장음표시 사용
181쪽
1 8 Commentaria in librum III. Regum Cap. XIV.
Diebant Bace ho de pila po.ut patet cap. is .v. i 3 ACausa, alias lucorum affert Pliuius lib. ia. ci.
niam vertim Dei templum non amanitate ps' alat,
vias. id. ET TRADET Dorai Nus I,κ Art: hoe es Is raelem , puta decem tribus in manu, hostium, scilicet Astyliorum. PROPTER PEccΛTA I Ro-vo AM J Nota hie quatuor plagas grauiuimas. quibui Deus castigauit idololatriam publicam Ieroboam. primo enim praedici fissum eius puerum moriturum: secu)O,ipsu in periturum cum omnibus posteris. idq e cum infamia. ut eateant sepultura atque a eanibus de seris lanientur. dat simini se conuelli velle dic reis e d Vaiabl. e. limina n. Sa aliique suspicant ui sistam ad is mulatatu sui se eius conuerso inem, ad coque ipsam in corde mansisse se utilem, de deorum tuorum culti ieest; imo ad eorum cultum Roboam s-rium strum ita luxisse. atque hanc fuisse causam inualese nil, tu luda idololaritae. idctico enim satim hie subdii Seii piut. Ei se ii Iudas malom mi ut a ιρ am Domi . dic. Nisi aut tini ni cum in aras. Ostar ias, O L. s. Discant hic Pii ne pei, o ui in quam periculo tum sit & Deo ingratum duce iefilia, insidelium ies haereticorum, licet dicant se velle ad iidem conuelli: hoe enim die uni ob spem tigni vel principatu, ; quia dissicile cu ut haeresim, quam a puero imbiberunt, setio exanimo ei adicent. Hinc de Dauid duceni Maacha filiam legi, Gisitat, ex ea senuit Absalo-mem. Ai qualis filii Absalom utique sati ieida de parricida. quia in necem patris cum toto lsraele eoni viavit. Porio Absit omis filia vel neptis suit Maacha, quae hoc nomen ab au a putam alie Absalomis accepit, fuitque uxor Roboam atque auiae idololatriam de secteta imita ra. sacta cu ipsa vel politis eius solor aut neptis, princeps & iacet dotis a sacrotum Priapi, quam pioinde Asa filius loco mouit,vi audiemus cap. seq. v. 3. Propago ergo idololatriae aeque aetiae telis vite v S. Hiet. ostendi a.Timoth 3 K )facta est per seminas, utpote nouitatis amantes de in suo sentia pertinaces. Er p ir lv DAs Mati via I puta idola, quae Gai. a Mantonomastice vocamur malum, sue periarum quia ipsa summum sunt scelus. Nota, Roboam primis tribus iegni sui annis eum tua ilibu lud a io fide de cultu veli Dei missilite ted ij, ela-
Tertio, regnum a leroboam, eiusque familia ad C psis, illam deseruit. variasque effeminato tum
Diei, di Dia iiii, in quibus selibebam ii gesta legum populique istaei per singulos dies. Aliqui putant hune librum esse librum Paralipo men. sed etiant, quia hic libet citatur in libro Paralip. qua te ante librum Paralipom. aequὸ aeante libros Resum nam in iis hie de alibi etia- tui eonseti plus est. vide Abul. Procem. in lib. Paralip. Pox sto Roso,MJ siniti, gestis Ieroboam
s puteitias permitit: qua de causa Deus in cum anno iegni sui quinto immisit Sesae legem A: sypti, qui leto l. 'ymam cepit de spoliatiit, quae
omnia patent ex L q. I ex 2. Pares. c. i I. v. 17. de
e. i a. Causi idololattiae scit partim rea et Ro- boam. puta Naama iam die a , partim uxor Maacha, de qua v. ai. partim vieinia idolola
tiatum omnes enim Gentes in circu tu .ae praeseitim deeem ilibus Israel eolcbant idola , aemultae ex eis fotcbant pace, opibus deliciis atque Iudaeo, tibi vicinos illici bant ad sua idolaeolenda. pio mittin tes eis a dijs suis smilem ie-
pii mi Regi Israel laniit ad gesta Roboam pii- D tuerunt lupanaria, non tantύm mereti eum edmi legis luda.
VT porus RET NOMsra sv v M ini J Nomen id est nominis sui eognitionem, fidem, cultum adorationem aquE ac celebi itatem, famam, gloriam,mi iacula, oracula, dic. In Ierusalem enim erat templum sacerdo es pontisces ad Piophetae, qui populum in Dei fide cultuque instruorent de promouerent. Norasti AvTEM MATRis vlvs NAAMA Auti Niris 3 nimiium soror aut sita sobi. quem Dauid toto Hanon bello vita legem Ammonitatu in constituerat,qui pioinde vi a ictisi, sibi Dauidem deuincitet, petiit, ut Naama daretur
uxor salomoni filio Dauidis,ut dixi a Reg. i . 27. Concessi id David, eo qubd Naama ad lude puerorum metitorio tum, seu scottorum maia seu lorum,catamitorum, ad praeposteram ad ex-
eoandam libidinem , qualia constituit impius Simon 2. Machab. c. q. v 9. Ecce si uictus idololatriae aequeat haeresis .est libido eaque intimis de hoirenda;hae enim eoli volunt ii uici daemones.quos in idolis adorabam. ut homines ad omnem spurcitiam omneque scelus impellant, ad Dei et eatorii sui itituariam, aeque ae ad eius offensam de vinductam
182쪽
Commentaria in nἴrum III. Regum. Cap. XV.
unia peditatu innumerabili ex Igypt j1. Li- A eationis, sacrificiorum, eleemosynarunt,quibus
b, is, Tioglodytis & Ethiopibus collecto, ut dicitur a. Paral. i 2 3. Sesac Herodotus apud Iosephum vocat Silostram a Diodoto lib. i .vocatur Seseo A. qui de addit eo lumnas ab eo in Palavina erectas,quibus insculpta etant genitalia muliebita. ut notaret incolatum libidinem. de peteam ciseminationem de ignauiam, quali qui virilitatem amitissent. ae pauidi instar seminatum non fuit lent auli alma eapere . de sibi tessere. Videtur hicSesae cognatus suisse itoboam: a in eius patet Salomon duxerat filiam Puaraoniι,
cuius in regno AEgipti sesi videtur suille sue eestor ad silui.
