Guglielmi Budaei Parisiensis, ... De asse & partibus eius libri quinque, ab ipso authore nouissimè & recogniti & locupletati

발행: 1541년

분량: 481페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

sardam rati exit . David di tissim' Re

tur.

Epistola

Solomo

nis ad va Hiren Ae M pti Re gem. Vaphris responsio.

Gulielmi Budaei de asse

gem belli initio miserat,auri talenta numero tria millia dedisset. Super his Foperibus cum instrumento regio multiplici, ac cόpiosa varietate distincto,quum ipse ita cum uxore& pellicibus eius recubuisset,pyram illi aedificio circundatam accendi per eunuchos, id est amicorum iuratissimos iussit. Eos enim solos conscios consiliorum extremorum fecerat. Quo facto ipse cum illis opibus diebus quindecim collagrauit, stupentibus dis praeter conscios. Fumus enim in sublime conuolutus, ingentis cuiusdam sacrificii opinionem faciebat,apud eos quidem qui extra regiam erant. ια ἔμα

libro septimo Antiquitatum de eo loques ita inquit, Reliquit autem Dauid diuitias tantas quantas nemo alius Regum nec Hebraeorum , nec ali

Ingentes autem pecunias in sepulcro eius conditas suisse dicit, de in Regulo cutis,qui magna arte coditi ita erant, ut non facile inueniri possent. Eu- Hsebius libro nono de praeparatione euangelica auctor est Eupolemum ita scriptum reliquisse, David Regem Syros de Phoenices usque ad Euphrate domuisse: Idumaeos etiam de Ammonitas, Ituraeos, Moabitas, Nabataeos, Nabdaeos, Suronem. Tyri ac Phoeniciae Resem , bello subactos tributa Iudaeis pependisse: Dauidi, petenti diuinitus locum fuisse demonstratum quo loco aedificaturus esset templum. Sed cum sanguine hostium& multis caedibus per bella varia impiatus,hoc facere non potuisset, quam maximum potuit apparatum sectilis. Itaque comparasse eum aeris, arpenti, auri talenta non pauca,lapides etiam dc ligna cupressi de cedri maue'; eum coe Igisse Melanis Arabiae ciuitate, misisse4 in insulam Vrphen in Rubro maristam metallis auri scatentem : unde in Iudaeam innumerabilia pene auri pondo delata fuisse. David autem morietem regnum Solomoni filio tradidisse. Qui cum templum aedificaturus esset, deo ita volete, literas ad Va- phren Aegypti Regem scripsisse hoc exemplo: Rex Solomo Vaphri Α gypti Regi amico paterno salutem. Scito mea deo magno David patris mei regnum accepisse. Cum 4 mihi pater mandauerit templum deo condere, coeli de terrae conditori: ut etiam ad te scriberem addidit. Peto igitur abs te, ut artifices atque fabros ad aedificandum templum dei mittere velis. Vaphren autem inter alia hoc rescripsisse: Ad aedificandum templum dei fabros ais ministros octoginta millia hominum ad te destinaui. Dabis igitur OPeram, ut recte atque ordine vivant,& rebus necessariis non careant,

templo 4 dei condito incolumes ad nos redeant. Itidem cum Solomon ad Suronem Tyri Regem scripsis et, simile tulit responsum, de eundem numerum operariorum impetrauit. Elpraeterea arcnitectum Tyrium matre Iudaea natum,virum in architectura summu. Congruit hoc cum eo quod dicitur iii. Regum capite .v.vbi Rex Tyrius non Suron sed Hiram appellatur.

262쪽

Talentum pro siclo.

& partibus eius liber illi. cxxiX.

A latur. Iosepus libro octauo Antiquitatum epistolam Regis Hiram quem

Iromum a Tyriis vocitatum esse dicit & epistolam Solomonis ad eum,ad Irom suam aetatem asseruatas esse affirmat, non modo apud Iudaeos, sed etiam apud Tyrios. Libro actem primo contra Apionem grammaticu,Sunt, inquit,apud Tyrios annorum multorum acta , quae Publica cura diligenter asseruantur,in quibus inter cettera hoc quoque perscriptum est,qudd Hi rosolymis templum a Solomone exaedificatum est annis centum & quadraginta prius quam Tyrii Carthaginem coloniam aedificarunt. Apparas tus etiam construendi templi in ea acta relatus est. Iromus enim Tyriorum

