장음표시 사용
131쪽
mensis scamnis sortissime agglaciari. quam fervidissimam in media aestate, sine alterius glaciei aut nivis adminiculo intra brevissimum tempus in glaciem obdurari faetorem carbonum chalybe injecto sopiri; turbidum quemvis liquorem alumine admoto vel imposito clarescere. Vistosissimam therebinthi resinam ovi vitello in aquam fluidissimam ditatui. Si in spiritum vel oleum vitrioli infundas spiritum vel oleum
Tartari deliquio confectum, illico tantus motus Messervescentia causi-hrtur, ut vitrum mixturam illam continens vix manibus tenere possis. Idem continget, si in vitream lagenam, modicum de aqua forti contunentem, limaturam de aurichalco injeceris. Si spiritum vini urinae commiscueris, ambo simul coagulabuntur Spiritus nitri vitrioli separatim stumpti sunt medicina, simul sumpti venenum. Omitto hic florum sublimationes crystallisationes salium, Malia hinumera chymicorum exnerimenta, in selutionibus, praecipitationibus, calcinationibus mssallorum transinutationibus, quae certe non
Multi stupent in avenaceo capreolo varia ludentis natura spectacula, utὶ etiam regulum in veru corylaceo se ipsum ad prunas torrentem. Et quia reguli mentio incidit, qui inter volucres dicitur esse minimus, recogito hie merito a nonnullis ambigi an major eluceat Dei potentia in maximis an vero in minimis. Quam admiranda est compages minimorum animalculorum, E G. pulicis, aut culicis quanta membrorum in iis diversitas' quin etiam ipse humanus Embrio formica majoris aut nuclei pinacei magnitudinem non excedens, per microscopium siquando deprehensus est omnes jam perfectissimas humani corporis partes habuisse. Omitto hὶc admiranda quam plurima in animalculis, herbis, alii' rebus qitam plurimis, quae nobis microscopium detexit. Quomodo araneae de domo ad domum, de arbore ad arborem, omni etiam silente vento, aqua subterfluente fila protendant Sicut etiam quomodo pisces quidam, thiae appellati, in freto Mamertino a piscatoribus praecorum quorundam verborum cantu alliciantur, non est hucusq; nol is plene compertum. Praetereo hic admirandas animalium plurimoria naturas, quarum aliquae deprehenduntur in ipsis exuvijs . ρ: post mortem latentes, si verum est quod se ibi Levinus Lemnius tractans de occultis naturae miraculis Sebellinasa Armes mas pelles quamvis ad insimum cistaeuo uni fuerint repositae, testibus aliis oneratae,
132쪽
tamen intra spatium tridui plus minus, in summum emergere, Manimalis a quo detractae sent naturam imitari, quod agile ac inquietum esse constat. Iam de hominibus hic quaedam admiratione digna exponam. S. Augustinus scribit dari quandam gentem, quae ore careat dore selo vivat. Narrat etiam se vidisse homines unum in fronte ocu J7'lum habentes, alios sine capite, qui ocaeos in pectore fixos habebant. Apud Indos nasti dicuntur homines monoculi, singulis cruribus, mi illa ominus in cursu velocissimi, qui ubi se a calore volunt clafendere, resispinati plantarum suarum magnitudine obumbrantur. In Scythica quamdam Insula dantur homines, quibus tam magnae sent aures, ut illis cor pora si possint obtegere. In aethiopia gens quaedain teste Isidoro, cum labio inferiore tanta magnitudinis, ut ultra mentum ulnam ab ore propendeat, ne putrestat, sale debeat condiri. . Huc etiam spectant mirae quibusium hominibus a natura insitas proprietates Cardanus quoties volebat animo se abripiebatur, ut nullum in eo statu dolorem sentiret. Idem refert s. Augustinus de quodam Presbytero, qui cum placebat ita se auferebat a sensibus, ut sinulis mortuo jaceret, nec solum vellicantes aut pungentes minime sentirct, sed etiam igne admoto non ureretur, quin imo etiam nullus in illo anhelitus deprehenderetur Narrat etiam de alio sistare solito cum vellet. Inventi sunt homines qui manus in plumbum liquefactum immiti bant, sine noxa