Petri Criniti ... De honesta disciplina, lib. 25. Poëtis Latinis, lib. 5. Et Poëmaton, lib. 2. Cum indicibus

발행: 1543년

분량: 645페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

361쪽

de arboru aetate scribit,uerba haec sunt : Antiquior Lotos est, quae capillata dicitur,quoniam uirgitnu vestilum ad eum cupillus dorturi mo loco dubitari uideo a doctioribus,quid Plinius designet de Vestaliu crinibus. Nos uero morem uirgium putamus insinuari, quo tenerentur omnes, quae Veste se is forent initiatae, capillum detonderi , qui deinde ad arborem Loton inter filices receptant deuectus humo obrueretur. Quod ipsum ex Flaminum ac Vemitum sacris elicitur: in quibus cautum fuit, sicut iuueterum commentmjs traditur, ut unguium, cupit lipraesegmina subter silicem arborem terra obtegerentur: quod Aulus Gellius in Atticis noctibus restri, sic enim de Flaminum fucris notatum:

capillum dialis nisi qui liber homo est,non detondeto. Vnguium dialis, Cr capilli egmina jbter arborem stolicem terra integunto. Quam rem in Vestalibus etiam obstruatam existimo: it que ad Opiolatam Loton eurum crines deponi mos fuit. Sextus autem Pompeius in hoc uidetur dissentire: cum Opillarem arborem ea ratione distini crediderit,quod ad eum,ut inqui attonsis capillus ustenderetur. Felices uetaro arbores fiunt,quae aVerunitio traduntur, quocus, cuius,ilex, agus,coolus, orbus cus alba, γrus,malus,uiatis,prunus,Cr cornus. Injices uero dicit, quae diis mani

bus er inseris dicatae sint, ut unguinem, flicem,scum atrum, er quae nigrantes baccas,nigrosq; fiuctus prunt, de quibus copio e Macrobius ad Eustithium scribit.c. quoque Plinius eas dicit arbores religione damnatus, que neque feruntur unquam, neque βμctum strant : quod ipse etiam Theophrastus non ignorauit.

362쪽

Quid apud ueteres sit Praetextatus sermo: ac de uerbis praetextatis, & quomodo in ea uoce parum consentiant autores. C V P. V I.

TRaditum est a c. Suetonio caesare Velasianum rimae dicacitatis Alse, Cr sic scurrilis ac sordidae, ut

nec praetextatis quidem uerbis abstinuerit. Quo loco Pr textata uerba,ac sermonem vocat subobscoelum ex imp dentem, cuiusmodi peculiaris est iunioribus ac pueris,qui praetexta utantur, nec togam uirilem induerint: sic enim ex ipsa uocabuli ratione uideretur intelligendum. Quod a me ob id in primis notatum est, quoniam contraria his ac penitus diuersa a Pompeio sexto res rutur libro xvi .de uerbis priscis Nesis,inquit,apud ueteres habitum,ntis r. textiti pueri uerbis obscoenis uterentur: ideoq Praetexta tum sermonem appellarunt, qui nihil obscoenitatis ref ret. Quod ipsum cr Vectius Praetextatus apud Macr bium uidetur probare: Num togam,inqxit, praetextam ea ratione pucris additam, ut ex colore purpurae ingenuitautis pudor regerctur:dius negatum libertinis sit,ut praetexta uterentur. Idq; iudicari facili potest, uel ex muc tione uitae apud Romanos uerbi significatum permutet

tum, aut ipsos quandos autores pluriantia, Cr contraria scribere. Neq; illorum fontentiae accedimus,qui apud eum dein Pompeium fermonem praetextatum accipiunt pro in

pudico cr lasciuo: ctim nihil dixerit habere obscoenitatis. Hinc Praetextatae fibxlae apud antiquos celabres, quibus

praecepta Cr monitiones ad optimos mores traderentur. Neque autem ignoramus in eotim Macrobio Praetextati

uerba pro impudicis es e accipienda, cum dixerit, admiserendum in Imposio uenus alacritatem,quae Iociuia cda redi: ncque Praetextat π impudica uerba adflat, iubis

modi

363쪽

D E HONESTA DISCIPL. modi subulones,atque Planipedes faciunt. De Praetextinxerὀ,eiusque initio ex causis alibi scripsimus: ac multa insaturnalibws referuntur, quae Macrobium e Gellianis ii Elibus maiore studio,quam iudicio transtulit: cum sit obis noxiae mentis, Cr ingenii maxime injicis,nunquam flori, per quos autores proceris.

