장음표시 사용
221쪽
1i8 Commentaria in librum III. Regum. Cap. XXII.
V LRvMTAMEN Ex his A NON ABsTu LiT.J A eanere, Deus sostium insidio eo titula I aiceia 2. Parat . a T. s. dicitur ea abstulisse. Resb. sol mei. ut se inuicem inuaderent. ct mutua se
ε 3 44' Diee. 1 palal. i . s. dicitur ea ab pulisse. Res p. non abstulit ea initio tegni, ne seditionem populi contra se concitaret; sed in progessu , elim sat regnum suum si masset. Vnde in Paras. addi . tur: com stimet sti is adaciam. Aut abstulit ea, sed non ita, quin ruisum succreuelint ex nimia populi ad illa propensione , ut insinuatur a. Paral. at 33. Denique Lyran. de alii iespondent, Iosaphat sustulule ediit a idolis eiecta . permisisse velo excelsa Deo .eio dicata. Hie responso uti planior, ita vetior es . Nam eam Selim. dixisset a. pata l. i p. s. losaphat sustulisse ιxt I Itites. scilicit idololati eos, postea eap. 2o. 33. subiicit Vertimiam n xl l a. scilicet Deo velo dicata, sed
δὲ Actorum ; cst Metonymia in hisce libri, se
o, J Ninitium in Chionici, de Dia iis in qui bus et in . id est gi sta , legum luda pet si gulos
dies descripta crant. pitii ima enim hei olea iacta losaphat hie biecitati, studio soboeentur . e quibus non talia te- censentur a. Patalis'. cap. i . a. ubi celebratureteius Iosaphat in cultu Dei propagando, de includie do populo. ideoque gloria illi in primium a Deo retributa. Ruisum, codem libro eap. 19. Datiatur quod ipse in luda te bima, it tribunalia. a. Iudices constituelit Levitas. aliosque uiros pios di iocorruptos. Ad hac cap. ao. iccetis crur insignis victolia,quam ipse sua pietate de picce a Deo contia Ammon de Moab obtinuit , ubi inter alia vers. ia. orans ait: In noli quidem non si tanta se ritudo. τι is iram h- αι - Cilicia i , fili re irretiis supera m . seditim 1 fremtis qhia agere dis rami, hae sollam ha reus risi diis. tro. nisi .n lios atri mas ad se. Quocit a Deus sui et auit prophetam labariel, qui ait v. 17. Cou. V iter irae , ω virilitis auxiliam Domim nperios. I idens ergo ipse eastra prae essit. sed ita ut pia-
initi et ei cantores Deum laudantes de concinent i : cin remini Domino itioniam Is s. quamam in η rnum ui t m. Cumque hi coepissint
vetas. 1 I sol mei, ut se inuicem inuaderent, de mutua se caede truncarent. Vnde ad unum omnes petietunt , ae superuenit Iosaphat cum suis ad spolia iaci, detrahenda. NEC ERAT Tunc Rrx ccesseti Tvetus iri Va s s.
Eooti J quia Idumaea subacta a Dauide, tegebatur ab eius Piasectis , sed mox sub Ioram filiolo aphat, re Eium vi cst sub Iuda. ιο iustis
A ru m, ut dicitur 4. Reg. 8. 2o.Qv NaviuARENT iti Optii abbi sit ophis, vaal. 9.dixi cs. as. CONFRAcT svNet in Asio Nu ag R. a quia scedelatae ct iunctae erant classi impii i sis Israel, nimirum Oehoriae filii Achab. ut dieitur t. paralipom. ro. 37. unde Ochori videns naves suas eonfractas , petiit a Iosa phat, ut sui serui lient cum sei uis tosaphatio elui nauibuit sed id noluit losaphat, vi sequitur ; n mirum quia timebat eamdem vel pei rem Dei vindictam ob societatem cum impio
Daviti J puta in Sion: maus laeum tamen ipsitiectum est in valle , suae inde dicta es Iosapha quae sita est inter Ierusalem de reontem Oliveti. bi set iudicium uniuersale, uti ex Beda de aliis diYi loelis 3. a. Hie finitur liber tertius Regum, qui comple
ctii ut hicto iam Regum luda per annos ra6. Salomon enim regnauit annis 4o. Roboam i . Abia a. Aia 4 i. Iosaphat a s. iunge hos omnes, habebis annos i 26.
Denique quoad synthionismum histoiue Gentilium . haec tradit Euseb us in Chron. G nebr. Salianu, ct alii. Tempore Iosaphat impeiauit in lirael Ael ab , de Othorias illivi filiu niti Assylia Oiphiaranes; in Lacedaemone At chelaus Athenis Meeades, Corinthi Melas. apud Latino, Capetus sylvius, de Tiberinus Syl-uius , qui suuio Tibri nomen dedit, eum prias vocaret ut Albula. & Agrippa Sylvius; in Egyp to Nepher, Chetes , Amenophis, Osochor,
222쪽
Ebraei hune librum iungunt libro tertio , dc cum eo unum ericiunt. Verum Latini aptius diuidunt , & hiequarium inchoant. Hic enim coepit prolapsus regni Iuda , quod sub Salomone caeterisque nucusque regibus, a suerat forte, amplum & opulentum. Porro libro primo Regum audiuimus gesta Heli, Samuelis &Saulis pergo. annos, lib. secundo gesta Dauidis regis per s. annos. lib. tertio gesta Salomonis, Roboam, Abiae, Asia dc Iosaphat, per annos ri6. iam vero hoc lib. quarto audiemus gesta Ioram, Ochoziae, Athaliae, Ioas, Amasiae, Oziae, Ioatham, Achaz, Ezechiae, Manassis, Amon, Iosiae, Ioachaa, Ioahim, Ioachin & Sedeciae per annos 3o . ex Davide recta generationis serie successive descendentium; quibus in istaeie siue in decem tribubus r gnarunt Ochozias filius Achab, Ioram, Iehu, Ioachas, loas, Ieroboam, Zacharias, Sellum, Manahem, Phaceia, Phacee & Osee, sub quo des*t regnum Israel anno sexto Ezechiae, cum totus eius populus a salmanasar abductus est in Assyriam, ut audiemus cap. I 8.io. Regnum luda vero desijt anno ultimo Sedeciae, cum eius populus abreptus fuit a Nabuchodonosor in captiuitatem Babylonicam , . ut audiemus cap. Vltim
aegrotanti, de sanitate per nuntios consulenti Bee bub Elii 'o eosdem mortem denuruiat, mox vers. 9. duos quinquagenarios ab eo adse capiendum missos. igne caelest cum so. militibus comburit ; tertia veris sibi Iupplici parcit aecum eo Ochoqiam adit, eique necem intentat. Moritur ero Ocho ias, eique succedit fra
:RεvAxicarus est autem Moab in Israel. postquam mortuusi est Achab. x. Ceciditque Ochozias per cancellos cinna, culi sui. quod habebat in Samaria. de aegrotauit: misitque nun- lios , dicens ad eos: Ite , consulite Beelzebub deum Accaron . virum vivere queam de infirmitate mea hae. 3. Angelus: autem Domini locutus est ad Eliam Thesbiten . dicens : Suh-ge . & ascende in occursum nuntiorum regis Samariae. Id dices ad eos : Numquid non est Deus in Israel , ut eatis ad contulendum Beelzebub deum Accaron ε . . Quam ob rem h*c dicit Dominus : De lectulo . super quem ascendisti, non descendes, sed morte morieris: Et abin Elias. 3. Reversique sunt nun- Corril. in lib. In Maum. T α iii
223쪽
dito Commentaria in Librum IV. Regum. Cap. I.
