장음표시 사용
561쪽
xxvi. e. 8. Comitiales sanant Panacis, quam Heracliam diximus , radices potae cum Coagulo vituli marini. lib. XXv I. c. 2. Panacis omnium generum radices, peculiariter longinquis morbis et semen interaneorum vitiis medentur lib. XXvI . c. o. Malorum, quae totis Corporibus sanantur, remedia Panacis omnium generum radices. lib. Xxv I. c. o. Ulceribus panacis omnium generum radix ex vino calido illinitur manantibus. lib. XXvI. e. I s. Panaces Heracleon, omnia vulnera ferro illata essicacissime sanat.
X ETS ACH plerique reddunt Melanthion, sue nigellam. Tribuista non trisuratur. Smbolum es Dei non tentantis hominem supra vires. Lechem frumentum quoque sonat. C E NTA UR IUMRosch Hebraeis vocatum propter felleam amaritiem I non es cicuta , quae nihil fellis vel amaritudinis habet 3 Cum assinione comparaturr Horra per porcas agrorum. I. MELANTHI N.
NIp herbae vocabulum Fesa. 28: χs. Melanthion Seniores reddunt , dc Rabbi Salomon, authorque Lexici Aruch semen esse tradunt simile cumino, nisi quod nigrum sit. Cum Graecis semiiunt Vulgatus, qui Gith interpretatur , Iunius, Tremellius, Piscator , Arias Montanus, Pagninus, Vatablus , Buxtorfius, Schmidius Argentoratensis. Est autem Gib leu Melanthium , quod exilibus surculis fruticat, saepe binos dodrantes excedens: foliis ut Senecionis minutis , sed multo tenuioribus: capitulo in Cacumine tenui, parvo , Ceu papaveris , oblongo intercursantihus intus membranis, quibus semen includitur nigrum, acre , odoratum , quod panibus inspargitur. Frugibus id annummeravit Ausonius 2M ister fruges, morsu piper aequiparans, Glib. Locum Jesaiae 28: 24. 2s. 26. 27. ubi ter legitur , integrum ex
562쪽
s Hi ERO PHY TICI PARI ALTERA plicare , non pigrabor. An totum diem , id est , omni tempore
arat arator ad seminandam e iuuans V oecans indesinenter rerram suam Z vs 2s. Annon, quum aequavit cratibus vel occa, supersciem ejus, aut spargit melant,ou cuminumque serit , aut deponit triticum praesam, vel hordeum insigne, vel speltam in termino suo, vel in
terra sua' vs. 26. N castigat illud demesium, id est, a paleis & a-ceribus purgat , ad eata rationem , quam Deus ejus eum docuerit, per naturae lumen vel eNperientiam. Nam & agri stura Dei δε- num es, Du etiam inventoribus a paganis adscripta. v s. 27. Nam nec tribula trituratur melanthium , nec plostelli rota supra cuminum volvitur, baculo melawhum, , cuminum virga verberatur. vs. 28. Panis vero, id est frumentum, quod majorum seminum, comminuitur , sive teritur. Sed & hoc moderate , nec enim perpetuo aut Me mora trisuratur, nec ploselli fui rota quassum ab equis comminuitur. P versu 28. lumitur pro frumento, ut Eccles II: I. TU.3o: 2 o. PDI. IOA: IS. Iob. 28: s. ut frumento raren. 2: IE. Zach. 9: II. pro pane. Sensus a propheta dictorum : Licet agricola omnem operam ponat in Colendo seminandoque agro, tamen , po it quam lata maturitatem adepta demesiuit, alia virgis baculisque flagellat, alia plostellis terit, pro natura scilicet seminis, modum undique tenens: Ita Deus poliquam colendis plantandisque hominibus omne studium impendit, ad maturitatem suam perductos mitiori alios urgct Castigatione , alios asperiore
eXercet, cum omnibus autem moderate agens , modumque castigationibus di tentationibus fidelium figens , quia non Ignorat vires nostras. Fidelis es Deus , qui non net vos uniari , supra id quod potesis, sed una cum tensatione praestabis etiam exitum , ut pos
Centaurium minus vocatur, a felle, propter insignem ejus amaritiem. Hoc Centaurium , inquit P . xxv. e. 6. noliri fel terrae vocant, propter amaritudinem summam. Ea non radici tantum
