장음표시 사용
341쪽
D ens ' una determinatio sequitur duo de- econtra. de primo est textinotab.in l. Seth terminabilia, in dubio determinat virus in g. Gaio,ifide fund. instruet. A desecunque, in casu quo potest, aequalitate serua- do est glossordinaria, in l. si sic. in princi. ta text.est notab. S: ibi Bart.Bald. Paul.de quemadmodum seruit.amitta.quam re- Castr. loan.de Inio. Alex.& Docto. in s. in fert & sequitur dominus Iasin l. iussi ui hoc iure, iLde vulg.& pupil.Sed sic est prς dum quod ex conuentione, in s. procur cise in casu praesenti,ergo,&c. cuius con- tor,sside iureiurand. erarium ipse dominus consulens , etiam Sed si in dictis literis antedicta verba, vult,& male. te leueren,&c.esset haec copula,ende, res Tum etiam,quia ut supra dixi, &dicta esset clarissima,ut patet ad sensum, ergo interpretatione sequitur absurditas, im- etiam & nunc res debet censeri esse clara, possibilitas & repugnantia, ergo est respu si dicamus ibi esse punctum,qui habet, veenda,l.ubi repugnantia, fide regu l. iuris, dixi,vim copu lae, & multo sortius res est cum similibus:imo quod fortius est, si in clara,si ibi non fiat punctus,sed unico eo-niemus, ut sorte dictus dominus consu les strictu S: conceptione verborum sine pausomniauit,quod ante illa verba, te leuci fastu suspensione dicta oratio soluta proren,&c. in huiusmodi literis posita sit pu- nuncietur, prout verisimilitera partibus eius,tamen adhuc huiusmodi interpreta- contrahentibus fuit intellecta: quemad-tio conuincitur esse sophistica, cum pun- modum etiam communiter, &ὰ quolibet. o eius t habeat vim copulae,&idem opero recte sapienti intelligeretur. Ad quam -tur,ut est glo.ordinaria in I. cum duobus, communem intelligentiam, de iure recurin s. si in coeunda,& ibi Bart.& Doctor.ε. redum est praeallegato e. ex literis primb. Pro sec.& glo.ina .precia rerum.& ibi A- Ex quibus omnibus concludo solutionem lexan.&Doctor.Cadleg.Falcid.& voluit dicitorum reddituum fieri debere de iure Bald. in I. placet, in fin. C.de sacrosanct.ec in florenis, S valore in oppido Bergensicles.Sed sic est, quod de natura copulae est supra Zomam, loco siquidem desu- denotare,quod eadem sit qualitas in casu natae solutionis cursum rosteriori, quae est in casu praecedenti, & habente.
CONSILIUM Cv. sv M MARI A./ Ieratum in certa consistens moneta ,silui
debet lux a valornutempore conditi testa
a Legattim prolibus naimalibus factum, censeturfactu in recompensam alimento γῆ, sis debitorum. 3 Testator nonprae ιmitur nimium suos beared gravare rotasse.
Terim litudo pro lege res pacto expresso
habetur.3 In tegasis ymnes ibin attenditur templumortis testateris: in particularibus autem
tempus conditi testamenti. 4 A communi Doctorum epinione in iudican do non es recedendum. Ludovicus Romanus nouitatum inue
tor , ct propria inniti sapientia dic,
δ Doctorum lecturis plus creditur, Fam consiliis. ρ Quando unum ct idem est in obligatione, o solutione tunc non pots ms rnum tempus in consideratione haberi. D Exseparatu non ι bona illatio.
342쪽
A sus mihi ad desuper consulendum oblatus talis est. Matthaeus Anyasu uinco dens tecta inentu, c de Anno Dominii 3 s. 'uo tempore pecunia erat leuis, inter alia relicta sua tale fecit legatum, per talia, vel incisectu sintilia vel ba: Similiter idem Matthaelis testator voluit & ordinauit, quod Lucia, Elirabeth,&Maria proles ipsius testatoris a praenominata Rosa iera procreate, ab ipsius testatoris haeredibus, ct bonoruapprehensoribus, in snsulis inutii menti, vi eius e vellitus iaccellarijs, gubernaridebcane, donec ad statum aliqu in sedi uerterint ecclesiasticum aut secti larem. Et cum ad statum huius, odi se diverterint, ex tune dedit Et legauit idem tellator cui libet prolium sexasti m a libras gi os orum monetae planitrix se me i dandas, iubist itu edo ad unum ea ident proles vulgat iter. pupillariter,ed per sdeico: vini una, c. Modo tempore quo cesct dies topazi, ceu triasiit ponderans D plus xalens, quam valeret tepore legati faeti. Quare quaeritur, ita quo valore fiet solutio illius legati, an in Valore currente tempore a pati Indii, an vero in valore currente tempore legati cessi. In quo articulo, amissis superfluis, quia coram prudentissimis iudicibus pena de qu sitio. respondeo 1 breuiter& dico, deberi monetam in valoi ea tali matione qui vel cursum habu it tecti pore conditi testanienti. laribus, rationibus, S author itatibus infra sculptis. Iuribus hoc probo. Primo pertext. clarum, in l. uxorem , f. testamento, ff. de lega. 7. Secundo per t. nomen debitorum, s. i. F. illo eodem es tui. Terrib, per t. medico, in prin. cum ibi not. I .de auro & arg. legat.qui text. omnes loquuntur in materia ultimarum volunta. & dicunt, rem pus testamenti debere attedi. Quarto pro illo bene facit c olim,& c. cum canonicis.decensi.arguendo contractib. ad ultimas voluntates affirmative. qu bd argumetum est validum in iure, i. seruum fi j ij, g.
