장음표시 사용
81쪽
Interrogatio m. De capellano quoad Missas omissas m.
Petente, Ut ex se constat; quare Capellanus, prout dubium hoe secundum proponitur, nequit nec Millam aliquam omittere, neque aliquam pro se, vel pro alio applicare. Ad aliud quaesituin in hoc secundo dubio, nempe an Capellanus generaliter obliga tus quotidie celebrare possit aliquam Μis. iam omittere Respondent Doctores sic distinguendo: Si Missae institutio sit directa ad personam Sacerdotis, v. g. his verbis: Ungatur Capellanus, qui quotidiὸ celebret, poterit unam Missa m omittere in hebdomada ex causa maioris honestatis, quae qualis sidin telligenda statim subdam; secus si sit talis institutio cum additione verborum , perse, vel per alium; aut si sit directa ad locum sic, dicatur quotidie Missa in tali Ecclesia, vel capella σα tunc enim se institutus nequit ullo die a celebratione vacare. Ita docentPeyrin. de Priuileg. Regular. tit. I. in addit. pag. mihi εOS. num. 23. Sayr. in Florib. cf. de Praebend. decis 6. & 26. Bonata de Sacram disp. q. quast. vlt.punct. 7. g. 2. num. I 6. O seq. Dian. pari. 2. tractis de Celebrat. Missari res. 18. & ali; .
Dixi supra, ex ea a maioris honestatis, qualis esse potest deuotio, dispositio, aut euitatio peccati, mortalis tamen, ut adueristit Glossa in eap. significatum de Praebend. unde huiusmodi causa non erit illa voluptatis, curiositatis, itineris, aut impedimenti
gratia. Hare habet Leaana in Sum. eom. q. . . Missa, num 424 Scio Leandrum de Sacram. to L. tract. 8. disp. s. quast. IT. dicere,
posse Capellanum dictam Missam omittere etiam quacunquε ex causa, ut itineris, oblectationis &c. ratione consuetudinis introductae ob humanam fragilitatem, sed hoc non approbo, nec est
tenendum. Uide infra, num I . v. notat.
Quod dictum est de Capellano, procedit itim prb saeculari, tum pro Regulari, dummodo obligatio sit directa ad personam Regularem particularem, non vero ad Conuentum, quia si sit facta Conventui, tune ab alijs Religiosis essent supplendae Missae omis.
M. Leaana loc. eis. num. I. sese Non desunt asserentes, posIe dictum Capellanum intra annum
celebrare per quatuor , aut sex vices pro seipso, vel pro sibi valdisconiuncto ad aliquam specialem gratiam Dei consequendam, eo quia sic rationabiliter potest praesumi de pio Fundatore, qui si de tali casu cogitasset, aut si interrogatus fuisset, non negasset. Ita Naid. ver Missa, num, δε & Homoban. de Bonis in confula.
82쪽
Interrogatis Iae De capellara quoad II sas omissas ori ετ
Notandum est, qu6d quando potest praedictus Capellanus li-cith, & ex honestate vacare a celebratione Missae impositae, iuxta tradita supra, no a potest Missam dicere pro stipe, sed pro Charitate in sui, vel parentum , aut amicorum utilitatem , quia nimis durum alias esset Sacerdotem obligare, ut nunquam pro se, ac pro suis possit Missam aliquam dicere. Ita amrmant Bario. miapborirm. lu. c. veis. Capellanus, & Peyrin. Priuιleg. πιι-
8 Ad tertium respondeo certum esse, quod Capellanus obligatus quotidie celebra re per se , si sit legitime impeditus, v. g. quiae est carceratus, vel infirmus &c. non tenetur; nemo enim ad impossibile tenetur, ut nemo negat. An autem teneatur statim supplere per alium, nε gratis stipendio recepto fruatur De hoc dubio agunt Doctores cum dias inctione procedentes; nam vel impedimentum est longum; vel est breue: Si sit breue, non tenetur, quia merito praesumitur Doluisse Fundatorem eum tanto rigore obligare Capellanum, nisi expressε constet de Fundatoris mente,qubd voluerit Missam nunquam deesse. E contra loquendo de impedimento longo, stat Praesumptio, voluisse ut Missa per alium suppleatur, praesertis si si e se declarauit.