iij ad Ochoetiam. Qui dixit eis es inare reuersi cstis 3 6. At illi responderunt
ei: Vir occurrit nobis. & dixit ad nos: lte. & reuertimini ad regem, qui misit vos, & dicetis ei: Hae e dicit Dominus: Numquid , quia non erat Deus in Israel, mittis vi consulatur Beelzebub deus Accaron idcirco de lectulo . super quem asstendisti, non descendes, sed morte morieris. 7. Qui dixit eis: Cuius figurae ct habitus est vir ille . qui occurrit vobis, & locutus est verba hae 8. At illi dixerunt Vir pilosus , & χona pellicea accinctus renibus. Qui ait: Elias Thesbites est. 9. Misique ad eum quinqua narium principem , a quinquaginta
qui erant sub eo. Qui ascendit ad eum et sedentique in vertice montis . ait: Ho mo Dei. rex praecepit ut deicendas. Io. Respondensque Elias. dixit quinquagenario i Si homo Dei sum . descendat ignis de caelo, R deuoret te, & quinquaginta tuos. Descendit itaque ignis de caelo. & deuorauit cum . a quinquaginta qui erant cum eo. it. Rursumque misit ad eum principem quinquagenarium alterum. & quinquaginta cum eo. Qui locutus est illi : Homo Dei . haee dieittex . Festina, des clade. Q. Respondens Elias ait : Si homo Dei esto sum. descendat ignis de caelo , di deuoret te , & quinquaginta tuos. Descendit ergo ignis de caelo. & deuorauit illum , ' quinquaginta eius. 13. Iterum misit principem quinquagenarium tertium . a quinquaginta qui erant cum eo. Qui cum venisset. curuauit genua contra Eliam, & precatus est eum . a ait: Homo. Dui, noli despice te animam meam. ' animas seruorum tuorum qui mecum sunt. in. Ecce descendit ignis de caelo. R deuorauit duos principes rquagenarios primos, a quinquagenos qui cum eis erant: sed nunc obsecta a mile rearis animae meae. a 3. Locutus est autem Angelus Domini ad Eliam . dicens : De stende cum eo , ne timeas. Surrexit igitur . & deseendit cum eo ad regem. s. & locutus est ei Haec dicit Dominus Quia misisti nuntios ad consolen dum Beel et ebub deum Accaron . quasi non citet Deus in Israel, a quo posses interrogare seimonem . ideλ de lectulo, super quem ascendisti, non descendes. sed morte morieris. i . Mortuus est ergo iuxta sci monem Domini , quem locutus est Elias, de regnauit loram frater eius pro eo, anno secundo Ioram filii insaphat regis Iudae . non enim habebat silium. is. Reliqua autem verborum
Ochoziae . quae operatus est. nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Israel ἡ
qui regnabat in istaei. cum enim viderem Achab in piaelio caelum , de exercitum eius. dissipatum ae Oeboetiam iuuenem . animos
sumpserunt . diei, cui hueusque subiecti fue .
rarat , rebellarunt , negando tributum sbique proprium regem confiituerunt : sicut sub idem tempus id uinxi a Davide subacti, i bellarunt Ioram regi Iuda , vi audiemus e. s.
Israel) rsre c/NcExtos eos NAcvLi sui J id est per fenestia, e cellatas a teticulatas tabulati, inquit pago. vatabl. de alii. Aut canitilum vocat solitium sue tectum , quod in Palasina
erat planum, Hin eo ambulare, cornare dormire possent. Porio hoe teci una circumcirea cingebatur lorica sue muro, ne quis incautὸ ex eo laberetur iuxta legem Deuter.ra. s. Mutus hieretieulatus de cancellatus elat, ex quo sati cen
κONJ sept. Oη si Baal ratistam, tum Arar n. t Ais Iosephus Constiti e M a ba nim Da nom/n ενιι ora lum: est musca, inde Mγοδει est Deus mulorum, qui scilicet inuocabatur ad abigeudas muleas , quibus abundabant Mea tonitae ob solum humidum de calidum , ex maris vici- nia. Idem dicebatur lupiret , teste Pausan libr. s.ct plinio libr. as.c.6. v bi 3 erim vocat Aharam, soliE quia in Accarone, ut lite dieitur. eolebatur. simili modo eolebatur Deus smintheus, ad abigendos mures ι hos enim Cre-B tenses vocant Sminthas i de Pa inopius ad abi. gendas partiopas, id est culices , vel ut alii volunt locustas, te se pausania in Atii ii. Gentile, enim rebus omnibus Deos praes iebant, adeoque eo lebant Febrim , Cloacinam, pauorem de Pallorem quasi numina teste S. Aug. Ibr. . de Civit. e. 1 f. de a 3. Sie sul M Hebri idem est
quod Ε. I sue sui de B l a b , id est
M ta, vel Mes Ma a, ut verrutit Sept. idolum enim hoe instat muscae erat estor matum, ait Nari an r. lib. a. conii a lulian. ad Theodor. q 3. Hine εὶ phila stilus inter haeretes numerat M Iaira, . id si muscae adoratores, sue Musca rara mi , hares i 3. vide dicta Matth. ro. as. Quibus adde , nonnullos cum Seratio sentire, quod . Ei l -
224쪽
Commeistania in Linuru IV. Regum Cap. I.
