장음표시 사용
461쪽
T I P. XVII. IBUS NODIR I ES 'AVENTA INFIRMANTUR.
SEinper in institusionibus ordinem hunc accuratum tenet Justinianus ut, praemissa doelaina , aliqua subjiciat eius contraria. Hinc cum hactenus actum sit de modis, quibus testamenta fiant et proximum est , ut videamus quomodo infirmentur. Hinc insignem deprehendere licet rutorum sollicitudinem in distinguendis vocabulis. Alia enim testamenta dicuntur injusta , alia rup ta , vel uti in s s. rubrica h. t. legimus, alia rupta, alia irrita, alia destituta, alia denique reuissa, quT Omnia non confundenda esse, ea docebunt quae monebimus de singulis.
Primo, q laedam Testamenta sunt ipso iure NULLA , idque contingit ob duplicem caussam. i Si ouid peceatiam sit in heredis institutione , e. g. si vel nullus heres institutus, vel liberi sui praeteriti &c. α Si, qui testamentum condit, in bilis esι & per leges nequit , e. g. si impubes vel filius amilias condiderit testamentum, L. I. ff. h. t Ergo omnis nullitas aut ex versona testatoris nascitur, aut ex vitio circa sollemnitatem internam is. heredis institutionem.
Deinde. INIusTuΜ dicit ux testamentum , quod non iure factum, i. e. in quo omissae sunt sollemnitates internae, Seu uti in L. I. f. r. vocan, tur, Tollemnia iuris. Sic e. g. si nonnisi quatuor testes adhibiti, vel testamentum uno contextu 'U α non
462쪽
46o Libor II. Ti. XVII. non factum, vel aliud hujusmodi quid omissum.
Haec sunt testamenta nulla & injusta, quae . ita nullius effectus sunt, ut non modo heredis institutio effectum non habeat, sed & reliqua testamenti capita , veluti legata, fideicommissa , donationes mortis caussa evanescant, perinde ac si intestatus moreretur testator. Aliquando tamen contingit, ut testamenta injusta Sustineantur per clausulam codicillarem: Si meum testamentum non
vaIebit tamquam testamentiam , tu uc valeat ceu co
dicillus vel quocumque modo valere possit. Per hanc enim formulam ex testamento fiunt codicilli, & ex heredis institutione fideicommissum, modo quinque testes subscripserint. Dicemus ea
de re plura infra g. 686. & seqq. g. DLXXII. DLXXIII. DLXXIV.
Tertio, aliquando testamentum RUMPITUR , id-.que fit duplici modo: i per agnationem posthumi , & α per posterius testamentum perfectum. Α-GNATIO Pos et HuΜI iure suo duplex est, vel natura- Iis, vel eisitis. Naturalis, quando post conditum testamentum testatori filius vel filia nascitur , sive vivo sive iam mortuo. Si enim illius mentio non facta in testamento. inius nativitate restamentum statim rumpitur. CiviIis, quando testator post testamentum aliquem arrogat vel legitimat. Nam& hi, qui in testatoris potestatem rediguntur, &testamento tamen praeteriti Sunt , illud statim rumpunt. PosTERIORE TESTAΜΕNTo itidem rumpitur prius, modo illud persectum sit per omnia. Quod adeo verum est ut, quamvis priori ad)ecta sit clausula derogatoria: si postea novum restamentum eondidero, iIIud nullius momenti erit hostsemper valere voIo, nihilominus tamen prius per posterius rumpatur. L. 27. C. de test. Quin adnue obtinet regula, si in priori testamento iuraverit restator se id numquam mutaturum. Quamvis enim perjurium admittat, non tamen ideo subsistit testamentum prius, si posterius adest. Gene-.
463쪽
ralis enim est illa regula: Nemo potest sibi legem disere, a qua discedere non possit. L. 22. f. deIegat. 5. vel uti alias a Cti loquuntur, voluntas hominis est ambulatoria usque ad mortem. L. 4.ff. de adim. I. trauaser. legatis. Ratio haec est, quia testamenti factio est actio uni lateralis, ex quo cum nemini jus quaesitum sit, nihil quoque
obstat quo minus mutetur; quod in contractibus secus se habet. Sed quaeritur, si testator novum testamentum non condidit, Sed tantum coram quibusdam declaravit, se nolle ut prius valeat, an tunc rumpatur'testamentum λ Resp. Sola haec declaratio testamentum prius non rumpit, nisi adsuerint tres testes, & ab ista revocatione lapsum sit decennium L. 27. C. de test. Quum enim nihil tam sit naturale , quam eodem genere quidque dissolvi, quo colligatum est, L. 55. F. de R. I.
