장음표시 사용
281쪽
EVANGELII PRAECONES AD FNFIDELES MISSI ET STIPENDIIS AUCTI LIBRI PII EDITI AC DISSEMINATIsMQUE CHRISTI COGNITIO LONGE LATEQUE PER ORBEM SPARSA INDEFESSIS REI CHRISTIANAE PROMOTORIBVs VERIS TEMPORUM NOSTRORUM ΛΡΟSΤΟLIS HANC DE VARIIS CHRISΤIANISMI FATII ORATIONEMI NSUMMAE VENERATIONIS OBSERVANTIAE PERPETUAE GRATI S SIM I Q U E AC DEVOTISSIMI ANIMI SIGNUM
282쪽
FATIS. Viri Amplissimi, Patria Patres, Comites Illustrissmi, Barones Generosi fimi, Clarissimi Collega , de Ecclesia Academia , quibus praestis, optime meriti, opites, Cives, quotquot adsis, prastantissimi, humanis mi ,
283쪽
V me , Academiae CSchola nostra alumni dilectissimi.
D E variis Christianae Doctrime fatis, qualis a' Γ Christo primum Apostolisque tradita sit ,
si h qualis sequentibus aevis propagata, quibus sciri g,'nditia ac monibus aucta, quibus fraudibus a L
- - terata, quibus auspiciis, beatae nostrae Reis formationis tempore , ab integro velut instaurata, quonam denique in statu hodierno die versetur, & ad ejus illustrationem quid maximo exoptandum sit, breviter dicere in animo est. Cujus quidem consilii rationes, si hic in limine exponere, & apud vos inserere gestiam , equidem actum agere, vobisque injurius esse videar. Nec enim hic res vulgaris agitur, aut ad nos parum attinens , non humanum institutum, non de trivio disciplina, non terrestris cujusdam Reipublicae vices ac fortuna, sed ip- et Dei oracula, ab unigenito Filio prodita, sed sapientia coelestis , ad nos beandos comparata, sed eximiae illius poliatiae, quae Regnum Caelorum audit, incunabula, progressus, bel. ia, pericula, hic describentur. Fateor equidem, Au DIT REs, fateor divinis humana, genuinis adulterina, heu nimium hic accessisse: Unde, qui rei Christianae sita oratione
persequi velit, humanorum simul errorum, figmentorum, lain suum , odiorum, dissidiorum, texere historiam necesse habeat. Verum & haec juvat dignoscere, ut pretiosum a vili, ut ver tas a mendacio, vel hoc ipso quod antiquior, de primaevae institutionis retinentior, secernatur. EnimVero, AUDITOR Es, dum in hodiernum Ecclesiae statum oculos conjicimus , dum in eorum omnium, qui Christi nomine censeri volunt, placuta, ritus, disciplinam, totam denique vitae rationem, attei hius inquirimus, dum Ethnieisinum multis in partibus sub Chri clana larva redivivum, dum miseras Scholae argutias Christi nae veritatis nomen mentientes, dum luxatam & sine nervisubiis
284쪽
Dg V Αχris CHRisTIANAE DOCTRINAE FATI . 27sυbique serme Christi disciplinam , dum humanam contra tyrannidem pro Christi jugo falso venditatam, dum interneciana illorum odia , qui se Pacis filios nuncupant, dum Christi Ecclesiam, qua patet Orbis, scissam In partes atque Iaceratam, dum denique Christianorum mores, quos sanctissimos esse decuerat, ita remissos, non dicam, sed perditos, ut Ethnicis partim sint absimiles, dum haec, inquam, serid perpendimus, profectd, ut quod res est dicam, turbatur animus, vacillat λdes , de Evangelii divInitate non levia suboriuntur, mentemque trahunt, dubia ; Donec ad originem ipsam adscendentibus,
&, juxta Vatis monitum, vias antiquas explorantibus, Servais Ierem.
toris illud succurrat, In principio sic non fuisse; Exindeque de ' i'.
