장음표시 사용
231쪽
ti erant praefecturae stipendiariae praeter imi nunes & munerarias, ab Hellesponto ad orientem tendentes inter duo maria. Ab Hellesponto autem& Aegaeo mari mansiones,qui stathmi graece dicuntur,certis spatiis ad Susa regiam Persidis miro ordine dispostas fuisse dicit.
- uti ἀιπαλέος. Sic autem inquit res se habet. circa viam illam mansiones ubique sunt regiae,&diuersoria elegantissima. Omnis autem via per habi- Glatam regionem tutaque ducit. Deinde Herodotus rem singillatim pers
quens, mansones per Lydiam & Phrygiam viginti numero ponit. Excipit autem a Phrygias inquit) Halys fluuius, in quo portae sunt quas omnino
transire necesse est.tandem mansionibus omnibus enarratis usque ad Susa ubi erat regia,ἴm inquit οι ribuum sus avi r Arae iam. κοπιω- Mas rus m-
mero sunt centum undecim , tot sunt mansionum diuersoria a Sardibus Via regia Susa tendenti. Quod si recte dimensa via est regia parasangis, de parasangasi it figi tricena stadia valet,ut certe valet: a Sardibus ad regiam quae Memnonia di- sicitur, stadia sunt tredecim millia & quingenta,& parasangae quadringentae quinquaginta. Centena igitur & quinquagena stadia quotidie peragranti
sub Dario Macrochire: quibus si addantur quae ab Aristotele aut alio auctore in libro de mundo dicta sunt, haec erunt credibilia. Hoc regnum ab Euessum Alexandro euersum est deuicto Dario, & in plures Alexandri succes res diuisum: quoad Parthi denuo instaurauerunt cum Romanis saepe belligo Pari vi, rantes. Maximas autem opes sub Dario ultimo fuisse ex Quinto Curtio i mR & Strabone docebimus. Iamprimum Curtius libro tertio de gaza Damasci loquens Alexandro prodita a praesecto qui eam eduxerat fugae colore quaesito, Iacebant inquit totis campis opes restet illa pecunia stipendio ingenti militum praeparata. Ille cultus tot nobilium virorum, tot illustrium
foeminarum, aurea vasa, aurei freni, tabernacula regali magnificentia omnata .vehicula quoque a suis destituta,ingetis opulentiae plena. facies etiam praedantibus tristis , siqua res auaritiam moraretur, quippe tot annorum
incredibili & fidem excedente fortuna cumulata. & paulo inferius, Sum ma pecuniae signatae fuit talentum duo millia & sexcenta. facile argenti Κpondus quingenta aequabat. Sic enim in membranaceo legimus. Idem li-τsalua quinto de Susis loques Alexandro citra oppugnationem traditis: Hic Susiani. Abulites cum donis regalis opulentiae occurrit. Dromades cameli inter dona erant velocitatis eximi , XI I elephanti a Dario ex India acciti,non iam terror ut sperauerantὶ Macedonum, sed auxilium, opes victi ad victorem transferente irtuna.Vt vero urbem intrauit incredibile ex thesauris summa pecuniae egessit. quinquaginta millia talentia argenti no fgnati forma, sed rudi pondere. multi reges tantas opes longa aetate cumulauerat liberis
232쪽
& partibus eius liber illi. cxiiii.