inconveniens sane erat restamentum sollemne sine
sollemnitatibus revocare. Aliud dicendum, sple- stator testamentum a se conditum inciderit, laceraverit, deleverit, signa detraxerit. Tunc enim sine omni sollemnitate illud corruit, & in sensu propriissimo rumpitur. Ceterum omnibus hisce casibus totum testamentum, omniaque ejus capita evanescunt. I iplici tamen casu illud potest sustineri. i Si testator declaraverit in posteriore testamento se & prius valere velle. Tunc enim prius valet per modum fideicommissi, ac si rogatus esset heres posteriore testamento institutus, ut heredibus prioris testamenti hereditatem restituat. g. 5. Inse. h. t. 2 Si post humus, qui testamentum rupit, vivo testatore decesserit. Tunc enim praetor remoto impedimento dat bonorum possessionem secundum tabulas, L. II. F. h. t. 5 Si testator tabulas postremas inciderit, ut priores supremas relinqueret. Quamvis enim hoc casu ipso iure prius testamentum ruptum sit, denuo tamen praetor dat bonorum possessionem secundum tabulas, L. II. g. 2. de bonor. posI. sec. tab.
464쪽
Quarto, testa in emum aliquando vocatur IRRITUM, quoties testatoris status mutatur i. quoties vel maximam vel mediam veI minimam capitis deminutionem patitur, 4. h. omnibus enim hisce casibus rex incidit in eam caus-Sam, a qua incipere non potestia Maximae enim capitis deminuisone testator sit servus, media peregrinus, minima filiusfamilias.. Atqui neque ser- vus, neque peregrinus, . neque filiusfamilias testamentum condere potest. Quam vim ergo &- irritum restamentum plane corruat, denuoi ramen praetor occurrit institutis heredibus se modo restator tempore mortis iterum fuerit habilis.. Fingamus. Ciceronem ante exilium condidisse testamentum, sane per exilium statim illud fiebat irritumia Tamen, quiae paullo post restituebatur. in integrum,. di tamquam civis moriebatur praetor ec eius testamento irrito dare poterat bonorum possessio nem secundum tabulas, ta Inst. b. t.
Qinnto , quaedam testamenta voeantur Br&Tl Tis TA , quoties heres institutus vel non vult μ vel non potest hereditatem adire ; adeoquae nullus ex illoe testamento herem eristi . Tunc enim res ipsa docet rem redire ad caussam intestati, adeoque rotum ltestamentum evanidum fieri. g. 6 Insn ae heri qui, lab intest. Prius ,. quod si heres repudiaret heredi- ratem, olim stequenter admodum contingebat ob. llatitans aes alienumia Hodie autem id rarissime lfieri solet ob inventum BENEFICIuM INvEπTARII M lsi quidem nemo, hodie tenetun ultra vires, her ta- ltis, modo conficiat inventatium , ddi quo infria
465쪽
CVm testamentum rescindi dixerimus in ciosi testamenti, de ea iam paullo adcuratius agendum. Et quidem statim incidit quaestio magni momenti. De origine hinus quaestionis celeberrimae, de qua non convenit inter auissores praestan tissimos, Franciscus Duarenus in Praelect. ad h. ροῦ e. u. existimat, eam ex constitutionibus princio puum natam esse. Sed hic perspicue fallitur, quum non modo Cicero aliquoties hujus quaerelae meminerit tempore liberae reipublicae . sed & Ualer. MaX. L. T. c. I. g. 5. reserat, hanc actionem instituram esse A. V. C. DCLXXXII. apud Calpur-mium praetorem. Nec minus errat Petrus Pithoeus i n notis ad COIIationem Leg. Mosaic. cir Romanar.
Tit. XVI. g. 5., qui hanc querelam a praetore introductam censet. obstat enim illi L. ό. pr. fide.
bonor. msrer. eontr. rabb., ubi diserte dicitur praerorem exheredatis non succurrere. Singularis est conjectura Iaeobi Cujacii, querelam hanc introductam esse existimantis per legem Glieiam. Sed & hane
destruximus in antiq. IIom. h. i. g. 5. Quare verissimum est, auctores hujus querelae esse JCtos, qui cum viderent saepe parentes liberos sine iunaeaussa exheredare, scirentque furiosos & mente captos testamentum condere non posse: finxerunt , testatorem hujusmodi non sanae mentis suisse, idque inde probarunt, quod liberos numquam de se male meritos exheredarint vel praeterierint. Et hinc
466쪽
in pr. Inst. ε. t. dicitur, hanc querelam institui hoc colare, quasi non Ianae mentis fuerint quum restamentum ordinarent. Bynhersh. abso L II.