saeculo in saeculum descendentes, quid qu6que tempore mu- MA. 3.tatum fuerit, quid additum, quid detractum, quid, vel li mana imbecillitate, vel nefario ausu, Interpolatum, observemus. CHRIs TE, cujus caussa his agitur, dicentis animum limguamque dirige; nobisque omnibus ita ad pira, ut Eυangelii tui puritarem, ab humanis secretam vindicar que corruptelis, tantὸ impensius colamus, tanto sudiosus custodiamus, ranto dilia
gentius factis impleamus , quanta distinctius perspecta fuerit.
vos vero , quotquot hic adinis, AUDITOR Es PRAEsTANT i s s I M i , de amplissimo argumento brevissmE differentem , nec nisi summa fastigia legent , patientia, quaeso, vestra,& adtentione, sublevate.
MUndum , ipse statim initio, purum sceleris ac felicissi.
mum, postmodum in deterius per varios gradus coli psum, significaturi Poetae, Illum in varias aetates, sitis λ C, id. gnatas metallis, distribuerunt. Idem Vero , AUDITOR ES , L PT de re Christiana, non semel, nec immerito , proditum est. Fuere variae illius aetates, quae, quo longius a primaeva rececserunt origine, eo plus fiscis ac sordium contraxisse deprehen-- duntur. Aurea prima sata es, Christo Magistro, praeconibus Apostolis. Mox argentea si cessit, per tria prima Ecclesiae Satacula. Hinc aenea paulatim custa est, humani Ingenii audacia sine
285쪽
176 ORATIO IX. modo lasciviente , M saeculi pompa, superbia , aemulatione , dissidiis, In Ecclesiam irrumpentibus. Exinde, tanta supersti
tio, tanta tyrannis, tanta barbaries, tanta , non dicam, morum depravatio, sed in vitiis obduratio, Saeculo in primis X. 8e sequentibus, in Ecclesiam invaΩre, ut ferrea tempora sulcse, ipsi illi quorum minime intererat, fateri cogantur. Dum vero haec ita essent, en subito purgata apparuit crassioribus sordibus fides, serrumque saeculi, fulici Alchymia, si non in auri penitus, in argenri certe speciem, conversiim. Haec sit ma rerum : Vertim haec omnia distinctius enarranda sunt. I. ADREAM Igitur, sub Christo Ss Apostolis, rei Christianae aet tem fuisse, nullus, ut puto, inficias iverit: Non qubd auro, Chri non quod purpura, non quod opibus ac dignitatibus, divinus ille chorus splendesceret ; Nec enim his eminuit Christus; & i lati. Ecce reliquimus omnia, Apostolorum sumbolum suit. Verum
fi , intus, beato Saeculo, filiae Sionis suit gloria; intemerata
. nimirum Doctrinae sinceritas, puritas Cultus, Distiplinae sinctitas , vitae innocentia; res auro quovis pretiosiores, de quiabus felix hac aetas reliquis omnibus aetatibus longo intervallo prae liuit. Ante actis temporibus, densissima in caligine verusabatur humanum genus. Ethnici, relicto parente & constit tore omnium Deo, non Astra modo sensus expertia, non limmines modo defunctos, de plures quidem vitiis ac steteribus infames, sed animantia bruta, sed hortorum suorum plantas, sed Iignea & lapidea digitorum suorum figmenta, sed vilissimos affectus, ut venerem, pavorem , discordiam, impude tiam , sed corporum morbos, ut febrim, sed merum nonens, ut sertunam, sed ineptissima Numina, vel minimis r bus praeposita, ut Deam Peram rebus petendis, Deam Pare Vid. At- Iam & Parellanam rebus patefaciendis, Deam Pelioniam hostiate, hi bus pellendis, Deam Pondam viae pandendae, Deam Puram gust. putandis arboribus, Deum Nodurim rebus fatis ad nodos peris 1;ό. vi. ducendis, Deum Te ensem frugibus terendis, quin & Luben V. - iam σ Ommφ em , F culm & Saturitarem, parasitorumpis . - deas,
286쪽