A posterisque quas una hora in externi regis manus intulit. In codicibus impressis millia verbum deest errore librariorum. Haec talenta aut babylonia
fuerunt,aut attica.quare haec summa minima computatione trecenties ce- tena millia aureorum nostrorum valuit. Antea autem idem auctor dixerat
eodem libro: Alexandro traditur Arbela, regia supellectili Dariique gaza
repleta. quatuor millia talentum suere. praeterea preciosae vestes, totius ut supra dictum est exercitus opibus in illam sedem congestis. hac summa fit accessio quater & vicies centenum millium aureorum, praeter gazam Da-B masci. Susa sui auctor est Stephanus regia est Persarum, quam Memnon Susa, Re condidisse dicitur : quare Strabo regiam Memnoniam appellauit. ab hac, Susiana dicta est regio Persidis citerior. Ab ea urbe Alexander Darium cedentem sequens, Persepolin veluti ad regni penetralia raptim contendit: cui praesto fuerunt quatuor Graecoru milia mutilis corporibus, quos Persae quondam bello captos variis suppliciorum generibus affecerant. Quare Alexander impetum cepit urbis eius excidendae, quae antiqua regia erat Persarum, olim a Cyro condita, qui de Persarum ipse regnum condiderat. ab ea enim sede profectos aliquando Persarum reges Graeciae bellum im- C pium & Europae intulisse. Quare Persepoleos excidio parent ad uin maio- Persepoliaribus esse censuit quos Persae variis cladibus traiecto Hellesponto &pontibus etiam iuncto lacessiverant. In ea igitur urbe quantas opes Alexanderceperit, verbis ipsius Curtii,auctoris tersi atque elegantis, reseremus. Multas urbes inquit refertas opulentia regia, partim expugnauerat, partim in fidem acceperat: sed urbis huius diuitiae vicere praeterita. In hac totius Per
sdis opes congesserant Barbari . aurum argentumque cumulatum erat.
vestis ingens modus. supellex non ad usum modo , sed ad ostentationem luxus comparata.&pauld infra: Ingens pecuniae captiuae modus traditur, D prope ut fidem excedat. Caeterum aut de aliis quoque dubitamus, aut credimus in huius urbis gaZa fuisse centum & XX millia talenta. ad quae 3 vehenda stianque ad usus belli secum portare decreuerat in iumenta & camelos a Susis & Babrione contrahi iussit. sc in vulgatis libris legitur. v rum obseruata vetusta lectione, non centum &viginti millia talenta logo,restagante loquendi consuetudine doctorum, sed centum millia & vi ginti talenta. Haec summa quanti aestimari nomismate nostro possit, ex praecedenti apparet. Quanta autem fuerit gaza Babylonica, Curtius non addidit, licet Alexandrum recognouisse dicat. Strabo autem libro deci-E mo quinto Alexandrum ait angustias Persidis & Uxiorum, qui Persis contermini sunt, & Persicas denique ipsas portas superasse vi bellica, penetrare sestinantem ad caput ipuim regni & gazopnylacia Persarum , quae
tot seculis congesta ac recondita fuerant. αψά ς βια
eae rarin μέρη ita a --ις γνοις Et paulo inferius de Cyro loquens, omnes autem Persidis pecunias Susa exportandas curauit,quae isesauris ipsa & supellectili plena erant. nec ideo tamen illic rogiam animo destinabat, sed apud Babylonem, quam constituerat etiam
233쪽
Suma Per scatu opuab Alexandro capta
supellectili& instrumento regio ador re. etenim illic quoque thesauri F
pecunias quae Babylone,& eas quae in castris erant,quae inde sumptae non fuerant, ipsa persequae Susis& in Perside erant, quadraginta millia talentum numerata & recognita fuisse. Φασὶ A veila QTO βαβυλῶνι, m