inest , leu totam inficit plantam : ideo & Germanis etri galli &Hispanis Hiel de tierra, & Gallis fel de terre vocitatur. Clarillimus Interpres qui cicutam exposuit, in mentem non revocavit , Diqitirco by Corale
563쪽
DE HERBI s. CAP. XI. ys vocavit, quod hoc nomen , sicubi capitis aut principis significationem respuit fel, acerrimae amaritudinis succum sonat, eaque propter cum absinthio conjunctum & sociatum. Cicuta autem, ut rei herbariae peritis notum , amara non est. Cum absynthio Cossiungitur Deut. 29: I8. Ne si in vobis proferens fel aut ab thium. Thren. M I9. Dum recordor a monis meae N ploratus mei,
absnthii fellis, id est felleae amaritudinis. Amos 6: IE. Mutastis in fellis amaritudinem iudicium, θ' fructus iustitiae in abfnthium.
Neque pugnat cum sententia textus sacri, si etiam in sequentibus Rosech pro fellis nomine capias. Deut. 32: 32. 33. Hae eorum fele botri eorum sunt amari mae. Venenum Draconum es vinum eorum, fel aspidum sevum. Db. 2o: I6. HI Upidum suxerit, id est, amarum sentiet animum , quod etiam volunt LXX. per μαιον δρακοντιον, iram draconum. Thran. 3: s. Fellis amaritudo θ' fatigatio cingit me. Psal. 69: 22. Dederunt in resectione mea fel, cst in sti mea bibendum dant acetum , quae interpretatio firmatur vaticinii hujus complemento , Matth. 27: φ . Non abs re igitur Rosb apud Hoseam in centaui tum vertimus, illud scilicet, quod minus cognominant, herbam alias omnes amaritudine superantem. Florere, ait Deus , smile centauris judicium per porcas agrorum suorum. Porca agrorum terra est , inter duos lulcos elata. Varro libro quarto I Ab eo , quod aratri vomer sustollit , sulcus:
cium , Hebraice , sunt statuta legesque humanae, & falsa doctrina, quae loco judiciorum, legum & statutorum Dei, tradebantur. Floret smile centaurio, provenit, germinat, viretque dc augetur falsa doctrina dc divinis contrariae leges, ut Centaurium, per porcas , elatiores partes, agrorum meorum , in animis principum ac Sacerdotum populi mei, qui judicium Dei, verbum ejus, in sel converterunt, Amos 6: IE,
564쪽
ME RORIM sunt Pierides. In quarum genere sunt ChaZereth
lactucae pessimum genus: Inrubum, seris vel cichorium : Thamea, marrubium vel Gisgidion e Charchobenim chan leones. Iio praecepti de vescendis in Paschate puridibus.
Azymos panes jubentur Israelitae comedere cum Merois rim , Exod. I 2: 8. Quid hac voce insinuetur, non potuerant ignorare Israelitarum posteri, qui paschatos fel tum etiam in exiliis suis ad hunc ulque diem celebrarunt. Ex Iudaeorum vetustissimis monumentis, nec non esu atque usu ciborum , quibus ista gens in paschate vescitur , intelligere licet, herbarum, quae amaritudine ab aliis distinguuntur commune, vocabulum esse, neque ullam earum specialiter Merarim adpellari. Igitur amaris plurimis hoc nomen imponunt. Piae caeteris assiciuntur eo , Numn -nn- m. Quam primo loco recensui TV m , lactuca e li, cujus plurima genera tradidit Plinius , pessimum autem , quod cum exprobatione amaritudinis appellavere picrida. , Intubum , cichorium vel seris &ipsa inter amaras herbas vel pieridas numerata. Dioscorides : Σερις ἀγρία - ω η-ἀγκία πικρk οῦ ω κιχωριον intubum vel silvestre vel sativum est , silvestre est picris, quae etiam cichorium dicitur. Actio utrumque cichorium intubi nomen habet, sed solum agreste picris vocatur. II εκ vel intuba apud Suidam genus oleris, quod apud nos, inquit , serica vocatur , ab aliis picrides : & his omnibus longe antiquior Theophrastus rasor.