Aenigmata duo allata, unum scilicet ex Platonet alte rum uero ex fabulis Plautinis, & utrunque lepidum,

α perurbanum. , CAP. V ID.

aerebatur nuper a uiris doctioribus estudio u terium in his perquirendis ac restrendis, quae propter ipsum obscuritatem a Graecis Griphi π Aenigmata dicuntur. Sed ex pluribws,quae relata sunt,sibitum mihi est Platonis philosophi aenigma apponere: quo legentiu aniamus in his quoque pensitandis, atque intelligendis excit tur.Est autem hoc,uelut in Parthenicishoris triplici si nariolo expresimus udicra sane et ridiculum: sed quod a Plutone tamen uiro grauistino notarum sit:

Homo non homo,uidens non uideris,alitem

Non alitem,lapide non lapide perculit, cum super arbore,non super arbore degeret. Quin er aliud de Arietini restonso confiderandum extistimo, quod in Atticis lucubrationibus relarum scimus ex Freto Plautina ad autem in hunc modumst habet:

Hoc illa quod Arietini resto rum magnis ludis dicitur: Peribo si non Mero mo uapulauero. Quod et Gellius uir Romanus diligetistudio perquisiuit.

De licentia ueterum poetarum in notandis hominibus: ac elegans Parodia Metelli Con contra Poetam Ne uium. Tum de lege a Censoribus lata, qua Poetatum maledicentia reprimeretur. CAP. I T.

364쪽

ix PETRI cR INITI LIB. πα Ctum est ex ueterim historijs, quanti animi liberis

tate ac licentia Poetae Graeci flagitia homini , ais improbitatem infectarentur: tam hi praecipue, qui antim quas comoedias scripserunt, cuiu=modi fuerunt Susurion, Machnes, Cratinu Aristophanes, Eupolis, ex alij comα plures : quorum ingenia licentiam apud nostros etiam quidam sunt imitati in taxandis, ac nominatim accusandis hominibus. siquidem Lucilius, Gn. Nerius,er C. Lucullus acerrimi quidem, ac virulenti contra uitia exiterunt. Nevius certe Poeta Metellos etiam ipsos, ac sciapiones fiuis uersibus proscidit,qgod cr M. Cicero pereleraganti Parodia usus contra a . Meteillum in oratione as

versus Verrem fignificut ,sicuti Pedianus quoque Ascoonius agnoscit: pc enim cicero: Te non sto consulam, ut caeteros ex uema Amilia. quoniam idipsum Poeta Nevituita Suffice dixerat: Fato Metelli R omae fiunt confulas. . cui etiam dicto ut est autor Perianus cum es et con ulmetellus, ita restondit enario hγpercutesccto, quem S

turnium vocamus: .

Dabunt mulam Metellii Novio Poetae. De qua re Cr Maurus Terentianus ad Nouat v mmi nit. Quin idem Nouius pari licentia uis mordacitate usu sest contra P.Scipione Aphricani; , nulla tanti hominis ratatione bubita. Ono sectum est, ut Poeta Nevius ob nimium in cribendo maledicetiam,ac probra in Romanos princia pes,ab ipsis quidem Triumuiris in uincula coiectussit, in carcere aliquandiu haberetur, ubi sebulas etiam aliquot composuit. Sedenim maledicendi licentia, Cr improbitas adeo proce' ut lax Romae per Censores lata fuerit, qua eiusmodiprobra ac maledici reprimeretur. Quod ab Ho-

365쪽

DE HONEsTA DISCIPL. ars ratio Flacco demostratur,qui in epistola ad Octauiu Aug. restri ueteres Romanos irato animo dis aegerrimo tui lea poetis lacerari. Vnde ait illlis haec quos cura inquit, conditione super communi,quinetiam lex, Poenas lut mula quae nollet carmine quenquam Describi: uertere modum yrmidine fictis, Ad bene dicensim,delectandi s reducti.

De morbo plephantiast, de unde nomen acceperit: ac de Lichenis ibidem, & Gallica scabie contra quorundam inscitiam. CAP. X.

RJ im nuper mihi mouerunt medici quidam in Arad

mia Florentina, qui cum de Lichenis cir Elephante

morbo, seu Elephantiasi loquerentur, imperite simul crinepte de his,eor is nominibus Cr potestitς disseruerat. Inter alia enim Lichenas pro eo morbo falso accipiebant, quem uulgo Galgicum vocitant,in quo contagio ipsa, loα res φ, Cr alia permulta maxime disimilia sunt. Elephanti s quantum ex ueterim commentari s colligitur pro cancro accipi potest,quo uniuersum pene corpus occupetum. itaque ii tris prope remedijsfanari potest, iuxta Paulis tentium. Nam si cancer quod unum aliquod membrum vexat, pene insanabile est, quanto minus Elephas curari poterit,qui uniuersum corpus suo pasta contagio depasciatur s sed cir claudius Galenus, alii Me permulti,in medicina celebres,inter pestilentisimos morbos er in anubiles Elephantia in reserunt. Neque me autem praeterit, in Arabum libris ea de Lepra restrei, quae maxime ad EI phantissim uideantur pertinere,quoniam ille morbus Aeaegγptios maxime afficiat, quod ibi crii calores aefluent, cibis crufiores,er pistulenta copiost unerantur. Hri uero alitores Elephantium a Lepra distinguunt,sic ut