quod Curtius scripsit, quia Susis & Persepoli centum S quinquaginta millia Curtius inuenta dixit. Plutarchus L X millia talentum argenti inuenta dixit in regia gaza Susis,& quinquaginta millia talentum purpurae hermionicae. Sed videamus quid ultra dicat. μοι κ -ντα θέν
undique coaetas pecunias centum & octoginta talentum millia dicunt Ecbatana comportata fuisse. hoc confirmari non potest ex Curtio, quia locus ille libro quinto mutilatus est, licet eodem libro in mentione Philotae significet Parmenionem maximae pecuniae custodem in Media suis te. si Vertim ex Arriani libro tertio nouimus Alexandrum mandasse Parni nioni,ut pecuniam quae ex Perside exportata fuerat, Ecbatanis in arcem conderet ibique ad custodiam sex millia Macedonum cum amicis relinqueret. Tantum hoc refert, quod Arrianus tradit Alexandrum Cyri th sauros Pangardis,oppressis celeritate custodibus, reperisse: Strabo autem dicit Cyrum Pangardis regiam quidem suam statuisse, sed tamen pecunias Sunis condi voluisse. Curtius igitur gazam Persarum multis in thesauris conditam,ad centum & quinquagintaseptem millia talentum subduxit. absque Babylonica pecunia. Strabo omnia complexus, centum & octogin Ita posuit. Haec summa centies & octies millies mille aureos nostros valet, hoc est millies de octogies centena millia .summa haud dubie multo maior maxima omnium summarum quas uno tempore coactas in rebus Romanis legerimus: nisi si fidein habuerimus iis quae dicta sunt in secundo de aerario Romano ex vetusto exemplari, in quo iudicium meum vix interponere ausim propter dubiam fidem exemplarium .Praeter hanc summa post Persepolini direpta dirutam,i,cum Alexaderiam in Hyrcaniam venisset, viginti inquit Curtius & sex millia talentum proxima praeda redacta erat, ἐqueis xii. millia in congiarium militum absumpta sunt. par huic pecuniae Κsumma custodum fraude subtracta est. Tantis opibus Alexadri magnifica eius facta respondere videtur. Cu enim in Perside ex India regressus intellexisset milites suos iam veteranos consumptis per luxu orietis spoliis,insuper etia aere alieno obstrictos et se edixit ut omnes milites aes alienum profiterentur. quod cum illi facere cunctarentur, tentari sese rati, quo facilius Alexander sumptuosos notaret, rex satis narus proseissioni aeris alieni pudorem non contumacia obstare, mensas totis castris poni iussit, oe decem
millia talentum proferri. Tum demum fide facta prosessio est, nec amplius
234쪽
dc partibus eius liber Illi. cxv.
R ex tanta pecunia quam centum& XXX taleta superfuere. adeo ille exemcitus tot ditissimarum gentium victor, plus tamen victoriae quam praedae deportauit ex Asia. Auctores Curtius lib. ix. de Plutarchus in Alexandro. Arrianus in sexto iisdem pene verbis, nisi quod ait regem gratiam eis secisi se nominum suorum deferendorum, sed tantum voluit 1idem aeris alieni fieri prolatis syngraphis. - ος R-p-ταπιν πν-ν, ἡ
B munificentia est congiarium militare de quo paulo ante diximus xii. millium talentum .sed inustata est illa sublimitas animi, Hephaestione cliarisismum sibi morbo defunctu,decem millibus taleium, id est sexagies centenis millibus nostris funerasse, ut auctores sunt Plutarchus in Alexadro, &
dit in accurando eius funere,ut non solum superiorum aetatum omnium.
hominum funebres apparatus superauerit: sed ne posteris quidem quicquareliquii secerit quod ipsi possent superaddere. Deinde apparatu descripto
pecuniae maiorem duodecim millibus talentorum fuisse. Plutarc. in Pelo