eum cui chyrographum, i deleg. i.& l. s. C. de lega cum similibus. Rationibus autuhoc probo taedii insta scriptis. Prim b, quia huiusmodi legatum res ectum est per test atorem suis prolibus naturalibus in recompensam alimentorum eis de iure Canonico per tellatorem eoru patrem debitorum, iuxtii ea qus habentur& notantur in c. cum haberet, de eo qui duxit in mati . quam pollia. pcra dulci praestandum quidem ab haeredibus suis. Modbsiceii, quod lin dubio testator videtur 9
minus quo potest lia redes suos grauare, i. apud Iulianum, s. scio. s. de lega. t. 5 l. numis, ii ce lega. cum similibus, sed rem p re conditi tollamcnti, valor pectiniae fuistiatinor, t patet in th Pn a te, ergo, Z c.
secvnc. quia huiusn odi legatum relictum es in re compensam al: mentorum, ut dixi, sed recomp nsa non potest fieri, nisi fiat per pecuniam certam & inuari abb
cellario debemus dicere, quod testator intellexit se moneta tunc currente, per qua rationem idem consuluit doni Parnorini.
in dispositione ii gali, ut patet in con suo N. secundi volum. lTertib illud ostendit verisimilitudo, quae in lai ibus pro lege habetur, l. semper in stipulationi b. ii de reg. iur. de l. in obscuris curia ibi not. eod. tit. cuin simi b. Non
ς ni in est verisimile, t quod testator senseri dolia moneta, quam de illa quae tem pore condit, teilainenti cursum habuit, unde succedit regala. de qua in l. tale pactum, g. sin. cum sua sintulari pl. V. de pac.
quae habet, quod illud habetur prodi posito, quod vera similiter fui scidis politum, sie de hoc disponcns suisset interrogatus quam pl. ibi valde commendant Bald. Paulus de Cast. lal. Dd dicentes eam procedere, nedum in legibus statutis, sed etiam in conuentionibus, pactis, rescriptis,& v Itimis voluntatibus, de quo qno ad casum
praesentem in materia ultima rutra voluntatum, est optimus text. secundum intellecti in Bart. Bald .ed aliorum in l. fina.
de post liv. haered. institui. in l.Titius. g. Lucius, & ibi Paul. de Castr. Alex. de Iino l- ff. de lib. do posthii. Praeterea authoritatibus hoc corroboro, nam in primis ita in terminis nostri α
343쪽
consuluit consummatissimus Doctor Ol. pardus de Laude, in cons. suo φ i. per iura dupra allegata. Secundo hoc idem per eadem iura tacito aut hore vult Ioan . Andr. maximae aut horitatis, in addit. ad Spec. intit. de oblig. de solui. in s. nunca liqua,circa fin. Tertio istud etiam in terminis iam stris vult Panormit. in d. c. olim, in primo notabili, decensib. re idem Panormi. in c.
quanto, in penulti . colum . de iureiuran .dcidem ibi vult Ioan.deImos. circa finem, remittens ad Ioan. Andr. in passu supra ali gato. Quarto istud etiam apertii sinu firmat dominus Iason inll. cum quid . in viti. colum. F. si cert. pet. poli A lbertc. de Rosa- te,d: Ludovicum de Roma. ibi, S: alios per eum relatos, allegans pro hac decisione ultra alios theoricam istos. ordinariae in l .penuit. super verbo, cedit, s f. lesui d. instruct . quae habet quod licet in legatis uniuersalibus attendatur tempus mortis testatoris, ut ibi, in legatis tamen parti uiatibus,quale eli illud de quo est quaestio,atteditur tempus conditi testamenti.