extrahebant, idemq; sicut aquam tepidam in manuum volas impune accipiebant. Fuit Patavi, homo quidam,qui non tantum Vitra faxa lapides, ligna clutum, pannum, faenum, stipulas, sediti am quadam vices, praevia stipulatione carbones sacco vimine contem eos cum ipso sicco devoravit, ita ut pharmacopola qui fuerat stipulatus eum abegerit, metuens ne pyxides suas cum tota officina devoraret. Vo 'raeitatem tamen illam naturalem Disse testatur Realdus Columbus, qui corpus illius hominis post mortem dissecuit, Stupenda sinit quae nonnulla tradunt historiae de hominibus sub terraneis aura luce stibterranea fruentibus, de subterranea illorum republica, politia tam sicra quam prophana, de domibus urbibus, i Ecclesiis ipsorum, ut fusius refert ircherus. Admirationem quoq;
non parvam merentur brutorum animalium respublicae, inius speciei cum altera cruentae velut ex condicto concertationes praelia. Tale,
aliquando non Drocul ab urbe Leodiens contigisse inter corvos a se mi
133쪽
nes, ex orea ne nidi fationum 1 corvis eversi Meturbati testatur aeneas Sylvius qui etiam refert aliam pugnam semicarum minorum
cum majoribus in quadam arbore, ad quod certamen tanta minorum coispia undequaq; confluxit, ut circum circa universum agrum repIeret. In
Regno Genyh nesei qua belli sumpta occasione serpentes aquatici
cum terrestri hus horribili ertamine aliquando conflixerunt; ad quod Per novem dies, hi ex sylvis, illi ex mari congregabaritur, ita ut urbem quandam porruptari spatium circumdarent, nec ullus porta egredi au deret. Inventa sunt tandem finito praelio octo millia peremptorum, de aquatiles terrestribus palmam concesserunt. In vegetabilium regno quanta non occurrunt miraculi datur her ba quaedam ossifraga in partibus omegiae, qua si boves vescantur, ita inepti fiunt ad ambulandum, ut elumbes videantur,& nec unum passum facere possint ossa eorum adeo mollescunt, ut baculo possint circumvolvi Curantur autem ossibus animalis ejusdem herbae esu perempti. Datur e contra apud Indos quaedam plantula, qiue ossa corporis animati adeo firmato roborat, ut si ejus succo dentes imbuantur, silices in pol Ilam possint comminuere. Stagna Chinensia fructum quendam comestibilem producunt, que Incolae mi appellant. Si quis cum hoc fructu monetam cupream in Osmittat, potest ipsim non minori tacilitate quam fructum ipsum commi mere, Min pulpam comestibilem redigere,quod se non uno experimen
to comprobasse scribit Martinus in Sinico Athlante. In montibus quibusdam Italiae nasci dicitur quaedam herba vocata ab Indigenis Sce avati, quae ab equis calcata ungulas illorum ferreas disiumpit. In Iava majore datur quaedam herba, cujus medulla est ferrea ab imo usq; ad summum fastigium, frictum quoq; gignit ferro impenetra
Matthiobus seribit se vidissse in montibus Bohemiae abietem, cujus truncus in rigidissimum saxum erat conversus. Legimus etiam fartus lapideos ex utero humano editos futile. In Pannonia prope Danubium, maxime Schemni ij, vites aliqua do creverunt, quae claviculos & folia ex puro auro habuerunt. De hissam aliquid mihi dixisse videor, sicut etiam de aureo dente, qui molit iis cujusdam filio in inferiori maxilla sirustrae partis enatus est. Huc
134쪽
etiam retem potest mea seges, quae olim apud Cyprios ex aere seminato scribitur progerminasse. Arbor tristis sole oriente contabestit, occidente vigorem recipit. Arbor mimosa contrariam habet naturam solis amicam uti etiam Aca-eia quae a media nocte usq; ad meridiem folia explicat, te postmodum abscedente eadem contrahit. Huc etiam spectant violae, quae nonnisi nocturno tempore odorem fundunt. Et quia de violis mentionem fecimus quis causam ast ubtur, cur lapis quidam in altissimis Silesiae cum Bohemia confinibus violas redoleat quarum etiam odorem urina contrahit,per sumptionem Thoerebinthinae.