in bal sive 3 ad j. id .st D m re, ae . fuerit A lixa barbata di eapillis, hispido vep tue piloso.
libidinis Deus . aut Dea quaepiam , ob impudieii iam I libidinem quae in muscis notatur ι vnde Lucianus in Encontio mulcae Hadit olim fui ite metetrices , quae musca vocabantui. in .super Dii daemones omnes propter multiti ditic m. insolevtiam , impudicitiam , mordacitatem , s ordes, suetorem , muscae vocat i pollum rvnde hoc saeculo daemon spccie magnae muscae
vel et abionis inuolans in euin . qui relicta fide orthodoxa Ana bapti sinum pio fiebat ut, illico euin quali possidens, S. Script . pertium issiciebat . eundemque hae petitia priuabat. si ab Ana- baptismo ad iidem tedii et . uti oculati testes narrant. Rursum daemones musa vocantur, qtitavi ait lib. de saeti se ij. Luei . Vidi martim anethim musta tim iniar in narens. Ad . in perii L puta rectore , siue pelle ouitia vel captiua intonsa citcuin datus, ac xona pellicea accinctus; id est corio non apparato', sed adhue piloso civillo, o quasi elemita mundi contemptur,2 pauperiatis pili exque simplicitatis amator. vide Cassian. l br. i. Inuit. cap. i. Fabulatui R. Elel-2ςr e. 3 i. ronam hane h liae sui se ex pille illiu arietis , quem pro litiae immolavit Abraham
Hotio D si lton cὸ ita eum voeat. q.d. o ut M. 9. Elia, qui te vocas iaciasque vitum Dei rax
PR Echpi T vT Dast ENDA J ex vertiee montis Carmeli ad nos. vi ie quali captiuum deducamus ad legem Ochoziam . cui mollem planiani asti, vi huius sum si Oiaculi rationem iiddas, de pinnas tuas. liaque quinquagena iiii, hie peccauit sae in ar, damon , qua L ne inuetisse, tr B primo impietate, quia impietati ochoriae ψoleti
vi ratam La. mira Loomt. Pluta de mulcatum symboli, di, i Ecclesiastae io. i. ad illa : M tamorunte, penatias a tarim vnt, ii in A, B su quia scilicet icticio Deo constituisti Becizebub) dec. MORT2 MORisgis. JElias intentat mortem Ochoriae ob eonii ilium daemonem i quod nolent ii qui consulunt diui. nos de mago, i lio, enim Dres plectet morte a terna de saepἡ temporali. Sie enim Saul oreisu, est in pictio, eo quod consuluillet Pythonissam. a. Reg. 2 s. s. Sie Achab telo confossus est.quod a Pseudoptopheti, Baal euenium belli isset sei scitatus. lib. 3. Reg. e. vlt. Est enim hac eonsuliatario scelus piaue . di Deo valde iniurium i quia pei illud praeuientia fututotum de diuitiatio adi. mittit eius diuinitati, cui propria est, ae tiaditur diabolo. unde Deus ostendit quam acriter hane sui contumeliam sentiat, dum eam tam atrociter castigat.
ci Ner. J incidebat enim Elias intonsus, pio-Grn I a M. IV. Regum iis Eliam castigate consensi. eiusque suit administer. Secundo fastu. quia imperio e de si inibaquasi restit mandati executor iussit eum descendete i ideoque ab Elia, i αδ a Deo igne ei ui
Qvi NQv AG NTA Tvoso Elia, titulum ironi- eo in si hi datum , setium eiscit . eumque in caput dieentis , per si ilam vindictam retorquet. Vnde nota: pro Dei Hebr. . u. Lohim. quae vox
signifieat Deum qua iudicetia de vindicem. q. d. Si ego sum minister EAhim. id est sumini iudiei,& uindicis, ιι tu i ionice dixi iii, ipse V him
me ut suum ministium .destin lat, ae puniat tuam insolentiam ad xiolem iam , qua me eius miniis stium vis ea pete, de ad regem inuitum pertrahere. Hie enim violintia in Deum ipsum . qui ineus es heius de Domitius, redundat. Quareh:ne sui. imo Dii iniuriam Elias ultus est, spi
ibi dicta. Symbol. s. Ambro tib de ii, qui myster. initiani ui e s.cuiti Elia comparat sacerdotem consecrantem Eucharistiam. Sicut enim Elias igne caelesti consumpsi quinquagenarium eum suis se sace do, vi diu na vel bolum Christi, consu-nit substantiam panis de vini illamque in Chii si
corpus conuestit a nam ut ait Latistancus contra
FEsTiNA . osses N DEJ Impudentior sua V hie secundus pentacontarchus priore i tum quia 'se audito eius supplicio non respuit a tum quia auxit impudentiam, addendo :I Ana: ideoque eadem poena plexus , ae igne caeleui consumptus est. Oai csto vet Nisa REARis A Ni ME ME FI VER .r4. Hie tertius duorum ptrcedentium supplicio ieisius, ct sapientior factus. st supple, Elim viae non audet pete te, dicereque ut descen-
225쪽
1 1 Commentaria in Librum IV. Regum. Cap. II.
dat sed diseileoidiim postulit, vi scilicet sibi A muti IvDA J qui seiaeet cum patre Iosaph iura si hi sicto sit oblisi cuid scili- adhue vivente sed eunte cum Achab ad pugnam
pareat,& dieat quid sibi facto sit opust quid scilicet regi remanitate di beat. Quare ei Elias non tantam pepercit, sed de monente Angelo vilio se comitem ad regem adiunxit. RsGMAviet in lirael) icRAM FRATER pius pRO EO AN No sacv Noo IORAM Filii losar T
eonii a Syros ideoque absente, iegnabat in letusalem de quo cap. i.veis. i .Caso enim Achab inb llo'. illico luce ilit ei in te num stivi O h etias, ct eo primo regni sui anno e morbo m. tiente, stater eius totain.