Et quia haec est comunis Vinio, aqua φ in i iudicando non eli recedendum . iuxta notata per Ioan . A ndr.Panorm. & alios in
vart. 5 legi istae in l. fin. C. de poeta. iudi qui' male iudi c. superuacuum putaui amplius circa istud initare. Na licet circa hanc materiam mutationis seu variationis monetae, plura de diuersa scribantur per Doct. tam legi stas, quam canoni ii as, in diuersis passibus per dominum Alexa. de Imol. in
& omnibus notis, tamen in casu praesenti, puta tella menti, seu ultimae voluntatis, haα eli vera communis opinio ut dixi Et ergo meo iud:cio superuacuis laborat impendiis, qui ut ita loquar sol in facibus certaret adiuuare,c. si omnia,O.qui-stio. i. cum similib. ' Licet enim Ludovicus de Roma. 1 novi tum inuentor, in hoc casu voluerit debere attendi tempus solutionis, in singulari suo si V. incipiente, quod tempus inspiciatur,&ί.& in consi. suo i . motus per LEVE RHARDI. 7 orcum certum, is deaur.& argen. leg. tamen
a dicta communi opinione non eli reced si dum in iudicando, ut dixi. rum quia ipse Ludovicus singularis e si & propriae innitens i rudentis contra doetrinam Salonao nis,de qua I'rouerb.3.cap. Sc in d. c. ne si initaris: unde ei accidit quod scribitur Ecclesai f. .cap. S: ca. de Ilatu monach. Vae soli qui cum ceciderit, non habet subleuan
Tum secundis, quia ipse eidem contrarium ponit in lectura in prae allega. l. cum quid, ut dixi, in dubio magis t ei creden- di st, in lectura, ubi milia assectione motus, veritatem praesumitur dixisse, quam in colitiis ad requisitionem partis saepe a sectuose datis.Tum tertio, quia non respodet ad iura supra allegata , sed duntas aevolatili verbo, dicit ea non facere,quo nuhil faciliu . Tum quarto.quia d. l. cum certum, per quam mouetur,mhil facit, cum loquatur in casu omnino diuerso a casu prcsenti puta quando massa vel corpus argenti legatur, quo casu massa est in obligatione, sed aestimatio in solutione, ut est text. in Li. F.
de aur.&arylega. nos autem sumus in ca- .su quando I via utra & idem eii in obligatione, re in solutione, puta quando quanti ias, ut quantita legatur quo casu non potest nisi virum tempus in coli sideratione haberi, quod veri finia liter eli tempus,c diti teliamcnti, seu Dei aedis ostioni , ex qua agitur. I. fundum Cornelianum. in fin. ubi text. singit. i de noua. R volunt Docti in l. ergo cum is diem, si . de veti, oblig. in
casu autem d. l. cum certum,contrario ve
risim liter in consideratione fuit tempus solutionis,cu tunc primum constare posset, an mali a seu corpus,an vel haestimationein solueri velit haeres. la ita est, 1 quod i ex separatis no sit bona it latio, l. neq; natales, C.dc proba.&l. non hoc C. unde cogna. cum simit. Ex quibus concludo, tempus conuici teli antenti in cam praesenti dei, re attendi,& sic solutionem sei i debere in valore librarum tum cursum habentium.
344쪽
rari debeat,vel tempore contractus. vel potius solutionis,ct . ρ ct per totum consi
a Valor moeta de facili a Principe mutari potest. 3 Valor moneta diminutus a lauis ex diminutione ipsus moneta. o Contrahentes quoad valorem pecunia, vel aliarum rerum, dicuntur considerare tempus praesens, nonfuturum. x Atamentum futurum non cedit lacro emptori,sid venditori, quia illud tantum venditum inteligitur, quod extabat tempore
ε Contrahentes contrahendo non dicuntur cogitasse, mutationem moneta Iut
Solutio canonis emphytraieci, cuius mo toti facienda,vel tempore centractus, vel tempore solutions. Quid dictumsit, promitto Florenes Sa baudia. L Valor pecunia mutuata consideratur secudum tempus mutui nonrestitutionis,m. b. Os . Idem in centrum emptionis se venditi nis in .s. Idem in contractu retrouenditionis, O nu
Idem in restitutione dotis, ut consideretur lor temporis contracti matrvnoni, , O
2, ni Maura legatari consideretur valor temporis testamenti, O numen
Maneta, seu eis valor, quo modo di carur mutara intrinsece , ct extrins ιλ. ιο Solutio moneta fecundum eius valore vel tempore contraetiti, vel lutionis considerattir, ex tenore obligationis, qui diligo
ter perspici debet. Π Pecunia siluenda pro quantitate floreno
ram contenta in obligatione , dicii Ui-mata.
ra Pecunia astimata non consideratur νtipe cuma, sed uti sun a contenta in obligatis. ne, adeὸ vis augeatur,vel minuatur pecu..cuma. trajitmma semper debetur. 13 Libra nonastivianturpeoorenos,vel amatos secus ecomra. r. Aestimatio venditionem quandam δε--cit. 1s Florent, cuiussint valorisu Argumentum a contra mutata lora actum censius valet. Ivimomaior est ratio in mutuo, quam in icens quoadsolutionem pecuniae.1 Valor moneta confideratur iuxta templa flationis, non cotractus, quando adest consuetudo quod debitor post rea Dc: cm. monera pro alia soluere. Μι D.bii:rpotes unam sieciem moneta pro alia luerem regione Pedemontium, is hoc de consuetudine illius D. i. v da confiuetudo etiamgeneralis est om A,
Solutio certa quantitatis si sit facienda.