Pergit Eupolemus, de rursum ita inquit, Totum autem aurum quod intemplo, columnis & vasis templi fuit consumptum, quadragiessexies centena millia fuisse: argenti vero ad clauos & alia instrumenta, mille ducenta trigintaduo talenta: aeris vero in columnis,fornicibus ac caeteris, taleia decem & octo millia: remisisse4 omnes in regiones suas Phoenices simul &Aegyptios. decem auri talenta singulis data .ralentum autem dico inquit JC quod siclum appellat. Et Aegyptiorum quidem Regi oleum & mel magna quantitate misisse: Suroni autem columnam auream quae Tyri in templo Iouis conspicitur. Haec interpretatio potest rem facere credibilem .Sed rictu quod dicitur quadragiessexies centena millia non adiecto siclorum vel talentum, nescio an librarioru sit vitium. Graecum enim exemplar non vidi. Siclus inquit Hieronymus Erechielis. iii. staterest, hoc est drachmae quatuor. Exod. xxx. cap.ita legi tu Siclus viginti obolos habet, media pars sicli offeretur domino. Quod declarans Iosepus lib.iii. Antiquitatum, Siclus inquit Hebraeorum nomisma quatuor drachmas Atticas habet. Hac ra- D tione si singulis operariis,qui centum & sexaginta millia erant,deni sicli dati sunt hoc est quadragenae drachmae, fiunt quater & sexagies centena millia drachmarum. Ex quibus quatuor & sexaginta millia pondo fiunt, eo numero per centenarium diuiso. Fiunt haec mille sexagintasex talenta, de quadraginta auri pondo, quae aestimatione nostra in singulas enim librascentenos & duodenos aureos solatos de semissem numeram usi bis&kmies centena millia solatorum valet: cum suerit illud aurum nullo aliolo concretum. Qibae summas in opificia mercede impensa est praeter sumptus cibariorum, quo euasuram aestimationem operis cum instru- nis incredi E mento lacrificali de ornametis templi putamus 3 Nempe ad infinitu visum iri necesse est,si quis apud Iosep una vasa templi legerit. Quod si ita pona- ctu insi uomus summam superiorem, ut quadragiessexies centena millia sicloria su rint in templo cosumpta haec Himma iam paulo minus quadruplicato crescet. Sedecies enim centena millia sicloru operariis data sunt, quae sexagintaquatuor millia pondo eis civi. Quae si ternario multiplicetur, fiunt duodequinquagies centena millia sicloria, quae in ornatu & supellectile cedui: eum Eupolemus scripserit sex & quadraginta millia sciorum auri in tenipli instrumentu ornamentum gi absumpta suisse,quibus nos ducenta miti

263쪽

Gulielm 1 Rudaei de asse

lia addidimus, ut summa quadruplicato cresceret. Quod si uniuersam Flamma exacte collegeris,bis de sexagies centena millia sicliorum in duobuitis capitibus inuenies: quae ducenties quadragiesocties centena millia drachmarum valent. Haec si centenario partiamur, durenta quadraginta octo millia pondo auri in summa efficiuntur. Quae, ut in singula pondo aureos centenos statuamus, ducenties quadragiesocties centena millia aureorum valent.Sed quoniam aurum fuit obr3χum,ut diximus, si in singula pondo rursus duodenos aureos & semissem addamus, fient in summa ducenties septuagiesnovies centena solatorum millia. Quibus addere oportet mille Gac ducentorum talentum argeti aestimationem. Forasse expeditior erit cauculus hoc modo: Ducenta quadragintaocto millia pondo auri, quatuor millia centum & trigintatria talenta efficiunt, & viginti auri pondo,quae duodecies totidem argenti talenta valent,id est undequinquaginta millia de sexcenta talenta. Haec ducenties nonagiessepties centenis & L X millibus aureorum coronatorum valent. Et haec summa superiori conueniet, si ad solatorum millia reducatur. Addit Eupolemus mille aurea scuta a Solomone fuisse facta. In .iii. autem Regum cap.x.ita legitur: Fecit quoq; Rex Solomon ducenta scuta de auro purissimo. sexcentos auri siclos dedit in lamina scuti unius,& trecentas peltas ex auro probato,trecentae. minae auri unam peltam vestiebat: posuit eas Rex in domo saltus Libani. Per hoc

intelligimus in ornatu templi scuta aurea non cessisse,& accedere ad quan-PH titatem auri ab Eupolemo positam. Pellam autem scutum esse breue nomo est qui ignoret,Virgilio dicente,