CAPUT SECUNDUM.fYNOPSIS CAPITIS.
U Luu curru seneo rapitur in caelum: μςlamat ei Elisem - Pater mi l currus Israel &naui ista eius. . Mox meis. in . pazis Eliae diuidens Iordanem , Aco pede eumpe transit. Inde vos I9. aqvos 42. sebi injultantesiAscende calue, immidii duobus visi dilacerat. I. VActum est autem . cum leuare vellet Dominus Eliam per turbinem in cin luna. ibant Elias ' Eliseus de Galgalis. Dixitque Elias ad Eliseum: Sede hic, quia Dominus misit .me usque in Bethel. Cui ait Eliseus : Vivit Dinminus, civiuit anima tua. Quia non derelinquam te.
Bethel et . egressi sunt filii prophetarum . qui erant in Bethei, ad Eliseum , scdixerunt ei: Numquid nosti. quia hodie Dominus tollet dominum tuum a te Qui respondit Et ego noui: silete. q. Dixit autem Elias ad Eliseum i Sede hic , quia Dominus misit me in Iericho. Et ille ait: Vivit Dominus . A vivit anima tua . quia non derelinquam te. Cumque venissent Iericho. I. acceii runt si iij prophetarum . qui erant in te richo. ad Eliseum . ct dixerunt eo Num- uuid nosti quia Dominus hodie tollet dominum tuum , te Et ait . Et ego noui flete 6 Dixit autem ei Elias: Sede hic, quia Dominus misi me usque ad Iordanem. Qui ait: Vivit Dominus, & vivit anima tua. quia non derelinquam te. Ierunt igitur ambo pariter. 7. & quinquaginta viri de filiis prophetarum secuti sunt eos. qui ia ueterunt econtra . longe: illi autem ambo stabant super Iordanem. 8. Tulitque Elias pallium suum , M inuoluit illud. 6c poeussit aquas. quae diuisae sunt in utramque partem , ct transierunt ambo per
seecim '' 6 Cumque transissent. Elias dixit ad Eliseum Postula quod viso
laciam tibi antequam tollar a te. Dixitque Eliseus: Obsecio ut fiat in me duplex spiritus tuus. Io. Qui respondit: Rem dissicilem postulasti: attamenti videlis me, quando tollar a te , erit tibi quod petisti ; si autem non videris, non erit. ii. Cumque pergerent. & incedentes sermocinaremur: ecce currus igneus , & equi ignei diuiserunt utrumque : & ascendit Elias per turbinem in caelum, ix. Eliseus autem videbat. A clamabat: Pater mi, pater nata currus istaei, de auriga eius. Et non vidit eum amplius : apprehenditque vestimenta sua . & scidit illa in duas paries. i 3. Et leuauit pallium Eliae,quod ceciderat ei: reueis usque stetit super ripam lordanis, 14. & pallio ' liae . quod ceciderat ei. percussit aquas, ct non sunt diuisae, R dixit : Ubi est Deus Eliae etiamnunc Z perculsitque aquas , ct diuisae sunt huc atque illuc , de transiit Elileus. te. Videntes autem fili j prophetarum, qui erant in Iericho econtra , clxerunt: Requievit spiritus Eliae super Eliisum. Et venientes in occursum eius. udorauerunt cum proni in terram. I 6. dixeruntque illi : Ecce . cum seruis tuis sunt quinquaginta viri fortes , qui possunt ire . A quaerere dominum tuum. ne sorte tulerit eum spiritus Domini, & proiecerit eum in unum montium, , aut in unam vallium. Qui ait: Nolite mittere. I . Coegeruntque cum donec acquiesceret , dc diceret : Mittite. Et miserunt quinquaginta Uros et qui cum quaesissent tribus diebus, non inuenerunt. 18. Et reversi sunt ad eum : at ille habitabat in Iericho, de dixit eis : Numquid non dixi vobis : Nolite mittere I9. Dixerunt quoque viri ciuitatis ad Eliseum: Ecce habitatio ciuitatis huius, optima cstu sicut tu ipse domine perspicis di sed aquae pessimae sunt . & terra sterilis. ΣΟ. At ille ait : Affei te mihi vas nouum. 5c mittite in i ud in. Quod cum attulissent, Q. cgrinus ad fontem aquarum . misit in illum lat.
226쪽
Commentaria in Librum IVRegum. Cap. II. M 3
ci est d, Haec dicit Dominus et sanaui aquas has. de non erit ultra in eis mors. neque sterilitas. ΣΣ. Sanatae sunt ergo aquae usque in diem hanc . iuxta verbum Elisei, quod locutus est. 13. Ascendit autem inde in Bethel: cumque ascenderet per viam . pueri parui egressi sunt de diuitate , de illudebant et , dicentes; Ascende calue, ascende calve. 1 . Qui cum respexisset, vidit eos .ct maledixit eis in nomine Domini; egressique sunt duo vis de saltu . de lacet auet unx ex eis quadraginta duos pueros. 23. Abi jt autem inde in montem carmeli, ct inde reuersus est in Samariam. SEoa uicJ Elias ex modestia ad humilitate
voluit occuliare suum totum . ideoque Eliseum a se dimittere. Dona enim Dei, quae perii nent ad aliqualem inquit Abulen pellonae ex ccl- lentiam , occultari debent , ne hom nes videan tur in eis glotiati, quia Dei in ea mani sat eo lihle manifestauit raptum Eliae per filios prophetarum. Quoeliea Elias non tam praecipit . quam ho itatur Eliseum dicent; ρι id est mane hic: non est necesse ut me comitelis. Velum Eliseu, sapienter ab Eliae latere discedere noluit,vi eius benedictionis sei et patii cepi, de reli spiritusque
est iuro per viam Dade animae tu )qvi A quod NON DERELiNQUAM TE. J Hine liquet Deum Eliseo te uelasse, Eliam propediem rapiendum sole, illique suggessisse vi caueret, ne eum dese
hi dis ipuli Eliae, Elisei. aliorumque propheta rum qui quas viri religios totos se dabant Deo: quorum multa iam erant collegia in Galgalis. Bethel, Iericho, Carmelo die. ab Elia de alijs insituta, ideoque Elias ante raptum ea lite visitauit, ut suos alumnos in veta fide , de aspero vitae etere ille: instituto eonstrearet, ultimaque salutis de persectionis monita eis daret, de Eliseum successorem suum promulgaret. Exhortationem Eliae ad eo, graphice hie lepraesentat Salianus. Porro iniet eos e tant aliqui veri prophetae, qui lite raptus Eliae reuelationem a Deo acceperunt, eamque Eliseo de aliis reuelarunt, ut patet ex seq.Itii Auet tu Elias ' Eliseus) si An Net svrta, id est iuxta, IORDANEMJ ut eum Elias diuideret, de sicco pede transtet.