345쪽
ere con derari debeat, vel contractus, vel liuio nul 'praecedentes solutiones, vel squιntes habendo sunt in coemerati
ne, quia valor altas cor siderarus, nunc Viso . con iter.ινι debet.
aι Obseruantia Absequens declarat rem d biam, qua ob eruantia prascriptione em nivi perfecta non indiget. O num
o Dab: tandam non est, de quapecunia sitfaciendas latio, cum aurai sit. rct diminura moneta in contractu census. ct qua de causa. Redditus sunt fluendi de moneta curremii tempore solationis,non tempore cMur
a. Et qua de causa. a I Mutatio moneta tunc habenda est in cotis erutume, cum tractatur de detrime io, o praeiudicio creditoris. ct numer.
as Cananti valent trono sonMutatis monetae quomodo probetur, quia intrinsecus non'facta. V. Censor, stante mutatione moneta, quomodo Ioluere debeat.
o Argumentum a vera mente partium ra-tit. v Mens contrahentium proslatione pecuniae maxime considerari duet ob variatia
v In obsuris siquimur, quod minimum
3t Aequitaspra eculis, Ecclesiasticis per nis. esse debet. 3R Intellectus ad c. olim causam, decensus.
33 Minor prascriptio q'adragenaria non sufμit contra Erilesiasticampersonam. 34 Valar monetae potius quam et oureas Octari debet. M Text. in L . olim causam, an loquatur de radere Moneta im seco. νιι cxtri sis: MENOCHir. 7. 336 Mut.1tio monete quo moro probetuir, quod si intrinsecksfacta. 3 Mutatio moneta ess in detrimentum, O M.tximum fandalum populi, ct ponitur
exemplum Regis Aragonia, qui mutauit 'pectimam. ex rescripto Innocen. III. τ' uxit ad pr sinum valorem. 38 Mutatio moneta non concidi ratur, qua δε ex ea nullumpraiudicium oritur.3y Intrinseca mutatio non habetur m confido
ratione, dummodo forma, ct vator idem sua o Monsta non deducitur in contractam, vel aliam dis' tionem inquatum maneta sed
sub ratione valoris. / Cursus, ct Uus meneta potius quam ma---teria, ct Abstantia consideratur. a Auri appellatione, res argenti veniunt, ct vasa aurea, O arg ntea , non tuo-men aureinum, seu argentei continen
I Valor moneta an augeatur vel minuatur secundum aragmentum. Odi inationem ipsius moneta.
. Moneta mutub data essecta risior in volare intrinseco redderetur, non diceretur restitutum mutuu in eadem bovitate,qua hiulco substantia. I Valor extrinsecus monetasante moram ι gratuT, vel minuatur, an dicatur ad commodum, o detrimentum cred: toris. HI debitora. 3 Como umdebusequi incommodum. Telatinum quilius refert ad tempus comtractus rationesiubstantia actis..ι Solutio in contractu retro uenditionu, quo temporespectetur, vel contractvi, resso lutions, quando rariatio est raeoru mo
Dos rast restituenda cum pecunia eiusdem valoris, cuius erat tempore,quo fuit constituta, vel tempere restitutionis. D Ligatum pecunia an soluendum sit iuxtimorem p ecuma tempore acti legati, vax ας 3 u -
346쪽
tempore sola: u. ct num y l. σι Voluntas teIlatoris interpretatur sica dum tempus praesens non futurum.
rii cons. D. Antonius Cerrudus ciuis Montis regalis Pede montium obrin et permulta praedia a Reuerendiss. D. Episcopo Montisregalis, si ita in si nibus oppidi Ucntalli sub annuo censu iam anno Is 22. a suis anteces ribus in haec verba constituto. Et hoc pro fictu,
redditu, pensione,& censu annuali perpetuis temporibus Flore norit nouem centum,&quindecim monetta Sabaudiae currentis in partibus Pedem otium soluedis quolibet anno in festo S Maiatini, in tantis scutis auri valentibus dictam sucrinam nouem centum Flor norum,& quindecim. Eo anno Isr8. aureus valebat Flore- nos quinque cum dimidio: Iit ideo censuarius soluendo aureos, soluebat cen tum sexaginta & octo aureos plus minus. Hodie aureus valet Florenosn
ueni, ita quod si censuarius soluit aurcos centum tantum numerare habet,
pus conten d it esse sibi numerandos nouem celatum, & quindecim Florenos, iuxta valorem antiquae monetae, ita ut valeat hodie consequi centum & sexa-sinta octo aureos, ut olim. ipse vero Magnificus D. Cerrudus asserit tenuritantum numerare nouem centum , &quindecim fio renos monetae nunc cumrentis, etiam si non possit Reuerendis simus D. Episcopus consequi centum& sexaginta octo aureos, , t olim. Quaeritur, quid iuris. CON sl LIVM XLIX. Initium a Domino.