Sed qualis infirmitas, sed quale impedimentum sit iudicandumhreue, censent Doctores communiter remitti arbitrio prudentis iuxta l. se eum dies, de recepi. ais. Barbosa de Potest. Epi'. pari. Σωallet. 2 . num. 3 I. assignet octo, vel decem dies. Bonae. de Eueb ristia, diis. q. quast. vlt. punct. 8. num. II. quindecim dies. Petta Nauar. de Restit. lib. 2. cap. tanum. ΣΙ . unum mensem. De Lugo de Euaebar. diis. 3I.fect. Σ. num. 69. duos menses, & num. 3 . cita
& approbat sententiam Ledeisae, & Villatobos assignantium tres menses. Probabiles sunt omnes istae opiniones, dummodo ex circumstanti js minimε colligatur maiorem breuitatem exigi. Caeterum notandum est, dictas opiniones non habere locum ii Monasterijs, vel Ecclesijs obligatis Missas quotidianas celebrare quia tunc impedimentum unius Sacerdotis non eximit ab onere lupplendi per alium, & idem est de Missis manualibus, & de an nuis legatis. Quaere infra num. 9. vers. Vstat.
Hic excito dubium; an stante obligatione Capellani Missas L ι omissas
83쪽
68 Interrogatio In De capellano quoad Missas omissas σαο millas supplendi quando eius infirmitas, seu eius aliud impedimentum fuit longum, debeat computare totum tempus, vel sinium tempus excedens breuitatem astignatam, v. g. duos menses
Respondeo me putare non esse supplenda Sacra relicta tempore breuis impedimenti. Ducor, quia sicuti fi conualuisset, vel si ab impedimento liber euasisset iuxta tamen tradita supra sub hoc numero T. vers. An autem, & vers. Sed qualis , non tenebatur supplere AIulas non lectas tempore breuis impedimenti &hoc ex mente saltesn prasumpta Fundatoris) ita nunquam tenebitur pro tali tempore , quod licet postea incipiat protrahi ad longitudinem, non propterea inducit obligationem in iam deobligato, sed soluin incipit obligatio non lectas Missas supplendi, quando tempus impedimenti incipit esse longum. Ratio esse potest a pari de
furante materiam leuem, ad cuius restitutionem tenetur sub veniali, at si addat aliud furtum, cum quo materia leuis reddatur grauis cum obligatione restituendi sub obligatione mortali, satisfaciet restituendo tantum quantitatem, per quam materia leuis creuit in grauem, remanente tamen priori statu obligationis sub veniali propter modicum, quod remanet. Ita docent Petr.
Nauar. de Restit. lib. 3. eap. I. pari. I. dub. 8. num. 67. Cardinat. de Lugo de Iusti lib. I. disp. i 3. num. I. & Rebel l. de tulit. lib.3. quaest. Immo Tamburi n. in Decal. lib. 8. tradi. Σ. cap. I. g. I . num. IO. cum Molina idem docet de eo, qui furatus est materiam grauem totam simul, si materiam paruam retineat, & reliquumrestituat; nam etiam iste leuiter peccati cum leue sit, quod retinet. Sic respective loquendo de casu nostro, Capellanus nulti ter obligatus ad Missas omissas tempore breuis impedimenti, si hoc postea augeatur in longum , statim oritur obligatio supplendi, incipiendo ab inchoatione transitus temporis breuis ad qualitatem longi, remanente semper deobligatione pro antecedente tempore breui.