366쪽

iti PETRI cR INITI LIB. πα Cum est ex ueterum historijs, quanta animi liberis tate ac licentia Poetae Graeci flagitia hominum, utch improbitaton inferirentur: tim hi praecipue, qui anti quas comoedias scripserunt, cuiusmodi fuerunt suserim,

nuchnes, cratinu Aristophanes, Eupolis, er alii contra plures : quorum ingenium cr licentiam apud nostros etiam quidam furit imitati in taxandis, ac nominatim accosandis hominibus. Siquidem Lucilius, Gn.Neuiu Cr C. Lucullus acerrimi quidem, ac uirulenti contra uitia eri terunt. Nevius certe Poeta Metellos etiam ipsos, ac Seiapiones fiuis uersibus proscidit,quod cr M. Cicero pereleraganti Parodia lictus contra a . Metellum in oratione adversus Verrem fignificat ,sicuti Pedianus quoque Ascoonius agnoscit: sic enim cicero: Te non fato consulem, ut caeteros ex uestra familia. quoniam idinum Poeta Nevius ita Saorice dixerat: Fato Metelli R omae fiunt confulas. . cui etiam dicto ut est autor Pedianus) cura esset con ulra etellus, ita restondit enario hγpercutesccto, quem S

Dabunt malam Metelli Novio Poetae. De qua re Cr Maurus Terentianus ad Nouat u in ianit. Quin idem Nouius pari licentia uis morducitate usus est contra P.Scipione Aphricansi, nulla tanti hominis ratatione habita. Ono iactim est, ut Poeta Nevius ob nimium in cribendo maledicetiam,ac probra in Romanos princia pes,ab ipsis quidem Triumuiris in uincula Giectus fit,σin carcere aliquandiu bubcretur, ubi abulas etiam aliquot composuit. Sedenim maledicendi licentia, Cr improbitas adeo proce sit,ut lex Romae per Censores lata fuerit, quariu modiprobra ac maledim reprimeretur. Quod ab Horatio

367쪽

DE HONEsTA DISCIPL. 33s ratio Flacco demostratur,qui in epistola ad Oct iu Aug. restri ueteres Romanos irato animo dis aegerrimo tuli ea Poetis lacerari. Vnde ait illis haec quos cur inquit, conditione super comi ni,quinctium lex, Poenain lut mula quae nol let carmine quenquam

Describi uertere modis yrmidine luctis,

Ad bene dicendum,deIectandinis redacti.

De morbo Elephantiasi, & unde nomen acceperit: ac de Lichenis ibidem, & Gallica scabie contra quorun

dam inscitiam. CAP. X.

Risum nuper inibi mouerunt medici quidam in Arad mia Florentina, qui cum de Lichonis cir Elephante morbo, seu Elephantiasi loquerentur, imperite simul crinepte de his,eorimis nominibus Ex potestitς diserueruti

Inter alia enim Lichenas pro eo morbo falso accipiebant, quem uulgo Galiliam uocitan in quo contagio ipsu,doloα resqCr ulla permulta maxime disimilia sunt. E lephanti s quantum ex ueterum commentarijs colligitur procincro accipi potest,quo uniuersum pene corpus occupetur: itaque nullis prope remes s sanari potest, iuxta Paclisententiam. Nam si cancer quod unum aliquod membrum vexat, pene infanabile est, quanto minus Elephus curari poterit,qui uniuersum corpus suo pasta coniugio depasciatur Sed Cr claudius Galenus, alisque permulti,in medicina celebres,intem pestilentisimos morbos Cr in anubialas Eleph uitia in reserunt. Neque me autem praeterit, in Arabum libris ea de Lepra restrei, quae maxime ad EI phantissim uideantur pertinere,quoniam ille morbus Aeaegγptios maxime asciat, quod ibi ciui calores aestuent, cibis crasseres,Cr pistulenta copiost unerantur.Grinci uero autores Elephanti ni a Lepra distinguunt,sic ut v I in

368쪽

PETRI cR INITI LIB. x in lepra cutis impetiginem quandam, Cr uelut scabiem doceperint , quae Galliae populos incredibili contagio tenet:

in Elephantiali autem non cutis duntaxat ,sed nerui carae nesc9,Cr ossa maxime uitiantur.quod er cor Celsusal permulti tradunt.Iam Cr T.Lucretius,quo loco de morabori contagione scribit, pedes maxime refri atq; ocuis

Ioue Elephantiali astici,his uersibus: Est Elephas morbus,qui propter frumina Nili