ERDirpi CILIS est, quael nunc proponitur consultatio, an 1 cilicet haec census solutio fieri debeat secundum
valorem monetae curretis eo anno is 28. ita ut habeatur ratio Coronat
rum, nempe, ut tot hodio possit Reueren dissimus Episcopus consequi quot olim. Et visum eli aliquibus indubitati iuris esse, quod solutio facienda iit de moneta
currenti tempore illo celebrati contra- eius, hoc est anno i sis. vel secundum illius aesti inationem de bonitatem intrins cana, ita Reuerc disi . D. Episcopus tot comsequatu r coronatoa hodi e, quot consecutus fui ii et eo anno i a3. Quorum quidem opinio multis rationibus ci argumentis non contem uendis probari videtur. Prim b, hac ratione de argumentati
ne satis solidas intrinsecae deteriorationis monetae t habenda est ratio, ut scilicet illa solui non possit loco preciosioris,
quε tempore celebrati contracti is cud batur, ut scribunt innes in c. quanto. de iureiuran. S in c.olim causa in . decensit,
de haec est recepta Doctorum tam iuris Pontilicij quam Caesarei, sicuti attestantur socin. Seni. cons. xys. lib.t.& biodern. Parisie n. tracta. de usuris, nutu. 7 9. Et creditur probari ex d. c.oli in . A c. curi in Canonicis.de censibus, ac etiam in d.c. qua to. de iureiur. Ea etiam ratione utuntur,
qu bd creditor graue damnum sentiret, si monetam viliorem & intrinsecus deteriora tam recipere cogeretur: quia euenire facile posset, ut illa I edicto pi incipis tol- Iatur, iuxta i creditor. E. de solutio. Atqui in casu noli ro moneta hec noua quῖ nu iaccuditur, eli illa antiqua a censu ari O, pr
misi a vilior & deterior. Quod vel ex eo constat, quod hodie valor aurei est maxime audius: re auctus praesumitur ob id, qu bd imminuta Se vilior facia i est parua
M minuta moneta, ex quo cuditur nunc
deterioris ligae quam olim: quemadmodum
347쪽
ssum Ieribunt Brian. in tracta. de augmento, parte prima. declaratione sexta, ver sic. sed tunciolet, di versicu. sed maius dubi-
2. ergo dicendum sequitur, esse solue dum de moneta antiqua, illius icilicet qualitatis & bonitatis,que erat tempore celebr ii contractus. Et si illa non reperitur praestari eius aest imatio ita debet, ut tot aurei hodie comparari possint, quot 'lim. Secundo confirmatur relata argumen 6 tatio ea ratione, quod contrahentes t non considerarunt tempus futurum, sed praesens tant ini: de secundum illud contraxisse videntur, iuxta l. Rutilia Polla. f. de
Contrahen. emptio. cuius argumento respondit Decius confit. . nume. l. augmen
F tum 1 futurum non cedere incro emptori,c ma intelligatur solum vendi Da, quod cxtabat tempore contractus. Qua de rescribit Se Ripa in c. cum M. Ferrarier sis, nume. 7. se constitui. Ita ergo hoc in casu nostro conuentii in videtur, ut soluatur de moneta currenti tempore contractus, atque ita secundum illam bonitatem, qua pecunia eo tempore cudebatur. Tertio accedit,quod valor aurei ob id prael uinitur auctus,quhd imminuta est bonitas paruae minutae monetae: cum fiat& cudatur nunc deterioris ligat quam lim, ut diximus supra. Atqui contrahet 6 test non videntur eo contractus tempore cogitasse hanc futuram monetae mutatim nem &determinationem, iuxta l. clim .hic status. s. si sponsiis. F. de donatio. inter virum S uxorem,& post Salicetum in l. vltim. C. si certum peta. respondit Rubeus
consit. t .colum. r. versicu. Vertim tamen.
Immo non videtur verisimile, qubd contrahentes hi se subi jcere voluerint tanto periculo mutationis monetae, ut in specie
respondit Calcaneus cons.ls.num .is. Ve
sic. idem facit,quia. Ergo dicendum vid uir, huiuscensus solutionem esse facie
dam secundum valorem monetae currentis tempore contra tus, non autem seς uadum solutionis tempora, quibus deteri rata & imminuta est moneta ipsa. Quarto, adducitur in his fere terminis Doet. Brunt in d. tracta. de augmento, parte prima inci p. His sic praemissis. declaratione prima, num . q. vcrsic. item praedicta. cum ait, in solutionei canonis emphyleutici numerandum esse de pecunia currenti tempore celebrati contractus,etiam si in specie nulli nummi sint pro in in si, sed in genere tantum: ut puta si dictum fuit, promitto soluere decem Flore nos S baudiae. Brianum secutus est Socin. lunt. consil. r. num. 6. lib. r. Et eo loci subiungit Brunus declaratione septima absolute in solutione canonis emphyleutici eL se praestandam mhnetam currentem tempore eon: iitution s emphyleusis. Quae posterior assertio S doctrina fuit& aliorum . in l. z.C. de iure emphyt. ibi Albernum. IO. Ial. num. 9i. copio te respondit Cal
Quinto Ce vltimδ accedit, maxime ad
confirmat: onem praecedentis argumenti, multorum auctoritas in omnibus pene aftib. sue inter vivos, siue in vitiinis dispositionibus, quod scilitet moueta solui d beat secundum cursum illius temporis, quo contractus alterve actus conficitur recelebratur.