tuo, non equis modo suis & mulis iubas totondit, sed& murorum pinnas propugnaculas exemit,ut urbes lugere ipst viderentur,& pro pristina specie lugubre habitu, honore. vacuum induisse. idem Diodorus. Alexaderin nuptiis Staiyrae Darii filiae,quam Susis matrimonio sibi iunxit, epulum nouem millibus conuiuarum secti se traditur, & unicuiqi ad libamina re agenda auream phialam donasse, auctore ipso Plutarcho. Arrianus lib. s. vel τ. ut alii numerat,ait Alexandrum Susis sibi nuptias amicis celebrasse. ipsum enim sibi maximam natu filiarum Darii accepisse, nomine Barsine. Ε ut aute Aristobulus ait, cum hac Parisit in quoque minimam natu regis Ochi duxit, cum etiam ante Roxanen uxorem duxisset Oxyartae Bactriani filiam: Barsne' sororem D'petin Heph stioni dedit, ut filios Heph stionis, sororis filios appellaret. Tum Cratero & Perdiccae & Eumeni aliisq; primoribus Macedonum conubio iunxit filias principum Persidis & Medi ad octoginta numero:omnibusqi dotes dedit: deinde omneis alios qui uxores Persides & Asianas duxissent nomina dare iussit: qui supra decem millia inuenti sunt: omnibusq; ab ipso donationes propter nu
235쪽
Auxadro colaces. Dionysio colaces. RIunera nuptiarum
liberalitatem largitionem in aeris alieni cuius supra meminimus,viginti millia talentum collata esse, aliquanto post subdit, his verbis, Mμ-- a-.δρας αὐτου του ἐς πυλαντα fluitas auctoris dieto ac superioris fide
facere potest Chares historicus qui Alexandri gesta scripsit,ut ex Athenaeo nouimus. Ait enim post Darii mortem Alexandrum nuptias sibi amicis celebrasse splendidissimo apparatu . Siquidem in eodem conclaui duos&nonaginta thalamos sternendos iussisse. Erat autem conclaue praegrande, Gcentenarii lectisternii facile capax : in quo singuli lecti toralibus strati genialibus erant impensa vicenum minarum argcti. Inter quos visendus erat lectus regius pedibus aureis sultus. Epulum autem nuptiale in aula temporaria factum fuit excitatis tentoriis singulari splendore δ: opulentia. Huius aulae ambitus quatuor stadiorum erat,id est duum millium & quadringentorum pedum,vel passuum quadringentorum & octoginta. Firmamentu autem praestabant columnae vicenum cubitorum, partim aureis laminis, partim argenteis contectae,& insuper lapillis preciosis distinct . tum ambitum ipse in cingebant Babilonica stragula aurea textura de beluata distin- Hcta. Nuptiarum celebritas aiebus quinque instaurata, cum interim & musici artifices & scenici, de omne genus acroamatum in medium prodirent, sui quisque specimen artificii praebentes. Inde. primum assentatores regis Alexanaro colaces dici coeperunt, qui antea a Wranno Siciliae Dionysi colaces dicebantur : omnia summa nilaritate Alexandro approbante. Amrianu; libro sexto id conuiuiu factum fuisse ait non ob nuptias, sed ob si ditionem militarem pacatam , quae postea ad urbem opim stam ad Tigrim flumen in quo & Macedonum de Persarum de omni u gentium principes eiri sueruntribi4. libamina dctbsecrationes ob concordiam Mace- Ιdonum cum Persis facta, ut in idem imperium conspirarent. Fuisse autem
conuiuarum circiter nouem millia:& ex eodem cratere ipse libando cum suis hausit.κια '
est nouem millia, uno eodem libamine libasse,&paeana cecinisse. a quo statim conuiuio veteranos & causarios voluntarios Cratero duce in patriam Κid est in Macedoniam remisit qui ad decem millia inuenti sunt: quibus singulis stipendiu non modo in praeteritum,sed etiam in id tempus persolutuest quod ad reditu consumpturi erant, de pro corollario talentum unicuique. Ex quo coniici potest quanta largitio illa fuerit. --.b
236쪽
& partibus eius liber IIII. c. i.
