Petri Criniti ... De honesta disciplina, lib. 25. Poëtis Latinis, lib. 5. Et Poëmaton, lib. 2. Cum indicibus

발행: 1543년

분량: 645페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

381쪽

sciendisi, quod in cora genere tres ininterirullo ordine obra ducto inebrana oculo geniti tradictur,ut no mnus nulli cum ingenioru quedi uelut insignia in honune exi nt. Sed haec in cometaerio de Rom. Amilijs comode notauimus.

ouantum sit ab amoris contagio abstinendum, ex Craretis philosophi sententia:ac ibidem Panae ii uerba notata ex Anneo Seneca: in quibus par grauitas atq; doctrina existat. CAP.,IMer alia multa, quae crates Thebanus prudenter ac Asapienter de uita discruit, illud etiam de amoris poto stite ab eo relatum truditur: Amorem inquit Amr scdar sin minus tempore. Quod si duo haec non fui fecerint, Idqueum esse accedendum. Haec crates de amore: ad qκα poeta Ausonius rest exit,cum de infanta ac dementia amaratim loqueretur. Panaetius autem philosophus inter Stolocos insigitis, peregregie ut constit uidetur restondit e,

cum eiusmodi contagio longe abstinendu moncret: Minimine, inquit,cormitendum est, ut in rem commotam incidarimus,utpote alteri emacipatam,uile sibi.si enim nos restiacit quod amatur, humanitate eius irritamuri. ym corvenit, superbia accedimur. Aeque militas errorta, ac didiculias nocet: Facilitate cupimur,cum difficultate commm. Insqui suae tabcciditatu conscius est, is moneo ut quiqcat. Quod et seneca Anneus ex Panaetio retuli et nos multa obseruandum ueluti optimam legem,acsanctiora quaedam oracula existimamus.

De studio ueterum in auspiciis: ac dens auibus,que ominosae, ac inauspicatae haberentur: quaei, Olcines aut Praepetes dicerentur. --ς.' '

382쪽

sis PETRI cR INITI LIB. XXI. ios studio de diligentia auguria omni exsisticia, ' realiqua diuinandi genera coluerit: ut in uarijs quidem an mantibus,eorum suoce,inces,cibis,colore,uolatu, guria capere consueuerit. sed hoc Ioco ea tantum adnotare usum est, quae ad alitum austicia, Cr omen pertineant: quaeque dirae, Cr ominose aues, quae rursus filices, ersticatae crederentur. Inter dirus igitur Crem earunt, NoctuM,VIuta,rinnunculos, Miluos:quod sedem rapacis ther si per 'melici sint. Bubonem quos inausticatisimi ominis dixerunt, idq; in publicis maxiis

me austicijs, ex quo funebrem etiam uocarunt. Hinc itiiud notum: Foedus sic uolucris uenturi nuntia luctus

Ignavus Bubo,dirum mortalibus omen.

Quin Cr in Coruis dirum er ominosum est habitu, 'ubi glutiunt, er uocem uelut strangulati emittunt.Quanquade comis, er cornicibus uaria traduntur: si quando ad uuam aut ad partem dextra conuolitent. c. uero Plinius has ipsas aues inausticata garrulitatis appellat. Sed CrGallos probabant in tripudijs maxime solistimis,quod ab ipsis pullarijs indicabatur. Qgidam grammatici in hunc prope modum de augurijs scribunt:ea esse ingestu,motu,

volatu, ac uoce, ueluti signa rerum constituta. Oscines autem uocata fiunt, quae ore, cantus austicium Acerent, ut coruus, Cornix, Picus. Quae Atara uolutu portendearent,ut Buteones,sanqualis, Aquilae,Cr Vultures, si lisces 'issentier proster appellarunt Praepetessit aduersa dis ominosa praenuntia sent, Inebras dixerunt, quod aliquid fieri inbiberent:ut οἱ autor Sex.Popeius:tum Imbras etiam uocarant, quae tardare alici , atq; morari existimarent.