Denique noto, peccare Capellanum ponentem voluntarium impedimentum, propter quod non possit celebrare prout tenetur per se, non per alium, undε tenetur illud remouere, ut possit pactum initum cum Fundatore implere, adeoque si non impleat facit conira iustitiam cum obligatione restituendi. De hoe latEagit Thom. Tamburia. in Method. Celebrand. Mis. lib. t. eap.6. .a
84쪽
, to, sponte acceptat Mi illas exiguo stipendio dicendas, tenetue
totum fructum Missae applicare ei, qui tale stipendium dedit; i siquid Em scienti, & liberε consentienti non fit iniuria. Ita Petrii Marchant in Tribunal. Sacramentat. tract. 2. pari. 2. tit. . quast. 2., res. 6. fol. 22 . Igitur Capellanus sibi imputare debet, quod scien- , ter acceperit tenuem Capellaniam, ut expressh habet Passerinus, de Hominum statis. tom. 2. quas . I 87. art. q. num. IO S ad medium .i Sed vide num. IO. vers Circa.
Quod si redditus Capellaniae sint tenues, adeoquE Missarum s reductio sit facienda, in tali casu ad Sedem Apollolicam erit reis
currendum, iuxta primum ex Decretis Sacrae Congregationis. Concilij authoritate Urbani VIII. editis die 2I. 1613. Dece- . lebratione Missarum. Notat Busenba. in Medulla TleοIE. Moral. lib. 6. tras. I. cap. I. dub. I. num. XII. Capellanum quidem teneri Missas omissas in longa infirmitate per se, vel per alium supplere, prout ego quoquὸ diri Iupra, numero antecedenti, nisi redditus sint nimis tenuet, aut in morbum absumantur. Ita ille contra Syl. & Agor. & pro se citat Bonac. ex Rodriq. Si fructus assignati pro celebrandis Missis perierunt in totum ex culpa Sacerdotis, iste in omnium sententia teneretur per se, vel per alium Missas celebrare, & supplere; nam eius culpa debet nocere ipsi , non vero fundatori. Si autem sin E culpa Sacerdotis Perierunt in totum, tunc cessat in totum obligatio celebrandimitas. Ratio est, quia deficiente fundamento cessat id, quod illud praesupponit; unde eum fundamentum obligationis celebrandi Missas sit sustentamentum Ministri , consequentEr des ructo totaliter fundamento, destructa simili remanet dicta obligatio. Item, quia ex natura rei , intentio fundantis Capellaniam , & illam acceptantis fuit, ut cessante fundo in totum , vel in parte, cesset census vel totus, vel prci rata, ut constat ex Consi tutione Pij V. decensitas edita anno Is 68. 6. I. Item, quia in conuentione intEr fundantem Capellaniam, & Capellanum intime inest ista eonditio , ut Missarum celebratio tandili duret, quandiu durabunt fructus: quae conditio semper tacith intelliguetur in obligationibus factis contemplatione fructuum I nempε
si fructus nascantur. ι. interdum 73. g. deverb. inlig. Castren. i
85쪽
diterrogatis Iae De capellano quoad Missas omissas cte. l. ex conducto, 6. si vis, s locati L. & in L Imperator, num. 8. Τ. ac Trebell. vndε S. Congregatio in Deeret. de Celebrat. Missa r. vult esse semper conseruanda bona immobilia fructifera, quae respondeant oneri Missarum. Sic tradit Passeri n. loe. eit. num. IOIIvbi pro se refert Fraxinellum, Honea lam, Perea , Riccium, Le- Eanam, Bordonum, Alphonsum de Leone , Tam barinum , Peyrinum, Cauinam, Franciscum Lugo, Garaiam, & Pa squaliguineenturia q. quas . 3 2. & de Sacris noua let. quaest. Io7 . Vide
adhuc infra, num. I . vers. Dixi.
vlterius circa mox dicta sunt omniati videnda quae subdo
Io Ad quintum dubium ut distincte respondeam, noto quod quatuor quaesita in illo continentur. Primum est, quid agere debeat Capellanus, qui in anno fertili pingues habuit redditus; deinde in alio anno sterili minores solito stipendio recipit.. Secundum est, si nunquam stipendium accepit. Tertiam est, si stipendium perijt. Quartum est, si stipendium decreuit, quod pinguius solito est
assignatum Ad primum respondent Doctores communithr, quM si Sace dos per annos antecedentes plus percepit de fructibus, quam attenta laxa iusti stipendi, essent habendi, tenetur contingente anno sterilitatis hac fertilitate eum pensare ; nam sicuti stetit suo commodo, ita stare quoquε debet incommodo. Pa squalig. de Sacris noua legis, quali. 1 73. num. 2. Perea, & alij.