A Hr lanctitat . Alii: 'L1l x. Inqu unt, respectu seisina. te uiae partis te siduae . ita ut ii spiritus Eliae iii tres diuideret ut palles . Elaeus postulat et 1 biduas, idque videtur innuere: as duarum, quod est in Hebr. unde digniti. vertit: Fiat mensti a Daram partium de guriis itio suo me. Melius Tinia.
alii αδ d I x tiibuunt Eliae. q. d. Oio o Elia, o ut tuo pristis Aphae, id est multiplex, validus
de eximius , in me derivetur; ut te abeunte, ego quas filius tibi in spiiitu tuo eximio , quasi in haereditate spirituali succedam , eodemque zelo , quo tu, cultuin veri Dei contia Baalitas propugnem. Vnde Angesomus: limia, duplex, inquit, Ii gisisti, prophetia cit miracti oram. Pro batur id primo ex Hebiro qui habet: Os Asiartim in gurisu tuo Isar mihi : pii mogenitus enim duplicem habebat pollionem haereditatis paternae, exieri vero filii sit plicem I unam dum M taxat, q.d. Peto ut ego quas psimogenitus tuus, o Elia, tibi in ultoque tuo spiritu succedam. Secundo, quia Eceles. 8. 4. dicitur de Eliar is pueris Iti iam vi Erras Eigo ille maior suit spilitia quam Eliseus. Tettio, quia ibidem v .i 3. dicitur: D in Es ita ιιmphitis linius ius. vide
vi DERis . NON ERi Ratio huius conditionis a Deo de Elia propositae Eliseo fuit , ut magis accenderet Elisei des delium I studium, itaque eum praepararet ad tantum spiritus Eliae duplieis donum , vique ipsius Eliae preces et es- solent pro Eliseo, pioque hoe spilitia ei impetrando, ad ipsu, de totius Israelis bonum. Erat enim uterque incertus, an Elisco praesente raporetur Elias. ut eiusdem spiritus haeres di succc De sot seret. Ita s. Chrysostom. ho m. i. in Acta; qui de addit Eliam hie piasgutasse Christum, qui non statim post tesurrectionem misit Spiritum in Apostoloi, sed voluit prios eos videre suam asci nsionem in Glum, indeque decimo die. puta in sesio Pentecostet, misit in eoi Spiri tum sanctum, ut ad eum per plures dies se eom
tus vete igneus. sic enim adussisset Eliam. sed habebat sol mam de speciem ignia. sevi habent
meteora in aere formata. Erant enim te uera
Angeli, qui asturae lues sol mam ignIs, suis uni vectabant Eliam . iuxta illud a uisiti met lusium guritas. mini ire, ities enim Mea em, Psalm. io 3 4. Fuit eigo hic ignis aer et alsior,splendens, ri bensque ut ignis, ait Abulen. a. i . Setarius ae alii. Hie ergo euinis igneus ab Angelis ex nubiabus suit sol maius, quo Elias, quas triumphatorci ciuis eati, i aptus es in altum. Igatus enim T 4 currus
227쪽
114 Commentaria in librum IV. Reytim. cap
cur vi te ruinas ignes Elae animo ad tam vehendum .ia carum, ait S. Chrys. hom. i. de Elia liem os scio ad quod Elias te seruatur . videt ieci ad pi ae ueniendum secundum Christi ad iudiei uiti adiiciatum. Plures alias huius eui ius tapiulque causas liti ei ales, allego i ita , tropologicas de ana Og eas recensui Eccles. 48 9 ad illa . 1 tii νι- ιι Itis e, in iti line ignia, in ιώννυ eruarum uncorum. Porro Elia, hoe cticio igneo non ruinum de
Achab . lerabile I idololatii, , sed de de morte , ipsoque igne t Iuli phauite fuit enim hie eurrus triumpbi. vii fuit cui ius Chelubim Erechielis i. ait Dosei Praclo ibidem. q. d. Pal est, ut iu o Elia, qui in . ita imperauerat igni in ea lotam ab i ne quasi lius imi et aior A triumphator . vehat s in caelum : voce patet scam inepte dicat R. Rimchi , Eliam in sphi a ignia ab igne sutile consumptum. Audi S Ambios. Om. a. de Eliseo : Esai m i ter L nonne Antha Ai nti m
quia moderatorem re hamanartim mentium Dominus compro atiir. II a tanquam bom auriga cersaminis.Σ Ωιν aeterno praemo cor nans.ls c hvM J Septua. et s. t .vertunt e quasi tu ta
alia , Lis Hinc primo nonnulli censent Eliam . iEraptum in caelum. non aereum, sed aethereum, It p. p. mo. ibique quasi eae litem degere. Ita Dorotheu, in synopli eap de vita Eliae. S. Hier. in c. 9. Amos, S. Ambros libiae paradiso e. 3. Alcimus lib. . desmon Serar. Secundo alij censent Eliam raptum in t I m. id est in a Eiem , indi que tradiatium in paradisum teli utem i in illum enim rapitis suit Enoeli Ecchis 8. . ital en lib. .ea s. S. lusin. q 8 .lsdor. lib. de oliu de obitu Sanctor e ip s.
