Petri Criniti ... De honesta disciplina, lib. 25. Poëtis Latinis, lib. 5. Et Poëmaton, lib. 2. Cum indicibus

발행: 1543년

분량: 645페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

371쪽

DE HONEsTA DIs CIPI. 317 lana iusione elisa uni prius crura, deinde deiccti destitu corporis brachia,ha eris tenus dissoluta ceciderat,tertio amputata lingua, uocem reliquit in Aucibus, ad postremuomni parte corporis nautilam,oculi, qui ferantii emto. res er superctites, egeruntur: Cr in tam angusto corpoα re a litorio patris carnifice tot sunt in ius upplicia, uix anima tantis uulneribus erogata est. Quod iccirco udis notauimus,ne tam imperite quidam a ueteribus dissentiant. Nec illud praeterea concedi debet,quod a Fenestella proditum fuit, L. Catilinum a M. cicerone vis in causa de-

fnsum, etsi ad Atticum scripserit,' cogit se de catilinae

destrisione. Hoc tempore,inquit,catilinam competitorem nostrum destndere cogitamus: iudices habemus quos uolumus, summa accusatorem uolantate: stero si absolutus erit,coniunctiorem nobis fre in ratione petitionis ii esse ter acciderit, humaniter frem M.

De uaticiniis per aquam & per uinum,& apud quos maxime populos clara essent, ex Plutarcho & aliis autoribus. C A P. III.

Scriptu a nobis est superiori uolumine de his uaticinijs,

quae in Branchis, Delphis, atque cathuballis apud u teres feri co seuerint:nunc libitu est ea addere,quae apud Thracen es populos,cr clarios celebrentur, quo tam disefmilis quidem uaticinandi ratio,iams di ar consuetudo in oraculis edendis intelligarur. In Thraciae igitur regione apud Ligureos adγtus fuit Libero sacer: ex quo cum uariticinia Cr oracula reddi solerent,rius tepli antistites uiuo affatim epoto restodebant. Apud clarios autem,ubi cluis rii Apollinis templum fret, diuersa res trudituri nam quibus diuina effari permissum est,apa prius assumpta rem peragebant: quod ipsum Vectigs Praetextatim apud Ma-

372쪽

3is PETRI cR INITI LIB. XXI. crobum restri,quo loco eundem esse Deum Liberuam ais Apollinem copiose diserit. Plutarchus autem Chaeroneus Cr aqua Cr mero temturantistites quo dum apud diuem sos populos facita perficere, ac deinde uaticinari. ut enim vinolenti dicuntur praediuiuare,sic etiam L mphotenti.

Iunonis Monetae nonie,& origo allata: tum de eiusdem templis,& inscriptione in nummis Caesaris Domitiani Augusti. C AP. 1 r.

TRaditum est a M.Tullio,crum de diuinationescribit,

Iunonem ipsum idcirco a Romanis Monciam uocari solitatu,quod ex arce tepli Rom.populum comonuerit, ut propter terr otu,qui acciderat, ue plena rem procurarent. Qua in re uideo ab antiquis plurimu dissentiri. Maximus Valerius, alij,Iunonis tradunt Monetae imaginea Veiora oppido Romam delatam, quo tepore Imperator Furius Camillus suis austicijs Veios superauit: nam apud eos praecipua quidem religione Iuno Moneta colebatur. captis aute Ueqs,cum miles frie Rom. per lacu eum roαgaret,an volens Romam concederet, annuisse prurit, ac foveae restondisse quae res in admiratione uersa est, ac protinus Leti milites eiusdem si lacru in Urbem deuexerat, utq; tu Auentino monte collocata an est. Neq; tamen defiunt, qui Allocutio Deo ista adscribant,quae de Iunone Moneta refcrantur,quo nihil dici potest ab urdius: ctim Deus Allocutius ue Aius,nam idem est,cauendum a Gallis sua uoce monuerit, ac infima uia noua aram habuerit, quod apud veteres multi comemorant: sed eoru inscitiam alibi comodius reprosimus. Templum uero Monetae no in Aventinon tu uidro ab autoribus celebrari,sed in ipso etiam capi- testo,ut idem Maximus Valerius ac Liuius userui quo lo

co Nun j cupitolini domus fas traditur. Pub. aute V i-

373쪽

DE HONEsTA D I s c I P L. 33 stor in regione Vrbis tertia collocauit, ubi Thermae Nistianae dicti Traianae forent. Sed Cr Macrobis; Aurelius aedem roret Iunonis Monetae caleris Iuni' dicatam, claudio Martio Rutilio. Di. Cr T. Martio Torquato. II.