Ad fecundum dicitur , quod si Capellanus nihil recipit prΛ
tempore, quo fluctus perierunt, ad ratam talis temporis nullam habet obligationem . Ratio est , quia frumium perceptio, Mobligatio sunt correlativa, & ideo ablato v no, aufertur aliud. Passeri n. loe. cit. num. I 38. dc idem esse asserit, quando frustus sunt vere inexigibiles, id Est licti facta diligentia exigi non possint ; nam tunc perindE est , ac si non essent; unde si nunquam sipendium accepit, cessat in eo obligatio. Quaere etiam infra,
Ad tertium patet responsio ex praedictis num. antecedenti, nem-- quod si fructus omnino perierunt, desijt tota obligatio, modo, fine culpa Capellani desierint .
86쪽
Interrogatis Ιχ. De capellano quoad Missas omissas cte. 7t Ad quartum asserit Pasteri n. ubi supra, num Io O. qubd quan db stipendium pro Misiis assignatum a Fundatore Capellaniae est pinguius solito , tunc per quamcumque illius diminutionem, non diminuitur obligatio Missae, dummodo fructus diminuti sint tales, ut solitum stipendium adaequent; praesumitur enim Fundatorem tali intentione , ac voluntate pinguiores constituisse prouentus. Vide adhue infra, vers. Deniquὸ. Tamen si fructus essent diminuti infra laxam soliti stipendii. tunc ad ratam cessat obligatio Missarum. Ita Bordon. res Zy. num. 38. Alphons de Leon. de me. Capeli. quaeli. y. sentent. Σ3 8. Rom. cons I 39. num. 3I. 6c plures aliν, prout etiam idem est de obligatione annexa legatis. Surd. cons. 389. num. s. & DD. m L planὸ, φ. si duobus, s de leg. r. nam hic valet argumentum de toto
ad totum , & de parte ad partem . I. qua de tota , Τ. de rei
Et quia stipendium assignatum est duplex : Vnum pro Missis manualibus f Aliud pro perpetuis obligationibus Missarum , , quod solet esse maius ratione perpetuitatis obligationis; propinterea quaeritur, an quando dicitur cessare obligationem Misi rum ad ratam diminutionis soliti stipendia, nomine soliti stipem dii intelligatur etiam illud, quod maius solet assignari ratione obligationis perpetuae, atque ideo Missae sint diminuendae adratam diminutionis iusti maioris stipendii respondentis obligati ni perpetuae λ Λmrmatiuε respondet Pasqualigus de Sacrific. naua Iegis, quast. Io7 . num. 8. dummodo sint i a diminuti fructus, ut sat minores iusto infimo stipendio, quia si pertingant ad minumum, seli infimum, tune remanea iustum stipendiura, & per consequens etiam obligatio. Dixi supra, num P. vers. Si fractus , qubd pereuntibus fructibus totaliter ex culpa sacerdotis, non cessat obligatio, sed tota r manet, sicuti & remaneret ad ratam fructuum, qui ea parte culpa eiusdem perierunt; quocirea notandum est, quod si ex mupa solius Praelati cenent fructus, eerat Missarum obligatio, qua habebat Ecclesia, quia ista ob solius Praelati culpam nullut
praeiudicium sentire debet. Rota eorum Cantaque . decis I 28. u. I. pari. L. Seraphin. decis 292. num. 2. Eadem Rota in Fesul. Priora--3, 3. Mart y I6I7. ram Pamphilio, di decis 27. πη 3. pari.
87쪽
2 Interrogatio m. De capellano quoad Missas omissas cte
Circa dicta supra, num. 9. vers Ad quartum, etiam BOrdonus res 1 s. num. 3Ο. putat Beneficiatum accipientem tenuem Capellaniam non posse Missas minuere, & hoc approbat etiam Pa squa- ligus loc. cit. quast. I 93. quia Capellanus debet sibi imputaret, quod scienter talem acceperit, unde quoquh ab isto expensae necessario factae pro reparatione , conseruatione , & vindicatione fundi, non sunt resarciendae, tamen teste Passerino tom. de Hominum statis. quaest. 187. art. q. num. Io 6. post medium, asserit, hoc non habere locum, quando fiunt expensae extraordinaria pro fundo.