legatis & aliis in ea celebritate missae, quindecim millibus talentum aestimabantur. Quapropter paulo superius ita dixerat: --ῖαι ti
, , . , ιαλἐμιθος. Proinde qui prius Dionysiocolaces vocabantur, iam inde Alexandro colaces dicti fiant propter munerum magnificentiam , exhilarato ob id etiam Alexandro. Uindecim millia talentum non minus nonagies centenis millibus coronatorum valuerunt. Haec autem munera in-B telligimus Alexandro ab Asia gentibus subactis & regibus Δ dynasiis ob
honorem nuptiarum missa, ut hodie factitari videmus: cum fortasse Alexander literas ad praesectos prouinciarum ob id misisset:& praeterea ab ipsis Macedonum primoribus, quos victoriae aliae super alias in immen sum locupletarant. Magnificentiam autem 5 nitorem inusitatum Augustalis Alexandri Phriarchus his verbis animo concipiendam dedit, ut idem
aureamque vitem sub qua Persarum reges sedentes iura saepe reddebant, audiendisi, gentium postulatis vacabat,inferiores videri quotidiano sum ptu Alexandrinae regi et Phylarchus perhibuit ,etiamsi vitem illam auream spectabilem opulentia facerent uuae in ea dependentes, ex smaragdis illae quidem & carbunculis indicis,atque gemmis aliis summi; taxationis aptς. Pergit Phylarchus in haec serme verba: Iam primum erat eius praetorium Pritorium
castrense centum lectorum capax, idque aureae columnae octo numero continebant. Supra autem columnas assurgentia laquearia opere vermicu- magni. D lato auro aliaque eximia materia coagmentato,summam praetorii partem
decore fastistabant. Ipsi primum quingenti Persae, quos illi metophoros
vocabant id est hastilia serentes aureis malis praepilata, intrinsecus praetorium cingebant,luteis ac purpureis vestimentis exculti. Post hos mille sagittarii, partim stam meis induti vestibus, partim hysgino tinctis. non pauci etiam caeruleos amictus habebant. His quingenti Macedones praeerant argenteis parmis iniisnes, ob id argyraspiaes dicti. In augustali medio au- A in birea sella solio similis i atuebatur: in qua residens Alexander de iis rebus statuebat,quae regiam sententiam poscebant, aut praesectos ad imperia acci-Ε pienda vocabat, cum interim stipatores undique regi apparerent. Extro sus vero elephantorum agmen suis stratis contectum praetorio circundabatur de simul Macedones mille Macedonico cultu conspicui. Ab his rursus Persae numero decem millia excubias agebant. Quibus autem purpuram ferre mos erat, quingenti tantum erant. iis enim tantum ex supradictis Alexander purpuream vellem dabat. Cumque tot essent pr secti comitesque Alexandro & ministri, nulli ad eum accedere non accersito ius erat.
Huiuscemodi inquit ille fuit dignitas & augusta species Alexandri in expeditione agentis post Darium victum. Sed quod Phylarchus de platanis
237쪽
Platan' vi liis aurea. Persa ia re
σis cerui cal. Scamnum suppeda
plum reli qui . Damus lexandro fili Icu do
de aurea vite dixit,videndum id quale sit. Idem igstur Athenaeus circa prin F
cipium lib. xii. de luxu S deliciis loquens ita inquit: R .m Murata Ot ia
bro. v. historiarum Alexandri, Darii regis tempore in eas iam delicias Per- Gsarum reges prolapsos esse scribit,ut ad caput cubilis regii conclaue unum esset pariete uno intermedio obstructum ea magnitudine quq quinque lectos caperet, in quo semper essent condita talenta auri quinq; millia. hoc que conclaue ceruical regium appellabatur. Eregione vero nutus aliud es se conclaue triclinum ad parietem eum excitatum ad quem cubilis pedes
vergebant,in quo argenti talenta numero tria millia condebatur. nam etiaipsum trium tantum lectorum capax erat,& scamnum suppedaneum rogis esse dicebatur. Verum in ipso cubiculo regio vitis erat aurea gemmis
insuper inclusis locupletata ea4 velut pergula regio cubili obtendebatur. si Hane vitem Amyntas in libro de mansionibus regiis, prodidit racemos etiam pensiles habuisse ex lapillis aestimatissimis aptos. Nec procul ab ea craterem aureum collocari 1olitum Theodori Samii opificio nobilem Quinque millia auri talentum non minus millibus quinquaginta argenti