Nes dubium est in ede Monetae olitos eruari libros linteos,in quibws Ro. Imperil fata cotineretur.Quin illud assis notandu est,s in peruetustis etiam numis Domitiani Aug. talis descriptio struatur: m v A E MONETAE. 'Cr Berioricellarius obseruauit, uir er in gubernada rep. prudes, ex in perquiredis vetera monumetis diligerer accuratus.

De uiribus Daemonum , & quod eorum sex genera tradantur, diligens adnotatio,ex commentariis P selli,&Augustini. CAP. v.

Librom fecit Augustinus de potestite daemonu, in quo

erudite ata; copiose explicat,quatis uiribus polleant, quos habitu sint, Cr quibus maxime resim aduersari, aut oblectarisoleant. Qua in re non tam chriaianam uidetur Academiam sequutus,quam Platonicorum placita,Cr corimentarios,in quibus multa de his coperiuntur. Quod autem sex eorum genera habeantur,id ego apud Michaelem Psessu inuenio, qui ex Marci traditionibus hoc totsi egregie recensuit, Basiliumq; Cr Paulum uiros doctrina crmora sanctitate clarifimos aduocauit in historia daemonu. Ad hunc igitur modum diuersum eoru naturam,dis pol stite retulit: Prim&,inqui daemonu genus Igneum cens tu quod in sublimiori uere pcruagari solitu est, ut Maris eum dicebat, qui illud uoce barbara Lellureon appellabat. Secundum genus quod in proximo aere, ac nobis propinae quo obuolitat, quod etiamnum a plerisq; Acreum nuncuripatur.Tertium porro Terreu est,quod in terrae ipsius retasonibi uersatur, ex quo multiplici ratione, atq; inllidijs

terren

374쪽

, PETRI cR INITI LIB. XXI. terrenis animantibus aduersatur. Onarium Aquatile ernaritimum dicitur, quod humoribus se immergit, undi- vagum scilicet, ac in palustribus habitans, ut multos iu aquis male afficia aestussi ac tempestates in muri excitet, ac nauigia ipsa cum hominibus prorsus demergat,atq; inα obruat. His adqcitur platum genus, quod appellat Suba terraneum, quando Cr ipsis terrae uisceribus inclusos daeis

mones,atque abditos tradi unde motus terrae, undamena torum ruinae, ac uentorum collisiones oriantur. Praecipue

autem sentiri hoc daemonum genere scribit eos homines,

qui aut in puteis efodiendis uersantur,aut in metillis perscrutandis. sextura Cr ultimum,quod omnem quidem luce refugit. Tenebrosuras idcirco uocitat, quoniam in teneαbris idue reneatur. Mitto nunc quibus potifimum ius,dijs,aut quo astu scripserit eos decipere,atque allicere buumanum genus. Constat enim ut est autor etiam Augustianus omneu fere daemonetis hoc ingenio Cr natura esse, ut Deos pariter oderint, hominibus maxime aduersentur.

sed alibi hoe totum diseruimus.

Quae figura sit dicedi in ueterii libris Mediusfidius:quaq;

origine cestri debeat,ac de Fidio Deo nonihil. CAP. v I.