cte.J Sesae diripuit Ierusalem, non tamen eam euertit, tum quia in letusalem inuenta sunt o. pera bona prenitentia cilicet ieligionis, depre-,lii pii euersionem depreeati sunt a Deo a. Paral. ia. ia.tum quia rex Roboam videns se aevastate ludram, cum sui, resipuit diceti, i lii os est Dominai. xi dieitur a. parat. i a. subi de additur : Cam. VI Ju Deminuι. γοάlamitari s a facti, est sermo D mini ad S - .m durus a sola ha milvii sunt, neu I dum eos, Abas e paux Eum..iis , O non ' tibi isti ον m us yper D aselim permanum s lat. V. timram n se utent ei. Is si vi A- stantiam seriuratis meae, G prestasti ruri tι rarum: quid scilicet livetiit inter seruite Deo I seruire homini, puta Sesae tegi. Deus enim suos set-uoi ditat de exaltat; Sesae .eio depi imit de spoliat. Denique ibidem de Roboam v. i dicitui iritu ut malum, nos claratiis cor suam vi qua-
III tu Ronum suto illi tui impiui Abia, huic pius filius Asa qui υ. 12. aufert idola
eminatos, ae Maacha matrensuam acerdotissam Priapi. AD pio suu Attiui filius Iosaphat wf24. Droboam veris impio regi Drae Moerit impiusfilius Nadab, quem Tausa occissit, totamque eius familiam juccidit. i. TGitur in octauo decimo anno regni Ieroboam si ij Nabat, regnauit Abiam super Iudam. x. Tribus annis regnauit in Ierusalem i nomen matris eius
Maacha filia Abessalom. 3. Ambulauitque in omnibus peccatis patris sui. quae
secerat ante eum : nee erat cor eius perlectum cum Domino Deo suo , scut cor
David patris eius. 4. sed propter David dedit ei Dominus Deus suus lucernam in Ierusalem. vi suscitaret filium eius post eum. Sc statueret Ierusalem: . eoqubd fecisset David rectum in oculis Domini, ct non declinasset ab omnibus, quae praeceperat ei cunctis diebus vitae suae, excepto sermone Uriae Hethri. 6. Attamen bellum fuit inter Roboam ct Ieroboam. Omni tempore vitae eius. . Reliqua autem sermonum Abiam, & omnia quet secit. n6nne haec scripta sunt in Libro verborum dierum regum luda Fuitque praelium inter Abiam ct inter Ieroboam. 8. Et dormiuit Abiam cum patribus suis, A sepelierunt eum in ciui late David: regnauitque Asa filius eius pro eo. 9. In anno ergo vigesino Ieroboam regis istaei regnauit Aia rex Iuda, io. & quadraginta ct uno anno regnauit in Ierusalem. Nomen matris eius Maacha. filia Abessalom. o. Et fecit Asa rectum ante conspectum Domini, sicut David pater eius. 1 1. 6c abstulit enseminatos de terra, purgauitque uniuersas sordes idolorum, quae secerant patrescius. I 3. insuper A Maacham matrem suam amouit, ne esset princeps in sacris
Priapi. ct in luco eius quem consecrauerati subuertitque specum eius, & confregit simulacrum turpissimum .ic combussit in Torrente Cedron. I . Excelsa autem non abstulit. Verumtamen cor Asa perfectum crat cum Domino cunctis diebus suis: is . ct intulit ea. quae sanctiti cauerat pater suus, de voverat in domum Domini, argentum se aurum, ec vasa. 16. Bellum autem erat inter Aia, ct Baasa
regem Israel, cunctis diebus eorum. 17. Ascendit quoque Baasa rex Israel in Iudam, & aedificavit Rama. ut non posset quispiam egredi vel ingredi de parte Asa regis Iuda. 18. Tollens itaque Asa omne argentum N aurum, quod remanserat in thesauris domus Domini. ct in thesauris δomus regiae, dedit illud in manus seruorum suorum : ct misit ad Benadad filium Tabremon siiij Hezion, rege Syriae, qui habitabat in Damasco, dicens: 19. Foedus cst inter meti te, R inter patrem
meum Sc patrem tuum : ideo misi tibi munera. argentum de aurum : R peto ut venias, ct irritum facias foedus, quod habes cum Baasa rege Israel, ct recedat a me. Io. Acquiescens Benadad regi Asa. mist principes exercitus sui in ciuitates Israel
183쪽
18o Commentaria in Eb III. Regum. Cap. XV.
Israel, A percusserunt Ahion R Dan de Abel domum Maatha, ct uniuersam Cenneroth. omnem icili cot Terram Nepli thali. 2 i. Quod cum audiuit Baasa. intermisit aedificare Rama, & reuersus cst in Thersa. Rex autem Asa nuntium misit in omnem Iudam. dicens: Nemo sit excusatus, ct tulerunt lapides de Rama. ct ligna eius, quibus aedis cauerat Baasa, ct extruxit de eis rex Asa Gabaa Beniamin &Maspha. xy R eliqua autem omnium sermonum Asa. ct uniuersae torii tudines eius, dc cuncta quae tecit, ct ciuitates quas extruxit, nonne haec scripta sunt in Libro verborum dierum regum Iuda Z Verumtamen in tempore senectutis suae doluit pedes. et . Et dormiuit cum patribus suis. ct sepultus est cum eis in Ciui late David patris tui. Regnauitque Iosaphat filius eius pro eo. 23. Nadab ve ro filius Ieroboam iegnauit super ista et anno secundo Asa regis luda: regnauitque super istaei duobus annis. 16. Et iecit quod malum est in conspectu Domini. α ambulauit in vijs patris sui. ct in peccatis eius, quibus peccare secit Israel. 27. In -
s diatus est autem ei Baasa filius Ahiae de domo lissachar, & percussit eum in Geba bellion, quae est urbs Philisthinorum: si quidem Nadab&Omnis lsrael obsidebant
Gebbethon. 18. interfecit ergo illum Baasa in anno tertio Asa legis Iuda. ®nauit pro eo. 29. Cumque regnauci, percussit omnem domum Ieroboam non dimisit ne unam quidem animatu de semine eius. donec deleret eum , iuxta verbum Domini. quod locutus fuerat iii manu serui sui Ahiae Silonitis, 3 o. pro Pter peccata Ieroboam, quae peccauerat,' quibus peccare secerat Israel de propter deliciunt quo irritaverat Dominum Deum Israel. 3I. Reliqua autem sermonum Nadab. & omnia quae operatus est. ndia ne haec scripta sunt in Libro verbo. rum dierum regum Israel a1. Fuitque bellum inter Asa. & Baasa regem Is rael. cunctis diebus eorum. 33. Anno tertio Asa regis Iuda , regnauit Baasatilius Ahiae, super omnem Israel, in Thersa, viginti quatuor annis. 34. Et fecit malum coram Domino, ambulauitque invia Ieroboam, a in peccatis eius, quibus peccare secit Israel.
lciet x R ire ocTavo Drcitio ANNO arao ac Ati silai NAn T, regis lsrael, REO NAviet Asi, M. filius Roboam, sup RivD4M. TR ivvs AN Nis REGNA vi TJ Dices. v. s. Abia dicitur motivus anno vigi limo Ieroboam et-go non tribus, sed duobus tantiliti annis regnauit r nam ab anno i R. ad ac. sum tantum duo anni. Rei p. numerandum hie esse annum i g.