lib. VI I. cap. II. πικρiδα inter se ponit. Cichorium hoc herbarum Scriptoribus etiam vocari heliotropium caeruleum solet. Ratio nominis , quod fores ejus nunquam non soli obvero tuntur. Plinius lib. 22. cap. LI. Heliotropii miraculum saepius diximus , cum sole se circumagentis, etiam nubilo die: tantus sideris amor est. Noctu velut desiderio contrahi caeruleum florem. Et
565쪽
Εt libro I 8. cap. 27. Cur coelum intuearis agricola cur sidera quaeras rustice Z jam te breviore somno fessum premunt noctes. Dedi tibi herbas horarum indices , & ut ne sole quidem oculos tuos a terra avoces, heliotropium & lupinum circumaguntur cum illo 3 cur etiam anno altius spectas , ipsumque caelum scrutaris pH Pn , legitur in Psare cap. 2. & in Thargum , Exod. 12: 8. Marrubium io explicat R. Salomo, a quo dissentiens Masemonidesintybi hortensis speciem facit. Marrubium herba est modice hirsuta, albicans, virgulis quadratis, solio pollicis magnitudine, quasi rotundo, hirto, rugoso, gustu amaro. Semen & flores asperi , quadam verticillorum specie cohaerentes, per intervalla caules coronant. In Gem. Thaim. Hieros Pesach, cap. 2. Nam-ca exponitur per Gingidion , quod Dioscoridi est herbula silvestri pastinacae similis, tenuior ic amarior , radice parva, candicante, iubamara, lib. 2. c. I 67. & Plin. 2o. e. s. quae descriptio, si Ruellium audimus, Chaere lio omnino congruit: Si Matthiolum Gingidium non est Chaere lium: Est . inquit, Gingidium pastinacae silvestri haut absimile, amarius tamen, caule ramo , rotundo , sesquipedali, striato, subnigricante , geniculatoque , umbella in Cacumine alba , minoribus circumquaque comantibus foliis, ipsisque laciniatis r e floribus semen prodit, quo maturescente, umbellae in sese contrahuntur, ut in pastinaca , & tactu glutinosae sentiuntur. Radicem habet candicantem , palmari longitudine, subamaro sapore. Copiosum in Syria provenit, unde in Italiam advectum semen jam in hortis seritur. Commem. in secundum Diosc. pag. o I. Imri Charchesinis, ur Masemonides & Thalmudis Interpres, Bartenora, volunt, sunt Arabum ω Al erraretina , id est , Chamaemelones , quae &anthemis, Germanis Ehalmiten, vulgo notissima herba. A Rabbinorum mente non desciscunt aliorum veterum ea positiones. Septuaginta Merarim reddunt , Exod. I 2: 8. Καὶ ἐπὶ - ἔδονται, panes non fer. 3gatos cum pieridibus comedam.
Vaticana Bibliorum transsatio halint , S azyma super pieridibus' Sanctus quoque oprianus . eum pieridibus legit. Nimirum & his
Scriptoribus videbatur, generale nomen, amaritudinem recipien
tium herbarum sui sic Merorim. Paropsides appellarunt Graeci. Quibus vesci apud Eubulum in Amalthaea Hercules recusat his verbis Η Κ γ.
566쪽
Praecepti de vescendis picridibus ratio erat, ut se eo argumento Judaei ab acerba & amarulenta servitute redemtos Cognosce rent, eoque amplius Dei liberatoris gratiam celebrarent. Nos autem admonemur, ut, si cum Agno paschali & pane vitae, Jesu Christo, quaedam etiam picrides dc lactucae amarae, praeponan tur gustandae, in patientia acquiescamus.