vria. S. Thom. i. p. q. t a. ait. a. Tettio abi lent
Eliam ductuiti in leo tam aliquam teriae legio, . nem. ita S.Gregor homil 29. in Evang. 1 Ruper t. lib.3.de init e. 33 Quatio celitu, alii di--.eunt ine eitum est. Eliae I linoeli locum. lia S. m. Ch ylosi. homil. aac in Epist. ad Hibr. ibi ai e Thioph ad Ocum. S. Austist de gratia Christi cap. i. de 3. S.Cyptia .de o ontibus Sion de Sisa. Thc Od t. a 4 s. in Ceneis sue ergo in terra,sive in uete si a lias' vitam ait quietam de sanetam, in iugi Dii eontemplatione, vii ex S. Auguli. ostendi Genes. s ra. Ex hoe Eliae raptu in caelum , poetas accepi te sabula, d. soli, quadriga. asterit Bedaq. 37. do S.Chrol. hom i de Eliae ubi doeet. Esam diei quas κλιαν, id est solem imo ab Uti solem dictum
Aragog. raptus Eliae fuit expressus typus aia
Addit deinde . in hisce tiibu, sin sim et euisse
DEnique Elias ad F noeli iam sunt aeternit a. n a Culi, candidati . de paradis siue illiti, primi. de iam Marquo Genes. a. siue altei ius similis aut miliori, coloni. consim ait in giatia . ait Frane. Suaretiae licet non videant Deum, ni e sint Beatis multa iam en 1 D O luti ina de solatia hauriunt, vel satitur enim quas matrio domus Domini. Unde crebitus ab Anx elis, quam cateri mortales visitani ut . eum iiique colloquuntur. Hinc di vi-uutit ea verbo Dei, sine cibo ac potu corporeo. Deus enim eos conseruat in eorrupto, aquEae risio eorum, . ii seruauit ueste, Hebia o tum per o. annos in deletroo sanos. vegetos, alae res, a de suo gladu, statu di ossicio gaudentes de exultantes. luges enim agunt gratias
Deo, quod ioli ips duo i x tot millibus hominum elicti sint . qui in fine mundi pro Chi isto
228쪽
OCommentaria in Librum lV. Regum. Cap. II. ras
glososo coronandi, quique fidem de si ein re- A uat. Sic liaiae s. de Christo dici vir: in ab imp
surres ionis sua translatione , incorruptione de Num super hamertim eras.
longavitate hominibus persuadeant, de teipsa
An sint in satu merendi neene , problema est Assimant Abul. . . V legas ine. ι . Apoc. coni. s. Maluenda lib. s. de Antichriuo cap. s. Hentiquo lib. vlt. de s ne hominis c. 23. de alii. Patio est , quia adsue sunt viatores, ac cum disseratur eoium Mariti O , quae aliis corum eoae uis iam pridem data es , vidii ut huius dilationis vice ei, concessa fictilias augindi sua metita. Negant Fiao: Suaio tona. a. in 3. p. disp.ss.seo. i. p. rei ius i. . in Genet . disp de Enoch q. s. Gabriel vasqueet i .a.disp. 2i 6. e. t .ct alii Ratio eu . quod raptus cis teputetur quasi mora. in qua cisat omne metitum : de quia alioqui ipsi continuὰ augendo sua merita per tot annorum Amillia omne, satiatos gratia de gloria suptiarunt,
BAT : Pax εκ Mi , pATER Mi l cvκκvitia AEL ET A vstiua Eius j Hebr. Curria, Iserae e diuti estis. Septuaginta: Er eam oui , q. d. Vale o Elia mi , qui cras totum robur Istadii, aeditios linaelem tui laba tuo zelo de oratione , quam magna curruum de equitum multitudo. ha Procop. Maiab. Caici.
Vnde Chald. vertite Magister mi, magister mi,
qui melior era, Ista 5 eratione rvacti sua erui tibis . Sic de Ioas rex visitans Eliseum morientem, ei succlamauii c. i 3.v. . Pater Israel G auriga eius. Talis enim post Eliam fuit Eliseus. Tropol. Elias, id est doctor de pradicator mores populi corrigens , cui tui est; quia tum
Moialiter bie tigres eatur . quod si te totum diuino impello iubdidem, Gi Ea iiii, subdi iis debita obsequia impetrabit. Elia pei tui binem in caelum abeunte exclamat ile te ira Eliseus: Pare Iarer αι, ta /ui Israel auriga jicia. Curium appellat fimul de auiisam s currum, qui regii ui; de aurigam, qui regit ut ostenderet. tum optimi principis munia expleuisse. quod non solum alios prudentetit ciet , sed etiam seipsum ab iplo Deo legi satile patet c-tur. unde Lyran. in Commentatio Notali ad .RU.9. Cutitis, ni aliis. qui Gratur . h ι pontiti Itim. : cin ann/a, qui diu. ijsecundo: adistendendam Pod ιζ ne ducia tu sol, qai prια. Imr Attalum
Quaeses quo anno , uti te & die Elia, straptu, in caelum Reip. ia ius est ante finem iegni losaphat et nam eiu se ita hucusque audiuimus. de audiemus c. seq. ubi post Eliae raptum, coram eo piopheta ait Eliseus. Videtur ergo raptus paulo post mollem O. horiae rigis ista et iqua tu ipse ei praedixeiat cap. i. post illam enimii in ei iis iaptus hoc e. a. subim girui. Nortuus est autem Ochozias anno rex ni sui secundo qui fuit regni Iosaphat annus i s. d. filii eius . lotam cum patre imitanti, s.cundus, ut patet hoc libro cap 3. v. t 7 ac l b 3 c. li. v. sa. unde salian. Gembi a idus de arti alleiunt, Eliam ra. Gau ptum sub at cum i s. iegni Iosaphat . qui fuit a ereato in indo. ait Saliati annus 3i39. post ia- pium ii noch aisa. ante Clui si otium , 9 4. Hisce ieie eo nuntiunt Hebiai in Sedet Olara, C loseph. Abul.To intellus Selai. ix alij. Hoc eigo anno Chiisti i6 38 Elias a taptu suo agit annum assa. inde Syri cum longati ct ni dem alicui vitam precant ut . optant ei Eliae annos de vitam. vivit enim adhuc Elias ad .iuet usque ad s-nem mundi, quando pio Christo. et tans eontia Amictu stum ab eo mattrito laute abitur. Papius ist Elias mense Iulio . ae die eius vige- sitia r illa enim die iaptus eius contignatur in dis o tu Nanytologio Romano de Menologio OiΣ- eorunt: quin de Gixei in honoleio liliae templa etexerunt. vi docti paton. in Mari,iol. ad diem ro. tulit. Quoto anno vitae suae raptus si Elias, piae se dis niti nequit. Coepit ipse pio-phctale paulo posi initium ies ni losaphat . a tSalian. anno eius tertio, vel quarto ut vult To