PETRI

383쪽

PETRI CRINITI

DE HONESTA DISCIPLI

NA LIB. XXII.

i . . .

Copiose expositum de Asaroticis pauimentis, ae lith stratis seu Tessellatis: tum de opere Vermiculato: ae de Cerostratis nonnihil. CAP. I.

cc VRRENDUM est quonudam quaestioni, quae animos etiam doctiorum diu anxios ais incertos habuit, de hoe picturae genere, quae Musiud fere a noristris dicatur Tum de his pauimentis disebrendu quae Lithostrari veteres,stu Tegellata uocarunt, tesserulis udrijs 'Tum,lapidums crusta ora LScire igitur debemus, ea opera quae Plinius Musta uocari tradit, pro ijs accipienda esst, quae posteriores Musiua,seu sedera dixerunt:in quibus vitreis testulis,uarijsq; colarum picturis, mirifica quaedam gratia dis uenustitis steries exhibetur. Graeci hoc opus Maroton Mocurant: quale inprimis cum ab alijs,tum a Plinio commendatur quod olim Pergami fuit a Zenodoro constructu in eo genere periistifimo. Dictum uer) sic existimatur,quoniam coenae purae gamenn in ipso quos pavimento conuerrifolent, ueluti relicta:ue est autor c. Plinius:quae Anal hi Graeci appellant.De his Aserotis mentione fecit Papinius in describenda Mailii vopis ei Tiburtina uilla:ubi pauimentim refert

asarotica eleganti varia structura praestitissetis uerasibus:

384쪽

sio PETRI CRINITI LIB. XXII. N Onstrauere solum uarias ubi pim per artes

Gaudet humussuperanis nouas Marota figuris. Apollinaris item Sidonius Iapillos asaroticos nominat, quibus musta ipsa construerentur, quae uelut erosi annis pumices ad reddendam stecus imaginem forent dependentia inuentu id Romae Marci AIrippae temporibus,quado, in eius thermis Mullarum opus encausto pictum fuit. Neg

dubiuuit Plinius,quin uitreus camerasses et Agrippa iid repertum antea fiasset. Notum vero est omnibus, quod ipsa multitia e vitreis tesserulis est sectilibus crustis,uario, Itiplicis colore construm unt,cuiusmodi assue Roisinae uisuntur Iocis multis tum in propγIco basilice Petri nobilis illa σfluitans nauis,quam Ioannes pictor cognora meto cimaboris, mirifico artificis,atq; diligesia traditurpescisse.Oridum appellaerunt id opus CFmbam asumtiae eum, ex effigie ipsius picturae.Nes idem est Vermiculautum pauimentam, Cr Asarotum, ut quidam Also exiit iis manusqui in post Luciliu poetam Aseroti in Vrbe coetapta fiunt. Vermiculatum opus vocamus, quod etsi crustis varijs emento illitum non tamen uitro constabat. aeres a Lucilio designatur,quum dixerit in Susis:

Lexim bene compositam ut tesserulas omneu

Arre,pauimento,ais emblimato uermiculato.

Hoc est,orationem varijsfiguris,atq; coloribus eleganter

compotrin.c.Plin. in perquirenda antiquitate diligens, vermiculatum opus idcirco dictum existimat, quod e et uariegatis erustis, atq; maculosis ad est iem vernuculi ut minime sit improbanda Noriij sententia,qui pro min re vermiculatum exponit.Verbo autem,quod est Minuu, usi sunt apud nos Augustinus, spartianus, Trebellius, ut allas omittamasias Firmicus Musiurios artifices nominat

