장음표시 사용
101쪽
sterior Cumincte appellatur; non enim de hisce nominibus eonsentit scriptorum cohors. 3. Adoritur praecipue mares, juvenes, sanguineos,plethorieos, rusos, cervicem nimis vestientes, ramenim sceminae laborant, morbumque semel perpessos. Grassatur durante gelu & tempore vernali. 4. Causae remotae sunt cohibita perspiratio , praesertim in collo; frigidi aeris in fauces ad missio, pK
ettim si vis applicati aeris equitatione vel rapido mo tu augetur; potus aquae frigidae; nimia harum p γtium exertitatio cantu, vociferatione, tu barum fia-eu, dce. , aeris epidem iei constitutio; acres cibi, p tus , medicamenta vel venena; particulae acres, Veisumi caustici, quales insedis, fumi acidi minerales, arsenicales, antimoniales, &c.; corpora dura & euta in faucibus haerentia ; evacuationes naturale suppressae, vel artificiales omissae. 3. Pro causa proxima agnoscit inflammationem diversarum partium gutturis, quae deglutitioni vel respirationi inserviunt. Autopsa. causae remotae , sympto mata & sectiones cadaverum hunc manifestant. 6. Antiqua manifesta pharyngem , tonsillas, uvul msεc velum pendulum palati oecupans, sese prodit sensu frigoris, alberitate gutturis , dolore in deglutienda saliva, pulsu frequenti , va Iido & duriusculo, sanguine denso, crustaque alba cooperto. Fauees, depressa lingua, rubrae, tumidae, coarctatae, & inflammatae apparent, magnaque muci viscidi copia oblinitas. Aucto tumore, deglutitio & respiratio magno pere impediuntur; dolor in auribus sentitur: oculi sunt sanguinolenti & prominentes; & vultus rubet, tumetque. AEger nunc ore aperto erecte sedet nausea frequenter tentatur; maxillam ob dolorem vix movere potest, dc perpetuam instantis suffocationis sensationem habet. Collum externe saepe tumet, dc rubet. Potus per nares rejiciuntur. Tandem, morbo
Procedente, pectus stridet , vultus livescit, pulsus deficit, dc aeger suffocatur,
102쪽
Febe Bbus. IIAnnina occulta, Iaryngem, vel superiorem tracheae partem occupans, associatur acuta febre pungente partis dolore, respiratione celeri S impedita ; deri titione fere illaesa; voce acuta dc stridula, oris hiatus lumma pectoris anxietate, sensu suffocationis, tumefactione venarum circa collum & fauces, vultus livore ; laesione omnium cerebri sunctionum ; dc subitae suffocatione primo, secundo, vel tertio die. . Terminatur utraque species resolutions impae materiae, & secretione per urinam vel sudores, sudipuratione tumoris quarto vel quinto die, dc effluxione materiae purulentae sanguine commixtae, indur eione glandularum in seirrhosum tumorem, dc gangraena . Rarissime suppuratur angina occulta ob partium tenuitatem & ariditatem . . 8. In priore specie deglutitio neeessario laesa.est, quia partes & musculi deglutitioni inservientes, nunc mimae factae & rigidae nequeant sine dolore moveri . Tumor partium circa jacentium oecludit rimam glottidis & suffocationem minitatur. Magna muci copia eructatur a glandulis dc cryptis humoribus turgidis . Inflammatio tubae Eustrchianae, in aurem internam a faucibus tendentis, auris dolorem e1citant. A compressione venarum sanguinem reheventium, & impedito sanguinis transitu per pulmones, oculi & vultus tument & inflammantur. Nausea ab irritatione faucium provenit . Maxilla in serior sere immobilis ab inflammatione musculorum ejus motui 'subservientium. Ob clausum insophati iter, materies detrudenda moritu convulsivo per nares rejicitur . , n occulta angina symptomata proveniunt a partibus membranaceis asperae arteriae de laryngis arietis, ct coarciatione rimae glottidis s hinc pulmones non satis explicantur, sanguinis transtus interrumpitur dc cire sor, venamque cavam accumulatur. 9. Dignoscitur angina a lue venerea , quia prior sipatur febre di magna inflammatione cito adacmen
tpadeatei sed posterior ιradatim obrepit , α fauces
103쪽
depascitur sine sebre notabili: ab antlha i raligna, Jmptomatibus jamjam describendis .io. Si pharynx tantum inflammatur, libereque ad hue respirat aeger , impedita quamvis a glutitione, iri vado adhuc res est. Sed si respiratio multum laedatut eum summa angustia& anxietate pectoris, periculosis devenit morbus . in priore specie post quartum diem suppuratio desideranda, in posteriore nihil boni praesagiri potest d nisi in cita resolutioise . oeeulta semper periculosa, praesertita si musculus thyrgo-ar, tenoidaeus, occlusoni glottidis dicatus, inflammetur .