eumque suisse primum tegni Abiam secundumve id suisse is . tertium vero a o. Regni leto boam. Ita Abul. Caietati. Salianu, re alii ubi Nota in Chronologia annum subinde a plines. pio, stibinde a fine computari: quocii avnus annui additus vel demptus in Chio nologia nullam sicli diuerstatem. Potio Abul. hic tres alios modo, eontiliandi diuelsam chrontilo. giam ait gnat, uald viiles & notandos. Piimus est per Synecdochen, qua pars anni mens, vel dies ponitur pro integro anno, mense,vel die. Sie Christi, dicitur ilibus diebui sui in se in sepulchro, quia, per partem diei primae deteritae fuit in sepulchro. solo autem die secundo
integio in eodem maniit. Secundus , suda aliquando numerentur anni quibus stius regnauit eum patre, aliquando velo anni quibus solus ipse regnauit post
Teii ius . quod quandoque interregnum iungitur a is sequentis legis vel iudieis . vii ostendi ludit. cap. 3. quandoque non. Eosdem modos tradit Richaidia, de S. victor tiaci. de
Concordia temporum regum Iuda. NOMEN MATRis sivs MAAci 4 , pili AAssii Aio M J id est A. al m. st dicitur a.Pa- A ral. ii. 1i. Hebri enim risistim idem est quod Qua te vix dubitandum est quin A salom hie si situ, Dauidis, de quo libr. a. erebia facta ist mentio: nee enim alium legimus Absalom. Ideo ergo Absalom hic nominatur, quia ipse ex gesti eius recensuis libr. a. toti Is rael si ii notissimus. Quare Maacha liaee eadem est cum Thamar: haiκ enim solam si iam genuit Absalom, ut patet a. Reg. i 4. 27. ita et nisseni Hebixi losephus,Lyran. Caietan . Sanc herct alii Minus iecie ergo Abul. di Salianus Gn-sent alium esse hune Absalom ab Absalome filio Dauidis. D ces a parat .i 3.2. hae e Maacha voeatur 35-ιhaia II. Vn lis calua.Resp. Caietan. Absalom si isse binomium , alioque nomine vocatum
esse nisi, sol te ob pulchritudinem, quod ad Sesset pulcher, ut Angelus videretur. die ques pos t Vribi, id est lisae de glinior D i. Aut eeit EAbsalom fuisse patiem natu talem Maachae, Vitelem ino eiusdem suille patrem legaleis rquod dissicile est concipere, edm nullus Dauidis filio, legatur vocatus rivi, cui quasi si alii sine liberi, destincto Absalom semen suscitate
Posset plani hi diei Maacham dies filiam, id
est nut m Absalomis, more Seripi. quo nepotes vocantur pH. videtur enim Thamar Abia salomi, uniea sita nupssse Urieli, ex eoque genuisse Maactam hane Roboami uxorem, AeAbiae mallem. Id variis coniectitiis confirmatur. Nam Vitellite fuit de Gabaa . quae erat ni o m ibi in ilibu Beniamin a suit et go ipse Benia minita: ergo v tiel noti est Absalom: hie enim
184쪽
Commentaria in Librum III Regum Cap. X V. t 8 i
erat de tribu Iuda. aeque ae David. Secundo quia Thamar idetur suisse hoe tempore grandaevior . quam ut nuberet Roboa-ino. Naia essentio Acilἡ tr. vel i3. annis ante mollem Dauidis nam puer eius Absalom occisus est nouem annis ante mortem Dauidis, uti didit in Chroo. Davidi, sub si em lib. 2. Reg. Adde annos do. tegni Salomonis, habebis sa. annos vit E Thamar. Esto enim Roboam eam videatur duxisse ante moriem Salomonis: nam ex ea genuit Abiam,qui post trienn iam moriens regni successorem reliquit filium Asa. Roboam
autem res nauit 17. ann s dumtaxat: quate Abia a Roboam ante initum regnum genitus videtur,ut eo moriente esset plusquam i . annorum:
nam post tilennium motiens ieliquit filium Asaiam grandaevum . de habilem ad lignum. Esto, inquam, id ita sit; tamen non videtur diu ante mortem Salomonis eam duxisse, eo quod illam
duxerit tertio loco, ut patet a. parat . ii. ac. si ij enim tegum ante regnum de ante mortem pa- . iiis, non solebant multiplicare uxores.
Tettio , quia hae semper voeatur Maacha, a numquam Thamar. ergo non suit ipsa Tha- mar, sed Thamati, filia. arid quia hie v. i ci de Asa slio Abiae idem dieitur quod hie de Abia , stitieet: namen m-ι is tia . Maacha fria Asessatim. Haee ergo Maacha uel fuit eadem cum Maucha matre Ab ae ut dicatur nister id i si auia Asa et vel e et te fuit eius soror uisior, ait Caiet ut posset duci ab Alastici Abiae. Ergo Maacha non fuit Thamar, utpote quae nullam so solem habuit. sed suis, ni- ea filia Absalomi, e sui: eigo Maacha filia ha-
Quinto , id di ite asserit Iosephus. qui eum prius Maacham vocasset filiam Absalomis, mox
libro g. e. 3. eamdem vorat Absalomis neptem, scilieti ex Vitele de Thamar progenitam. vias. 3. A NavLAviTin E iN OMNinvs PECCAT is par Ris svi J colendo idola Roboami , permittendo esse minatos . e. e. hos cum idolis sistitit si ius eius Asa, ut sequitur.
NAM . id est prolem glotiosam ct regiam, scili
ut Asa filius ei in iegno luccc dctet, ΕΤ,per eum,sTAT v LR Is RusALEM J stabiliendo eam ins de de eultu ueri Dei, itaque patitet stabiliendo euis pacem , opes de regnum.
uid multa alia peccata commisi, ut dum ex superbia numerauit populum , quod peccatum Deus puniuit peste de molle Io. millium hominum x Reg. 24. is. dum voluit occidete Nabal, omnesque eius domesticos I. R .as. v ai.
dum Miphi soli innocenti partem dimῖdiam
facultatum ademit a. Regum i9. v. 29. Veritin haee peceata nec tam gracia suerunt, quam
fuit adultellum de homicidium vitae, nee tam certa ci a vulgo taxata; quin imo habebant velum di praetextum aliquem honestati, de iussi . tiae, tiliem apud homines, qui proinde ea uel excusabant. vel non aestimabant. Hoe uero peccatum eontra x Dam ab omnibus habitum fuit vi in iusium, enos me de infame ι ideoque Deus qui peccata tanta de tam 1 andalosa non fuit Corm in libII. Regium. impunita . acritet llud punivit. Obboeen momnia mala Dauidi accideiunt, lite dictum. est a Deo , quod numquam recederet gladii. , a domo ipsius, idqi ita ac ei disse te ipsa sile ostendit , dum subdit . inter Roboam de ieri bona aeque ae Abiam perpetua suisse bella, eaede, despoliatiores. Ita Abul. Ca et I abj.