2. resol. . ait, quod si Fundatio vel in totum, vel in partem absquε culpa Sacerdotis, vel eius, qui illam obtinet , Omninciperierit, vel ilipendium Mi liarum recipi non possit , Sacerdos non tenetur Missas celebrare, nisi ad ratam partis fructuum,suh stipendi , quae remanet, siuε quam recipere potest . Ratio sumenda est ex iustitia ,& correlativo obligationis; non enim tenetur Sacerdos celebrare, nisi quia recipit; erg6 ubi non recipit,
nec stat per illum quominus recipiat, celebrare non tenebitur, aut nonni si iuxta rationem eius, quod recipit. Si verti non omnino perierit, sed tantum ad aliquod breue tempus, v. g. Ob Fa-
stationem aliquam Patriae, stipendium ordinarium non recipiat, tenetur; nam huiusmodi casus communiter includuntur in istis pactis, & conuentionibus. Notat idem Mare hant. Dciestato, in Fundationibus, & eoauentionibus diuturnis, vel perpetuis pro celebratione Missarum in loco. Capella, vel certis diebus semper includi rationabiles Epikeias, ob communia accidentia, quae contingere, vel euenire possunt loco, bonis, vel personae Sacerdotis &c. Ex quo inferunt multi, Capellanum, qui ratione Capellaniae quotidiε cel brare debet, posse interdum, occurrere necessitati, vel necessitate honesta, una, aut altera die vacare, immo aliquotiEs p rb se offerre, quia hoc est rationabile, & velut Epikeia rationabilis, quae in Fundatione continetur . Hactenus ille pro se afferens etiam cap. significatum, de Praebend. Vide supra, num. T. σ 8. Denique est obseruandum, qubd quamuis intεr causas iustas reducendi Missas ponat Tamburin. in Methodo celebrandi Vss.lib.3.ci p. I. f. a. num II. si ad reficiendum Moleaesauri v. g. vel dintarin
88쪽
Interrogatior x De capellano quoad Missas omissas cte. Irmum, unde fructus pro Missis soluendi sunt, sint factae extrao dinariae expensae, vel ad litigandum &c. tamen hoe intelligi d bet, si relictum non sit pingue, nam si colligantur fructus abundantiores, expensie non debent diminuere Missas,chm Omnes annui fructus sint obligati pro Missis. Ita dieit Bordon. de Legatis, e . I s. quali. 2Gη-n 8. & ratio e si, quia Doctores communite ealserunt, mentem testatorum pinguia stipendia a m gnantium pro Missis esse, ut illud plus inseruiat pro expensis, fi quae fortasse erunt faciendae in casibus euenturis, atquε ideo integro semper remanente Missarum numero, ut notaui etiam supra, num. IO. Derf. Ad quarium; unde si illud plus non fuerit relictum intuitu Mitarum, sed tantum, & clare intuitu Sacerdotis liberaliter, ει gratis, quia est consanguineus , valdε amicus , benefactor Sc. testatoris, tunc dictum pius non remanet obligatam pro Missis, nam sic intendit testator. De isto praesami potest, nolle Capellanum Missas v. go per 2O. annos omissas, di, quia censum profundo insumpsit in lite, teneri unica ex bursatione ratione pinguis stipendi; illas supplere, propterea sum ciet si singulis annis, attento soliti stipendi j excessu rationabilem quantitatem iudicio prudentis, pii,& docti viri supplere faciato Quod si anth complementum ad mortem deueniat, faciet pro eo legatum quantum potest, & quoad reliquum noti ficet statum Capellaniae a a successorem cum onere transiturae . Sic censeo trigi ab aequμ
89쪽
Interrogatio X. De sim testatore oee I TERROGATIO X. An Filius immerit ι , sed ignorantὸr , a Patre exbare. datus , potuerit licitὸ per falsum testamentum
ι'. raharedationcm reuocare , adhibita