Tumor partium externarum bonum dat praesagium rsed si subito evanescat, auctis a materiae in interris partes translatione symptomatibus, in praeeipiti res est. Aneina ab aliis morbis originem ducens, corpore debilitato, mala. Imminentem mortem ostendunt spuma oris, lingua tumida di purpurea, rigorque extremitatum cum pulsu intermittente & convulsuo.
xx. Indicationes curatoriae sunt, x. Evacuationem
εἴ revulsionem sanguinis a partibus affectis: & x. Re solutionem impacti humoris moIiri. Evacuatio & revulso perficitur, a. venae sectione ampla & repetita, praesertim a vena jugulari, si debita quantitas hac via affluat. a. purgantibus lento fimis & clysmatibus . a. Epispasticis cirea eoIIum applicatis. Resolvuntur impacti humores, x. Medicamentis ni tross . . a. Gummi gua jaco post debitas evacuisiones 'exhibito , quod instar specifiei in hoc morbo opera tur. 3. vapore calidae aquae cum pauxillo aceti si cibus per infundibulum applicatae. 4. Gargarismatibus resolventibus & discutientibus. Applicationi
bus externo eollo discutientibus re relaxantibus . 6. Aere ad caliditatem vertent . iae elevatione capitis in decubitu, evitatis aniles pathematibus, loquela , de motua1. Ad praecavendaes Beationem optimem aducunt emetica, & ni strinicietur aeger , bruactotomia a
104쪽
. Antina maligna, vel morbus strangulatorius, vel pestilens faucium affectus , est affectio faucium stipata
febre acutalc ulceribus has partes depascentibus. Ulcerum AEgyptiacorum , vel Syriacorum nomen sortItur ab Araeteo, qui exacte describit . Pos hac, vellat te morbo, vel a medicis praetermisso, initio decimi septimi caeeuli in Hispania, & Italia cum durissisimis symptomatibus sese manifestabat, medicorumque attentionem vindicabat. Maximas meretur laudes oba curatam hujus morbi descriptionem Fothergili. 2. Saepius ec gravius hoc morbo tentantur tenelli quam adulti, puellae quam paeri , infirmi quam vegeti, leucophlegmatici quam sanguineI. Sese monstrat praecipue autumno dc initio veris, praegrediente calida tempessate. 3. Causa proxima hujus morbi est miasma quoddam sui generis corpori ab aere vel corporibus antea aD sectis communicatum . Frequens morbi ad astantes &totam familiam per spiritum vel saniem ore ejectam transmissio, morbum contagiosum demonstrat. 4. Virus corpori immissum agit in totam humorum
massam, sed praecipue in fauces , dc liquores a glandulis ibi secretos , viribus nativis ad putredinem de
acrimoniam disponentibus . Hoc plane e Iucescit ex symptomatibus, medela, & cadaverum dissectione. s. Sese monstrat frigore, dein calore urente dc intenso, vertigine, dolore capitis, immobilitate cervi eis, molesta sensatione in gutture, nausea, dc vomitu, di arrhoea, oculis inflammatis aquosis , facie tumida dc rubore suffusa, inquietudine, anxietate , lipothymia, mentis alienatione, pulsu celeri &plerumque debili, raro , valido de duro, sanguine florido, laxo dc dissoluto, in initio nonnumquam inflammatorio ἰ urina primo cruda 3c serosa , postea
quasi bile tincta, linrua humida, de muco saepe --. F a ducta;
105쪽
De Morbis. ducta ; deglutitione non valde laesa vel impedIta ,
odore in faucibus ingrato, spiritu graveolente& putrido, uvula, tonsillis dc pharynge tumefactis δc florido colore nitentibus , insequentibus postea maculis albis prope tonsillas ulcus steti dum dc sanie scatens tegentibus; narium internarum rubedine & excoria tione , facie , cervice , pectore, & brachiis , usque ad extremos digitos , tumefactis, colore Coccineo nitentibus , di nonnunquam erys pelosis ; pustulis hinc Ec illinc manus obsidentibus, glandularum parodidum