s d. Deus ob merita Dauidis voluit ei dareti-ιerram, id est posset itatem regiam scilicet Salomonem. Roboam de Abiam uelid tamcn ob eorum peccata , prescitim idololatriae, secit ut perpetua habetetit bella cum letoboam. FuiTQva P R ii via iNTER Ani AM s T iN- vras 'Trκ laxoso Ati J illud enarratur susEa. Parat.1 3. , bi dicitur Abiam in aetem eduxisse oo. millia, Ieroboam vel 5 goo. millia. eumque hi vi pote plures, illos cingerent, ipsos inuoeasse Deum . ae eius ope ex t o. millibus cecidissesto. millia. Notis N MATRis rivs MAAcΗΛ Frit A vtRs.lo. Astis Aloia I id est Absalom filii Dauidis. D- a , id est neptis, ut liquet. Hae enim Maacha mater Alae . vel est eadem cum Maacha marte Abiae, ut vult Lyran. de Serar. vi dicat ut mire, id es,auia Asae , sciit v. 3. David dicii ut Abiae parer, id est,auus 4 vel potiύs eius soror iunior,ex eadem matre Thamat Absalomis filia genita. ut ex Caiet. dixi v. a. aut certe eius neptis. Meaha Hebr. Idem est quod compressio, ait titio, fixio, ait pagnin. Vidotur hoc nomen eommune suisse legi ni, siue s liabus regum Cestir unde fit Ia r gii Gessui, quam duxit David, vocata es Misis. ιha. quae suit mater Absalom s,itideque Thamaestia Absalomi, s iam filiam , quae nuptit Roboamo vocavit Maa ha , ae eius toto tem . quae nupsit Abiae . xocauit quoque Maachar sane enimi' id br. quam Septuag. Noster. de Iosephuseotist antet vocant mattim Asae. Simili modo S. Paula, Melania, Macrina S. Basilii amita. Eu- dotita. Confantia. suum nomen ad filias de neptes transmiseiunt. Porto nominatur hic Maacha mater, vel aula Asae, ut Asae. in sinis virtus de religio osendatur, quod a tam impia matte educatus, tamen tam pius euaselit, adeoque i piam mallem a sacerdotio idolotum amouerit. Sic Pliniui tib τ. Epist. laudat Quadiatum iuuenem . quod in deliciis auiae degens uiuetet tamen seueris sine. I NivpER LT MAAcMAM MATREM svAM , ERI. IIAMovi T , NE EsssT PRiNc ps sacerdotissat lima )iis sa estis PAiapi J Hebr. ad verum est , Ni esset λαπη. , qtiissetis malo tam ει ν ηdum e ubi Sep: uag. Chald. vaiab. Paenin. α alii mo ne su domina, exponunt. m egit reona, ne regeret regnum. unde de Nosset a. Patal. i s. ic. vertit e Sed G Maausam matrem Asa registi P sta duo mi imperis . e. Diastisses in Διιν urum Priam Hic tamen venit, Ne Graptincepsissim priapi a hie enim plinei patus saetorumpi iapi apud Iudaeos de idololatras erat augu-
sum imperium, di summa dignitas, , t πουπις γ, id est quia, qtiἰI. capiatur pto A b. s. ιer id tu in ea quὀi fecit idolam. ina in cultura sui Pliapi. pio prini Hebr. est Πx mi hi esset. id est tremor, hortot a se vocatur Priapus,tum quia pingebatur vel sculpebatur turpi de hor-
185쪽
181 Commentaria in Librum III. Regum. Cap. XV.
tenda sorma; tum quia horrore suo terrorem in- A essent vetita,ptudenter tamen ea permisi Asa.neeutiebat furibui ct auibui volentibus depradati hortos, quorum ipse erat Deus de tutor; unde illud Horatii lib. Satyra 8.de Priapor Deis inde uo Iaram, auium , Maxima formida. Hinc de ab Hebr. - ει ρι. Pliapus Latinὸ dictu, est psaltas de Murmu,rse enim eum appellat Iuueo. Satyra c. virgilius de Ouidi uir ita Setar. vatab. de Saneheet. Fuit ergo Maacha obscena de saetilega , imo obscenitatii de facti legij princeps , ae meretricum de scottorum regina , idemque suo Pliam laetavii lutum i quia libido , vl- pote pudenda, quae tit lucos, id eρ siluas umbio. sas, ct tenebras qkibus suam iurpitudinem tegat.
populi delebatio de eonsuetudo immolandi in excelsis eum abduceret aeultu Dei ad idololatriam: zeloti tamen reges,quales fuere Eraehias di losas , eadem sustuletunt e quamquam diei posset Asa pete asse,quod excelsa permiserit, scutio pluribus aliis peccauit, uti iam dicam.
cuti Dorai No cutieTas Dillava svis 3 Persectam. intellige in fide de cultu .nius veri Dei, ae In extirpatione idololatriae a nam in alia multi, peccauit Asa, ut eam agrotans non sperauit in Domiuo, sed eonfisus est in arte medi tum, de quo mox. Item esim dissaens Deo vasa saeta dedit regi syriae v. 18. ad euadendum bellum
Vnde Gui dieitur per antiphrasin, eo quod luce B regis Israel. Rursum. eum prophetam se inere- careat, sitque opacus. Ita Eutherius Potto Hebraei coluerunt Priapum nomine Delphure . quasi Deum obscenitatis .litibus di adhibes, obseenissimis. Vide dicta Numer .as. 3.feeit autem haec Asa initio regni, eum esset pene pueraeo maior fuit eius zelus ad pietas. Quocirca Deus hune Alae et elum te numeratus es e primo, pace seliei de longa;secundo , aedis eatione multarum ut bium; tertio, victoria illustri, qua de-elea eentena millia Arihiopum prostiauit a. P
Excpis A AvTEM NON Ans Tutii J Abul. per excelsa accipit templa a Salomone extructa idolis. quae manseiunt usque ad Iosiam , qui ea pantem eoniecit in neruum, id es .in cinerem, devincula, multosque e populo interfecit a. Patal. 16. O. vide Abul. quaest. is.
BsM DAD 3 Peccauit hae in re Asa, tum qu aurum templi usurparit de alienarii ; tum quod magi, in Benadad impio, quam in Deo spem reposuerit, ideoque increpitus est a propheta a.
euertit a qua in re, inquit, non peccauit Asa. nee c sv Dotiva τ pgna a I Res hete fusas narraturva M. I s. vaRs. I r. v Rs. 23. Iosaphat, nee Ereehias, quia templa hete iam euiluerant, erantque elausa, nee in eis colebantur idola a quare eum iam non essent amplius scandalosa, permissa sum ad suturam tei gestae me-
Melius Glitis. D, intes it templa in montibus de loci, excelsis Deo vero die aia, in quibus Isiae litae Deo vero sacrifieabant,qua fieri a Deo
fYNOPSIS CAPITIS.TEbu filivae Hanani Propheta Baasae regi Vaer minatur exitium, ideoque ab eiuν Γο
-Ela occiditur: hine vers. 9. Ela a Zambri regno re vita multatur. Mox vers. 16. Zambri obsessis ab Amrist cum domo Iuccendit. Inde ors 24. Ii rex creatur adi-Meat Samariam. Denique vers. 29 mri molienti juccedit impius Achab cuns Je-Rabele. ccluditur versvis. Hiel adificasse Iericho, ideoque filios omnes mi se. i. UActus est autem sermo Domini ad Iehu filium Hanani contra Baasa, diu, cens r 2. Pro eo quod exaltavi te de puluere, de posui te ducem super populum meum it rael. tu autem ambulasti in via Ieroboam, ct peccare fecisti populum meum Israel, ut me irritares in peccatis eorum : 3. ecce ego demetam posteriora Baasa, & posteriora domus eius et & faciam domum tuam scut d mum Ieroboam filii Nabat. q. Qui mortuus suerit de Baasa in ciuitate . comedent eum canes et &qui mortuus fuerit ex eo in regione , comedent eum Volucres caeli. 3. Reliqua autem sersonum Baasa, & quaecumque secit . di praelia eius nonne ha scripta sunt in Libro verborum dierum regum Israel ὶ 6. Dormivit ergo Baasa cum patribus suis. sepultusque est in Thersa i 5d regnauit Ela filius eius pro eo. 7. Cum autem in manu Iehu fili j Hanani prophetae verbum Domini factum esset contra Baasa , di contra domum eius , a contra omne malum
186쪽
Commentaria in Librum III Regum. Co XVI. iss
ium, quod secerat coram Domino. ad irritandum eum in operibus manuum suarum, ut fieret scut domus Ieroboam : ob hanc causam occidit cum, hoc est.
