장음표시 사용
721쪽
DE PAPYRO, ALGA, ET SPARGANIO.
Haroth nullam cognationem habet cum Oroth , id es , herbis. Haroth panrum Ionat . in paluseribus AEgypti natam. Rivus in S. Scriptura Nilusi adpellatur. Pamri Wus. H Dptii panrubui. Panrtareae naves. ALGA vel fucus marinus non es mulierum purpuri m vel radicula. Auae 9 ulvae diffrentia. Suph non espam s. S PARGANIUM Acha. Rejicitur Graecorum verso, cu eorum qui Achu pratum reddunt. Actu vaccarum pabulum , Graecis εουτομον. Sparganii descriptio. Achu , vox AVF-pria. Sparganium luto desciente marcidum , felicitates pocruarum derinai facile evanescenteέ.
Jesai. 19; 7. Post ri juxta rieum , in ora rivi: ces omnis sementis rivi arescet, depelletur, non erit amplius. Vocem mi P , qui
gramineta vel olera verterunt, synonymon eam putarunt nominis minire , sed lapsi sunt per errorem , quia P litera , licet
gutturatis annumeretur, cum N nunquam permutatur, e que de causa ejusdem significatis vocabulum non constituit. Propius ad verum accesserunt 'inius & Tremellius, qui panrum reddunt. Interpretationis rationem audire ex ipsis juverit. Papyri vocem, inquiunt, plerique pro virentibus rebus accipiunt ex inepta accommodatione loci alterius: sed nos tum notatione & forma v Cis, tum antitheto in altera parte huJus versiculi posito, adducimur , ut interpretemur βύcλον sive papyrum. Nam vocis clymon & forma accedit ad alterum nomen , quo significatur curis squia papyrus Nili in multas cutes, sive coria , & plagas sui artifices vocant dissecabatur arte. Vox vero antitheta ottendit , hoc loco agi de rebus insativis, quas producit Nilus, cujusmodi esse papyrum sui carentem semine testatur Plinius ilibro i 3. turalis rasoriae , cap. ii. Accedit huc , quod Papyrus una fuit ex praecipuis opibus AEgypti, quarum detrimenta Commemoran tem prophetam non est credibile papyri Oblitum fuisse , qui al-ggmDj0itigod by Corale
722쪽
gam & juncum nominaverit. Papyrum nascitur in palustribus AEgypti , aut quiescentibus Nili aquis, ubi evagatae stagnant,
duo cubita non excedente altitudine gurgitum , brachiali radicis obliquae crassitudine triangulis lateribus , decem non amplius cubitorum longitudine in gracilitatem fastigiatum, thyrsi modo cacumen includens, semine nullo. P . lib. X II I. cap. II. Proinpheta papyrum in rivo, id est in Nilo, quo nomine & Jeremias eum vocat cap. ψ6. . . in eXarituram praenuncians , inauditum indicat aestum & siccitatem , & quae hanc sequitur , stcrilitatem ac famem , & inopiam rerum , quae sunt ad vitam necessariae. Papyri enim maximus in AEgypto ulus suit. EX papyro chartam conficiebant, cujus usu maxime humanitas vitae, di memoria eo tempore conitabat. Papyrum & eX ea panem comedebant AEgyptii, ex eo papyrophagi dicti Scholiastae AEschyli , fructu etiam
vesci soliti, & radice, licet exigui nutrimenti, narrante Ebn-Se raphione Simplicium capite centesmo primo. Quamvis Dioscorides
lib. I. c. I 2P tantum μοχυλι ιντας, ἐκπτύονοπι το διαμάσσημα,
succum exsugentes 8c reliquum commansum ex uentes describat. Ex toto dc solido papyro navigia texebant. Unde papyraceae Nili naves Plinio ec Solino. At ex cortice interiore sive libro funes , vestes, vela, dc caetera teXabantur. In Nilo naves etiam eX papyro, & scirpo, dc arundine fieri testis Strabo libro xvi I. dc toties a nobis laudatus Plinius lib. v I. cap. 22. De byblo, quaι papyrus per Synecdochen vocata Lucanus lib. III. Nondum sumineos Memphis contexere libros
Ceperat in II. SUPII, ALGA vEL FUCUs MARINUS.