Ita enim cum mutuo i datur pecunia, petiam censetur, ut restituatur in eadem bonitate, qualitate, Se quantitate secundum tempus facti ut uiui, sicuti scribunt multi in l. clim quid. F. si certum pet. ibi Curti.
Iun. nu mer. φ.& caeteri omnes. rc communem 'testatur Lyida. in Commetariis, Vsterum collatio. numismatum, cap. 7. g. . nico, conclus. φ.
Ita pariter et secundὶ, in contractu emptionis & venditionis respondit Crauet- Os. 7. Vbi .nu.6. adfert rationem, quae hue spectat. idem scribit Corasi . libr. . Miscet. cap. i .nu. . de praeter eos Guid. Pap q. yy. Si sat monet . sic tertio dicimus in cotr Ouretio uc ditiois. I iraq. in trac. de retrac-
348쪽
consangui. g. I. glossii 3. numer. 26.& CaPn Olus in l. r. numer. air. C. de Pactis interemptorem & venditorem. Et quarto idem asserunt permulti in restitutione dotis, ut scilicet in ea moneis specie restitui d
beat, quae tempore contracti matrimonij, dotisque numeratae currebat: ita scribunt multi relati a Boer. quaeli. 327. nume. 3. &ita in consit. Neapol. fuisse uectium testatur Amiet. decis. 9 .num. 2. Natta cons.
43. . lib. a. Et quinto idem dicimus de in vieta legata a testatore , ut illius speciei
praestanda sit, quae currebat tempore conditi testamenti, l. uxorem. f. testamento, delega. i.& l. si ita. de aur.& argen. legat. Bal. consi. pen. Coram vobis. lib. i. Oldra. consit. 3t. Thema tale est. Alber. in l. cum quid ,colum .vit. s. si cer.pet.& in d. l. r. nu. ao.de iure emphy. Martim. Laude n. in tracta.de moneta,col .pen. Cu rt.Sen. in tracti Eem eri R. Socin. Sen. cons. o. libr. l.&Brunus in tradi. de augmento, conclu. VI t. amplia.'. Haec aduersus Magni fi . atqueexcellentem D. Cerrudum Censuarium dubitationem mouebant.
Re tamen ipsa diligentius perpensa,& examinata contraria sententia mihi magis placet, nempe, solutionem census hoc nostro casu esse faciendam ex monetas nunc currenti, siue modo mutata i fuerit mutatione intrinseca, siue extrinseca. Est extrinseca ut hoc ad faciliorem declarationem eorum, quae dicturus sum, explicem) cum ipsius monetae valor augetur, vel minuitur. Intrinseca vero, cum valor non mutatur, sed materia vel preciosior. vel vilior efficitur, ita declarant omnes in i .cum quid. s. si certum peta. Bartol. in L Paulus, numer.6.ff. de solui. & commu-- nem ' esse testatur Dida c. in commenta-xijs,Veterum collat. numismatum, cap.7. colum. vltim.qui&eiusdem sententis recenset Brunum in d.tracta. de augmento, Parte i .conclus. vlti . colum. s. Et si de hac partit ione, denominatione dubitauerit Moder. Paris in trael. de usuris, num. 96.
Quod autem huius census solutio fieri debeat de moneta his teporibus currenti inulta suadent. Primb coli sidero obligationis tenor qui est diligenter considerandus, cduit is
controuersiae de monetae solutione,& census prsstatione ab illo maxime pendeant, atque distiniantur, sicuti scribit Loer. q.
3 7.nu. iv. versi.& ideo debet. Et ante eum
Bal. consi. iis. Punctus quaestionis. in fi . lib. s. Verba autem obligationis in facti specie relata, haec sunt.
Et hoc pro fictu, redditu, pensione.