dentia. ιι erantia, fortitias, iussilia , hi animam ad D niellus: iaptus si ali notius i9. quare per sede-
Politicer currus Ista JO auriga eius, est prin-eeps, qui sustinet quasi eurius onera Rei p. .depopuli. ae diligit ut ausiga iugales : aiuigatur. de praesdei de simul baiulat de portat. Princeps de praelatus ergo si vi mater, quae tegit a poliat infantem. Hinc princeps Hedr. dicitur, Uri q. d. portitor, baiulus, qui populi onera k-cim annos pio phetavit. Adde his tr ginta annos, A plutes quos habitat euin coepit prophetare nemini enim ante annum atatis trigesimum apud Hebrios prophetare licebat habebi, ut
minimum annos Eliae ante i aptum q6. Denique Eli 1 iti multis sui: typus Chiicii , ut ost n-dunt paties. praeserum S. Cyprian. lib. de spia
Sue essu Eliae F liseus dignus tanto mag stio disse pulus , annos iratus o. qui sub sex regibus Iuda. selli et sub Iosaphat, totain, Ochisa, Athalia, loas . de Amasa quibus synebronide coxot socium lehu . Ioathas ct soas, regnantes in lilia elo prophetauit pei anno, 6K. mortuus que est anno a talis ios. qui fuit annus Amasae recli
229쪽
6 Commentaria in Librum IV. 'gum. Cap. II.
regis ominus mundi 3 rc . ante Chi istum g 9. A do ei in fundandi, vib bui de domibu, duo viii, S. cytillo libr. i. contra tulian. de Clemente Alex. libr. i. stio m. docet salia n. anno mundi iam dicito. scholio i. Porio S. Epiphan in vita Elisei, ait eo die quo natui est Eliscus,
vitulum aureum a leroboam eo iactatum, vq-cem edidisse iam sono tam , ut audiretur leto
solymis, qua signis abatur illo die natum esse iniunt: in , qui vitulos avi eos cateraque idola
Arrnsu NDiretur Eliscus) vsset MENTA sv A , ετ s Citii T iLLA i, Duas p/κτει δio signum luctus, quod ianto stagissio. scilicet Elia , per eius raptum solet oibatus. Hic enim raptus erat instat morti, Eliseo et piluabat . enim cum solita instructione .eolloquio de consolitione Eliati visi, irassione et go Eliseus lu
solitudinem. Vt sis. xiva vir p Atti via EDAE . uxoncsci DE A et si J quod scilicet Elia, ascendens di- miliebat Eliseo , ad sui memoriam, ae ad Elisei solatium ad auxilium. Abul. censet hoc pallium sit se cilicinum ex pilis camelorum uti suit ve- si, S. Ioanni, Baptis r. Veiis milius Seiar. Ialii eensetit suille meloten . id est uestem faciam
ex pelle cuina. nam Sept .vertunt: Dii II militen Liae, quae t tu rat super eum.
ET NON sv Nτ nivis J sic I sept. Hete tamen verba desunt in Hebr. de Chald .sed subintelliguntur r ideo enim Eliseus secundo pet-cussit aquas, quia prima pei cussione non fue-iant diuisae. Noluit enim Deus in ptima aquas
maxime esse spectanda. scilicet an aer sit bonus, ct aquae salubres,aqua enim in potu .de aut in te-spitatione pene rani intima hominis , itaque eat ne uel male assieiuni ae sanitatem vel morbum
Arpsi τs Matii vas Novura . ET Niττιτε iN vaxi eo it Luti 111J v ii, nouita, ligniscabat, per pie ee, ct in ilia Elisei deinceps fore nouitatem aquaium de ieriae, ut ex sic illi fiet et lenilii. Quale uidetur Eliseus va, totum eum sale in fontemini mei si se . . t asserit Ioseph. S. Ambros. Beda, Angelo m. & Eucher.
eo im aquae is et .s non falsae , celie putres de O itideque suam orbitatem de B lidet suisse , ideo ite conuenientet tilem adhibuit . licet mi iactito, aquaium tantum perpurgarit. de perpulgatas tam diu eunte uatit, ut ait
cap. 3 saetae Philol. Fiane. Valle sus. Imitatur lice Ee lisa in benedictione salii de aquae, cum benedicitur aqua lustralis, dum orat ut aqua se benedieti. st salus mentii di corporis. lta Abulen . FoNτρυθ H c pare non Oreues aquas Ierichuniis fuisse prauas , sed. huius sontis dumtaxat, quem sute deseribit loleph. multaque addit more sito amplificando de Romano ium auribus accomii dando. Audi eum libr. s. de bello c. . titim fontim at quando fertini nonham terra at ne Igχιitim mi ita, . sed etiam feminaram partum ibitina resilirtim , t ructaque Iaruer meriod uidi, ne nouus propheta Eliseus ex patrato C a pese torati tre. PH a vera maturui se, sonstaque retiaculo su ibit et de nouo suo spiritu, sed per preces ad Deum ieeurreret. Rursus ut sciret se hanc aquarum diuisonem, exteraque miracula se rura, non Iuli sed Eliae meritis obtinete. ira Abii l. de Caiet.