valuerunt,quae nos trecenties centenis millibus coronatorum aestimanda
esse contendimus. Tanti Persarum reges ceruicem suam inclinandam esse censuerunt, &praecipue Darius ille, quem tertio iam praelio atque etiam bello victum,amicorum iuratissimi aureis compedibus vinctum, cum aliquadiu traxissent, ad extremum equum conscendere negantem, nefario sce Ilere contrucidarunt. Hoc sibi fortuna ludibrium extremum extata superbia comparante,ut qui tanti caput suum recumbere, & pedes subniti voluerat, tanti etia manibus pedibusq vinciretur. Sic sere humana conditio, ut eum fastigium suum longe supergressa sit, cotin ud concidat. Quod utinam reges satis animaduerterent, animaduersum meminissent. Sed unde id in mentem illis veniat 3 Darius enim ille Persarum regum ultimus,literas etiam graecas sciuit, ut auctor est Curtius,nec id meminisse potuit, tum
maxime florente philosophia. Idem Curtius auctor est lib. iiii. cum Alexa derad Arbela castrametatus esset, qui vicus est Assyriae Persarum clade & ΚAlexandri victoria nobilis, legatos Datii iterum ad Alexandrum ad pace petendam venisse,& redimendam matrem Darii cum duabus virginibus: mandata autem Darii & conditiones huiuscemodi attulerunt, quae conditiones, Darii incredibilem opuletiam, latae,& Alexandri inauditam animi fiduciam ais celsitudinem,non accepi ,ostendere potuerunt. Verba legatorum haec apud Curtium leguntur: Quid opus est armis, inter quos odia
sublata sunt Antea Darius imperio tuo sine destinabat Halym amne, qui Lydia terminat: nunc quicquid inter Hellespontum & Euphrate est, in do
238쪽
& partibus eius liber IIII. CXV11.
A tem filiae offert quam tibi tradit. Ochum filium, quem habes pacis & fidei
obsidem, retine: matre&duas virgines filias redde. pro tribus corporibus triginta millia taleium auri precatur accipias. sic enim in antiquo libro legimus,licet in impressis trigesimum talentum auri legatur.& inserius Ale- Cur ij loc. xander legatis excedere tabernaculo iussi quid placeret, ad consilium resert. diu nemo quid sentiret ausus est dicere, incerta Regis voluntate. tande Parmento,antea suasisse se ait ut captiuos apud Damascum redimentibus redderet. ingentem pecuniam potuisse redigi ex iis qui multi vincti viro-B rum fortium occupauerant manus: & nunc magnopere censere, ut unam anum & duas puellas itinerum agminu4 impedimenta, X X X millibus talentum auri permutet. Ingrata oratio regi fuit: itas ut fine dicendi secit, Et ego inquit pecunia quam gloria mallem,si Parmenio essem: nunc Al xander, de paupertate securus sum,& men5 mercatorem memini esse, sed regem. Hactenus Curtius lib.iiii. cuius illa verba corrupte vulgo legun- Curiti lo/tur, cum alias, tum etiam quod XXX talentis auri codices impressi habent, quod non magnu est precium, hoc est minus quadringentis talentis argenti. Plutarchus decem millia talentum oblata fuisse dicit, non adiecto C auri vel argeti. puto igitur corruptum esse numerum etiam in antiquo codice nullae enim opes eam summa aequare possunt)aut certe argenti legendum esse,non auri: tametsi talentum auri fortasse non sexagenarium erat, ut infra videbimus. Apud Iustinum epito me. xiii .ubi legitur de opibus Α- Iustini io, lexandri Erant enim in thesauris C. mil. talentum, oc in annuo vectigali &tributo C C C. mil. Ego non C C C sed X X X legendu censeo. non enim conuenit ut C C C mil.annua essent,& centum millia tantum in conditis
pecuniis. S alioquin XXX millia annui redditus fuisse coniicere possumus ex supradictis. Haec sere sunt quq de opibus Persarum comperimus, D atque etiam dici possunt, quibus hoc institutum fuit ut diximus ex Herodoto)vt aurum atque argentum graue in thesauris haberent. Strabo autem ita inquit de hoc loquens: Da usi hWρον e. - - -Leciem,
os εσον. MaXimam autem auri atque argenti partem in instrumento & Ω-