385쪽

DE HONEsTA D I s c I P L. Drminat in Adisonomicis. Sed agamus nunc de Lit stratis: quae a nostris stre Tesserata dicuntur,id est,uarijs crustis, ac lapidumsegmentis construm,ceu visuntur Romae locis compluribus,ac Florentiae in aede diui Ioannis,quae Baptisterii nomen retinet:quo loco miram gratiam a s decore praestri,pauimen structura,tesserulis lapidum multicoloribus, interpositis orbibus e lapide Macedonico, uel Porpbγretico. Ibidem uisitur totius erit ambitus, atq; si gnistri lectes eumfuis imaginibus:adeo ut sol ipse uelut moderator er auriga in medio exstit. Et ea fere debent admitti in lithostratis ut a veteribus praecipituo quo apta uarietate, ac multiformi picturae gratia uenustitem simul et elegat restrant. Quo minime mirari oportet,sic. caesar in uis expeditioibus tessellari desectilia pauimeri circumserit. Sut in pretio Cero bram, atq; lostrata:

illa ex cornibus atq; ebore constini,haec ex materia cerim sentur, maxime ebeno,iarice tamarice,olea.De cero natis Victruvius, Cr Plinius meminerunt proditurus est ex

Vrora cornibus effici,quae Romani ad suas delicias transetulerunt, nune tincta, nune sublita. Nunc quae cerostrata picturae genere dicerentur, adsens principii atq; lecticas parantur, quales Aegγpth reges inter caetera ornamenti habuisse traduntur. Iostrata coloribis uarijs distinis guuntur: er multiformi materia constitit,praecipue s ad templorum sacrariam subsellia pertinent,quos appellat choros:ceu stemiitur Venet ijs in aede Helenae,in quibus nobiles Italiae Urbes atq; clariores additae sunt singulis subbellijs,miro picturae artificio, atq; elegantia singulari.

De poetia Romanorum eluium peruites: ae Plinii uerba exposita ex historia de scipione Aphricano: tum de uite Centuriali copiose. C A P. I r.

Verba

386쪽

εια PETRI cR INITI LIB. XXII.

V Erba utit c.Pliiiij, quo loco de arboribus diserit:

vitis ipsa et in delictis etiam poenam honorat. Quae meum aliquando animum fustensim tenuerat.Haud enim videbam, quibus poenis homines per vitem afficerentur, quando nihil ad rem illud pertineret,quod insigne centuαrionum id essc ut quidam paru docte exponunt. Sedenim quod ad poenam uites pertinerent, deductum hoc existiam ius ex lege licteri de supplici' militum. Num er Sciapio Aphricanus,qui Numantium obsedit, sicubi extra oris dine milites Romanos deprehendi e acribus poenis assiarere solitus est,ut qui ciues uitiis alios autem uirgis c di iuberet. Quocirca Plinius poenae honorem habitu striabit, quum ciues non uirgis uerberatos, sed uitibus restri. . Quam rem L iuius in historia Romani populi notauit, ut

ex Flari compendi s colligitur. De uite autem, quam centuriones praefrrent, non poetae tantum me nount,

sed Aurelius Macrobius, Aelius Spartianus, ac Plinius, qui insertas,inquit, castris vites summa reru, imperi scontinere,centurioi m in manu viris,Cr optimo praemotardos ordines ad lentas perducit aquilas. De Hadriano

item Augusto notatum est,quod is quidem nulliuitem cone fit,nisi robusto, Cr egregiae famae uiromes Tribunu, nis plena barba escit. Hinc etiam Heliopolitani I ouis oraculam de caesare Traiano, qui cum scriptis codicillis Deum confiuluisset, an Romam peracto bello esset reditum , nam contra Parthos mouebat uitem sibi cenis turialem Deus in aedem delini tufit, diuisanis in partes sudario condi, ac perendie lini. Sed er sub vitem praeliari dicebantur milites, quum astintibus centurioisilibus sudes eqeere cogerentur:quod er Sextus Pompeius

cnnotauit. De

387쪽

DE HONESTA DISCIPL. 3M

De sortibus Praenestinis, earumq; origine apii d Romanos : & quomodo ederentur in templis: ae Liuii Locus

expositus. C A P. 1 l t.