Cucu MEREI ET PEPONEs-αὶ RNum. XI: s. Cucumerem a duritie concoctionis Hebraei adpellarunt. Pepones Α- battichim dicti. Melones. Melopemnes. Israelitae , qui nauseantes ad coelestem cibum, pepones bi cucumeres praeoptorunt, imago
sunt eorum, qui Dei verbum fasidientes terrestria sapinat. I. πυπ ΚIsCHUI M. Cucumis Hebraeorum lingua Nup, Arabum vero I sKMGea mustam originis, a difficultate scilicet concoctionis indito vocabulo. Dicuntur m N p , quia sunt POp dociles
ventri ad concoquendum , instar gladiorum. Aboda Sara , fol. II. Ei 29. a. Dioscoridos etiam σκυον ημερον dissicilius in stomacho corrumpi ait. Quod proprium cucumeris, quem vivere hausum
in stomacho , dicit Plinius , cst durare in posterum diem ; adeo est morosae digestionis. α νp Onhelos, Chaldaeus interpres, per
ta)Na reddit, nec aliter cim nerem vocant Thalmudici: Bot-zinae, i. e. cucumis praesar eu Arbitae , in extremo tractatus Succa, ubi Glossator Barrenora. Modicum , quo frui datur praestateopiae , quae speratur. Idem nomen obvenit in proverbio : ΤπN a s II nTInto p . Ipse cucurbitis, & uxor ejus cucumeri
567쪽
II. UTN IN AB ATTICHIM. Iam quos α' UIR Hebraei & Arabes cognato nomine vocant, Graecis Latinisque dicuntur Pepones , cibus quem Israelitae in suavissimis censentes , in deserto cum impio murmure contra Deum desiderarunt , nostris quoque mensis haut incognitus. Sub uno cu-Cumerum genere veterum quidam comprehendunt Pepones, &Melopepones, quos hodie contracta voce Melones , antiquissimos
autem Graecos σμους σπερματίας . vocas e , probat Salmasius, Θnon.
'l. Latm p. 37. Cum ubi summa , inquit , duo genera apud
Palladium nominantur, cucumeres & melones, quae hodieque divisio generalis obtinet , atque eadem etiam , ut quidem opinor significatione. Frustra enim sunt, qui metones, quos sic vocamus, diversos putant a melonibus Palladii. Iidem autem illi sunt cum veterum Graecorum melopeponibus. Auctor Georsicarum Eclogarum Graecus, similiter, horum generum divisionem, inter haec duo consistere facit nomina, - μηλοπεπονας. Idem probat ex Diphilo antiquo apud Athe eum medico, & ex Columellae de cucumere & pepone eruditis versibus. p. 38. Quatuor autem ait csse praecipua ac propria , quae melonem hodie usitatum & a cucumere distinguunt, odor , sapor , semen numerosum , & forma: colorem adde si vis quintum. Haec cum omnia reperiamus in antiquis melopeponi
bus , ac peponibus , nemo jam tam duri capitis inveniatur , qui inficiari possit, quin melopepones veterum ac nostri iidem sint. Facultas etiam rei non leve praebet argumentum, Cucumis insalubris a veteribus traditur, pepo sive melopepo salubris. Colume lae cucumis morbos aestatis exacuit: is , quem pro pepone describere vult, aegris utilis. Igitur in Exercitat. Plinian. p. 6 3. Qui gustum inquit, hodie tuum, ac palatum tantum consulunt, Credere nequeunt, veteribus in deliciis & amoribus non fuisse meloonem. Et ex eo , quod inter dolicias ciborum , non legunt re-
nem. Quid de citreo malo dicent isti λ Hodie habetur in manibus, in mensis; manditur, commendatur, non Odore tantum, sed etiam cibo. Antiquis execratum odore plerisque suit, astud omnes fere cibos abdicatum. Israelitae , qui mannam coelestem cibum nauseant , cucumeres peponesque in AEgypto a servienti
568쪽
εo Hiasto PMYTrex PARs ALTERAbus comestos desiderarunt, imaginem reserunt eorum , quibus ex Satanae captivitate liberatis, Dei verbum assidue praedicatum, sordere Cepit, quique eo Contemto, vel carnalem, sapientiam vel carnis & seculi hujus voluptates sectantes , non operantur cibo,
qui permanet in aeternum , sed isti, qui perit. Job. 6: 27.