Gignitur Aegγpti in mediomech praeterea usquam: Hac lue tentimur gressus,oculis micantes. Nomen uero tam obnoxii, tamq; pestilentis morbi deductum est ex ipsas ilitudine cutis Elephanti, suoniam qui eo morbo uexantur, cutem uisu cum plananis tuberibus, Cr papulis habent,qualis praecipue in Elephantis uisitur: quod ipsum Cr Galenus probat. sed Cr Serenus in hune modum de Elephantius': Est Elephas morbus tristis,quos nomine dirus, Non olum turpans in andis ora papillis, sed cito praecipitans funesto lata ueneno.Qnod ego idcirco putaui obseruandum,quoniam Laurentius Vallia, uir alioqui accurate doctus, quorundam ii eptias fecutus, ob id Elephantioni dici exictimuisuit, quod inter alios omnes morbos ita praestaret,sicuti inter animantia E lephas:

quo nihil potest ese, non dico magis absurdis , edetium ridiculum

369쪽

NA LIB. X X i. Qui maximδ dicatur apud ueteres nullo affectu perturbati et ac de M.Antonino Imperatore, & Philippo Aug. qui nullo unquam cometo ad risum potuit eaecitari. CAP. I.

o BIL E s sunt in ueterum monumen iis complures,qui ex ipsa animi conmntia π apathia,ut stoici appellant oderastitu in omnibus ais tenore ita permat ferint,ut nullis prope affectibus,aut perturbationibus mouerentur: quales celebrantur uirisapientes er ingenio praeclari, socrates, Heraclius, Diog nes cγnicm, ex PFrrhon. Apud nostis uero M. a sus, qui semel in tota uita risit, ob id appellatus αγάλας si Sed cr usum ad haec de Romanis etiam Imperatoribus aliquid albene, ut de M. Antonino co qui Philosophus est cognominatus, ac de Philippo iuniore Augusto. Μ. enim Antoninus tanta animi tranquillitate, ac mentis con-j tinti fuit, ut millo unquam a ctu, nullita rerum fori nis uultum dicatum immutasse. Quem vitae rigorem ac foveritatem auxit etiam philosophiae Stoicae profisio in qua seipsim continuit, praeceptoribus ad eam optimis: siquiadem inter alios complures Sextum Chaeronensem Plata robi nepotem, Cr Apollonium Chalcedonium magno studio coluit. Neque ob ait eius don constantiae, aut filius gladiator, ex scelestus,aut uxor in anus, ut i Iulio Capiatolino relatum est ad Imperatorem Diocletianum. Phia Iippus uero iunioriqui cum patre imperauit, anno ab Vmbe condita millesimo, tam ineri animi, tam que in flexibilis uita

370쪽

3tis PETRI CRINITI LIB. Xa I. fuit,ut nullo unquam conrento,nullus rationibum ad rictuans solui,aut exciti potuerit: Cr quod est maximuscueritatis exemplum,cum patre sorte aspiccret ludis secularibus peistulantius cachinnantcm, eum ipsiam auer ato uultu notauit:ut ab Eutropio,traditu in est in Romana historia.

De Mario Gratidiano, uiro praetorio: de quanta immaniatate a Sergio Catilina diu cetus atq; interemptus fuerit in Syllanis tumultibus, ex Iulio Firinico:& alia de Catilina & Cieerone addita contra Fenestellam. C A P. et LCElebrati unt apud ueteres e Marioran milia comae plures, qui Cr rebus gestis,Cr dignitate claruerunt: nam Marii duo, ac totidem Catones censentur: de quibus commode in Rom. Anulijs egimus. Hoc autern loco de M.

Nurio dicendium est, Marii Gratidii filio, de quo sic in.

cicero ad N . Tullium scribit,in libro de petitione co ulu-tias. cum Linquit,catilina consulatu petis, qui hominem ebursimu senatui populos Romano M. Marium inst Elante Pop. Rom. virgis per totam Urbem ceciderit,ad bu- sum egerit bide omni cruciatu lacerarit,uiuo stitim colium gladio sua dcxtera secuerit, cara sinistra cupiissu eius a vertice teneret,caput sua manu tulerit,ci in inter digitos eius rivis unguinis fluerent. Hunc igitur M. Marium designat,qui a L. Catilina crudelistae intereptus est. M. uero Cicero in ea oratione quam habuit coma Antoniiἱ C illinum copetitores,copiose retulit de hoc ipso Mario. Is enim,ut est autor Pedianim,uir popularis fui,atq; ob eam causam bis praetor cuius abscissum caput ua manu sergius catilina per urbe circuntulit,quod illi a M. Tullio saepius obiectum est. Iulius a tem Firmicus sic de caede Marianuscribit ad Mavortiu Lollianu:Praetorio uiro iuniori Mario, qui iudicio omniub emeritim derep. videbatiir,SγI-

SEARCH

MENU NAVIGATION