쪽
extorqueri a se non posse, quin plurimum ei l e debere confiteretur. Itaque,si quidem suppeterent , nummos se ipsi fuisse argenteos philippeos tria millia numeraturum. X. Cum ventum in praetorium esset, viri, puerique Gilium circumsistunt, li- dicium ada gnaque ita , ut supra demonstratum est, id .. VI in crucis figuram componunt , quae ubi tingulis reb conculcarunt , ei ante pedes proficiunt His magno cum labore collectis, soluti que crucibus, ad senatum ingredi cogitur. Erant in judicio Thaytinchus, Luc-Thuyensesque christiani tres de loco, ubi captus Europaeus fuerat, disceptantes. Quaeritur ex Gilio, ecquis horum ipsum re cepisset domum . Is christianos digito demonstrans id, quod verum erat, testatus, apud hos umquam se divertisse negat. Tum sacrificulum indicans, cum noc , inquit , mansi aliquamdiu domi . Hac re intellecta judex, qui propensior in nostros erat, Thaytinctium, cnristianosque dimittit, Gilium retinet. Scribae , ut attendat, quaequae dicantur, in tabulas reserat , iubet . Inde nostrum, quo ex regno sit, quo tempore in Tun quinum pervenerit, in quem primum h minem adventans inciderit, rogat. Μο-net , ut de locis, in quibus fuisset, ex quo tempore in id regnum venit, confiteatur , quo die, quibus in aedibus, a quo tandem vim captus, adductusque in ju-V a dicium
319쪽
Rursus adruaestionem utitur a diis
que in carceres redeunti pueri cruces Proterentes molestiam eam hibent s
dicium fuerit , exponat . Ne se ceIet, quamdiu ea in domo manserit, quid rerum ibidem gesserit, & an cuiquam explicarit christianorum legem. Ad haec Gilius breviter respondit. Ortum esse ilia. Hispania se , biennio ante, quam adductus in judicium fuisset , pervenisse in Tunquinensium ditionem. Nomen se viri, in quem primum adveniens incurisset, memoria non tenere. Nam de locis quod judex percuntaretur,sciret, nullas sibi stabiles in eo regno sedes fuisse. Id a se tem pus, suique instituti rationem postulavisse, ut modo hac, modo illac incertis locis, ac sedibus vagaretur. Captum se Pro-Prae
secti jussu fuisse in sacrificuli Thaytinctii
domo , decimo fere post die , quam eo se contulisset. Ne putaret judex, cuiquam iis in aedibus explicatam ab se suisse christianorum legem . In eas namque se alterius rei caussa venisse . His rebus scriba suo arbitratu perplures alias adversus Thaytinctium adjunxit , inque tabulas retulit . Quibus compertis Gilius moleste tulit, propterea quod nemini invidiam constari pateretur .
. XI. Postridie ejus diei judex Gilium
ad senatum reduci imperavit . Cum is locus, in quo haberi senatus solet, longe ab carcere abesset , ac aestate anni tempore gravissimo tam magni calores essent, vix ut serri posse viderentur, Gi
320쪽
tiusque vehementer ex pedibus laboraret, quod rigore, ac pondere catenarum discissi fuissent ille superiore, tanta molestia, tamque acerbo animi sensu assiciebatur, ut non modo non incedere, sed ne insistere quidem posset. Nihilo secius imperata milites secerunt, abductoque Gilio , cum ad parentum . avoruinque regis templum, qua itur ad senatum , venissent, ei, ut pileum honoris caussa deponeret, jusserunt. Sed in eum, qui respondisset, se numquam, quod dicerent, facturum, ob eamque rem, quasi moribus incultus , rusticus-4ue esset, contemneretur, nihil est crueliter imperatum. Ubi perventum ad
senatum est , judices feriis Tunquinensibus D s sibi esse quaestionem instituere
negaverunt. ltaque continuo Gilium di- iniserunt , militibusque , ut eum in carcerem reducerent, mandarunt. Redeum tem cum milites ad cauponam, quo ingressi bibendi vini caussa fuerant, consistere coegissent, maῆna puerorum multitudo circumsistit , factisque crucibus, inque terram projectis, & conculcatis, indignis modis ludificatur Nam quod ille injuriam salutis generis humani signo fieri videret, vehementi dolore crucia-hatur . Itaque , cum memoria, quae sibi
ante evenerant, teneret, ratus, si col
ligere , venerari, disibivereque cruces, in ut secerat, coepisset, multitudinem