eci, ut in etymologiis fere ineptiant, ita in explicatione vocis Sinapi. Sinapi Θriaeae originis sonat odium nas. Regnum coeleste simile grano Sinapis. Ex minimo semine in arboream crescit alii tudinem. uod mirum , seri etiam in malorum pirorumque θ' Cupressi seminibus: Item in asparagis Getuliae , in milio tis Iesam in faeniculo regni Tambour. Proponitur sententia eorum qui cir sum exsimam Sinapis semen cum Evangelio comparasse. Idem Sinapis granum sei fidei ag ilatur miraculose. Matth. II: EO. uid de hoc loco senseris Author Harmoniae in riserii libris r pertae p
Graeci, qui sere in elymis horum nominum explicandis errant, in Sinapios quoque etymo explicando nihil solidi attulerunt. Athenaeus libro IX. Dipnos p. 3o7. Nullus, inquit, Atticorum
Sinapi dixit, Naπυ enim enunciare solebant. Utrique vero sua est ratio & interpretatio. Nam etiam quasi ναΦυ dicitur, quia cps-σεως vel ἀο- . i. e. quia ob parvitatem natura privatum sit, vel quod ob pusillam molem non esse, aut vix esse Credatur. Sinapi vero, ου σι, ται τae ιώπας τῆ οἰ - , quia olfacta laedit oculos, ut dc κνόμευον, id est, cepa, ου κορας μυρμεν, quia oculos Claudamus, quum admovetur. Quodnam igitur nominis hujus veri- verbium p Nos, ut multa alia plantarum vocabula, Sinapi Syriaco sermoni vendicamus . in quo dicitur Nire MD , id est , Odium nas, vel hostis narium; quod ignea vi & acrimonia semen ejus nares vellicet, & cerebrum apprehendat, lacrymas excutiendo, nullo asperrimi saporis praevio Odore II. RE
569쪽
II. REGNuM COELESTE SIMILE GRANO SINAPIS.
Dominus incrementum regni sui significaturus Matth. ID. I 3.3i. utitur similitudine grani Sinapis. Simile, inquit, es regnum caelorum grano Sinapis , quod acceptum sevis quispiam in agro suo rquod minimum quidem es omnium seminum , quum autem excreverit maximum est olerum , 9 arborescit, adeo ut veniant volucres caeli , ω nidulentur in ramis usus. Reperiuntur utique multa alia seis mina, quae minima ut sint, in majorem altitudinem extolli videas, quam Sinapi. Ita Plinius de Cupressi semine : Minimis id
granis constat, ut vix perspici quaedam possint non omittendo naturae miraculo , e tam parvo gigni arbores , tanto majore tritici & hordei grano, ne quis fabam reputet . Quid similis originis suae habent malorum pirorumque semina: his principiis respuentem secures materiam nasci, indomita ponderibus immensis priu-la, arbores velis, turribus murisque impellendis arietes p Haec est naturae vis, haec potentia. Hist. Nat. Tvis. Io. In Libyae Getulia, instar arundinis Cypriae, fama est crassescere asparagos, assurgereque ad cubitos circiter viginti: at in montosis Oc vicinis Oceano locis regionis, ad ferulae magnae Crassitiem με- ναρθήκωνὶ augescere ad viginti Cubitorum proceritatem. Athenaeus Dimosioph. lib. secundo pag. 62. in quam autem altitudinem, inquit Herodotus libro I. milium & sesamum, arborescant, etsi probe norim h tamen non referam 3 quum sciam , iis , qui nunquam Babylonicam adierunt regionem , quae de frugiferis dicta sunt, perquam incredibilia visum iri. Scaliger Exercit. CXLvI, p. 623. In