. H si primum Elisei miraculum stilicet quod pallio Eliae pereuliens loidanem , eum diuiserita seeo Dede transerit. Nota pio , etiam ipse Nebr. est pN aph ha quam vocem Hebraeam retinent Sept. vertunt ue αφφω quam proinde perperam Theodor. ac ipit ut Graecam Ipse Misis prium Dei. Dei enim nomen tu illud: umi. si Bis qui situ η cissim o toram, ipse . Dιωiqui est. ηυ, Deiri mura: Un ta enim deituatur ab
ii Q quia scilicet terra hae iuxta aquas pessimas est sia, unde in Hebr. de Chald. est: terra ob lux, sue terra o Ll, vel perimit, sellieet semina in se iacia. pei suam amaritiem vel putridinem. Quoeitca sanxi, ab Eliseo aquis, sanata di sce-cundata patii et suit terra : alioqui enim ager freti humis elat senilis de diueir tantum ergo aqua salsuginosa terrae sibi vicinae nocebat eam
que sterilam reddebat. Porro Aristot. in Polit. saltiberrires m at strati simim eo DA,m ab L se a
nii Gentili us . qui superstitiose sontes de caelum
230쪽
Commentaria in Librum IV. Regum. CVII. 2 et
tum plerabantur, imo subinde ut numina adora- Ava J Caluities est capitis depilatio, ideoque δε- e tabant. Potio quod ait aquas bai se illi, secisse
seminas eolligit ex textu Hebraeo hic. qui habet te iam iuisse mi atheliis. id est, orbatne m , quod directe de terrae fructibus dicitur. los ph. autem idipsum exicndit ad seminas, hae enim proprie dicuntur olbae dum filiis otian
Haram Iu Ii ιν heredum. Censet ergo ipse eum I scpho piis eum non tantum ieitae, sed & semini, stetilibus saecunditatem dedisse. Pergit Am
Tropol .s Ambio. serm. 87 qui est de Eliseo, per sal a ipit Christum de Apostolos , qui suo
sapientiae sale eon dierunt de tacundum esseeerunt totum orbem: Diritu ciuitas. ait. Dis Res fa ore Citim adia nitim: at est vinis Christus velarva, Asse .ssum ni torptis hamnum .inati s aqua.
Christi iam Actia quam nomine proprio, ustus enim Hebr. idem est quo alus Dei,vel,Dem fasi vis. Ita ea Beda Euther .de Angelom. Eliseus,
inquiunt. vas, indidit sal illudque in aquam immittens, itaque iam lanans de foecundans signi stabat, quod omnes aquae, id est omnes populi, antea virtutibus steriles, per Christi ineat- nationem . facunditatem de benedictionem aecepi uti is ent. Hine in nomine Es a. id est Eliseus continet ut nomen Iκsve esse, enim idem
ea quod EII sua. id est Deus , vel psi omnipotens) hius. Paulo aliter S.August. lib. contra Fulsentium Donati sum non longὸ ante finem. per sontem Elisei accipit lordanem. in quo bapti ratus Christus aquas baptismi salutares essicit: Esμιι, ait, est Chri us Saluator, qui aqua-ν ' citio m. id III mitim iam ditarem Ase
νευ .a3. Asciuo T Avτευ ir Da Elissus ira B Tus Q ubi letoboam rex alterum ex vitulis suis aureis quasi idolum eoni iii iat, ut contra illud depu
. s.formitas. sicut eius pulchritudo de quasi corona est calati ei de coma , piaesertim apud Srios de Palaestitios, ubi, utpote in legione ealida de se- ea , plerique omnes eo mati sunt, densosque de duros habent capillos. unde Ovidius: Tarpe ptius mutilum , lavis sint gramine campus, D fra ponti sariae, O vi crine caput. Et Atiss.lib. s. de gener animal. astitit in homῖ- ne idem esse ea lues cete, quod in auibus deptu mari, aut in albolibus frondes desuete. Hi ne olim Romani serui, caput radebant; de Caligula Imper. ait Suetonius in eius vitae. 3 s adolescentulos pulchios de comatos, quoties sibi oceu rerent , oeeipitio raso deturpabat ad ludibrium. s Ex aduerso quanius eapitis decor sit coma ,stendit S. Ambios. lib. 6. Hexam. eap. s. Ipse aurem vertex , inquit, capitis quam Lanu o Irarus equa,n petisse ι aries , quum thereiso in senibus, Iam veneranda insertia ripa, Dami Alri ta bes oratus, quam dei a in odor sensibus, quam comptata maturi j, quam destis iam rii a Deinde addit, quod protiim Aristoteles: Ex arborisui ιιιι viae hadiani sit Iraria ιWisis a I mare. In coira ob is sis risti, i iti orem ' pia Duvis r in I artari
Hoc ergo puelotum in Eliseum probrum de eonvicium: Ap ηδε calue, partim Ph3seum est, partim Ethieum. Phys eum , quia exprobrantes vitium naturae,puta caluitiem i Ethteum, quia Deitὸ exprobrant ei libidinem. Calui enim a multis habentur luxuriosi. Vnde illud Iuvenalis satyra 4.de Domitiano Imper. luxurioso de eiu-
Et illud Suetonii de Iulio Casa e r insani si
nius de Alisoteles propriam caluitiet eausam dissignant libidinem: plinius enim lib. a I . cap. 37.
se ait : D famam tuam pilorum) in mater ra. νsm, in farinistis non visum , nec in viti ante Vene-1hisum. Idem tamen ibidem ait: Quadam an mala natural ter ιaltient , sicut Martio, tam s. crrerat sariri. Arist. lib. s. de gener .anim. eap. 3. ruma, inquit, antequam cie amplar. ιalut ira sed a mn rea tot potius etieris, scibi ii ι, enis natara sunt riprvosior i. Cassam subdit: Ctimo cerebram figia Amam omnium corporis partium sis, tum rei vis rea usus refigerat, qua ' is calor ιι- resta ad pro moris in capite pilis risias, tias fias caluum. Et mox: uni simnserunt. ea vis arati D tuti sitim, etia semen emittant. vetum hi auilio.
te, se explicandi sunt, quod velint calvitiem in Mmultis otiit ex nimia venere.non tamen in omnibus e tui sus quia proni in venerem citidi calueseant quam alii. Insuper quod nemo obuescat antequam potens si semen emittere, hoe est ante pubertatem. sic Aristotelem explieat Caidanui lib. .de sanitate tuenda eap. i s. Nam ei iam castos calueseere patet expetientia, ut Eliseus fuit caluus, quem tamen S. ignatius epist. cisin is ad Philadelph virginibus annumerat. Alloquens mea, senim uirgines sie ait r Virgiares solum Christum tra Min