qnadam curiosa deceptione λΕVenet ijs Patauium pergebam in naui, in qua erat quin mIuuenis Nobilis natione Germanus, qui ad Legalium studiorum prosequutionem in Patauina Universitate reuertebatur. Accessit iste ad me dicens, se velle mihi casum secretum conse re. Respondi, dicat Dominatio Vestra. Dixit: Sciebam me a Patre meo immerito, sed ignoranthr in eius testamento fuisse ex haeredatum, ex motiuis contra me falso ei relatis ab iniusto accusatore , ut ad istum in reditas deueniret . Infirmatus est idem Pater meus, & iam in in ortis articulo constitutus, sensibusque destitutus, ego conueni cum quodam homine Patri meo vix dissimili, ut se Patrem meum simularet, atque in illius lecto se poneret, ubi aliqualiter clausis cubiculi fenestris, factaque tali obscuritate, ut detegi nequiret deceptio, delato interim intra aliud cubiculum moribundo. Sic factum fuit, & vocato Tabellione cum testibus in praesentia ficti moribundi, iste reuocauit testamentum ex haereditatis, haeredemque me instituit, facti ficti ne omnibus ignota , statim enim verus motibundus post discessum testium, & Notaria fuit in proprio lecto restitutus, ubi intra mediam horam coram uno Sacerdote, & alijs de eius domo decessit. Ego igitur haereditatem sic accepi, quaris legata in testamento veri mei Patris solui. His mihi narratis, me in terr gauit, quid de hoc facto iudicarem, cum reuera nunquam patrem occidere , vel eius occisionem voluerit, quamuis cum eius Inimicis conuersationem habuerit non grauiter talibus, ob quas causas diuersimode a veritate delatas patri, iste ad ex haeredationem deuenit . Respon-
90쪽
Interrogatio X. De ficto testatore se. 73
Responso ore tenus data c. sim.
I Dari plures eausas, ob quas potest Pater filium ex haeredare,
conceditur communiter a Iurisperitis, ita tamen ut licet una sufficiat, ista in testamento est exprimenda , & quidem necessario, alias ex haeredatio non valet, quam uim expressio sit facta tantum in genere. Benh verum est , quod aliquando in aliquibus casibus sum cere potest expressio causae facta solum in genere. Est ergo semper in testamento aliquo modo exprimenda causa ex haereda tionis , alias testamentum est nullum . x Nee satis est pro validitate testamenti ex haeredationis causas fuisse in eo expressas, sed requiritur earum veritas, & subsistentia , quae non datur in praesenti casu, cum per falsam, immci& fortasse malitiosam accusationem testator deceptus, & errans suam secerit dispositionem: his iuxta facii veritatem praemissis, patet inualiditas testamenti, adeoque per errorem , deceptionemque iniusta haereditate priuatus, debet in utroque foro verus hae
3 Hinc in casu nostro de iure operando erat omittenda per fictum testatorem inualidae ex haeredationis reuocatio, sed post mortem veri testatoris praetenta inualiditas fuisset iudicialite e
probanda . Caeterum cum hoc factum non sit, nec appareat quatit Er fieri possit, nisi se prodant, qui nemini notam fictionen adhibuerunt, puto in praesenti nihil ulterius esse mouendum , sed standum facto utpote nemini iniurioso, nempe non patri, quia si veritatem sciuisset, filium non ex haereda sset, immo talia ex haeredatione si postea in veritatis cognitionem deuenisset, ex haeredationem, certε prout debebat, reuocasset, nε inualidum testamentum conderet, ac ne filio iniuriam tam grauem irrogaret per iniustam haereditatis priuationem: Item neque haeredi per erro, rem nominato a Patre , utpoth ab eodem decepto per falsam accusationem, quae totum inualidat testamentum, tamquam huius non subsistens fundamentum. Cum igitur haereditas patris iure competat filio, & pater nullum , seu inualidum fecerit testamentum ero ut in proposito casu, consequenter filius dicetur succedere ab intestato, adeoque haereditatem tute in constippita sibi accipere, & retinere potest,