DE VA iis CHRisTIANAE DOCTRINAE FATIS. 27 deas, & quas non ineptiast venerabantur. Iudaei , gens olim Deo sacra, in varias divisi Sectas, errorum ac seperstitionum non uno genere inquinabantur. Utrisque mores impurissimi, ac in omne projecti nefas, quos nec humanae Leges, nec culi Philosophia, nec Mosaica distiplina, nec Propheticae m nitiones, emendare satis valuerant. Tu Vcro, CHRISTE, splendor Patris, lux mundi, Sol justitiae, Tu caliginem illam dispulisti. Tu, ab Idolis mortuis, ad vcrum nos Deum revocasti. Tu Deum mentem esse, ad 6que mente pura ac sinc ra colendum, apertissimὸ prodidisti. Tu pietatis, justitiae, benignitatis, mansuetudinis, patientiae, modestiae, Omnium deianique virtutum, & praeceptor humano generi, Sc exemplar exstitisti. Tu erratorum omnium veniam a Numine impetr turus, Te hostiam piacularem loco nostro obtulisti; utque immortalitatis spem nobis ingenerares, ipse, fractis mortis repag lis, Te redivivum, ac coelo receptum, claris indiciis demonsi trini. Tu, In te recumbentes, tuumque ad praescriptum ataque cxemplum vitam emendantes, Deo propitio frui, de bono animo esse jussisti. Τu, aeterna piis praemia, impiis supplicia, denuntiasti. Tu, Deum nobis, nos Deo, emcacissimὸ conciliasti. Tu denique coelestem sapientiam verE in terras de tulisti; nosque, humano in corpore, verE coelestem, verE di-VInam , traducere vitam docuisti; Donec, seperatis hujus extis ni diebus, in meliorem transcribamur seriem, & Det ipsius conQrtio ac deliciis aeternum fruamur. Talis, AUDITOR Es, talis suit primaeva Christianisini fiacies. Talia arcana illa coelestia, qnae ex paterno sinu unigenutus Filius produxit. Τalis is Iu quam viri rudes atque ignobiles, pistatorcs, artifices. nullo generis , nullo opum, nullo dignitatum praesidio, non carnalibus armis, non suaseliis humanae sapientiae sermonibus, nulloque non obstac Io, periculo , supplicio pressi, intra paucissimorum annorum spatia, per totum orbem terrarum disseminarunt. O reddi te mihi illa tempora, quibus Ipsemet Vcritas, hemanis imduta pannis, nullis errorum, nullis assectuum nebulis viol
287쪽
I. A aa. Cor. I. 24. . Periar. V. 3. I. r. V.
ta, sese mortalium oculis conspiciendam praebuit ' Non mul ta tunc Credendorum capita Cluistianorum mentibus impescta; sed unius veri Dei, & ab eo missi Christi, eognitione , tota fidei ac salutis summa constabat. Non humanis tunc aris guttis, non Metaphysicis disquisitionibus, ex Zenonis, vel Pl tonis , vel Aristotelis sthola depromptis , Christiani exercebam tur; Alia longe suit, mihi credite, coelo delapsa dist lina; non ad stliolam nata, sed ad vitam; plana, facilis, simplex , omnium captui adtemperata. Non subtilis tunc arcanorum diavinorum investigatio, non temeraria rerum si pra nos posita rum determinatio, non iracunda de quaestionibus etiam levisimis altercatio, sed novus homo Dei verbo genitus, sed fides per caritatem operans, sed vera Religio in selandis miseris, δe vitandis Mundi sordibus posita, sed, ut verbo omnia complectar, divinarum virtutum effigies in animis efform ta, Christianum constituebat. Tunc, non multiplices ritus, non operosae de rebus externis ab hominibus factae praecepti nes , Christianorum cultum onerabant ; sed precibus, verbi praeconio, unda salutari, panis fractione, tota Christiani Sacri celebritas finiebatur. Tunc, fidei dominari, imperium in h. reditates Domini exercere, ipsimet Apostoli, divinitus licet adflati, nefas ducebant; sed gregem sibi concreditum pastere, Ae fidelium gaudio