& censu annali perpetuis temporibus florenorum nouem centum & quindecim Sabaudiae current in partibus Pede montium , soluendorum quolibet
anno in festo sancti Martini in talis seu tis auri solis,& de sole valetibus d ictam
summam nouem centum storenorum,
Quae igne verba forenorum nouem centum soluendorum in tantis scutis auri,&c. Significant, flore nos esse in obligatione positos: scutos verb, seu aureos in solutione. Nam aurei t illi dati censen- ritur, ut aestimati per illam summam nouein centum florenorum. Quemadmodum scribunt Bartol. in l. si quis stipulatus fuerit
decem in melle, numer.3. q. de solution ita Brunus in tracta. de augmento, in . praesupposito,nume.9. qui egregie declarat. Et pulchre respondit Ruinus consi. 6s. nu- me.8. libr. t. consit .i3 .nume.3.ci nume. F. libr. 4. Atqui cum promissa haec na neta sit aestimata, i siue illius valor auge tur, siue minuatur: attamen nil plus, quam summa nouem centum, de quindecim fi
renorum sub illa obligatione continetur. Ita egregie docuit Bariolus in I Paulus, num c. io .sside sol ut .dum ait, quod si mu tuo dedi tibi centum libras in florenis: illi forent dati censentur ut aestimati , dc ideo non possum a te petere, nisi centum libras, siue modo auctus sit tempore sol tionis valor florent, siue imminutus. Ba totum secutus est Castrensis ibi in fine. qui egregie nostram hanc controuersiam diffinire mihi videtur. Si debes inquit Castrensis mihi monetam minutam, puta centum libratici tempore moret decentu
349쪽
tum libris potuissem acquirere viginti
ducatos lego enim viginti, & non centum, ut vulgati, & corrupti codices habent)quia non valebat ducatus, nisi quinque libras. postea creuit, stimatio,& non possum habere viginti ducatos. Vtrum pol sini petere interesse λ Inquit Castrensis, non posse, ex sententia Barioli ibi. Ea ratione,qubd non creuit aestimatio libra- 3 rum, quae debentur, quia librae t non aestimantur per flore nos, vel ducatos, sed e- conuerso. Et ideo augmentum est circa aestimationem alterius, quam eius quod debetur. atque ita creditor nullum damnum sentit. Idem responderunt egregie,& pulchre socin . Senior consit. 6. colum. vltim. lib. t.& Curtius Iun. consi. 24. num. o. qui quidem Curti . in nostris his terminis solutionis census respondit. Sr ibi numer. . recenset Castrensis docti inam. Et clarius idem asserit Didac. d. tracta.Vet rum collati. numismatum, cap.7. g. Vnico, conclus. s. scribit haec verba, centum librae traduntur in forenis, eam signis cationem habere, qu bd illi forent traditi, nec pluris, nec minoris aestimantur, nec unquam aestimandi sunt quam centum libris. Et ideo tempore solutionis sufficit tradere centum libras, etiam si forent pluris aestimantur hoc solutionis tempore, quam illo celebrati contractus. Et eo lo- ei Dida cus asserit post Brunum intracta.
de augmento, parte I. limitat. 8. esse comis ' munem 'opinionem cum Bartolo. Quibus accedunt Bald .consi. My. PunctuSquq stionis, lib. . Aret in . consi. 84. colum . pen. versic. Venio igitur ad secundum. Curti. Sen. intracta. monetarum, quaest. et Socin. Sen. consi. 298. libr. 2. qui alios eiusdem opinionis recenset. Quamquam Doer. quaestio. 7. nume. io. disient ire videatur. Sed Modern. Paris. in tracta. de usuris, nume.' 3 1. scribit non esse a communi ' recedendum reiecta Boeri j opinione. Cuius quidem sententiae communis ratio illa est, 1 aestimatio i venditionem quandam facit,l. si aestimatis. S l. aestimatae. s. solui. In trini. Et ideo debitor solum tenetur eam istiua ationem soluere , non autem remastimatam: atque ita susticit praestare no uem centum flore nos, licet ex centum fio renis tot aurei haberi hodie non possiyt, quot olim. Nam & e conuerso, si aurei vinior esset diminutus, totum lucrum augmenti acquisitum fuisset domino. Cum aestimatio, quae emptionem facit, in eum& damnum,& lucrum suturum transtul . rit,d. l. si aestimatis. & l. aestimatae .s solui.
Secundb, ve I ex eo in hanc sententiam adducor, qui, d hoc in casu nostro in obligatione nulla adest certa species m netae. Sunt enim promissi nouem centum lorent. Quorum quidem floren rum nulla est certa species, & forma in hac regione Pede montium: cum nullus sit nummus . qui forenus dicatur. Nec compertum habeo, quod aliquo rem p re, praesertim eo tempore contractus, cunia fuerit aliqua moneta, quae florent nomen obtinuerit. Et ideo, quemadmodum eo tempore illi nouem centum forent promissi solui poterant ex quavis mone ta, ita & nunc. Ea est ratio, quod tantum ipse dominus hodie consequitur ab his censu arijs, quantum olim rex quo non P test dici moneta haec mutata, vel in valore intrinseco, nempe in ipso metallo, cum non sit florenus certus numinus: vel
in ipso valore extrinseco, scilicet in aestimatione, quia florenus t ita valec hodiὰ grossos duodecim, ut olim. Et hoc forte illud est quod dicere voluit soci n. seni.
consi.6. nume. . versicu. Si hoc faciliter. lib. i. Cum ergb nulla mutatio intrinseca, vel extrinseca considerari possi, frustra cotenditur, quod ratione damni solui debeat antiqua moneta,& si illa non reperiatur eius aestimatio & valor. Tertio, mouet me non parum argumentum ' a sortiori ductum a contra citu mutui ad contractum census. Est enim maior ratio in mutuo, ut restituatur eadem bonitas&qualitas, quae fuit data mutuo,
quam censu, in quo nulla suerit data moneta, ad quam habrri possit relatio, ut in specie sensit Curtius in consit. 24. nume.6.