Ducit Amazonidum lunatis agmina peltis. Aut hic locus igitur mendose legitur, aut Iosepus & HieronImus non recte siclu interpretati sunt. Deinde trecentae minae Atticae paulo plus ducentis vigintiquin y libris nostris zygostaticis valet. tantum autem pondus vix Igigas sinistra manu versaret. Plinius inter miracula roboris resert Fusium Saluium duo pondera centenaria pedibus, totidem manibus,& ducenaria duobus humeris contra scalas tulisse. At libra nostra quadrante maior est Romana. Hodie iustum pondus baiularium centum & sexaginta pondo esse dicunt. Postrem ὀ nec scuta nec peltae solido auro constabant, sed intus ligno,quod laminae aureae conuestiebant. apud Iosepum lib. octavo, notrecentae minae sed tres leguntur. Editio etiam graeca sic habet, οῖ πιπι γυ- σω lota, in x ιυλω K b. tres ming auri inerant singulis scutis. Capite autem

modo dicto tertii Regum ita legitur,Egrediebatur aute quadriga ex Αen Κpto sexcentis siclis argenti,& equus centum quinquaginta. Atque in hunc modum cuncti Reges Syriae equos venundabant. centenos quinquagenos siclos in singulos equos preciu statuit,seu sexcenas drachmas, id est numo ' nostro sexagenos aureos coronatos. quo fit ut quadrigae,id est quaterni equi iugales.quatuor & viginti libris constiterint, quae ὸucentis & quadrastinia coronatis aestimari possunt. Ex precio hodierno intelligimus probabile id precium fuisse, ut negociatores Solomonis equos in Aegypto Min Syria sexagenis coronatis emerint. Saepe enim sui testatus sumi per an ticipationem

264쪽

& partibus eius liber IIII. cXXX.

A ticipationem loquor,quasi iam tunc aurei nostri fuerint, ut expeditius defungar eo quod inlli tui. Graeca lectio non conuenit, in qua legitur, ἄρμα

quinquaginta algenti. qui modus loquendi antiquus suisse videtur. Liuius libro primo, Ita pedestri exercitu ornato, distributos equitu ex primoribus ciuitatis duodecim scripsit centurias, ad equos emedos dena millia aeris ex publico data,& quibus equos alerent vidue; attributae,quae bina millia aeris in annos singulos penderent. Hoe dictu ita accipio, ac si celenos il-B lic coronatos dixisset,& hic vicenos. Existimo autem unu quens equitem binos equos habuisse. Dixit enim Liuius ad equos emendos dena millia, quibus verbis significat unuquenque equite equos habuisse,non equu tantummodo. Ita precium equi quinquaginta aurei coronati su erut prisco itulo seculo,& sumptus annuus dece aureis aestimatus. Syria aute equis abundasse ex Strabone intelligimus libro decimosexto. Tradit enim Pellam v bem Syriae fuisse a successioribus Alexadri appellata de nomine Pellae, quae patria fuit Alexandri. postea aute Apamia dicta est. Iuxta eam locum esse campestre quem Orontes fluuius cum lacu quodacherronesum ericit. ibi C locu fuisse recensendo exercitui, de Hippotrubium pulcherrimit, hoc est locum equitio alendo destinatum. In eo fuisse equas regias numero supra memora XXX millia admissarios aute equos trecetos, ibidem & equisones fuisse, seu domitores equorum,& lanistas,& bellici ludi magistros,& quicunque ad arma tyrones instituunt, stipendia merentes. quod mihi memorabile vi

υ--cci in Aonia ἐμι θομοῦ g. Enimuero taleiiti significatio- τλἰςhrumnem non una fuisse apud Hebraeos puto,quomodo & apud alias getes no- 'um' oua D nullas. Pollux lib. ix. Siculum talentu duplex fuisse tradidit,vetus,& nouu: H h φε vetus quatuor & viginti nummos significasse, nouit duodecim. apud Suidam non nummos vigintiquatuor valuisse dicitur, sed innas, quod corruptum esse puto ex Polluce qui ait, R . νῆμμου - άἰminctam. Valet autem nummus sesqui obolu. Licet apud Polluce ἐνάλια pro . iaceo legatur. Quod se coiectura assequor: nummus sestertius quarta parte drachmqvalet drachma aute sex obolos. quare tria hemiobolia,id est sesquiobolu nu nius sestertius valuit. Talentum igitur apud Siculos vetus qui de senas dra