regno Tombut, quod est AEthiopiae occidentalis, ais greste faeniculum, ad eam provehitur magnitudinem, idque roboris nanciscitur , ut ab incolis ex eo stipite arcus fiant. In Maia cheruntis regia, ut auctor est Fosephus , Ruta fuit mirabilis magnitudinis, αξ ον Mεγi ve , a nulla enim ficu, vel celsitudine, vel magnitudine, vincebatur. De bello lib. I. c. 22. Sinapi autem arborescentem nobis & Rabbini pingunt. R. Simeon benotaphiha dixit: Caulis Sinapis erat mihi in agro meo, in quam ego scandere solitus sum . ita ut scandere solent in ficum. Caulis stem Sinapis erat in Sichin, e quo enati sunt rami tres : e quibus unus decerptus Cooperuit tentoriolum figuli , produxitque tres
570쪽
HIEROPΠYTI I PAR s ALTERA comparatione de planta loquitur indigena , & ea , quae vulgaris
ac solitae proceritatis ; neque tam ad altitudinem Sinapis , quam ad illius in adolescendo respicit Celeritatem , scilicet , quod tantillum granum, tam exiguo tempore, tam paucis ut i que mentibus, in eam proceritatem & amplitudinem assurgat, quae magnitudinem justarum alborum aemulet ui 3 qua quidem re, ipsas puOS,Cu presios, quercusque, & robora vincit, quae tardissime surgunt, ut
4uercum vulgo a jant, centum annos crescere, Centum alios Con-ltere, centum decrescere. Comparat autem Christus celere Sinapis incrementum cum regno suo, quod ex parvo magnum futurum erat, ac validum, numero & opibus confitentium nomen ejus : multis etiam exteris
locum & sedem inter fideles figentibus, ut eorum pace & opibus fruantur. Glvisus Exeges Evangeliorum : Hac similitudine osten inditur, quod regnum suum Christus a tenuissimis principiis fuerit auspicatus , adeo, ut vix Ecclesia dc coetus credentium adesse videretur 3 primo nimirum illo tempore cuin Christus & Apostoli in sola Judaea Evangelium regni praedicarunt. Postea vero in sperati successus facti, & Ecclesia virtute Spiritus divini in immeninium crevit, postquam per Apostolos Evangelium in totum terrarum orbem delatum, & gentes magna copia ad regnum Christi se aggregaverunt, ut de his vaticinia Τυ . 22: & oo A. 4: I. & alia extant, quorum complementum in Actis Apostolo. Ium, ut & Rom. Is: Is, Eo. Colo . r: 6. dc alibi describitur. Fuerunt etiam qui Christum Evangelicae doctrinae asiimi line Sinapin existimarunt, quorum mentem Jansienius explicat his verbis: Regnum coelorum seu ipse doctrina Evangelicae comparatur grano Sinapis. Conditioncs ejus mirificas breviter tangit Plinius lib. I9. cap. 8. in sine: Acerrimum sapore, ignei essectus, ac saluberrimum corpori , Sinapi. Latius autem exsequitur lib. Zo. c. 22. Virtutem ejus, ad plerosque morbos curandos. ΕΣ proprietatibus ejus Augusinus suaes. Evang. lib. I. qu. II. Consideravit fervorem di quod venena expellat. Hilarius Canon. I 3. quod sit acre semen, molle, minimum, cujus virtus tremaris accenditur, nempe quia tritum vim suam exerit, sicut Evangelium persecutionibus. Quamvis ista vera sint, Christus tamen ipse similitudinem explicat in eo sitam esse : aeuod minimum quidem si in omnibus seminibus , id est , unum ex minimis omnium , nam semen