Exod. 2: 3. Postum in area scirpea puerulum exposuit mater in auega juxta ripam Rivi. Alga est , quae Theophrasto ἁ σιν , Fucus marinus. Aliud Φύκ , quo utebantur mulieres purpurissandis genis. Haec radicula Syriaca , quod tiων Graecis absolute dicitur, radicula Latinis. Fucos fruticibus annumeravit. Plinius lib. I 3. cap. 23. Ad plantarum submarinarum genera Ra-jus refert, quae substantiae mollioris ad herbam accedunt. Allia
igitur gramina , folia , aliis folliculos tribuit, alia ab his magnitudine distinguit, nec bullata, nec Methodo Plant.
723쪽
M6 Ηr Ello PHYTICI PARD ALT TRApag. 4. Algae etiam species Marthiolo videtur , quae & ulva diiscitur, hoc salteiu distincta, quod haeae palustris, lacu stris, fluvia- . tilisque, illa vero tantum in mari proveniat, juxta vulgarem
Ala venit petuo, sed nascitur ulva palude. Sed fallitur vir doctissimus, quia alsa seu fiscus tam in alti maris
fundo, quam in litoribus maris dc amnium provenit. Videatur Drusus aeuaesitis per ep. p. 2C62. De alga litorum accipienda verba Exodi E. Exposuis eum in algaduxta ripam Rivi, in illaignantisscilicet Nili parte ,, ne defluentium aquarum ventorumve impetu per alveum fluminis raperetur. Hieronymus v I reddidit in panxione, Arabs Erpenianus, in postro, Ionathan Chaldaeus interpres, in medio panrorum , Septuaginta Vero Psai. l D: 6. ipsum v πάπυρο, extulerunt. Nulli litorum adstipulari possum , propter verba, quae leguntur Ionae 2: 6. de Iona ad ima marium in balaenae visceribus delato : Suph alligabatur cviii meo , vel supra caput meum. Papyrus enim nec in fundo marium crescit, nec ut herbarum tenera seu tenuia folia, capiti hominis circumvolvi, nec inter se vinciri aut constringi possunt. Ut igitur hic apud Ionam de papyro Dpb non acceperunt interpretes, ita nec in Exodo papyrum reddere debebant. III. nrt SPARGANIu M. Gen. 4I: I7: I8. Dixit Pharao Posiepia r In somnio meo ecce me
ad ante ad ripam Rivi ad Nilum Ecce, inquam, ex Muo asicen dentes septem vaccas pingues came, tis pulcras forma, quae pascebantis sparganio. θοb 8: ir. θ' seqq. An attollitur juncus absque coeno p augetur
sparganium absque aquis: Adbae existens in virore suo , quum nondum decerpitur , ιamen an e omne gramen arescit. Ita sunt semitae, omnium oblivisceruium Dei e nam exspectatio h pocritae perit. V o-Cem MN varie verterunt. Nullas tamen versiones minus locum
mereri credendum cst , quam eas , quarum autores nec sibi ipsis constant. Talis Graecorum est, qui Genes I: 2. Acha οχιον, id est, ripam, & Jobi octavo Verterunt, nec tamen vel ripa hic accipi potest, quia ripa non est , quae ut herba augeatur aquis , neque isthic papyrus, quia gramina arundinacea noxia
pecori, pinguedini ejus nihil conferunt. Hieron messuias de a agropitis
724쪽
Cis versionem suam applicabunt. Pratum autem vertere Visum est Munstero, Drusio , Vatablo . Mercero . aliis. Cautius egerunt Tremellius, Piscator. Coccejus, qui ulvam vel palustre gramen utrobique vertunt. Certe boum seu vaccarum pabulum fuit Aehu, sicut dicitur: Ecce vaccas pulcras θ' pingues, quae μ' scebant in uv. ltaque rectissime Vulgatus qui carectum & caricem vocat. Nos parum. ab eo dissentientes βουτομον, id est , sparganium esse arbitramur. Illud enim ut ipsa vox insinuat, boum est pabulum. Hefchius: Βουτομον, Φυτον βουσὶ διδοψ ον τρο-
o περ ι Biουσιν οι εοες. Latinis sparganium vocatur , & gladiolus alustris. Folia enim habet, ut Dioscorides scribit , gladioli,ed arctiora, fructum in pitulas echinatos conglobatum. Nascitur in ripis, in paludibus humidisque pratis atque in veteranis exundantis Rheni aquis. Caspar Bauhinus tria ejus genera recensuit Sparganium ramosum, non ramosum, & minimum. ehu videtur esse nomen AEgyptium. In sermone enim Abeginorum 2Ethiopum, qui multa veteris AEgyptii reliquias habet, mcba , signiticat boves sive vaccas. Luc. I 4: I9. Non abs re autem Vulgati versionem, qui caricem expotuit aliis praetulimus. Βουτομον quippe sicu sparganium pro carice habent Lobelius , dc Z ingerus in Herbario, nec non Germani cum Anglis, quorum
rier, I nominant. Quod attinet ad sensum dicti Jobaei, non est, quare aliquid addamus ad simplicem & perspicuam Beati L. Ο- sandri explanationem. uemadmodum juncus S gramen, juxta nos spargantum crescunt, θ' quidem satis velociter , dum luium Uaquam habent , sed his descientibus sponte marcescunt S arviunt, etiams nemo decerpserit: ita etiam felicitas impiorum squi Deum cor de non timent, etiam Θpocruarum more coram aliis hone sam ducere visam vide tu comparata es , ut concidat θ' quas aresat; ita, ωι eo ipso tempore, quo maxima fortunae suae incrementa sperant, δε-bito omni spe sua frusrentur. Antequam fiunt, quod fieri volunt, nihil fiuot.