350쪽
versic. accedit ad confirmationem. & infra repetam. in mutuo ergo extat com- η munis haec sententia, quod valor monetae attendatur secundum tempus mutui, non autem restitutionis, quemadmodum attigi supra ultimo argumento part i5 ad- uersae. Haec tamen ' communi sentcntia
non procedit, quando adest consuetudo in regione, quod debitor possit unam speciein monetae pro altera soluere. Namar tunc tempus t solutionis & non contraetus attenditur. ita scribit Barto. in l. cum ccrtum. li de auros argen .lega. Si extat
coniuet ido inquit Barto lus) quod si tibi debeo quatuor libras denariorum possim tibi suluere unum storenorum decim tra.
Pone, quod tibi promi si quinquaginta du
catos iam sunt duo anni, modo volo tibi dare secundum s stimationcm pr sentem, creditor vult secundum aestimationem, quam valebat fiorenus tempore promissonis. Certe inquit Bariolus potest debitor soluere secundum a st imationem, pam valet nunc. Est ergo Bartol. in hacententia, esse spectandam pecuniae aestimationem secundum tempus solutionis, Non autem contractus: quandb scilicet ex consuetudine cis data incultas soluendi unam speciem pro altera. Et Bartol. in .s. l.
cum certum. secuti sunt Baldum cons. 2 o. Super eo quod quaeritur, libr. r. &confit. at 3. Punctus quaestionis libr.s. Antonius Burgos in c. cum dilecti . nunae. 39. de em prio.& vendit. Calcane n sit. s. nil me.7.& ibidem numer. η. declarat Curti. Iun.
consi. io num. 6. versi. confirmantur praemissa. & ibidem in fine, ubi&eiusdem
pinionis recenset Roma. consi. i 13. colum. 3. Versi. Hoc autem maxime. Eani esse opinor huius sententiae rationem, quod consuetudo haec facit, ne plus sint in obligatione aurei, quam forent,vel librs. Atque videtur tacita illa conuentio iuxta legis dispositionem, te eisdem aureis vel florenis mutuo datis restituendi, ex hac consuetudine immutata. Et ideo eo tempore contra eius potuisset debitor restituere libras, vel 2ore nos pro aureis mutuo accertis, di e contra. Ita di hodie, nempς io Iulionis icmpore restituere potest unam speciem pro altera. Sed in hac region et iv
Pedemontiu in extat haec consuetudo, ut censu a iij , qui tenentur soluere centum aureos polsnt soluere tot fore nos, quibus conficiatur illa lamina centum aureorum in econtra: si tenentur solut re mille fore nos, possint praestare tot aureos, qui faciant illam summam mille flore norum in emadmodum quotidie Obseruari videmus. Inio haec test uniuersalis prope totius terrarum o a bis conluetudo in caeteris contractibus follio i ibus, nempe mutui,& similium. Ita generalem ei se co- suetudinem testatur Baldus in l. libera, nume. 6. Versicu. item quia consuerud O. . de semen.& interloc.omn. iudi c. post glo. l. si quis argcratum, in princi p. C. de dona.& in i .Paulus. U. de solui. Bari Ol. Alex and
Aretin. Socin.& I'urpur. in l. r. f. i. ff. si certum petatur. Butri Abbas in c. quanto in fine. de iureiur. Angel. lauas. In sum-Πὶ a. in verbo, pecunia, in fine. Martin. Laudens. in tracta. de monetia, nume. . qui asis erit, ita esse consuetudinem totius mundi. Curti. Seni. in tracta. Inon tarum, quaestio. 9. Ai dici. dccis; o. num . . Boer. quis l. ,27 .colum. y. vel sic. tam cia de consuetudine,& Didac. Couar.in illis commentar ijs, Vcterum collati . numismatum, cap. 7. g. Vnico, conclus. i. Nec de huius obse
uantiae & consuetudinis viribus est dubitandum, etsi dubitati erit Rubetis consi 17. colum. vltim.& Moder. Paris. in tracta. de usuris, numer. ros. Nim tot grauissimi Iurisconsulti eam probauerint. Quinimmo admisso quod viribus non sub illeret, negari adhuc non potest, quin i steriores contrahentes eam prae oculi s habentes, eam secuti sint: & secundum eam contraxerint. Quemadmodum ergo in casu nostro erat iii facultate censu arij iam ab initio tempore illo celebrati contractus. soluere unam monetae speciem pro altera: ita & hodie post et, s ad aliam quam ad illam storenorum ex constitutione censu S teneretur. Et per consequens hinc sequitur, qu bd nil refert, quod aurcussit.