tumore dc dolore, cervicis cede mate, voce rauca dc frangulatoria, haemorrhagiis per uterum, anum, vel nares gangi aena Cesophagi usque ad ventriculum, dctracheae ad pulmones serpente. Morbus nocte adventante plerumque exacerbatur, dc mane, parvo oborto sudore , mitigatur. 6. Neque criticos dies neque ςri sim regularem a. gnoscit angina maligna. Terminatur fauste vel in seu
ste inter secundum di septimum diem . Morbo ad salutem tendente mitigatur calor, disparet cutis calor , cuticula disquamatur , expectoratio augetur, pulsus tardescit, tumor cervicis subsidet ulceraque sene
7. Uomitus Ec di arrhoea oriuntur a sanie caustica in ventriculum dc intestina delapsa, &forstan, levi harum partium sicut cutis inflammatione. Ab eadem putrida sanie odor grave olens. Tumor partium internarum dc pustulae a parte materias morbi scar ad has partes relegata . Haemorrhagiae a sanguine dissoluto dc vasis fante eross. s. Distinguitur angina maligna ab angina inflammatoria , vomitu dc di arrhoea, tumore erysipelo ulceribus gutturis foetidis, Zc alba crusta occupatis voce rauca, levi delirio cito superveniente nulla certa crisii dc symptomatum pos evacuationes aus mento.
Haec robxillus, illa infantes di debiles Deo uentissimo petit. Ab aphthis, quia illa solas fauces, haeos que, que crusta albic nte, occupant. . Fal
106쪽
ra . mrbus semper periculosior in infantibus quam adultis, quia saniem expuere non valent, Onusque auxiliis obediunt. Tumor erysipelaeeus fausto pserumque omine apparet. Dum nitent oculi, spes adest ;quo tempore hoc deperiti in propinquo mors est. quo magis urget debilitas de deliquium, eo gravior morbusὲ quo minus, eo mitior. Ulcera alba optima, riunerea pejora, livida & nigra pessima sunt. Diarrhaea, rigor, pulsus debilis dc parvus, corpus sed ematosum vel eadaverosum, infausti ominis sunt. Exanthemata disparentia vel livida, sanguinis praecipue e naribus suxus, mortem subesse testatur. xo. Ad hujus morbi medelam cinfert, r. Ventriculum di glandulas faueium leni vomitorio evacuare δ2. vires medicamentia cardiacis de leniter diaphoreticis , vino dietaque restaurante dc anti septico ref cillare. 3. sustinere tumorem externaram partium tepido lecti calore, quo optime praevenitur diarrhoea .. . Medicamentis anti plicis ,- inter quae eminet cortex Peruvianus, acidaque mineralia Ac vegetabilia dummodo diarreeham non excitent. R Empiastris episeasti eis circa cervicem applicatis. Venae sectio, purgatio, di medicamenta antiphlogistica, experientia teste, plerumque noeent. Prodest nonnunguam venaesectio in corporibus plethoricis de
adultis, pyria cipue si ad se laboriosa refinatio d
sectas, medicamentis leniter repellentibus de resolventibus, qualis infuso rosarum rubr. cum aceto veὲ vino rubro astringente . Ulceribus albis magis arri dent gargarismata ex detergentibus, qualia mep, timctura mirrhae, mel AEgyptiacum, dc aq. calcis. Re petita gargarizatione optime separatur crusta alba ulceri adhaerescens, quae nunquam impuae avellitur e augetur enim inflammatio de dolor , insequiturque saepe haemorrhasia. Ad haemorrhariam adstringentiae de stiplica applicemur . , i.