725쪽
Recensentur variae nominis Pehu hoth interpretationes. Omnibus aliis sintefer ur ea , quae est fungos exponentis Limuit. Fungorum eseus noxius. Colliguntur ex , vite agrest vel silvestri aliisque
sirpibus. Pechanim , non suns colonthides. Vox illa idem δε- notor , quod Beharim a Chron. 4: r. Furii sunt Christiani εφη-
D V, 4: p, o. Egressus quidam in agrum ad colligendum Ohra, invenit vitem agrestem, cellegitque ex ea fungorum agrestum plenam vestem suam , b veniens conscissas posuit in olla pultis . Non enim noverat. Pona infuderunt hominibus , ut comederent 3 si fuit, comedentibus illis ex ea putre , ut clamantes ira dicerent, mors es in olla, Vir Dei, o non possent comedere. Ups , Author Aruch parvorum peponum referre speciem ait. Rabbi Nathan in Concordantiis exponit m I, figuras sphaericas. LXX. reddunt τολμην αDIαν, quod Suidamiequuti Junius & Tremellius aliique, vertunt silvestrem Colocynthida. Alias τολυπη Graecis aut horibus dicitur, quod pili vel glo- mi in modum figuratum sphaerulam refert. Cui expositioni respondere videtur Chaldaicum 'pei, quod Buxtorfio & Rabbinis glomus & convoluta fila, ut n)ypti, glomi, & nyps, globus , Charaga fol. Ira. Relim cap. II. Buxt. Lex. Toatm. fol. 79l. Nata haec nomina ex verbo pyt , quod geminam habet significationem, primo est circumire , unde My piri conglome-rRVit, secundo, est findere, unde significatum accipiunt nyps &m ps fissura. Cholis fol. 69. Solus Limuius interpretatur fungo , quem sequendum esse existimo. Sive enim nayps hoc loco a filiuris fisiam dixeris stirpem , sive a glomo sphaeritidas appelles , utraque clymologia fungis conveniet. Quicquid enim inter pileolum atque pediculum fungi expansum, maximam ejus
726쪽
partem constituit, id in lammellas textorio pectini non absimiles fissum atque discissum est : nisi quod in fungis lamellae in orbem disponuntur, quae in pectinc juxta rectam lineam ordinatae. Glo- mos autem referunt, quos Ruellius scribit. a ne to lasorum glomere susios a nonnullis adpellari. Gustatis iungis velut a pestifero cibo abhorrebant prophetarum filii, exclamantes: Mors es in olla, Vir Dei. Fructus enim sere sunt letiferi & perniciales. Ex Antipbanis fabula haec citat Cephisodotus Isocratis discipulus: 'Eγὼ γἀe ἄν τι των ε μετέρων e αγο με
Ego namque rerum vestrarum s quid comedo, crudos mihi fungos comesse videor Et acerba mala, V s quis alius frangulat cibus. Piodeunt e terra sungi pauci edules; suffocant multi, quam O brem per jocum ait Epicharmus
Emaciati ac frigos velut fungis frangulabimini. Nicander in Georgicis, qui ex iungis letiferi sint recenset his ver- bis:
Punicae, ilicis, quercus purgamenta iacent, Tumidi, glutinose, malesci, strangula ius fungi. Eparchides narrat Euripidem poetam aliquando in Icarum peregre prosectum mortua in agro foemina cum liberis , duobus scilicet adultis maribus &una puella , fungorum pestilentium esu,& cum prole strangulata, hoc epigramma composuisse
727쪽
O Sol, qui sempiternum caeli verticem peragras, Adeone indignum facinus oculis tuis ante hac perspexisi, Matrem virginem filiam ' fratres duos consanguineos Eodem die fato cor reptos. Athenaeus Dipnoso . lib. I 2. p. 6 I. Porro & hoc investigandam , quare laudato loco iungi vocitentur agrestes. Collegit quidam , inquit sacrae historiae scriptor, ex inventa vite agresti fungorum agrestium plenam vestem. Α-greste alias a sativo distingui solet. Sativos autem fungos ignorant Bolanici. Neque huc pertinet, quod de lapide Lyncurio, vel Lynceo vulgari voce