Datur quaedam arbor teste Pineda, cujus radix multifida virtistes habet plane oppositas; nam fibrae illius ad orientem spectantes sunt antis
dotum, quae vero spectant occidentem sunt venenum. Si herbulis cujusdam Indica succo membra humani corporis malo affecta illinantur, sudorem dant sanguineum, danitas consequitur. Arbor pudifera homine vel alio animali accedente ramos constri git, recedente pandit. Alia quaedam reperitur arbor, cujus folia cum deciderint, per terram gradiuntur. Rorella sive ros solis tanto copios-- rore sudat, quantb sol potentius exarserit. Non est hic silenda vis chaeresesi recentis, cujus fasciculum vidi aegro jam deiperato Sc graviter agoniranti, sub capitis pulvillo positum, mortem optatam quietam
In Regno rimano datur quaedam herbula, cujus ramusculum si manibus teneant infirmi, laeti fiunt atq; alacres, ex morbo suo convalescunt autem maesti fiant Manxii, de salute illorum desperatur. num cedrinum defuncta corpora incorrupta servat, vi ntia eorrumpit. Est pro vita defuncti, vitam Ipirantibus aufert. Non omittendum hic etiam est lignum fraxini tunc caesum quam do solleonem ingreditur, cujus quidem jam superius mentio facta est, hujus particula si vulnus aliquod radas demulceas, non putrescet, citinime sanabitur. Dicitur etiam valere ad tumores Mulcera, sanguianem quoq; ex naribus profluentem sistere; si e manu lateris e quo nares stillant detineatur, ' dum incalescat, secres etiam illo radatur, tota modum aqua frigida lavetur. Si ligni ejusdem frustula ambabus man bus eodem modo teneantur, junt nec unkam sanguinis guttam e cor
135쪽
pore searificato Ruere. Plures ejus virtutes tam contra morbos interenos quam externos, hominum jumentorum, hic praetereo. Dicitur
etiam strigibusad maleficis esse infestum. Non possum tamen hic silere singularem pulegi herba propriet rem, quae tempore hybem solstiti etiam in coronarijs floret, quod idem facit helleborus niger circa festa natalitia. Admirabilior est flos rosae Ierichuntinae, qui semper alioquin clausus, Nativitatis Dominicae nocte panditur. Hac eadem sacra nocte diuuntur boves, vaccae, Moves, se in sua strata non reclinare, quod supernaturali cauis videtur adseribe dum. Quid vero dicemus ad hoc quod nonnis in festo S. Joannis, perlatur carbo ad radices arthemisiae, quod radix cyani, quam non nulli contra sanguinis fluxum in manu detinent usq; dum calescat, ut ad Praenominatum essestiam sit valida & efficax, in festo Corporis Christi meridiani temporis punibi extrahi debeat. Item quod ova posita die sacro Iovis, clim fuerint exclusa, dent pullos, qui annuatim postea colores pennarum mutant i mira sunt haec profecto, quorum causam acuto lectori exquirendam relinquo. Omitto hὶc multas experientias, de albo cichorio, de visco coryli de semine filicis .alba aquilegiae. Transeo ad colores inter quos non parva reperiuntur natura miracula. XII. Primum ex his quod hic mihi occurrit, est subita canities, ex cain repentini maeroris ac timoris, cujus rei modum & rationem nullus adhuc perfeci explicuit, quin unde ipsa canities proveniat, adhuc igno
Iulapium caeruleum ex violarum syrupo confectum, inclaram ex hibet inaragdinam, nounullis guttis de oleo Tartari assusis rubram vero, si aliquot guttas de spiritu vitrioli affundas. Ex umbo ortum habet cerussie candor, iuboris ij. sal armoniacus cum calce viva, in pelvi aenea tincturam producit Saphirini coloris aemulam. Decoctum ligni brasilii rubrum colorem in succineum commuttat, si infundatur in scyphum vitreum tantillum aceti continenteni Accipe dimidium se rarium aceti destillati in quod infunde unciam unam Lithargyrii de amgento, liquore prius sit rato scribe quas libuerit literarum figuras. arcum exiccata fuerint non apparebunt, donec infusis calcis vivae pariter Strato humectentur, sive immediate super scriptos characteres adhibuto, sue mediante charta per spongiam superducto. Et quid communiusquam ex nucibus Gallarum4 vitriolo, quae ambo separatim claros