107쪽
Tussis vel catarrbus, is tussis convul va.
r. WrUssis est vehemens & convulsiva expulito ma-z I tetiae irritantis, in cavum pulmonum 4 epluentis ex arteriolis vel gl*ndulis, quae membranam Iaryngis , asperae arteriae, bronchiorum, & vesticularum pulmonalium Irrorant.1. Distinguitur. I. In originariam & symptomati, eam . a. In calidam & frigidam i cum priore con-3unguntur fibrilia symptomata, cum posteriore nulla ἀ3. In siccam , ubi nulla vel pauca . & humidam , ubi magna adest excreatio . 4. In tenuem & acrem catarrhum , tenacem & inertem. Sedulo distinguendae ct seorsim describendae sunt hae duae species, utpote diversae, immo sese oppositae. Prior strictos , posse-kior laxos adoritur . 3. Acer catarrhus excitatur a frigore sebito eorpori applieato: ventis humidis & frigidis, Borea in primis S Euro; subitis tempestatum mutationibus; regelatione, aere aquosiS particulis repleto , vestitu humido; pedum refrigerio alicujus partis: sed mistis pe- , ctorisque praecipue, denudatione; praegressis morbis, vid. variolis , morbillis, &c. Particulis acribus contagiosis in aere natantibus. Crassum catarrhum inducit quodcumque nimiam seri copiam generat . uti laxaeorporis pulmonumque compages , vita sedentaria , aertimis humidus & insularis, studia nocturna, &dieraeimis cruda, frigida dc aquosa.
4. Harum causa proxima est irritatio pulmonum a peregrina materia, ct motus totius fere corporis convulsivus, ad hujus expulsionem exinde excitatus : Omnia enim irritantia , externae pulmonum supersciet applicata , qualia corp a peregrina, aer particulis actibus repletus, tubercula: pulmonum tussim excitant. Tussis vomitui merito assimilatu1. - . . K s. ca-
108쪽
s. Citaribus tenuis sese manifestat horrIpilatione, lassitudine, oculis lachrymas effundentibus & saepe inflammatis, vultu rubicundo & inflato, dolorifica eapitis gravitate, pectoris angustia & dolore, continua faucium titillatione, & sollicitudine ad tussim, praecipue vespertino tempore, nulla vel pauca aquosa excreatione, pedum refrigerio, pleniore urinae secretione, pulsu citato & plerumque duro, narium pruinritu , sternutatione , membranae Sneiderianae inflam- matione & excoriatione, coryza, raucedine, respiratione dissicili, haemo ploe, phthisi pulmonali.
In catarrho tenaci respiratio laborat, pulmones muco spumoso scatent, tussis mane praecipue sitigat, Ac e ejicit materiam viscidam albicantem, vel subflavam, vel caeruleam , & in globulos mucosos adhaerescentes saepe convolutam. Huic supervenilint turbercula pulmonum, suppurationes , tabes , phthisis pulmonalis. 6. Omnia haec symptomata facillime deducuntur ab acri tenuique, vel inerti dc viscida materia vellicante pulmones . Patitur membrana Sneideriana ob fCommunicationem cum membrana pulmones intus vestienti. Omnes thoracis abdominisque partes externae internaeve in nisum convulsuum trahuntur ; quia
iisdem nervis, vid. pari octavo di intercostali , ac pulmones, donatur. 7. Tussis sicca plerumque mutatur in humidam ἰ prior posteriore periculosior ob inflammatione , vasorumque rupturas quae comitantur: hinc melius est siccam in humidam, quam humidam in siccam transire;
quia posteriorem subsequuntur sappe tubercula , febresique putridae vel hecticae. Tussis humida digestionem laedit, cachexiamque inducit. Debilibus pulmonibus