TItus Liuius inter caetera prodigia,quae in historia de

gestis Romani populi reser Sortes inquit extenuaritus ti bello Punico,er una praeterea excidisse ita scria pira Mavors suam telum concutit. Et nos igitur ad haec intelligenda commodu*re existimamus,ea de ratione ac origine fortium hoc Ioco repetere,quibus id totu copiose aperiatur,er Liuii uerba intelligantur. Ni Cr Praeneste olim, et Antii tepla magno cultu,bonores habita sunt,ubi fortes ederetur.Origo aute cometitia qui ut multi dixerat er *tilis ed a ueteribus tradita est in huc modu Nuis merius Sujustius,uiriamodu clarus,quu Viduis somnijs, etiams minacibus iuberetur certo in loco silicem excideis re,perterritus dicitur c,ut agere id occoeperit,ridetibus hoc ciuibus sed perstum faxo erupisse fortes, quae in roubore βrent in culptae,pricaru literarum notis. Quin eodetempore mel ex olea fluxisse dicunt, Cr aruspicum monitationibus Actum, uti ex eadem olea feret arcula, er in ea reconditas sortes, ad quas praemonente Fortuna Romani Pontifices accedebunt, ut pueri manu conmthtis educere solebant. Ac nus quidem origo Praenestinarum fortium traditurique diuinatio ut uarijs pasim exemplis atq; vrobibus exculta est , ita luth caesaris tempore pene abolita: nes alibi earum cultus seruatus cst,quam Praeneste.Qva ratione dicebat eleganter carneades, nusquam se uidisse

fortunatiorem Fortunam,quam Praeneste.Hae uero fortes

Romani populi Ari cotinebunt,tcsseris quibusdam ligneis insculptae. Unde Liuius extenuatas sortes inter prodigian erat, quoniam silere silla sediles alicubi consumptae

Miderent

388쪽

si PETRI CRINITI LIB. XXII. videretur Imperante aula Augu. Domitiano fatis letum.1 liccius sortem Praenestina Fortuna per nouennium deaedit:insequenti anno tristifima reddidit,nes sine sanguianis mentione,ut est autor Tranquillus. Nes me latet,aliuquos fulse more Romanis I inperatoribu3 in aucupanda per fortes fortuna,versibus ad eum rem compositis, vel ex aliquo poemate translatis: ut illud uulgatuam de caesare Hadriano,quum Vergilianas sortes confideret: Onis procul ille autem ramis insignis ollae, Sacra frens nosco crines,incanas menta Regis Romaninprimam qui legibus urbem Fundabit:curibus paruis,Cr paupere terra Nisus in imperium magnum.

De sortitione autem iudicum, cr sortilegijs suo loco scripsimus.

Quanta prudentia M. Cato iudicauerit, non esse publice audiendos in Romana ciuitate tres Atheniensium oratores id est, Carneadem Critolaum, et Diogenem:ac de illorum mirabili ingenio & facundia. C A P . III I.

Vatin prudentia cr consilio in moderanda ciuitiare,quantas doctrina fuerit M. to,qui censorius

dicitur,ueterum commentaris explicant. Sed hoc inter e

tera eius uiri mirificum uideri debet,ijs praefertim hominibus,qui in obeundis Reipu.olfrijs uersantur, quod ab eo dictum atq; iudicatu est de Atheniensium nobili ill de celebri legatione ad Sen. P. .R.in qua tres ingenio et eruditione clarisimi extiterunt hoc est,carneades Academiseus,critolaus Peripateticus, Diogenes stoicu3. Na quum

hi Acudia in primis atq; oratione polleren facile Romano populo persuasissent quaecuns peterent.Sed hane rem eum M. ccto mat e consideraret, ex Uu esse Romanae Reip.