dicto memorant, ex quo fungos Neopolitani producunt, praecidentes in esum , alio subnascente toto anno, restibili tacunditate. Tabernaemoni. lib. 3. fol. 836. Uerum & silvestri, id , quod in agro provenit, & hortensi , quod in horto, saepe opponitur. Sic in sacris literis' discriminantur arbores agri & arbores silvae, eodemque modo discernuntur iungi silvestres di agrestes. Notum quippe fungorum alios in campis pratisque nasci, alios in arboribus provenire mitibus , ut in olea , punica, fico: alios denique in silvis , ut quae in fago, ilice, ro- Dore, quercu, & piceis prodeunt, teste Ptinio lib. XXI I. cap. 23. De pratensibus apud Flaccum Catius: - - - praten as optima fungis Natura es, aliis male creditur. Sem. II. Sat. 4. Narravit mihi, qui vineam meam coluit, diligens atque peritus agricola , etiam m vitibus multoties reperisse se fungos, ne in labruscis vel agresti vite id factum miremur.
Collactaneum nominis . est & t 'xps quod plerique
Interpretes reddunt per cucurbitas, quas , ut notum est colocynthidas Graeci vocant. Factum id I Reg. 7: 2 . quem locum ita interpretati sunt: Colo nuides autem subter labium ejus circumquaque Diuitiaco by Corale
728쪽
DE HERBrs. CAp. XXXIX- que duobus ordinibus eoisontiades fuse in fusera ejus. Sed Colo.
cynthides non esse Te abim ex notione conitat cognati nominis n)ypa, cujus genus & forma significationem haut mutat. Deia inde ex labiusca & silvestri vite , non possunt enasci colynthides vel cucurbitae, neque adeo de istis legi. Imprimis autem ei expositioni adversatur locus Tarallelus 2 Chron. s. ubi pro z ypari, in omnibus codicibus legitur ta pari, quae voX utique colocynthides sonare nequit. Sunt, qui corruptionem textus laei csuspicati be arim corrupte scribi putant pro be ahim , Κimchius autem voce Pe ahim notari existimat omnis generis figuras extantes, & piopterea boves etiam designare. Neutrum probo ; quia Nps & ta ripa literis quidem discrepare , re autem & sensu Convenire video. Utrumque nomen fungos fissuris frequentibus insignitos innuit. Et Pehahim quidem ventrem fissus notare fungos supra ostensum ; Beharim vero vim ejusdem vocis repe dere constat ex Arabum sermone , in quo bara ba ara est findere, & Αι,3 M iron , ventrem fissus. Unde etiam liquet ratio, propter quam & boves Hebraeis adpellantur Beharim , quia scilicet non est aliud animal in jumentorum genere , cui magis fissae divisaeque sint ungulae. Vertamus ergo locum 2 Chron. 4: I. hoc modo : Similitudo fungorum vel boletorum) sub eo , id est, subter labium lacus fus, unae quaque ringentium eum in deum cubitos circumdantium lacum circumquaque erat: qui funei per duos ordines
erant sus in fusura ejus , id est, non erant apposititii , sed fusicum ipso lacu. Pariter interpretemur Comma duodevigesimum I Regum cap. 6. Ad cedros domus lutrinsecus erant incis fungi apertique sores: omnia erant cedrina, nullus lapis cons ciebatur. Fungi etiam incidebantur cedris domus intrinseecus , hoc est in superficie cedrinarum tabularum , quibus latera templi contabulaverat Salomo, fungorum species incidebatur. III. FuNGi suNT CHRIsTIANI EΦHMEPO I.
Notare hi sungi possunt eos, qui visibili Ecclesiae sese applicantes speciem quandam praebent plantarum Domini, & exornare fidelium coetus videntur, sed fungorum instar subito e terra nascentium, radicem non habent. Ad tempus credunt & tenta-
729쪽
Ma H xnop uvae rei Pa s ALTER Attonia tempore desciscunt, & ἐγινωνει vel unius noctis filii cum
sint, vita oc salus eorum non est diuturna.