Iehu filium Hanani, prophetam. 8. Anno vigesimosexto Asa regis Iuda, regnauit Ela filius Baasa super Israel in Thersa duobus annis. 9. Et rebellauit contra eum seruus suus Zambri , dux mediae partis equitum: erat autem Ela in Ther.sa bibens. M temulentus . in domo Arsa praesecti Thersa. Io. Irruens ergo Zambri , percussit & occidit eum , anno vigesimoseptimo Asa reris Iuda , & regnauit pro eo. ii. Cumque regnassct, ct sedisset supcr solium eius, percussit omnem domum Baasa, & non dereliquit ex ea mingentem ad parietem . & propinquos&amicos eius. 11. Deleuitque Zambri omnem domum Baasia. iuxta verbum Domini. quod locutus fuerat ad Baasa in manu Iehu prophetae. I 3. propter uniuersa peccata Baasa, & peccata Ela iiiij eius, qui peccauerunt, de peccare tecerunt Israel, prouocantes Dominum Deum Israel in vanitatibus suis. I . Reliqua autem sermonum Ela, & omnia quae secit. nonne haec scripta sunt in Libro verborum dierum regum Israel ρ I . Anno vigesimo septimo Asa regis luda , regnauit Zambri septem diebus in Thersa : porro exercitus obsciebat Gebbe hon vibem Philisthinorum. 16. Cumque audisset rebellasse Zambri, & occidisse regem. fecit sibi regem omnis Israel Amri, qui crat princeps militiae luper Isr iel in die illa in castris. i . Ascendit ergo Amri. & omnis lsrael cum eo, de Gcbbi thon. &obsidebant Thersa. 18. Videns autem Zambri quod expugnanda esset ciuitas.
ingressus est palatium.& succendit secum domo regia: Se mortuus est. iv. in peccatis suis , quae peccauerat faciens malum coram Domino, R ambulars in via Ieroboam . de in peccato eius . quo fecit peccare Israel. 2O. Reliqua autem sermonum Zambri. & insidiarum eius . R tyrannidis, nonne haec scripta sunt in Libro verborum dierum regum Israeli 2I. Tunc diui us est populus Israel in duas partes : media pars populi sequebatur Thebni si liuo Gineth . ut constitueret
eum regem :& media pars Amri. 22. Psaeualuit autem populus qui erat cum
Amri, populo qui sequebatur Thebni filium Gineth i mortuusque est Thebni, Mregnauit Amri. 13. Anno trigesimoprimo Aia regis Iuda .regnauit Amri super Israel, duodecim annis i in Thersa regnauit sex a nis. et q. limitque montem Samar ae a Somer duobus talentis argenti N aedificauit cum . ct vocavit non cnciuitatis . quam extruxerat, nomine Semrr domini montis Samariam. 23. Fecit autem Amri malum in conspeeiti Domini ,& operatus cst nequiter. super omnes qui fuerunt ante eum. 26. Ambulauitque in Oniri via Ieroboam sibi Nabat, & in peccatis eius quibus peccare secerat Israel: ut irritaret Dominum Deum Israel in vanitatibus suis. Reliqua autem sermonum Amri. ' praelia eius Ctiae gessit, n6nne haec scripta sunt in libro verborum dierum regum Israel Z 18. Dormivitque Amri cum patribus suis , R sepultus est in Samaria : regnauitque Achab si-lius eius pro eo. 29. Achab vero filius Amri regnauit super Israel anno trigesimooctavo Asa regis Iuda. Et regnauit Achab filius Amri super Israel in Samaaria viginti 5: duobus annis. 3o. Et fecit Achab filius Amri malum in conspectu
Domini, super omnes qui fuerunt ante eum. 3I. Nec suffecit ei ut ambularet
in peccati, Ieroboam fili j Nabat: insuper duxit uxorem Iezabel si iam Ethbaal re gis Sidoniorum. Et abiit, A seruiuit Baal, ct adorauit eum. 31. Et posuit aram Baal in templo Baal. quod aedis cauerat in Samaria. 33. dc plantauit lucum i' addidit Achab in opere suo. irritans Dominum Deum lsrael. super omnes reges Israel qui fuerunt anteeum. 34. In diebus eius aedificauit Hiel de Bethel. Ieria chor in Abiram primitivo suo fundauit eam, Se in Segub nouissimo suo posuit portas eius: iuxta verbum Domini, quod locutus fuerat in manu losue si ij Nun.
TU AvTgM AMavLA Ti iN via IpRonoAMJ Aq. d. Tu secutus es eius idololati iam . de eoegisti populum ad adorandum vitulos aureos a Ieroboam in idola erectos.
IERO EOAM J q. d. Sicut per te moditus excidi familiam Ieroboam ob idololatriam vitulorum, sie ob eamdem sirpitus euertam tuam prope niem per Zambri , tuo filio Plae r bellantem vers. s. Mira suit perue stas At stoliditas regumlsaε'. quod elim viderem iussu Dei plane evertitam I in M. III. R Ium. familias regum priredentium ob cultus vit lotum . imh ipsi easdem euerterent , ipsi t
men eosdem vitillos eolerent, Ze eolendos pro.