ME hercule, Cr necastor, Rura est in uetera libris admodum stequens,qua intelligendu est,diligat uel adiuueti quod a Sex. Pompeio diligeter est ob cruatum. In hoc enim,inquit,iureiurando subaudiendum est: me amet, uel adiuuet, quibus figuris multo scpius Graeci autores utuntur. Ono autem modo accipiendum sit Mediusfidius, pauci adhuc,ut uideo, probe intelligunt, aut origine periscipiunt. Ego uero ita expono, ut eiusmodi quidem locutio perinde ualeat,atq; mehercules,Cr Deu dius,cuiussucra Romanis Annalibus tradu eius s templa in Vr in i u

375쪽

DE IIo NE ITA DISCIPL. teribus relata sunt,sicuti Platarchus,Varro, PoetaeLatini testatur.Sed er sex.Pompeius in libro de pristis uerbis x ii. pro I ouis filio accipit, quoniam d,liter a crum Lastinitatem retineat. Imp iusiurandum hoc, inquit, per Diuisidem quidam dixerunt. In fibulis autem plautinis

iusiurandum resetur per Deum Fidium.Hunc enim Sara m Fidu- appellantes, in Quirinali iugo ueteres c Derunt Nonis Imin. Quocirca sic in Fassis Ovidiui: Quaerebam nonas Cuncto,Fidio ne restrem, An tibi semipater. tunc mihi Sanctus ait, cuicunq; ex illis dederis,ego munus habebo: Nomina trina fro,sic uoluere Cures. Hunc igitur ueteres donarunt aede sabini, Ins quirinai constituere iugo.

Quibus uerbis in Latino semone uti debemus:&-uere eunda esse debeat in coponedis uocibus tralatio. CAP. vi I.

IN sermone Latino baiada est praecipue ratio in uerbis

'componendis, ars utendis: in ex infinita uocabularuolua,Mid quidem ad usum pertineantialia ad eruditione, alia ueia ad gratiam. Ins uerba desita, Cr parumst quentia cognosse debemus,eorums vires,CI coparatione scrut-:antiqua uerὸ er propria recipere, Poeticis des Elari.Qua ratione Terentius Vrreo cum scriberet ad M. Tullium prudentifime inquit, Poeticis multis uerbis magis delector, quam utor: antiquis magis litor, quam . delector. Trulatio autem in componendis uocibus ut est autor Theophrastus no auda aut in oles debet e cista proba, er uerecunda. Quod ipsum Potin us etiam I ovianus approbat, vir utim aetate nostra, qui antiquiistitem ipsam ac disiciplinas honestiores pari facundia dis

ingenio exprimat.

376쪽

ix PETRI CRINITI LIB. XXI.

De insigni atq: mirifico portento infantis. qui dupliei pe

ctore atq; capite biennium uixerit, historia non conterimnenda:ac de causis portentorum. C A h. v j i D

Notum est,quam multa fiunt relata prodigia in vetem annalibus atq; historijs,qualituras admiranda. Sed unu praecipue hoc loco repetendi; existimaui, prae caeteris quae unquam scribatur in lati atq; monstrifcu,si modo hac in re antiquitati fides bascatur. Traditu est igitur in oppido quidem Eimus,Theodosis caes. imperante, puerunatum βέβe,qui umbilico tenus integer exciret. Supernae autem partes eius de gcmina acie apparebant, ut duo perictora,totide s capita essent suis partibus ac sensibus praeis dicimam Cr una pars aliquando cibis er potione utebdatur,altera ab Enebat. Sic itidem in somno er quiete uarie de disterenter se habebant,ut uicit talasitarent, risu eriacomis tenerentur,mutuisq; plagisse caederent,usi diis versis animis atque ingenio forent. Annis autem prope duobus uixerunt. Factim deinceps est, ut cum alter perae ierit, qui superluit,quatriduo post ex agnati tabe computrescens interkt. insani rem Sigibertus in suis commenta. rijs retulit: homo quidem diliges, atq; ut illis temporibus, studiosus magis,quam eloquens.Qusibus autem rationibus eiusmodi portenta oriantur,Galanus Cr Arinoteles copiose docent, ut aliorum fotentius omittamus. Et affirmat quidem Aristoteles,idcirco scri Non ira tu animantibus, quoniam plura ac diuersa stmina interbe cohaerescunt, atq; con*nduntur, aut cum sorte materies excessus uel doctus extiterit.

Traditum esse,quod ex uiris sapientibus plerunq; insani, ac dementes gignantur , exemplo addito de Aristarchisiliis uiri do issimi, & aliorum complurium, ex Aelii

Spartiani uerbis. CAP. I x.