g. DLXXX. iActio itaque illa, qua liberi iniuste exhere girescindebant parentum testamenta, Singulari .nomine QuRRELA IN OFFICIOSI TESTAΜΕNTI Voca rur ; cuius denominationis itidem reddendae ratio. Nimirum quemadmodum extranei inter se agere dicebantur , ita propinqui tantum eo uerebantur. Quum ergo hoc remedium tantum propinquis a versus tropinquorum testamenta competeret: iIIuaesen auia vocabatur, sed querera , ceu iam obser vavit Voss. in Inst. Orat. I. I. c. s. g. a. Porro in eiosum dicitur ab officio. Jam enim SENECA ι. 5. de benes. e. x8 observavit Romanos accurate discernere officium, beneficium, ministerium: M- nescium praestari ab extraneis, minisιerium ab ilialis qui in nostra potestate sunt, incium denique a propinquis & cognatis. Ergo colligebant JGii ad ossicium propinquorum etiam pertinere , ut Seinvicem morientes . heredes instituanto Quare stquis id non secisset , contra officium egisse dicebatur, adeoque ejus testamentum erat in ciosum.
Risee praemissis jam lacne intestigetur definitio huius querelae. Est enim nihil aliud quam species hereditatis petitionis , qua injuste exhered
ii , vel aliquando etiam praeteriti, agunt adversus heredes in testamento institutos, ut testamentum rescindatur, & ipsi ab intestato.ad hereditatem admittantur. Quaeritur autem suinam possit hanc querelam instituere λ D veteri quidem iure tam late patebat hoc remedium , ut et amici amico rum testamenta rescinderent, ceu docent exemphaapud Val. V. L. 7. e. 7. Sed iam multo aliter. seres habet, Er pulchre mouet Ulpianus L. i. r. h. t.
467쪽
D In eioso Testa Mehto. 465 cognatos, qui sunt ultra fratrem , melius Leiuros si se sumptibus inanibus non vexent, quum obtinendi spem nullam habeant. Itaque hodie regula valet: . Quibuscumque de iur portio legitima, ii etiam possunt inoi liciosi agere. Jam quum supra docuerimus 3. 5ar. portionem legitimam deberi liberis, parentibus, sta tribus & sororibus germanis & consanguineis ; si ip,is turpis persona praeseratair, consequens est, ut 6c hi soli possint querelam inolli iosi instituere.
Cum tamen non semper opus sit hac querela, sed aliquando & alia remedia supersint, quaestio est quibus casibus haec querela sit necessaria. Hic vero observamus, I non opus esse hoc remedio liberis praeteritis, vel ex iniusta caussa exheredati S. Supra enim vidimus hujusmodi te framentum esse ipso jure nuιlum: quod autem nullum est, non est rescindendum. Hinc potius hoc casu liberi instituent querelam nullitatis, qua totum testamentum corruit. B Nec illos indigere hac querela, qui vel in minima parte heredes instituti sunt.
Nam a) hi nec exheredati, nec praeteriti dici possunt. b Uri supra g. 545. 2. vidimus, qui in
re minima instituti sunt, habent actionem expletoriani ad supplendum id, quod legitimae deest. L. So. C. h. ι. 5 Ergo hodie tres supersunt ca Sus, quibus querela haec instituenda est. a Si exhere latio quidem ex iusta caussa facta sit, sed exheredatus Iamen neget eam veram esse; ubi probatio instituenda est ab herede instituto. E. s. pater exheredavit filium, quia se verberavit; hi ius autem negat id uinquam factum esse: sane si runc heres institutus id factum probare nequeat, testamentum tamquam inofficiosunt rescindetur. b) Si parentes a liberis, liberi vel nepotes a. matre vel avo materno fueri ut praeteriti, vel etiam fratribus& sororibus praelata. sit turpis persona. Hi enim Omnes, cum nullo alio remedio possint uti, hac
468쪽
querela testamentum. rescindun - ου , Sit caussae exheredationis justa quidem. fortassis. Sit,. sea res amento tamen non expressa , . e. gia Si pater scripserit :filius ob certam caussam. exherex esto x tun recte filius ejusmodi testamentum hac. querelae rescindit.