ponerent populo, ne ad tin plum. & Asa regem Ieru talem rediret 3 esto reclamarem pro phi tae . de excidium eis minatemur. Nimi sim diabolus de ambilici regnandi exeaeeabat. Adementabat eos. Hine iusto Dei iudicio factuni est. vi omnex sibi imitem suerint earnifices: Baala enim fuit eati is x filio iam Ieroboam,
Zimbri suit eam sex filiolum Baasae, Zambri Q. a vob
187쪽
18 Commentaria in Librum Cap. XVI.
velo cain sex suit Aimie se apud Romano, Iu . Iliti, Caesar sustulit Pompeium, lulium Biurus de
Cassius hos Augustui. Mox Neionem ad necem adegit , natus. Galbam Otho, Othonem Vitellius Vitellum vcspasianus , Titum Domitianus, Domitianum Neltiadi Traianus, .li narrat Sex tu, Aurelius victor in Epito me caesarum: Eice hic verum illud Iuvenalis: Ada nertim C rem Plutonem) lino cati O sanguine patiti Destinaciat regis, cir siuia m.1te ιγ anni. unde de Galba dixit Tacitus: Ommtim rens Mutapax imperii nisi impreces, De Vespasiano vetor
RVM Rscvrat 1κAs1J puia in Dialii, de Annalibus Regum Israel, ut superius dixi. VERs.7. OB HANC cAvsAM Occaui et puti L puta ob piophetiam, qua Eliae idololatiae intentabat excidium. Fuit ergo Iehu hie vel E propheta
aque ac martyr, at prophetia eum martyrem c secit. Vt x, 9. ET RFBELLAViT CONTRA sv M stravus
suus Z us Ri. J Nota hie iusta Dei iudieia in reges infideles de idololatiast quia enim Ela rebellauit Deo summo Domino suo a hine ius a Dei . iudicta ei vicissim tebcllauit seruus de chilia telia suus Zambri r sicut Fbla occidit Iehu prophetam Dei se de ipse occisus est a Zambri Dei
Nimitum Zambri tyi annus ambiens aulam, in-ue Citvrnam, ata uendens in legiam testiit in pyram. Idem fecit Sardanapalus ultimus rea
Assyriorum . qui in Nireue obsessus ab Alba comi lilia suae praesecto , ne in eius manus veniret, rogum in regia ingentem extruxit, quo aurum de argentum omne, de quidquid erat regiae supellectilis eoi gessit. Tum concubinis de Eunuchis in domunculam , quam in medio pyiae extruxerat, conclus 3, se regiamque eum illis omnibus absumpst incendio. Ita Diodorus, Iustinus. Strabo, de eeteli passura. Sie uxor Asdrubalis capta a seipione incensaque Charthagine,
dextra laevaque tres sitos mortem non recusantes trahens , intendis si furantis patriae olims, ait Valerius Maxim. lib. a. cap. r. Sie Numantini per i . annos a Romanis oblisi , esim si me descerent, maluerunt , t e linque Omnia iu-eendere, quam Scipioni se tiade te . vide Floium lib. 2. VtRs .eti. Mox Tvvs Qvs Esr Tii ps NiJ olei sus asa -ctione aduersa Amii tesse Iosepho. Addunt Septuag. satiem quoque Thebni occisum, Domine
VER s. 23. ANNO TR iugii Mop RiMO A A Rruis ludans CNAviet Aiani supra Isa AriJ Licet Enim Amri occiso Zamri, a populo acclamatus si texanno 27. Asae , uti dictum es vers. i di i c. tamen regni aemulum habuit Thebni, eum quo colluctatus es pet quinque annos, donee eo mortuo solus regnauit, quod factum anno 3 i.
Dxciti ANNis': ccepit enim regnare reo tuo Zambri anno 27. Alae ut dictum est v .i s.ct is. mo tuus est autem anno 3 3. Ais, xt dieitur v. 29. iam a 27 anno Asa usque ad 38. sunt i a anni imclusi E. vide hie ut Deus prolonget regna piorum regum, abbreuiet vero impiorum. Ecce tibi Asa 4 i. annis regnauit in Iuda. quibus annis Octo legis successive regnarunt in lirael, sciliceti roboam,Nadab, Baasa. Ela, Zambit, Thebui,
Amri de Aeliab, quorum Omnium ortus de occa
IN THERsΑ RpGNAvi T ssx ANNisd Thersa ante Amri erat metropolis de regia regum Israel. Quare in ea regnauit Amii quinq; annis,quibus eum Thibiti de iegno contendite eo vero mot- tuo anno sexto regni tui ex Thersa regiam transtulit in Samaiiam, quam aedificauit ut sequitur. ibique regnauit aliis sex annis, hoe est uniueis in tam in Thersa quam in Samaria, ia.annis,uti dictum est. Causa translationis sitiit, qued Zambri legum in Thelsis cum combussisset, mox que vibi eapta ab Amii, spoliata de vastata fuisset, ut d dium c st vers. 38. Rursum quod Samalia ob montem eui insidibat , munitior solet. Vnde ipsa diu hostium posea eam obsidentium insultu, sustinuit. Ita salianus. His ergo de caussAreti ex Theila tegnum de tegiam transtulit in
tinebat ilia millia si lotum , sue mille quingentas vineias selus enim est semuncia)quae saeiunti Σ. millia drae limatum. Drachma argenti est lu-lius Romanus, sue Regalis Hispanicus e quare
talentum argenti continebat tria millia sole no-- tum Biabanticorum , sue Francolum Gallico- rum, quae iaciunt avi eos Romanos mille ducentos : Elgo duo talenta argenti faciunt s. milliassore notum Brabant quae conficiunt bis in Ille de
TRvx ERAT, Noni NE SEMLκ vel Somer) oo Mi Ni NON Tis, SAMARiAM.J Putant aliqui pessi, Samariam fuisse aedificatam, nam nominis Sama liae mentio facta est ea p. t a veis. 3 a. sed hie viis veleti ab Amii adiunctum fuisse montem vici-rum. ct ciuitatem eousque extensam , ac totam
deinde vocatam Samaiiam. Ita Saneher. Alii
vero putant vi iam totam primi tui aedifica iam ab Amri, ae nominatam Samariam et quate eap. i3.per anticipationem voeati Samariam eo quod
D postea eum Auctor libri bre selibebat vocata si
Samaria. Haee e st eelebi is illa meliopolis regum Israel cotura quam detonat Isaias ceterique prophetae.
FT A ait T ετ sER vivi Τ Baari Mai, sue unxi. aurit, B IN B Li , est Iuppiter Belus,puta Nemrod. Nemrod enim est Belus, qui fuit pater Nini pii rei testii Assyrio tum, a quo eondita de arpellata fuit Niniti , cuius uxor fuit Semiramis, Nemiod eigo dictus est Baal. id est dominus,suitque auctor idololatitae sub annum trecentesimum a diluuio , ut dixi Genes. t o. s. Vnde ab eo ceteri deinceps gentium dii ad idola dicta. vel agnominata sunt Baal vel Bausim. Vnde Abul. in lib. . Reg.capcl. qu. censet Baal hune
sidoniorum δὶ Titiolum fuisse Herculem ι hic
188쪽
Commentiria in Librum III. I lam. Cap. XVI. iss
enim apud eoη magno in honore suit. Vnde Hiram rex Trii tempo e Salomonis eidem sa tuam ei exit leue losepho lib. 8. eap 1. Hine in Tyio quinquennales ludi Hereuli eelibi aban
tur , ut patet 2. Mach ab. 4. s. eigo uiolis de vi
tulis te roboain adiunxit idolum Baal siue locis Beli, quod mole geluis tua sidoniae eoic t
Tiopol. hine disce quis Deo inuisa . Metique in . ix tit impieta, . i nimirum quod conti sitim uua nua ct sine illisma sit tragoedia impiorum principum vita a pauca ex dicti, cia. is.16. dc lib. . cm in v. hae togita accipe. , Postquam:occupauit tegnum Israel litoboam propter delictum Salomonis , vindi tum per eum ii, pei sotia Roboam filii eiu .ii: issa ii deediti iii bubui in liuoboam . regna uit de situ biu, in ii ael. Vindicta in petiona filii successit. di ipse eum omni lemine ct domo Nabath elatus suit per regem nouum Baa sa. Baasa Triatini finita potesta, in filio Ela, qui tineatus cum omni semioε pet Zambii eius .iouul' Zambi i tantum per septem dies te-giuilit, di obsessui ab Amri. eoactus se in palatio 'eombuiete sustulit regiam progeniem. Amit' di A liab stipem stiliolit Iehu , se tuus lotam legi, , qui erat ea progenie Aeliab. Amiaetiit autem in qua ita geneiatione vindicta super progeniem Iehu, iuxta verbum Domini, di ideo Zachalia, , qui ex Iehu des eoderat, obtruneatus est a scitio suo , nomine Sellum, qui tam Viti tegnauit pro eo in Israel per unum enseria, oecisus paliter a Manahen filio Gadi de Thersa , qui regnauit pro eo decem an hiis in Israel . de post eum Phaceia filius eius biennio talitem : nam eum Occidit Phaceas si ii, Romesiae dux elui , sed di hune occidit Osea, si iii Ila. hie autem transatus cum populo in Astylios. sic Salidinus , ait s milius lib. s. domito Otiente iandem in ortuus , &omnes eius siti a patruo totum necati ; uno euadente iantum ἡ manibus seph ad mi hat tui.