pellectili esse,in nummo non multam. siquidem illa elegantiora & ad munificentiam,& ad thesauros condendos apud eos existimari. Nummi autesignati tantum sufficere quantum satis sit ad usum, ideo j signari pro mo-E do impendiorum .Hoc institutu Persaru ignorasse homines ii mihi viden- Inmiuium tur, qui censent interesse Reie.ut vasa aurea dc argetea q paucissima in priuatis sint censibus,& plurimu aurum argentuq confletur in officinis mo- tendum. netalibus,ut nomisma in commerciis exuberet. Nec me latet censura olim
dignu apud Romanos visum, argentu factum domi ultra paucula pondo habuisse sed ob alia causam id in istitutu,& in poenuria argenti. Veruenimuero quum imperii nostri redditus componere cum Persicis, subquadru-l lam ternae proportione habere deprehendi. Sic enim ratiocinabar, quasi arge annua quinadena talentum millia Persarum reges referre in accepta
239쪽
potuerint.Huius sumna ae quartam parte quadragies centenis millibus stan Fcicorum s hoc enim vocabulo nostri in ratiociniis principalibus utuntur)vbere ratione aestimabam. Quam summa acceptam & expensam memoria nostra aliquot annis nouimus.Sic igitur statuebam, si tributa quae quotannis ex occasione geredarum rerii varie & libero principum arbitratu indicuntur,ad statam fixa mi, summa & sermulam redigeretur, posse hilari populi conditione ad quinquies & vicies centena millia francicorum peruonire, vectigalia autem de quibus ante diximus & patrimonium regium ac diadematicum duodecies minimum conficere. Reliqua omnia quae vi- Gces statas non habent qualia sunt fortuita,& ad uetitia, & omnia in fiscum cedentia in paginam liberalitatum seponebam, cum muneribus & magi stratibus & omnibus dispensationibus quae codicillis conseruntur a rege. his enim rebus prolixe munifici principes esse possent, si certo quoda modo munificentiam temperare meditarentur, nec primo cuique pet edi aditum occupanti largiri. Hanc breuiarii principalis constitutionem spondore ausim& fortunis omnibus meis cauere, populum Gallicum non modo
ferre posse si ei iniungatur, sed etiam beneficii loco deposciturum, duntaxat ea lege,ut ab iniuria militari incolumem se fore & sartum tectum svi di Hcitur restipulari liceat, & semel quotannis ea conditione imperatis regiis desunt turum. Adde, si placet,& sibi bona fide sponderi id intelligatmeque id quidem modd,sed etiam corollarii nomine hoc additurum, ut si de aris& socis dimicandum sit, repetitum se iri ubere aliqua indictione caueat. Semper enim ad incerta bellorum reges nostri velut sanctius aerarium in
populi benignitate obsequiosa recoditum habuerunt. Q ὀd si quis huiux
anni collationem reputet anni superioris collationem excipientc,atque in id tempus utraque incurrentem, quo & vis maior seu coeli intemperies calamitatem,& vis improbior quae militaris est petulantia pauperiem longe Ilate4 per rura fecere, nullus iam modus aestimationis erit. Nam cum alias fere ea populi imperia accipientis obsequentia, & tributa praestationesque alias imperantium duritia apud nos esse soleat, quae est vinitoris aut insciti, aut minime indulgentis,qui pluribus palmitibus vitem quam pro stimpium viribus onerare non veretur, quum nihilo secius imperatas uvas
vitis frugifera reddat: tum sic aelum est hoc biennio squod miremur plebicola principe) quasi postremum tributa atque simul omnia iniunge
rentur, perinde ut conductores agere iam sere exactis lustrorum annis as. solent,qui praedio non suo mox futuro,multorum annorum fructum exprimunt improbius. Sed scilicet fatali diraque ut ego quidem arbitror
omnium prope ordinum ignauia, incuriaque pari, insignes anni fuerunt, eo utique tempore,quo nemo fere Gallus indole Gallica in uetus est. Etenim per deum perque publicam conscientiam, quoto cuique gloriari licet sua in rempublicam officia constitisset Certe nulli:,ut videtur,eoru quidem certe qui a memoria aut consiliis principi, & super sanctiora onicia fuisse dictitantur. Ecquando autem post hominu memoriam strenuis magis nauisque ducibus & loricatis & togatis respublica indigere visa est At
240쪽
dc partibus eius liber IIII. cxviii.