. De

377쪽

DE HONEsTA DI sc IPta sit DE Aristacho grammatico, qui Alexandrinus fuit, rivis multiplici usingulari eruditione coplura lea

guntur in Graecorum commentariis. cum H unus Cr cenis

for maximus omnium Poeta rugm sit bubitus,et Philometoris regis flj praeceptor extiterit, qui Philadelphi nepos fuit.Illud aute de liberis Arimrchi considerunta est nam

eum duos forte habuisset,boe est Aristigoram,σ Arijdiractum, uteri; demens ac stolidus fuisse dicitur : sicuti e

Suidae collec anea tolantur. Quo nomine bulid temere

quotm est i philosophis, cur ex uiris sapientibus pleis

rans ignaui ac dementes oriuntur. Sed hac in re libitum mihi est uerba Ariij spartiani subqcere ad Imperatorem Diocletianum: n'Linqui Auguste nemine prope indugnorum visonu optimum er utilem situ reliquisse : denis aut sine liberis uiri interierunt, aut tales habuerunt, ploris,ut melius fuerit de rebus humanis,sine posteritate diis scedere. Et ut ordiamur a Romulatae nihil liberoru retia quit,nihil Numa Pompilius,quod utile possct esse R eipu. Quid camillus ni fuisimiles liberos habuit Quid scitaplasmyd catones qui magni fuerunt. Iam uero quid de Homero,Demosthen Vergilio, cristo,Terentio, Plauisto,caeterisq; alijs loquar Quid de caesare Quid de Tuialis eui soli melius fuerat liberos non habere.Quid de Aurigustos qui nec adoptiuum bonum filium habuit, cum illi eligendi potestis fuisset ex omnibus. Fuibus est etiam ipse Traianus in uo municipe ac nepote deligendo. Sed ad genitos ueniamus. Quid Marco stlicius fuisset, si commodum non reliquisset haeredem' quid seuero septimio, si Basianum non genuiset

Quomodo sit aecipiendum stadium:& quam multiplex iuerit: ae nonnihil etiam de aliis mensuris. CAP. T.

πα Script

378쪽

Scriptum est a ueteribres dilige ter de mesiuris, earum.

Martis,ac diuersis rationibus hoc est,ile iugero,milli rio,'rijs,et paras angis. Nos hoc loco de ioo Stadio breviter agemus,quo itis itii quorundum,atq; ineptias deuiis temus: qui cum de re hac nuper sermonem haberent, imperite funus atq; perplexe diseruerunt. Icis sciendum est,nomen ipsius Stadii diuersum,ac multiplex fulsee, tum

spatio inter se disi lepraecipue autem nominatur Ol mpicum,Pγthicu, Cr indicu.Nam Pythicu quidem pedibus genis nitur. JIγmpicu,pedibus C C c C .l mlicum pediabus C κ κ v. sic enim conforinus restri, qui de Natalitio

ad cerellium scripsit. Neq; me latet Herculis quoq; Itiodium ab antiquis celebratum, quo C e .pedes haberentur:

quod ipsum stiri j spatium Hercules suis pedibus metatus est pisis apud l ouem Obmpicum: de quo er Plutarchus,

cr in Atticis Gellius meminerunt. Nos defiunt etiam duatores, qui tradant, octauam partem milliar ipso itidio stre contineri tum Diaulon et Dolichon addunt. Ut enim stidii mensura pedes c c c C. habet in uniuersum: ita Diae aulus M. C c. Dolichus stidia X I i. Cr Schenus X X. ut ipse etiam Plinius restre: etsi hoc totum in Graecorum commeima ijs,cum a pluribus alijs, tum ab ijs relatum est, qui Platonis leges interpretati sunt:quo loco de currendi ratione, Cr Iudιs Obmpicis is erit. Pollio autem viactruvius Stadiatas porticus appellauit,ex ipsam iij,utputo,inen jura,sicuti etiam Milliarius dicimus: Non ura uoro ij,qui Geometrae appellantur,in hunc mota buboris cribunt hoc est,q&icquid podere,capacitate,longitudine,aLtitudinclatitudine,ac stisitudine inlatur ut Boethius,et Iunius Nγpsius. Is enim in libro de mensearis agrorum flaad celum: Mensuram,inqui appellationes,quibus in longitud