136쪽
diaphanos praebent liquores, scriptorium parare atramentum Horum omnium rationem exactam redde, iris mihi magnus Apollo. Miratur S. Augustinus quomodo nigra macula Ufundamur ex de eisi . ale splendido nigra lin de eandiri imprimantur argento, carbones lib at. aeredent ignesie venantur in contrarium,ut de lignis pulcberrimis tetri, eapi . fragiles de duris imputribiles deputribilis anc Frequens jam experientia nobis vilescit, quod regri cancri cocti ra rubescant, quod etiam dicitur praestare spiritus vini cancris assustis. Idirabithis est deeinum ligni Nephritici, quod pro divere luminis incudentia, nunc hunc nunc alium diversissimum exhibet colorem. Rosa Sinica quotidie bis mutat colorem, nunc candida nunc rubia
Qui mamus tempestatibus frequenter sunt aetiti, testantur, minrepertempestatem commotum apparere sicut metallum ignitum fusum, militer manus eodem tinctas, ignitas videri, quod non parvum est naturae miraculum. Nihil hic dicti de rebus noctilucis, item de pilis felium,is hominum qiiorundam capillis, ad manuum contrectati nem, vel carminationem pectinis, non sine strepitu scintillantibus. Nec pauciora quoad sapore, odores nobis admiranda occurrunt. Sufficit hic eferre, qubd ex rebus dulcissimis acerrimum acetum, ex faetidiminis excrementis, ope digestionis odoratissima Zihetia soleat praeparari, transtu quodam mirabili4 subito, ab uno extremo ad ali
Asensibilibus ad sensius veniamus, inter quos eminet visus. Furrunt homines qui vilipenitus orbati, solo tactu colares discernere nou runt, figuras vultuum humanorum selo pariter manuum tactu deprehensas, ex fimi luto ad amussim es mare, de hominis secum loquemtis statura & habitu judicare, luminis quoque praesentiata absentiam dignoscere. Exempla vide apud Scholium. Admirandum est plane, quod Pragae narratur accidisse. Discudit quidam oculum anseri vivo, ita ut humor aqueus effveret crystatilinum similiter cum vitreo expressit, postea mndicum decerta aqua in stillavit, cum statim oculus denuo impleri carpit, Mintra horae quadra tem perfecte sanatus ac de novo iinstructus fuit, ut anser per illum sicut
Nelsonus auditu solo percipi videtur; nam etiam surdi cytharas
137쪽
capulum, vel longam hastam quae cytharam tangat, dentibus prehendentes, illum percipiunt. In moribundis quoq; obtervatum est, illos aurium sensu iam extincto, verba omnia nihilominus percipere, si loquens ipserum vertici os suum admoveat. Experientia quoq; deprehensum est, vehementior sono visum offendi, imo etiam quandoq; peni'tus aboleri, quod qua ratione fiat, difficulter explicatur. XIV. Nihil in dicam de annulo, cui adamas vel smaragdus si inscrtus, si pendulus super vitrum aquae manu immota teneatur, horas ictibus deis monstrante. Nihil de globo sulphureo, circa quem Otto ueriche ad-
Dari medium aliquod naturale, quo quis se reddat ferro impervium plures tenent, quo etiam capreaeflvestres seu alpinae uti dicuntur. Compertum erum est frequentius globos e bombardis aenisios, costas, aliaque ossa illis stegisse, cutem tamen nequaquam penetrasse.
Quod de Gygis annulo spargitur, nescio an fabulosiunit, climmulti teneant, historijs quibusdam comprobent, corporis invisibilla
ratem naturae potentiam non excedere.