chmas valuit, nouum aute ternas. Propterea Pollux, Sutigiat λιον et viti

E ἐλαχ νῖαι. . Siculus inquit talentum minimu quid valebat. Eodem pertinet quod idem alibi eodem libro dicit, cinia αδ a sit x mk-ῖν fas α 9-κH.S R α πιοῦς α fixis. Valebat autem auri talentum tres aureos δεμ i x MAtticos, argenti verd, sexaginta minas Atticas. Homerus Iliados lib. xxiii. i', 'describens agona su nebrem quem Achilles ad tumulum Patrocli secit,ta- se minxi lentum pro summa no magna posuit. Primum enim praemium curuli cer tamini proposuit foeminam captiuam cum tripode,secudum, equam praegnantem mula: tertio autem loco vincenti, lebetem: quarto,duo auri talenta: vltimo,phialam aeream lebetis vicem praebentem:

265쪽

Homeri

Culielmi Budaei de asse

Bina talenta dein quarto pronunciat auri. Ex his praemiis, cum quibus duo auri talenta exaequat, apparet talentu paruum quippiam fuisse. Eo in loco enarratores talentum antiquum non simile recentiori fuisse tradunt. Aiunt enim vetus talentum secundum Polemarchum auctorem quatuor librarum fuisse,secundum Theophrastum quatuordecim, secundum Timaeum quatuor&viginti. Aristotelem autem indefinitum talenti pondus posuisse,caeterum paruam fuisse summam apud Homerum oportuisse, cum quarto loco assignauerit, & minus equa Gde lebete secerit. Sunt qui dicant talentum auri apud Graecos paruum fuistse, auctore Diphilo,quod conuenit cum eo quod ex Polluce diximus. Huiusmodi autem talenta intelligi prioris Paralipomenon xxii .existimo, Auri talenta centum millia, argenti mille millia talentorum: aeris vero & serri non est pondus. vincitur enim numerus magnitudine. David autem circa finem regni Assyriorum regnauit: cui tempori proximum fuisse Homorum nonnulli tradiderunt,ut auctor est Eulebius. Ex quo coniectura capi potest de talento Homerico dc Dauidico .huic opinioni auctoritatena prς-bere potest Iosepus libro septimo Antiquitatum , apud quem Dauid ita

loques inducitur ad primores tribuum, Fratres,nosse vos volo,qudd cum templum domini aedificare statuissem, auri argentique magnam vim praeparaui ad talenta centum millia. Centum millia dixit, non mille millia, ut strioris Paralipomenon capite secundo & vicesimo. nec centum millia toentum auri,sea auri & argenti centum millia talentum. Rursus cum dicitur tertii Regum.x.de regina Saba, Dedit ergo Regi centum vi inti talenta auri, & aromata multa nimis, & gemmas preciosas. Et rursus, Erat autem pondus auri quod offerebatur Solomoni per annos singulos, sexcentorum sexagintasex talentorum auri, excepto eo quod offerebant viri qui Isuper vectigalia erant, & negociatores, uniuersique scuta vendentes, de omnes Reges Arabiae,ducesque terrae. Et capite superiore, Misit. Hiram in classe illa seruos suos viros nauticos & naros maris cum servis Sol monis , qui cum venissent in Ophir, sumptum inde aurum quadringentorum viginti talentorum detulerunt ad Regem Solomonem. In omnibus his locis ego talentum magnum intelligo, quomodo etiam ctam de aere & ferro loquitur historia. Primi autem Paralipomenon vicesimo nono ita inducitur David pro concione loquens inter primores tribuum, De peculio meo & aurum & argentum do in templum dei mei, exceptis Κiis quae praeparaui in aedem sanctam,tria millia talenta auri de auro Ophir, de septem millia talentorum argenti probatissimi ad deaurandos parietes templi:& ubicunque opus est aurum,de auro:&vbicuque opus est argentum, de argento. Et in serius, Polliciti sunt itaque principes familiarum de proceres tribuu Israhel, Tribuni quos & Centuriones, dederuntsi in opora domus domini auri talenta quin millia,& solidos decem millia,argen ii talenta decem millia,& aeris talenta decem & octo millia, serri quoq centum millia talentorum. De hoc loques Iosep usita inquit, Sed & tunc obflationis

266쪽

& partibus eius liber IIII. cXXX i.