famulari, unica ipsis erat gloria. Tunc, si quis frater appellatus, vel sornicator, Vci maledicus, vel avarus, vel idololatra, Vci ebriosus, vel rapax esset, ne cum illo quidem cibos capere, ne illi quidem salutem dicere, Christianis integrum erat. Tunc, Christianis omnibus, unus antismus, una mens fuit; neque sita omnia in Commune conferre, sicubi opus esset, ipses pigebat. Tunc, si qua sorte Inter ipses emergerent sententiarum divortia, modo fides summa saliaua esset, non statim res in nervum erumpere, non statim a se mutuo distedere, non statim sibi mutuo anathema dicere, sed se invicem tolerare, sed ingenta potiores debiliorum naevis parcere, sed omnes in jam cognitis eadem incedere regula, usquedum ignota coelitus illucescerent, conspicicbantur. Tunc
288쪽
Da VARiis CHRIsTrANAE DOCTRINAE FATI s. 279 denique , ne plura jam addamus, non tam Christi mysteris nosse, non tam illa profiteri, non tam de iis disserere, diseputare, Micrcari, quam Christi vita Vivere, quam ejus Spiritu duci, quam ad ejus exemplum componi, Christianae rei
caput & complementum censebatur.
Ex 1TA quidem se se res habuit, beato illo Saeculo, quod II.
Christi Domini in terris praesentia , & Apostolorum praec A nium , illustravere. Neque vero statim ab Apostolis , imo neque per aliquot Saecula, multum de pristino illo delibatum est Ecclesiae splendore ; dum scilicet Domini nostri adhue ea-lebar eruor, σ fervebat recens in eredentibus fides , ut cum ad Dema- Hieronymo verba faciamus. Nec enim hic foedam illam moramur Gnosticorum colluviem, cum suis illis AEonum conjugiis, abditaque, si Deo placet, dc clam ab Apostolis tradita sapientia uti nec Cerrinis, Marcionis, Manetis, aliorumque deliria: Eos quippe, praeter nomen, Christiani sere nihil habuisse , quicquid de illis cognoscitur , abunde probat. V rum ad Ecclesiam ipsam quod attinet, summa rerum eadem mansi, fides eadcm , idem cultus, eadem disciplina, nec modica Christiani spiritus, Christianarumque virtutum, in Fudelibus mensura. Fuere tantum naevi quidam , si modd hic substitissent, tolerabiles futuri ; Unde aetas ista argentea, a ro quidem dctcrior , sed pretiosior aere, a nobis appellata
Fidem quaeris ρ Non alia fuit, quam quae in vulgato Symbolo, Ap Otico dicto, exhibetur quemadmodum apud Ireis
naum , Tertuli iansem , Novarianum , aliosque , cernere est. Iten. IIS: Non alia tum vivebant fide, non aliam docebant Antistites, senec tingcndi , profitebantur. Haec regula fidei una Omninb da piscarierat, sela immobilis & irresormabilis: quam Ecclesia per φ y - μ niversum orbem usque ad fines mundi seminata, ab Apos Id. de .ldi totis corumque successoribus acceperat, ac diligenter custo 'i .diebat ἔ adversus quam nihil scire, omnia scire sult , ut Norati disipsissima Irenaei 5c Tertulliani verba usurpemus. Interim ,
289쪽
x8o ORATIO IX. non paucos hujus aevi Doctores Ingenio nimis indulsisse , M, tum ob Philosophiam Ethnicam, praesertim Platonicam, Christianae Doctrinae admixtam, tum ob Linguarum Originalium, in picrisque , ignorationem, tum ob Allegoriarum studium , quibus ad ineptiam usque indulgebant, tum ob mirorum amorem immodicum , tum ob fervidum, praeceps, ac modi Hieron. nescium ingenium, In variis cespitasse , aded ut ingenium suum Ecclesiae sacramenta facerent quod de Origene In primis no Comm. In latum in nemo nisi immoderatus Veterum admirator potest ne