Quad dicemus ad hoc quod in civitate quadam duae dentur plateae, in quarum una stupidi, in altera vero ingenios nascantur tinue de anima spectat illud Tertuliani Thebis hebetes ct brutos nasi relata eli Athe-
narore Metua comisi noras timidos iliadsint. Salustius nos Mauros feroces Dalmatas pulsat, mendaces cinenses etiam solae inurit. Quae causa quod in Insula Palmola, circa oram Thusciae ferrum idem nascatur, nulla tamen ratione bulem possit excoqui, in macias redigia sed cum fragum est, ad continentem vehi debeat, ubi nullo negotio excoquitur, is massas redigitur. Quod etiam aliqui stribunt de Insula Sardinia. Qua ratione fit quod apud Sinenses in uno tantum
pago vasi opima porcellana conficiantur ex materia aliunde advecta, cum melior sit quam quae ibidem nascitur onmilominus nullo alio in i co tam elegantia confici possinta Et ne procul eamus, quid est cause quod cerevisia Microtragae cocta, illi quae inveteri aut nova urbe con ficitur palmam concedat, neq; illius perrectionem attingat, quamVis aqua ex eodem fluvio eadem polenta, idem lupulus, idemq; coctores adhibeantur imitto hic sexcentas alias, imo fere infimias locorum,
138쪽
aliarumque rerum in hoc univeri proprietates, quibus ominesse plena qui nescit.
Ostendi solem postulat si sibi.
MMisi disem rede Diemin in verbis inquit Ecclesiasticus. mi Erefit s. rabilis Deus in omnibus operibus suis. Multa abscondita sunt in natu Ibidem.
r. Luiu, maiora his quae hucusq; retulimus, ta utar επι-υώ-m operum
siderare,noc est opera Dei,qua sive quae licα nobis insiderare dc quae nobis hucusq; ostensa sunt, nonnisi scintilla modὰ aestimari debent rospectu Dei operum notas adhuc occultorum, tanquam stilla situlae respectu oceani, ut nobis usurpare liceat illud Iob Dee bae exparre dicta Iob 1ε. sunt viarum e . Et eum taparvamfidam sermonu dis 6 ip rum qui poterit tonitruum magnisudisu is intueri. ejusq; admiranda opera omnia quae fecit, penetrare tNonnulla hic adhuc artis naturae miracula ubijciam, quae in XU. theatro sympathetico, ab alijs quibusdam authoribus commemora
tur conliderent increduli currum Stevini veliferum, quo septendecim milliaria duarum horarum spatio confecit. meum Alberti magni capuae humana voce loquens columbam ligneam Architae Pythagorici volav-tem aquilam pariter ligneam Regiomontani, Maximiliano Caesari obviam procedentem, eumq; Ieni sulpensoq; volatu in iam proseque tem; erream ejusdem muscam, quae cum ex ejus manibus evolariat, dc in orbem per cubiculum oberrasset, ad manus ejus revolavit. Severini Boetii metalla mugientia, meos angues sibilantes, aves simulatas dubcissime canentes, homines aeneos in aere buccinantes; phaeram vitream Archimedis, omnes coelestium orbium conversiones suis motibus clarissime perfectissimeq; repraesentantem. Iptueram quo argenteam a Ferdinando I. Imperatore Constantinopolim Solimanno mixtam, in qua non tantum horarum spatia, ed errantium quoq; siderum motus, men struique solis cum luna congressus, ex silma pulcherrima ratione monstrabantur. Pulicem aures uuaetiim catenula, saltus tamen comsuetos edentem. Iliadem totam Homeri membranae inscriptamin nuci
inclusam Navim Mirmecidae, lignea prora puppi, aliisq; onuctus
navium partibus; instrumentis inurinam, adeo tamen pusillam, ut tota pinnis apiculae tegeretur Currum ejusdem numeris omnibus absolutum, quatuor unctum equis, quem una cum quadrigis, muscae mi in noris Diuitiae by Orale
139쪽
noris ala undiq; operiebat Eburneas pateras mille sexcentas in uno piperis grano in modum caliculi arte tornearia elaborati asservata. In alio iti lem grano piperis viginti lionea tormenta rotis instructa, cum omni apparatu bellico usiq; necessario, cum triginta insuper ligneis calica-bus inclusa. XVI. iue etiam spectant curiosa quaedam artificia, qualia sunt nuclinum amygdalinum in partes minimas comminuere putamine illaeso b culum duobus vitris aut straminibus insistentem, ipsis illa sis uno ictu confringere. clavum per uiuscunq; mensae crassuem, unico levis reginta seu candulae ictu transverberares; phialam aqua plenam stramine pliacato elevare modiolum ansatum aqua plenum, mediante baculo h rimnii parallelo, cum unum extremum mensae vel camno libere insistat, velut miraculose sustentatum exhibere, eoq in aere pendulosi mare baculum, qui sine modiolo cecidi et & similia quam plurima, quae non tantum vulgiri, sed etiam docti mirantur, nec tamen diabolica esse pronuntiant. Si haec Malia innumera mirabilia naturalem artis naturae pote tiam non credunt excedere, etiam alijs naturae operibus minus quandommirandis fidem non derogent, etiamsi rationem illorum reddere non possint, senu enim talia, quae nos DEUS mirari, non scire voluit. Si lida est praesiumptio naturae potentiam ingenio humano velle circumlcru
XVII. Adferamala etiam aliqua ex s. Augustino, quibus fidei nostrae
mysteria, quae Intellectu Ethnicorum videntur omnino incredibilia, maxime vetb rei rectionem mortuorum, arternam reproborum costponam in igne infernali durationem persuadet eo tur, desumpto argumento a pluribus naturae miraculis, quibus Dei potentia in hoc universo elucet, quorum tamen causas assequi non possumus.