A lationis primitias faciens alia tria millia talentum auri purissimi serra bi .

turum esse pronunciauit ad adytum & currum dei faciendum. Cumque tacuisset David, a principibus & sacerdotibus atque leuitis certatim offorentibus collata sunt auri quidem talenta quinque millia, & stateres decem, argenti vero talenta decem millia,sem taleta millia multa. Hic etiam magna talenta intelligo. Sed adnotandum quod quos historia sacra soli- s.lia. dos, Iosepus stateres dixit.Stater apud Graecos aureum nummum signifi- Staiet. cat,quo nomine & Persae de Macedones utebantur: unde Philippei stat s res & Darici & Alexandrei dicti. Stater etiam pondus est dractimarum quatuor ut ante diximus,quod Hebraei siclum dicebant. stateres igitur hieliro aureis nummis,id est siclis intelligo. Sed de statere &solido in seriusoquemur,si memoria non exciderit.Summa disputationis nostrae haec est, aestimationem opulentiae Hebraicae fieri non posse ob talenti varietatem, cum nec ipse Iosepus extricare hanc ambiguitatem potuerit. Nunc enim Talesitim pro pondere,nunc pro numero, nunc pro nummo ponitur: ut apud Eu- S sis μ' polemum in loco supradicto . quanquam &Graeci eadem penὰ de varietate significatuum talenti tradiderunt. Quantum tamen coniectura haud C ariolatrice consequi possumus, quod Eupolemus dixit quadragiessexiescentena millia in templum & eius instrumentum absumpta fuisse, de si-esis, id est stateribus intelligendum. Cuius summae aestimatio a nobis posita est exacte, ut arbitror, nisi error calculi inciderit. Itidemque centendum dixerim de talentis illis Sardanapali, ut fidem historiae obiter arrogemus. In qua hoc mihi animaduertendum summopere visum est, ad eorum quae diximus confirmationem , quod Ctesias ita scripsit,ut diceret, -- ποιέoxia visis Illic circundedit auri myriadas mille: non adiecto talentum, ut inargento secit, itidem scilicet ut Eupo D lemus in loco superius citato. Quae duo exempla indicant antiquum loquendi morem, qualis est etiam nodie apud nos, cum dicimus mille mil- Mill smiulia auri. Vt enim nac locutione mille millia aureum intelligimus, sic illi h

mille millia siclorum auri significabant,videlicet quod siesi pondere apud

eos nummus aureus percuteretur,ut apud Athenienses & Macedones stateris,id est quaternarum drachmarum. Quo factum est ut stater pro aureo acciperetur,ut etiam apud Persas. Huius opinionis argumetum ducitur ex verbis quae sequuntur, Argenti linquit ad clauos & alia instrumenta mille ducenta trigintaduo talenta, aeris vero dece & octo millia. sic singulis opis ficibus dena talenta data id est deni sicli ut ipse inquit. Talentum ergo nu- Talantum marium Hebraeorum,tetradrachmum erat: Atheniensium vero duodenarium erat id est ternorum staterum. Sic apud nos interdum libra nummaria est viginti solidorum. Sic in voluminibus iuris non ubique auri argen- Libra auotis libra eodem modo exaudienda. Circa Iustiniani Augusti tempora libram auri staterem aureum fuisse existimo non magni ponderis. in .l. Quo- bruturis.

niam iudices. sub titulo de appellat. Siquis inquit idem Augustus j magistratus appellationem suscipere recusauerit,triginta podo auri cogatur la gitionibus nostris inserre,triginta alia eius officio itidem soluturo. Et sub

267쪽

Statera

Tharseis insula. Regina Saba. HemE.

Gulielmi Budaei de asse

titulo de landis patrimonialibus libro undecimo eiusdem Codicis Theo- pdosii lex ita inquit, Huius legis temeratores, quinquaginta librarum auri

poena coercentes: tam videlicet petitorem, quam officium quod petitionem concedit admitti. Officium eius magistratus τι , --u vocat, hoc est

apparitores, scribas, & quoscunque ministros publicos. Hic stater autem nunc pondo,nunc libra dicitur,vi in lege ordinem, sub titulo de consulibus libro duodecimo:& in lege omnes,de metatis, centum librarum auri mulcta. At libro primo de modo mulctarum ita legitur, Illustres viros pr fectos praetorio, cum peccatum grauissimum erit, usque ad quinquagin- Gla librarum auri mulctam peruenire sinimus. At eodem sub titulo Arcadius & Honorius ita sanciunt, Eos qui ordinario iure prouincias modorantur, ultra duarum unciarum auri mulctam condemnare non patimur:

Proconsularem vero potestatem,si mulctandi necessitas imminebit, senarum unciarum auri summa cohibebit. Hic dubites fortasse viro modo libras auri quinquaginta intelligere debeamus. Similiter libra argenti vel nomisma fuit vel paucarum drachmarum aestimatio, in .l.Ab executione, quorum appell. non recipiuntur. Sciant autem, inquit, prouocatores, si eos perperam intentionem cognitoris suspendisse claruerit, quinquaginta li- Ilorarum argenti animaduersione mulctandos. Et itidem in .l .sequenti,rum

sus in lege unica de grege dominico, libro decimo, libra auri pro duod cim unciis accipitur,& in capite Praevaricationis, sub titulo de praeuaricatoribus in Pandectis. Ponderate vero & librale Hebraeorum talentum. Babylonium fuisse puto vel potius Aegyptium, qualia erant auri talenta qua ex Ophir insula afferebantur, quam Vrphen Eupolemus Graecus auctor appellat. Tharseis sunt apud Graecos qui Indicam gentem fuisse putent. Alii Carthaginem sic appellatam ab Esaia putant: quod de urbe ipsa a Didone aedificata intelligi non potest: cum Iosepus dicat post Solomonem Icentum & quadraginta annis conditam esse a Tyriis Carthaginem. Saba autem regio fuit Aethiopiae. Regina autem quae ad Solomonem venit, &Aegypto & Aethiopiae imperauit, ut Iosepus tradidit. Sabaei populi sunt Arasiae selicis. Sunt & oppidani Sabaei, a Sabis oppido magno dicti, ut auctores sunt Strabo, & Stephantis de urbibus. Est praeterea Saba portus

in Aethiopia. Strabo libro decimosexto, a m-x-έγον

rum,locus a re ipsa appellatus. Post haec regio interior quae Tenesis dici tur, quam obtinent exules qui quondam a Psam miticho Rege Aegypti aufugerunt, imperio parent foeminae, quae regina est Meroes insulae non longe abhinc sitae in Nilo flumine,in cuius ditione alia est insula non longe ab iis locis sta in eodem flumine , de ab exulibus habitata. Ex his ver bis planum fit unde fuerit regina quae Solomonis fama excitata in Pa- laestinen venit. Meroe insula est quam Nilus efficit, ut inquit Plinius, Murbs eodem nomine quam Aethiopica esse Stephanus dicit, di Strabo libro

268쪽

& partibus eius liber illi. cxxxii.

R bro decimoseptimo regiam esse Aethiopiae,co a s uίμαν δ πιλοπίας rar υνκ- πο- ἐμίειμος τε νωψ, Est autem maxima Aethiopiae regia Meroe urbs eodem nomine quo insula. Locorum autem vocabula quae in literis sacris vocabula leguntur,apud historicos non agnosci in causa est, quddscriptores Graeci ab idiomate Hebraico verba deflexerunt, ut sermoni suo accommodarent. cris ex aliis

Deinde Plinius libro sexto de nauistatione ab Alexandria in Indiam lo

quens,ita inquit, Quae omnia gentium portuum ve aut oppidorum nomI- scuimii.

na apud neminem priorum inueniuntur, quo apparet mutari locorum sta B tus. Ingentes vero tunc opes in orbe fuisse argumento esse mihi videtur au Aufias rei seculi appellatio sub Saturno. Saturnus autem in Italia ante Troianum

bellum centum serme annis regnauit, & David in Iudaea post Troiam captam totidem prope annorum spatio, ut colligimus ex Chronicis Eusebii. Lactantius tamen libro primo, Belum qui ab Assyriis colebatur, trecentis Belus. annis bellum Troianum praecessisse contendit, & ei aequalem fuisse Salu num. Cui congruit illud quod libro quinto dicit, post Saturni tempora

cultum simulacrorum institutum, ideo. tunc iustitiam veram suisse, cum Deus verus & unus coleretur. Porro regnum Assyriorum antiquissimum R.ma At C omnium regnorum fuisse constat: cuius quadringentesimo& lecudo an- 06omun