eius est dictum , tyrannos plinei pes quam ratiis αξ seneseere. proptet ualia pericula, quibus inuoluuntur; de quam aegerrime communem liuolis de periculi sollem possunt euadere,' pauetissimi omnino fuerunt qui suo fato seu morte naturali pelleiunt. Quare di Saturninus apud Flauium vopiscum eum a suis purpura esset indutus e Nemtib, inquit, amul, 'tita mal, se imp rare. Nam C ILLAE O ieti terniti m nosiris impetr-άem, imminent hi lae. ῶν Pithia, i ιν υι ii
ν rahea uti es n/x H qu jiam inhabilia viditu rsitati nis, ins soror. Nam quod ι Daterem me com tis, in mori urar m m tralatii r J I hal ιμ-latiam hoc martia , sertis perire non puero. subit mentem quod Elianus lepiuὶ te scit de Tyran- . nix ex AElopi scriptis e s qui, suem compithendat , eam vociferari, idque non temere. Etenim eam nec lanam porret. neque quidquam aliud ius generis statim coniectui a mortem augurali, scientem scipsam usui de elui esse capientibus. A Similes aut E videri sui bui 'tannos. qui semper . in suspicionibus ct metu vellamur , com sciant seut sue,. tuam vitam s.lam ostilibus debeti Ira Icilianus tib s. var. hi sol.
. Si lotue euellens leticho statu irin, anathema. ae maledixit ei, qui illam i diti eate vel ι t di-
tempoia Achab ausus fuit te discare leticho, tune autem id auius fuit Hiel i: lactu, scii illi aien L i. recle ho enim elat fisci indissima Ad atre nissima. adeoque tota proteiebat bahamum. Addit hoe Milpt. t indicet quanta sum it sub Achabseeleiato idololatia Dei de propheta iam obli uio. ac quam eorrupti moles auaritia: haee enim stimulauit Hiel ad te a dis eandum te eho eoi ira iussum Iosue . Ruisum ut eius punitione tertei et Aeli ab se idololatrat. si enim H es ob ti aedificatam i se eontra iussum Iosue , mulciatus est liliis omnibus t multo magii stili omi nibui se mul landum a Deo cogitate debebat Achab, qui in Dei intutiam Baalem suum pro Deo coli volebat.
rox et As sivi.J q. d. Hiel iaciens sindam inta Iericho. ii, im pii didit filium sui in ptimo gen
e tum , nomine Abiram: deinde pergens illam Σ- discate, ex ordine perdidit ceteros usque ad .Ltiinum Suub, quem amist dum portas Vibii locaret. Quantum ergo crescebat Iericho e tantum d ei escchat familia Hiel, adeoque i pia pellecta, plane hete exstincta est , mira pertinacia , ait Ru- peti. si ieme ton oris nomen, ut ιι ora cum est iutorii ut mori, sol, m. ubi retra apparet Hielis caecitas,auaritia de ambitio , qui eum videret in te impleti mina, Iosue, ae sinum filios suos omnes emoti , ab adiseatione tanten vibis non desilit . malens eam perseere eum amisso Omnium filiorum . quam illa omissa filio, invita retinete ; solle etiam hoc fecit vi placeret impio A bab , eique ostenderet se, aeque ac ipsum, esse Dei de prophetarum eius contenipto
189쪽
186 commentaria is LMιm III. Regum, Cap. XVII
fYNOPSIS CAPITIS.c Lias inducit , ruini fiuitatim serilitarem. Vnde iussis et ei in turrente cari b
He abscondit. pasciturque a corvis. ox vers. im in Iarvbta viduae sarinam in isdria. ν oleum in lumbo multiplicat. Tentrus v. 17. - Α- mortuum, pamdo Iesuper eum, ad vitam reuocat.
i. U T dixit Elias Thesbites de habitatoribus Galaad ad Achab: Vivit D minus
Deus Israel, in cuius conspecto sto, si erit annis his ros se pluuia. ins iuxta oris mei verba. 2. Et factum est verbum Domini ad eum , dicens. 3. Recedehinc , & vade contra Orientem. &abscondere in torrente Carith , qui est contra Iordanem. q. Et ibi de torrente bibes : ruisque praecepi ut pascant te ibi. s. Αbij tergo . di secit iuxta verbum Dominit cumque abijsset , sedit in torrente Catilli qui est contra Iordanem -6. Corui quoque deserebant ei panem ci camnes mane. similiter panem ' carnes vesperi. 5: bibebat de torrente. r. Post dies autem siccatus est torrens: non enim pluerat super terram. 8. Factus est ergo sermo Domini ad eum dicens. 9. Surge .ct vade in Sarephia Sidoniorum, &manebis ibi: praecepi enim ibi mulieri viduae ut pascat te. io. Surrexit, ct abi tin Sarephta. Cumque venisset ad portam ciuitat is, apparuit ei mulier vidua colligens ligna, de vocavit eam, dixitque ei: Da mihi paululum aquae in vale, ut bibam. II. Cumque illa pergeret ut afferret. clamauit post tergum eius. dicens: Affer mihi, obsecro, a bucellam panis in manu tua. . Quae responditi Vivit Dominus Deus tuus . quia non habeo panem nisi quantum pugillus capere potest farinae hydria. 5e paululum olei in lecytho: en colligo duo ligna, ut ingrediar ει faciam illum mihi & silio meo, ut comedamus . de moriamur. I 3 Ad
quam Elias ait: Noli timere, sed vade, se fac sicut dixisti: verumtamen mihi primum fac de ipsa farinula subcinericium panem paruulum, & 2ffer ad me: tibi autem & filio tuo facies postea. I . Haec autem dicit Dominus Deus Israel: Hydria farinae non desciet, nec lecythus olei minuetur. usque ad diem in qua Dominus daturus est pluviam super faciem teria. I . Quae abiν, dc secit iuxta verbum Eliae : Et comedit ipse. de illa. 5: domus eius: de ex illa die. i 6. hγdria sarinae non defecit, ct lecythus olei non est imminutus . iuxta verbum Domini, quod locutus suerat in manu Eliae. I . Factum est autem post haec . aegrotauit si ius mulieris matris familias . ct erat languor sortissimus, ita ut non remaneret in eo halitus. 18. Dixit ergo ad Eliam: Quid mihi de tibi vir Dei ὶ ingressus es ad me.