Α At virosque eam nunquam tantum desderasse constat, quum populo id
vociferante,omnes etiam ordines tumultuose admurmurarent. Heu dis Iuta inertia, plebei gementis voce non cona moueri Nutrici regiae ac publicae, iam exuctae atque aridae, primores eius alumnos neutiquam condol
scerer Θd si parum de comprimendo ore famae laboramus, dum famem longe a nostris priuatim penatibus arceamus, ne deum quidem res humanas credimus despectaret Ecquo igitur unquam tempore maior ut ita dicam seges emerendae gratiae tum diuinae tum humanae fuit, si iis qui ad li-B mina obseruabant, publicae charitatis guttulam paractetus ille spiritus suta quia iainstillasset, qui totum se iam prosundere creditur simul ac creare pontifices eisdem libitum est 3 At enim rex aures serendae veritati n5 habet,nec Op- duων opidani homines scire possumus quid cum principe in aula interiore aga- potestate, tur. Ot igitur eorum tandem , aut quoties ipsos vidimus lut ita loquar)excutiatos ob id qudd ingenue homines dicerent eos esse prolocutos, aut vicem publicam egregie conquestos Haec in pullata forsitan turba admitti excusatio potest, quae trans tectoria vultuu introspicere prς hebeti acie nopotest inter eos non potest, qui aliam opinionem nabet, cum ex usu ipsam C aulico, tu ex ingenio principis plebicolae & indulgentis,ex eorum 4 ipsorumoribus confirmatam. Ego ut credam causam populi eos agere, qui nihil non sibi sui se impetrare auferres non verenturi aut regiae charitatis igniculos excitare eos posse, qui beneficentiae fines gentilitate aut cognatione cir scribentes,ad se Sagationes aut pias aut honestas, frigidiores esse Salamandra videnturi Quonam autem modo existimabo diuinae legis eos rationem ullam habere,quos in actu uniuersitatis stipulationes priuatim ide iidem concipere notum est rQuid eos dema pensi habere credam,quos populo ad extremam inopiam reaacto, Crassianis censibus penates suos au-D gere nec piguit nec puduiti Atqui eo iam ventum esse video, ut velut in luui talario populus damnoso semper iactu miser,omnia sua in medium conferre teneatur, cum aulae pauci alumni tanquam iactu Venereo fortunati, uniuersa raptim aut certe pignora uniuersorum auferant: nos autem ludi fortunae spectatores, procul et ab actu summoti, ut immunes, ita exortes ,risum interdum rebus, interdu lachrymas suspiria i accommodemus. Haec enim non tam Democrito spectatore quam Heraclito indigent. Hac alea
dudum GaIlia omnis aeui decus gloriam 4 perdidit, ut parcissime loquar.
Verumenimuero est in Graecorum prouerbio, superni Iouis tesseras nun- Adagium E quam non aut cadere commode, aut tandem euenire: quo intelligi volunt,
deum quum rebus humanis lentam quidem manu, sed inelucta item admouit,eum euentum cui*rei dare solere,quem aut hominum promerita,
aut secus admissa postulauerint. Quare qui lusu antedicto immodice crouerunt,caueret ut opinor) etiam atque etiam debent, ne sibi propterea nimi opere gratulentur. Si enim deus vicissim aleam suam iecerit, isti qui nucVenerem sibi cecidisse laetatur atque triumphant, versa vice ludi sero qui dem casu, sed caniculari concident. Siquidem nec impostura fieri iudicio
diuino potest,nec diuinet iustitiae pr scribi ullo tempore aut titulo Sui au-