ω mmines inquit in eos, quibus eum divina , vel praterita, ἀ ar futura miraeutipradieamin, qua ilia experienda non valemus ostende- s. re rationem ymba eam agitant rerum quam quoniam ποπροέμ-mis reddere, excedunt enim vires mentis humana, exis aut falsa esse qua dirimis. I si de tot mirabilibin rebus qua vel videre possumis vel idemini deberent reddere rationem. Quodsiferi ab homine non posse viderint, fatendum est eu, nos iis altauia non fuisse vel futurum non esse quia ratio inde non potes reddi, quandoquidem sunt sa
140쪽
δε quibissimiliter ποκροtes nuea commemoror Agrigentinum senliasilem perhibent, cumsueris admotis igni, velut in aqua Messere, euin ero ad ua, elut in igne erepitare. ud Garamantas quendam fontem a rigidum diebus u non bibatur, Iam fervidum noctibia ut non ungatur. In viro aliumfontem. in quosaces exsinguuntur accens , aerenduntur extincta. oso Areadia lapidem propterea site υο- eari, quod πω semeliam nonρ4s extinui. Genum euiusdamicis non ut ligna aetera in aquis natare ,sed mergi ct auod est mirabiliis, eum in imo aliquamdiufuerit, inde ad aetuasuperficiem rursus emergere quando madefactum debuit humoris,ondere pragra vari. Roma in terra Sodomormn gigni ruidem ad maturitatis jaei--pervenire, sed morsu presior tentata, infumum Gavillam rario fatistente vanestere. 'ritem lapidem reficum tenentu maπum si vehementius prematur adurere, propter quod ab igne nomen acrepit. In adinis Persidegeni etiam lapidem Selenum, His interiorem eando vrem cum luna restere ais demere. In Cappadoeia etiam vento quaι eoncipere. Titin Adia insulam eo praeferri Meris terris, quod omnis arbor qua in eagigvitur. -πquam nudetur tegmineoliorum Adduxerat etiam superitis auimalia quae vivunt in medijs Dibus, ut salamandra. Item nonnullumpinis vermium nascens in alidarum aquarum staturi cssp. gine, quarumservorem nemo impunὸ contrectat. Allegavit quoq; cilia montes, qui tanta diuturnitate temporis auietustare ammis astu ο F, anto integri perseverant nee minuuntur. Propriam quoq; murat experientiam descarne pavonis, quae non putrescit Addit postea auis palea dedit Aram frigidam vim ut obrutas niues semet, vel amis dam , ut ρο- iminatura maturet' De ipse igne mira quis explieis; quρ ρ ρ ρ Quas adusta nigrestunt, eum ipse sit eidis πρεne Omnia qua ambuct iambi, Arepulcherrimo de urar, auex pruna uigida earbonem teterrimum reddit cujus tanta infirmitas u ictu levissim franga-- tur, pressu facisiim eonteratur; ct tautafirmitaι, ut nullo humore corrumpatur, ut stare vineatur ' E contrario inquit Lipides igne eandentepereini ut ean Mi quavivia ille rubeat. Sequentia etiam de calce adducit, qua eum sit frigida, inde femessit, unde ferventia