379쪽

DE HONEsTA DI sc I PL. 3xstogitudine utimur, κ o furit,id est,rigitus,uncia, palmus,fexn, pes, cubitus, gradus, passus, decempeda, actus tactum,milliarissi sed haec suo loco sunt pluribus disserenda

Praeclare factum, atq; ingenti animo ab Avidio Cassio Aug.in seditione exercitus:atq; eiusdem uerba ibidem

relata. C A P. X I-

DIgni facinus a Volcatio relatu est,ia Coio Auidio Aug.eiusq; egregio animo. Na cum in exercitu que Imperator regebat,magna seditio orta esset,ae milites ipsi uelut ad coflictu aestuaret:tumultu coperto, resus praemtorio Auidius fagos tantu castrensi tectus, Et meipson inquit milites percutites hoc audetis,et corruptae disciplinae flagitiu addite. Quo audito omnes quide quierunt: simois issu prosequuti sunt,no sinemirifica obseruatione. Istu dictu pereleganter est a Volcatio de Auidio I mperatore,Timeri i milite incrui quia ipsieno timuit. I de Aug. Sariacas legiones luxu ac delicijs deflueres,dd pristina beneritatem, atq; disciplinam redegit. Tum in Armenia,ta Arabi dis Aegγpto strenue ac praeclare rem gesit.

Quibus liceret in Urbe sepeliri ac de Posthumio Tubeno uiro consulari, de quo M. Cicero in Legibus subobscure intellexit. C A P. X I I.

Notuum alibi a nobis est, fuisse apud Romanos lege

cautium, ne quis in Urbe sepeliri posset, praeter eos tantu,qui egregia virtute,rebass clarifime gestis,inerit, hoe essent:quod ipsum exemplo Atheniensis populi fictu ab illis existimam is, ut qui Solonis leges de Sepulcris magna ex parte sequerentur.Plutarchus autem in Rom.quaeaestionibus, eis tradit ex Lγparei autorinte concessim in urbesepeliri,qui de hostibra triumphassent tu Val. π c. Fabritium nominat, qlsi ob eorum praeclara acinora eo x 3 pulcrum

380쪽

sis PETRI cR INITI LIB. XXI.

pulcrum in foro habuerunt. sed er M. Cicero cum leges' Romanorum exponit,idem asserit,ac Val. quos Publico cr c.Fabritio Tubertum adqcit:cuius fur a virtus, ut inquit,hunc honorem promeruit. Nos autem de Tuberto ipso diu quaesituimus, quanto eius nomen Latinis anae natibus, atq; historiis minus uideatur copertu. DionUmvero Alicarnasseus in Rom.antiqui bis, P. cribit Posti humiu uirum conbularem,ac maxime nobile,qui Tubertus fuerit appellatus. Anno,inquit,post exactos reges quinto, quo tepore IIcomachus crotoniates instidio uictor *it, errati fiunt Romae Cos . M. Valerius Publico staterim P.PHlbinius,qui Tubertus est cognominatus. Itas dubitari amplius no potest, Tubertu ipsam apud M.cicerone

uocant:restretes as eo prostere pugnatu contra subinos: de fecundo eius consulatu deuictis Sabinis orationem ceae

librasse,ob praeclara eius gesti, Meneniuras Agrippam eius collegam triumphus e. Q mibus rationibus Actora credideris,ut in ipse etiam Vrbe sepulcrum meruerit Pos' hvimus Tubertus: sicuti Ual. Publicola, quod ab eoadem Diondisio copiose explicatur.

De Rom.familiis Fabiorum atq; Curionum:& qua maxidignitate in ciuitate praestarent: tum de Lepidis etiabreuiter adnotatum. . CAP. X tis.

RElatum est in ueterim commentarijs de Fabihais curionibus,quod ipsa gens Curionum continua quidem serie tres optimos oratores habuit, atq; in agendis causis insignes. In Fabiorum vero familia tres in Senatu fise continuos principes, er egregijs acinoribus claris mos, tu modi censentur,Μ.Fabius Ambustus, Fabius

Rutilianus filaser Qnlatas Fabias Gurgei nepos. quod

SEARCH

MENU NAVIGATION