389쪽

DE HONEsTA DisCI PL. 33s Rei p. asseruit, ne tales oratores, diris ualida eloquentia praediti,qui possent aequa pariter,atq; iniqua persuadere, diretur publice.Qvonii carneade ipse, ut inquit Psiit, argumetante,quid ueri esset,haud acile discerni poterat: que unum traditu est, quit pro iustitia publice multa et ganter,ac apienter digeruis et , postridie non minori Dis e trina dis copia cotra iustitia perorasse. De his aute triabus philosophis illud a Latinis criticis obfienatu est, EI quentia fuisse carneade rapida er uiolenta, tereti Cr et ganti critolau,modesti er sobria Diogene. Quod etiam

Macrobius ut alia complura) e penu Gellianae eruditises nisin uas coenas depropsit. homo satis quide eruditus, edingenio maxime ingrato,ac prope impudeli:ut qui tanto aeris alieni cumulo nusquam creditoris nome profiteati .

Quae disserentia tradatur inter Deportatos et Relegatos: de qui maximE autores deportari homines ae portenta . scribant. C A P. Q.

IN libris Iurecon ultoruscita fatis dis elagus Alyretia

ponitur inter eos qui relegat et deportati diculur. NaRelagatos stre illos uocari asserunt,qui cῖm in exilire mitrentur,bonis tamen propriis ututur. Deportati vero ea leaege atq; conditione uocatur,ut nihil e suis bonis postideit: quod a nostris tamen grimaticis minime obseruatur. se enim c.Plinius ac Liuius in alia magis signiscatione d ceperunt,ut qui portenta atq; prodigia deportanda ex urbe usserunt,cum in astu lacu transfreda significet. Cuiusmodi illud est a c .Plinio relatu inter mirifica prodigia, Valeria foemina,quae regu teporibus industicato quidem Geplo eum delibus in Urbe nata est:ob eamq; causam reaest Uini est Arusticu uaticinijs,exitio futura ei ciuitati,in qua destraretur.J-Segupii tu foretifima deportata est,

390쪽

33s PETRI CRINITI LIB. XXII nes citra illius urbis exitium. sed er Liuius istem deporismi nonnunquam monstra in aliam regionem tradit. Poasteriores uero, qui Antoninis er Confiniijs Imperatoriabus scripsierunt,Deportatos in exilium aut in in ulus,accipiunt pro ijs, qui descripti ac relegati fuerint. Quod in

Lampridio,Volcatis,Ammiano,ac Hieron o frequens reperitur.Ηinc illud in oratione M. Antonini caesaris,qui suam clementia dis pietate in casiani desectione Roni nis patribus probaret Nemo,inquit,sienatorum puniam proscripti bona recipia deportati in patria redeat. Quin Cr Antoninus caracalla religatis ac deportatis rediti

in patriam restituit ut ab Aelio spartianos: iptum est.

De Quadragenario numero. & eius potestate in puerperis & infantibus: tum de festo die, quem Gr ci Tessaraeoston appellarunt. CAP. VI.

Vi de numeris,eomnis potestitescribunt, diligeticura uidentur ea omnia obseruasse,quae ad quadra tos,perstctosq; numeros,et pesctos pertinent:ut cum Septenariu humanae uitae uehiculum uocet, Quaternariunis institue, Denarium cr Quinarium connubq. In qui

bus Academici ipsi maximum studium impenderunt. De numero autem madragenario illud hoc loco restrencti existimavi,quod ad ipsum partus ratione scit. Nam Tefas aracoston tepus a Graecis autoribus appellatum, ob eam causam celebraturi qgod illis maxime diebus mirifica qui da intelligitur Iris praegnates euisseminae quadraginta olim dies ante fatura nis habuerunt ad sacra accedere: de totide quos diebus post partu grauoiri morbo solet coflimri,ut aegre posint sanguine cotinere.Sed eodem prae terra tepore insentes morbidi unt,ac rifim continet, in

gnos uitae discrimine uiuunt.QDcirca ut ad cerellum tradu

SEARCH

MENU NAVIGATION