ut rememorarentur iniquitates meae, de interficeres filium meum 19. Et ait ad
eam Elias, Da mihi filium tuum. Tulitque cum de sinu eius , de portauit in caenaculum ubi ipse manebat , ct posuit super lectulum filum. 2 o. Et clamauit ad Dominum . et dixit: Domine Deus meus , etiam ne viduam . apud quam ego πι- cumque sustentor,amixisti ut interficeres filium eius 1 i. Et expandit se. atque mensus est super puerum tribus vicibus, dc clamauit ad Dominum. dc ait: Domine Deus meus . reuertatur Obsecro anima pueri huius in viscera eius. Σα. Et exaudivit Dominus vocem Eliae: ct reuersa est anima pueri intra eum . de reuixit. α 3. Tulitque Elias puerum . te deposuit cum de coenaculo in inseriorem domum. Stradidit matri suae.& ait illi: En vivit filius tuus. Ση. Dixitque mulier ad Eliam di Nunc in isto cognoui, quoniam vir Dei es tu , dc verbum Domini
in ore tuo verum est. T Dixti Exiis Tut1Mrix DE RAM- A eerdotibus & idololatris omnibus. Ne PE
raone opprimente fideles Hebraeos, Deus s scitauit Moysen.qui se illi opponeret, at populum ex eius seruitute educeret. Sie Ieroboam
vitulos pro diis erigenti oposuit Abiam prophetam . Manassi Isaiam . Antiocho Macba- aeos. Sie toti orbi penὶ Arriano vnum oppo fuit Athanasiium fidei orthodoxae Atlantem, Pelasianis S. Augustinuin , Nestorianis S Cyrillusu, nTATOMavs GALAAD AD ACHAal Quaeres primo , eur Deos suscitarit Eliam . eiamque miserit ad Achab Resp. ut eius aequὸ ae Iera-belis at dotem in ptopaganda idololatria repri
meret Ae restingueret, ae Israelem in vera unius Dei fide de religione eonseruaret , ideoque eum armauit zelo di spiritu sonitudinis admi
rabili, ut solus iple se opponeret tyrannis, s
190쪽
Commentaria in lyprum III. Regum. Cap. XVII. i 87
A omnibus malis, Deis amore i ut .amsum v. tim. talum , leonomachis S. Ioannem Damascenum,
Alb g nsbii, S. Dominicum . Luthetanis de Caluinistis S. Ignatium de s miles. Fuit ergo Elias quod L Bernar d. scribit Eugenio Ponti- πω g sei infitie lib. 4. de Considet.) Jιrmis is uia,
ια m --, vel potius Deus mem Dominus, ait Pagnin.
Aut q. d. Via sti, id est potias eir Demipse. Uenim est nomen Dei, qua soriis est de potens ad omnia debellandum e la est abbitulatum tibisarha est ipse. Eliae enim ossietum fuit ostendere
Achab &isaeli non Baal, sed Deum lita lis
esse verum Deum , sonem . de omnipotetatem omnium Dominum. Ita S. Hieron. Angelum.
--α α alii. Vnde Hebiaei censent Elia nomen sumptum ex illa populi ad Eliam acclamatione a D: nu, ipse H Devi, Dominus ipse est D cap. i g.
v. 39. nam antea eum vocatum sutile tibin Uth,
tradunt ijdem in Genes Magna cap. 27. Hine . . s. Hieron. in Michaeae cap. s.Livi nquit Abra st
ia. Rursum, Esas, idem est, quod foris Domis si S. Hieron. vel Deus Domni, ait Pagnin. quia, se iii Noyles a Domino constitutus es Deva Pharaonis Exodi 7. vers. i. se ab eodem Elio consitutus est Deus Achabi de Iezabellit scutenim Moyses decem plagas ealestes de tetiesie, insigens pharaoni, coegit eum dimittere H bixo, i se de Elias omnia elementa commo-υ t per stupenda miracula , quas eorum isset Deu 3 de Dominus, quibus Achab de Baalitas perculit, in o occidit. m. ciet. Aliam eausam Tiopologicam dat s. Ambros. lib. i .de Cain e. a. ubi Eliam hisci elogiis
Potio Beda , de Angelom. in lib. 4. Regum rhabo e. 23. quin de s Cht ysost. ho m. 3. di Elia asserunt Etiam diei quasi ἔλοον , id cus olim, eo quod ipse Delii sol Ista ἡ is & cui tu igneo v eius sit in caelum , indeque a poetis sngi solem vehi euitia igneo, quem quia Phaethon soli, s-lius tegete nes luit, hinc se de olbem eombuiast, de quo pluta l. .c.2. Hae per allusonem χdicuntur a eonstat enim Elas ede nomen He
bretum , non Giaecum. Simili πodo Nariati-zen. Hebr. nomen ta rha dei ivat a Giaeco
παιχω , id est patior, quod in paschate passus sit
christus. Quales tertio , qua suetini eximia virtutes Ea dotis.
de dotes Eliae, quibo, di bili ausi idololatriam ἐ
Meunda Eliae dos suit solitudo de ccntem iri,iaci platio. Meedens enim in Catmelum vacabat orationi di contemplationi, ibique Eliseum de alio, discipulos collegit quas auctor vita monasti et & eremiticae. vi de Catmelii et situm nomen do institutum ab Elia in monte Carmelo aecepisse profitentur, de quo plura e . a g. Tetita fuit eius dicendi de arguendi libertas, qua inter oleia ait Aeliab tegi de Ierab li in
faeiem,quod venundati sunt sub peetato,de quod
Deus omnem eorum stirpem excindet, quodq3onei lingent lani uinem letabel se. ar. 2o.Quaita, inuicia animi patientia de fortitudo, Luaria. qua omnes regum de idololatratum pei secutiones generose sustinuit de superauit, imo omnes sacerdotes Baal oceidit ea p. is. Quinta, relus honotis de cultus diuini, qui eum ad omnia certamina eum rege ad Baaliti, ineunda . ompulit , unde ipse ad Deum ait rni larvi sam pro Domino Dis exercituum , quia diras titum p. ctum tuam ibi Irael, dee. prophesis tam murrunt gladio . Arri iussum ego sucis , O
uarum a mam mam, cap. is .i . Hinc Elias a nonnulli, uocatur Argesus , aede Ioanne Baptista ait Angelus , quod prinedet Chiisum in se tua συ πιαι Ela, Lucaei. Hinei aptus est