inu. Cultum postulas t Idein quoque fuit, saltem si ad rerum. summam attendamus, quem tradiderant Apostoli, prout 1 I Iust. Μ- sino Martyre , Tertulliano , aliisque , illum accurate describen- τε iuit tibus , docetur : Preces nempe , gratiarum actiones , hymni Amio' Deo & Christo cantati, Scripturae lectio, lectae expositio , I, Baptismus, Eucharistia. Additae tantummodo Caeremoniae no nullae, illo quidem tempore non malae, imo piae quaedam ac utiles, sed quas postmodum In immensum auxit, atque in deterius vertit, sequioris aevi superstitio e velut Marrrum Natalitia, plo quidem fine, sed infausto successu Inducta rvelut Preces pro defunctis, precariae quidem illae, & idoneci fundamento castae , sed diversissimae etiam ab iis quae postm dum usurpatae sunt; siquidem fiebant pro omnibus , etiam Martyribus, etiam Apostolis, quos summa adeptos nemo amis Tertull. bigebat: velut signaculum Crucis, ad omnem progressum ata 'ρή ' ''' que promotaim , ad omnem aditum & exitum, ad Vestiatum , ad Calceatum, ad lavacra, ad me sis, ad lumina, ad cubilia, ad sedilia, & quando non signari consuetumr vestut Osculum pacis, post preces finitas apponi solitum t velut, thBaptismo, trina immersio; solemnis atque iterata, de nuntio misso Diabolo , Ac pompae, M angelis ejus, apud Antistitem facta continatio; lactis & mellis praegustatio, qua infantari dicebantur; unctio; manuum impositio 3 a commves lavacro per hebdomadem abstinentia; vestis candidae illa hebdomade festatio, unde eandida cohors apud Ostprianum, εe Domini
290쪽
DE VARiis CHRIsTIANAE DOCTRINAE FATIS. Is Iea in albis dicta et velut, in Eucharistia , Symbolorum oblati nes a fidelibus factae; hinc preces pro omnibus; mox Peculiares preces, & gratiarum actiones, super elementa ; dein, panis fractio de distributio; vini pariter aqua diluti participatio ; communio infantium I missio Eucharistiae ad aegrotos ataque absentes ; panis nonnunquam intinctio, sicubi aegris vel infantibus porrigeretur: velut eorum sive Agapae , quia hus inopes sublevati, quasque tanta pietate ac modestia temperabant , primis ultem illis temporibus, ut non tam ea nam carnare viderentur quam disiciplinam: velut Stationes atque δε- junia , quorum varia admodum ac libera erat praxis: vcIut pervigilia, quibus concubia nocte ad Deum celebrandum e citabantur. Et hi quidem ritus horum temporum I Quibus, s dixero, neque cultos Angelos, neque Divos ad opem v catos, neque reliquias eorum quaesitas, aut honore assectas,
neque imagines adoratas, cum & ipse pingendi ars illicita haberetur, neque Crucis ligna feralia Ceremonias nostras, mutito minus seraiae is ac Christianos suisse , retorquendis facile in Ipsos, si modo tales fuissent, quae in Ethnicos vubrabant telis , nec alia denique innumera sequiorum temporum adhuc usurpata, equidem nillil actram quod per si se abunde non pateat, certissimisque documentis non confir
Scisicitaris de Regimine ρ Erat sive Episcopus, Inde
1 prima antiquitate, & ad Synagogae exemplum hauddubie , t suus , n fuerat. Erant Presbreri, sive Seniores, honorem istum non pretio, sed testimonio, adepti, & qu
rum ex consilio praecipua quaeque gerebantur. Accedebant Diaconi, a quibus, & Eucharistia distributa, atque ad absentes delata, & alia ministeria minoris notae exercitat Quia bus etiam Lectores, Acobthi, Exorcistae, postmodlim accessere. Caeterum, nondum Orbis adorabat Romam ; nondum
Tiberinus ille Pontifex Ecclesiae Monarcham agebat: Vel, si quando jura dare, atque se dissentientes inclementius damnare voluit, prout a mctore & Stephano iactum , i jam tum