utraque species incommoda . 8. Hae diversae species diversam & sere contrariam medelam poscunt. In catarrho tenui, 1. Pulmones deviplendi venae sectione , ductione alvi lenissima , mitissimisque diaphoreticis. a. ocrimonia materiae Cor rigenda, tenuitas inlatis da, ct vase pulmonea re F 4 la-
109쪽
. laxanda oleis vegetabilium sne calore expressis , desemate ceti , decoctis mucilaginosis , vel syrupis ex herbis pectoralibus dictisi vid. tussi lagine , althaea ,sem. lini: leniter inspissantibus, vid. cons rosar. rubrar. ba IC Iocatell. dc lacte asinino. 3. Motus convulsivi sedandi optatis , quae vires egregie inspissantes quoque possident. 4. Dieta tenuissima , blanda ,
lactea, cutis bene tecta, quies in initio , de postea
In catarrho crassis , t. Materia avoeanda alvi laxitate , empl. epispastidis , dc sonticulis . a. Attenuanda vomitu, epispasticis , Ac medicamentis incidentibus & deterrentibus, vid. sapone, selliis , allio , gum. ammoniaco, acidis vegetabilibus. 3. Pulmones eorroborandi suffitu , exsiccante, equitatione continuata, frictionibus validis , praeeipue capitis , eum quibusdam calefacientibus, dieta corroborante , . de aquis chalybeatis. 4. Optata, cerevisa, ova, pisces praecipue saxatiles, nocent ob inspissantem suam
Tussis coaevulsiva ις. Est atrocior 3c magis inveterata tussis speetes , quae puerilis , convulsiva vel serina appellatur. Iuliae Lpecie continua fit per aliquot minuta ob tussim expiratio: dc inspiratio quando advenit perficitur si bilo, sertore , de clangore ob glottidis eoarctationem. Parum e pulmonibus rejicitur . Ventriculus saepe ad vomendum irritatur . Febris supervenit L Sequuntur exulcerationes, haemoptiae, phthisis .ao. De sede hujuν tussis magna inter practicos agi tur lis. Quamplurimi e ventriculo oriri autumant , quia pectoralia relaxantia coeent, & stomaehica am
ra prosunt, alii e pulmonibus , nonnulli denique epharynge Sc larynge. Prima sententia non firmis stabilitur argumentis; quia oleosa obesse & amara pro desse pulmonibus seque ae ventrieulo possunt. nequo mi
110쪽
Febrimbis . Dper eonsensum asset videntur pulmones, quia tussi
saeviente ventriculus saepe irritatur. Mihi uidetur provenire a majore partium in catarrho communi aD sectique ventriculis, laxitate & irritabilitate . II. Τus es convulsivae raro periculosae sunt, nonnunquam tamen suffocationem veI phthisim inducunt. Parum proficiunt medicimenta donec vires morbi exhauriantur. 11. In medela conducunt, x. venae sectio eopiosa. m. vomitus debitis intervallis repetitus. 3. Purgatio Cum rheo & ca Iomelano . 4. Petioralia attenuantia os. Epispastica, ad humores acres e pulmonibus eV Candos. 6. Specifica a multis decantata, vid. muscus pixi datus, suceus pulegit. 7. Relaxantia & in viscantia unguentia thoraci externe applicata. 3. Amara &roborantia postea assiampta, vid. cori. Peruv. a 3. Semel mihi contigit videre tussim remittentem, quae certa hora adveniebat, per horam unam vel alteram instar convulsivae aegrum agitabat, ct dein uiaque ad eamdem horam noctis insequentis cessabat.
omnibus quotquot sunt pectoralibus incassum tenta tis, cortice Peruviano, spatio vig ut quatuor horarum', seliciter profligata fuit.
a. T s T inflammatio pulmunum cum febre acuta, A s respirandi dissicultate, tussi & pulsu molli Medicis quam maxime convenit morbi hujus ideam habere distinctam, quia omnibus fere supervenit acu
a. Distinguitur , a. Α magnitudine rbi , uno saltem, vel utriusque pulmonum iobis affectis. MA specie obstructis, an sanguinea, vel pituitosa sita prior Peripneumonia vera, posterior notha appellaturis