Supersunt duae. quaestiones: pνι-s, quando Meet querela. cemet 2 altera, quem effectum, habearia. Dod ad priorem quaestionem attinet, . Sciendum: iane actionem esse admodum odiosam, . quia plerumque pietatem laedere videbantur liberi, dum. parentes sanae mentis fuisse negarent.. Hinc cessabat, I quoties. aliud remedium. in promptu eMetis. αλ Cessabat si exheredatus. ante institutam. actiovem. diem; su emum obisset. Heredibus enim eius. non. compegebat, nisi jamdiesSet praeparata, . i. e. in solum deducta. 5 Cessabat elapso quinquen-xio neque diutiu& durabati actio. haec tam odiosa. Cessabat, fla exheredatus quocumque' modo, . sive e resse si v tacite,. sive suo sivae alieno. Comine, testamenium deiuncti adprobaverit dummodo, id non fuerit ex. ossicio. necessitatis. Sice. si filius. exheredatuR. tamquami Procurator deggrarii' in iudicriam venerit, & legatum clienti sua relictum. agnoverit,. i me Stea: noni potest inotaiosi agere. Si autem id fecerit tamquam tutor pupill sui nomine , . merito ad querelam. hanc adniittatur, quia ex omio. id facere tenebatur. Denique quod . ad, estectum. huius querelat attinet,. Olim totum. testamentum , omniaque ejus capita, corruebant, si illud reseindebatur: sed mutavit id restinianus Nov. CV. e. S., statuitqR: ut rescisso testamento: heredis dumtaxat institutio e vani da fieret cetera autem. capita, leuament, omnia veluti . legata, fideicommissa, tutorum .dationes. salva mauerent.. Excepi io una notanda est, frater uet soror, quibus turpi S persona pratiata: est, testamentum inostichosumsicant. Tunci enim, i victoriam reportant , totum testamentum corruit,
469쪽
De Docioso Testamento. 467 ruit, propter No. XXII. e. 47, ubi circa Datrum & sororum querelam nihil ex vereri iure
DIFFERENTIA. g. DLXXXV. DLXXXVI.
SUpra vidimus, testatori amplissimam esse se cultatem heredes quoscumque velit, sibi instituendi. Neque tamen heredes omnes sunt unius ejusdemque generis: & hinc hoc titulo quaeritura I quotuplices sint heredes λ 2 quomodo hereditatem vel adquirant, vel repudierit Z Quod ad priorem
quaestionem attinet, heredes distinguuntur in NEC EssARIos, Suos & NEC EssARIos , ac VOLUNTA-BIos vel EXTRANEos. Neeessarii dicuntur , qui sive velint, sive nolint, heredes esse coguntur: sui O necessarii, quos testator tenelut instituere vel exheredare, quippe instituti quoque heredes esse tenentur voluntaria sic. extranet, quorum in arbitrio positum est velintne an nolint hereditatem adire. Ratio hujus descriminis paullo altius repetenda est. Diximus supra, testatorem esse instar legislatoris , & testamentum instar legis. Jam vero legislator lege sua subditos quidem obligare potest, non autem extraneos. Hinc . & testator testamento suo servos quidem & liberos in potestate sua constitutos obligare potest ut heredes sint, non autem extraneos. Et hinc est, quod illi sunt heredes necessarii, vel sui & necessarii: hi autem voluntarii.
Necessarii heredes sunt servi proprii, sive cum libertate, sive sine ea instituti. Quamvis enim &
470쪽
sine libertate fieres scriptus sit,. illa tamen data praesumitur ex ipsa institutione, quia qui viil te flectunt, etiam caussam velle videtur, I. 556. Quod si quis itaque servum proprium heredem scripserat, non erat in eius arbitrio positum, utrum adire an repudiare hereditatem mallet, sesnecessario eam adire tenebatur, vel potius ipso jure heres erat sine aditione. Ratio hujus juris haec erat, quia plerumque domini, aere alterio oppressi, servum heredem inriduerent, ut bona sub ejus potius quam suo nomine venirent, Msic ignominia in Servum devolveretur. Vid. gia
Sus voeessarii heredes sunt Iiberi tempora
mortis in testatoris potestate constituti, & in cita verius potestatem non reca uri. Vocantur hi S UI.,
partim via vivo adhuc Parenie quodammodo xe,. rum omnium domini sunt , adeoque sibi ipsis succedunt, unde Graeta eleganter vocantur ἀαπαλ- ενορ os . partini quia in potestate & dominio Qui, ritario parentum sunt constituti , ceu recte obser avi I v. c. ANTON. SCHULT G. ad Cam Inst. T T. g. s. p. io6. Iidem dicuntur necessarii quia . aeque ac servi , etiam inviti heredes esse tenebari tur , 5. Iarsi. h. t. Enimvero cum durum hoc esset, liberos cosi heredes esse, cum saepe NuSaeris alieni pater relinqueret, quam ficultatem :yraetor liberis concessit beneficiunt abstinendi ut posseaat , si vellenL, hereduatem Paternam Omit,
tere. Ast distinguebat autem praetor inter liberos Puberes & impuberes. His beneficium hoc salvum erat, sive se immiscuissent hereditati sive non et illis autem hoc beneficium indulgebatut , quani' diu se nondum immiscuissent.. g. 2. Linu. h. t.