CAPUT XL. DE P LANGS PALAESTINAE,
AGNus eas Tus, vulgo herbariorum dictus, Latinis scriptoribus vitex, Graecis Lygos , nascitur ad ripas Iordanis ut dic αὐτοπταις audivit Relandus, Palaesin. pag. 27 4Ati ATER Nus, ad arboris magnitudinem assurgit, longis nec crassis admodum nec late patentibus ramis. Virgae ejus lentae flexuque faciles, exterior corteX porracei coloris , cuticulam te git flavam, quae lignum. dc ipse complectitur. Folia fert crassiora in ambitum incisa, nigricantia ingrati acerbique saporis. Fioorct nullo scauente fructu. Tasernaemoni. lib. ID. pag. 77O. Re landus Pa s. p. 379- ALOE. Fuere , qui traderent in Iudaea super Hierusolymam metallicam ejus naturam : sed nulla minis improba est, neque alia nigrior est, aut humidior. Plin. Disor. Natur. lib. xxv M. cap. AMBRA IORDAN s. Π Π R. Salomo Commentario
herbam , quae crescat ad ripam Iordanis. Addita , ut Maje-monides tradit, sussi mento sacro. Mis Hammi dasch cap. 2. fol. r 78. AN Gun I A. vel Citrulli, Cucumerum spetcies , duriores longe vulgaribus, nec tam facile labem corruptionis scntiunt. No tae earum, ut Tournesortius apud Ra jum tradit, semina peponissimilia, nulla tamen in margine elata linea, in Carne media latitantia. Certius autem distinguitur per folia prosunde disiecta. In terra sancta nasci scribit Relandus Palaesi. pag. 37ψ.ARBuTus sive u NEDo arbor est Cotoneae malo non dissi. milis , tenui cortice , cujus fructus pruni magnitudinem implet,
nullo intus nucleo. Maturus aut flavet aut rubescit: in esu acerosus Diuitigod by Corale
730쪽
Da HannIs. CAP. XL. 223rostis, stomacho adversatur, capitisque dolorem movet. Dios . r. 13 . Conspicitur etiam in Iudaea. Relandus Pabes. pag. 37s. Anu NDI Nns, ripam Jordanis ita obsident, ut perea fluminis aqua vix possit conspici. Ita Maundrellus narrat pag. I 37. &duas ripas Iordanis distinguit, unam hanc, quae ipsas fluvii aquas contingere solet, alteram stadii intervallo inde remotam , ad uam Jordanes, quum maXimo se extulit, olim pertigit, quano leones & alia animalia in arundinetis latitantia sedes mutareeoguntur, Jerem. Α9: Is. De la Valle tradit , se in istis arundinetis diu oberrasse, licet equo insidentem , quum accedere vellet ad aquam Jordanis, & equitem in eis latere posse , ne conspicia
B A ΛRAs, Syr. ardens est igni . Nomen radicis in Ualle Machaeruntis natae , de qua H. Post . Beli. Pud. M. v II. cap. 23. Vallis, qua civitas a Parte semen trionali cip-gitur, quidem locus Baara adpellatur , ubi radix eodem nomine gignitur , quae flammae quidem assimilis est colore , circa vesperam vero veluti jubare fulgurans , accedentibus eamque evellere cupientibus facilis non est : sed tam diu refugi , nec prius manet, quam si quis urinam muliebrem vel menstruum sanguipem super eam fuderit. Quin etiam tunc fi quis eam attigerit, mors certa est , nisi forte illam ipsam radicem ferat de manu penden Iem. Capitur autem alio quoque modo sine periculo , qui talis
est. Totam enim Circumfodiunt, ita ut minimum ex radice terra sit conditum deinde ab ea religant canem : illoque sequi eum, a quo relegatus est cupiente, radix quidem facile evellitur, canis vero Continuo moritur , tanquam ejus vice, a quo herba tollenda erat, traditus. Nullus enim postea accipientibus metus est. Tantis autem periculis propter unam vim Capi eam operae pretium est Nam quae vocantur daemonia , pessimorum hominum spiritus, vivis immersa , eosque necantia , quibus subventum non fuerit , haec cito , et iamia tantummodo admoveatur a grotantibus, qbigit. Nesciunt Bolanici, quo nomine Graecis olim Scriptoribus herba radicis venerit. Ruellio Nyctegreton esse videtur. Nyctegreton, inquit, inter pauca miratus est Democritus, coloris ignei, foliis spinae . nec a terra se attollentem praecipuam in Gedrosia. Eruitur post aequinoctium vernum radicitus , siccaturque ad lunam triginta dienus, ita lucens nocti