no Belucho Rege octauo regnante Moses populum dominicum eduxit ex Aegypto. Auctor Eusebius libro decimo de praeparatione euangelica. Libro autem nono,Alexandrum Polyhistora cognomine,id est multisciu Aleridet dictum in libro quem de Iudaica historia conscripsit, auctorem esse affirmat temporibus Ioachim Regis Hieremia vaticinio functum esse, Δ: propter cultum Baal Iudaeis cladem praedixisse,& quod ad Tis in de Euphratem ab As yriis capti, opera essent facturi: inod cum Nabuchodonosor Rex Babyloniorum audiuisset,Stibare Medorum Rege in auxilium accerD sito, centum &octoginta peditum, equitum centum dc vi inti millia,&decem millia curruu duxisse in Iudaeam. Samaritanas primum omnes vrbes Galilaeam S thopolim & Galatidem euertisse, deinde Hierosolyma, Ioachim. Iudaeorum Regem vivum cepisse,aurum 4 argentum & aes,c terat, omnia quae in templo erant ornamenta,arca excepta & tabulis, Babylonem abstulisse. Postea cum Nabuchodonosor moenia Babyloniae aedi Nabuchos care coepisset, morbo correptus diem obiit: cui filius successit qui propter morum nequitiam a sororis suae viro insidiis exceptus, altero anno regni sui sublatus est. Cui rursus eum filius successisset, nono mense iisdem Ε insidiis petitus Nabonidam succetarem habuit, qui Babyloniae muros secundum amnem latere ac bitumine extruxit: quem Cyrus aliquanto post Babylone capta cepit. Alpheum autem de Assyriis de Nabuchodonosore hoc modo scripsisse dicit, Nabuchodonosorem Hercule robustioreni fuisse,uniuersanas Libyam Asiamq; usq; ad Armenios subegisse. Quem Chaldaei dicunt cum in regnum rediisset, furore diuinitus captum magna voce exclamasse, o Babylonii .futuram vobis calamitatem pr nuncio, quam nec Belus ipse nec vis vlla deorum auertet.Veniet Perses semias nus, id est mulus, qui vobis afferet seruitutem. quibus dictis repente e medio excessit.

donosor.

269쪽

Culielmi Budaei de asse

Haec est summa historiae Alexandreae de Nabuchodonosore, quam EusN Fbius pluribus verbis refert. Marti Regum. xxiiii. legimus Nabuchodonosorem Babrioniorum Regem direptis Hierosolymis Regem ipsum Ioachim & familiam regiam cum thesauris & apparatu instrumento. templi aureo a Solomone comparato & fabrefacto, secum in Babylonem abstulisse. Astipulatur & Iosepus in libro decimo Antiquitatum.Videamus nucTalthsed de Cyro, S: audiamus praeconium Talthybii summi Regis,id est Esaiae vaetius':d tis,quo nullum potest esse maius testimonium Haec dicit dominus Chri- Agame- sto meo Curo, cuius apprehendi dexteram, ut subiicia ante faciem eius gen Gdis .i . .' tes, dc dorsa Regum vertam,& aperia coram eo ianuas,& portae non clau- a quo Tai dentur. Ego ante te ibo,& gloriosos terrae humiliabo: dc dabo tibi thesau- , a s . , absconditos, & arcana secretorum, ut scias quia ego dominus accinxi rodotum, te,& non cognouisti me, de reliqua. Hoc Esaias cap. v. Qv od autem de pq Babylone intellexerit,eap.xlvii. planum facit' Sed tace, & intra in tenebras filia Chaldaeorum,quia non vocaberis vltra filia regnorum. Iratus sum super populum meum, contaminaui haereditatem meam ,& dedi eos in manu tua. Non posuisti eis misericordias: dixisti, In sempiternum ero domina.& reliqua ad eundem sensum effata a fatidico illo viro & entheo, id est spiritu diuino perfuso. Herodotus libro primo expeditiones Cyri scribes, Nilocrin reginam aggerem circa Euphratem duxisse dicit, & crepidinem superstruxisse timentem ne aliquando urbs a Medis caperetur, quos imperio Asiae imminere intelligebat. Cyrus autem inquitὶ contra filium eius nomine Labynitum expeditionem suscepit, qui matri in regnum Assyrioru

, b isti Regem magnum appellat,a quo Reges Persarum Megalos basileas, idium. est Reges magnos appe lari se voluerunt, ut mirum non sit magnum eum IRegem esse factum, cuius dominus dexteram recturum se praedixerat. V

rum & Assyriae & Mediae regna in Persas esse victoria Cyri trastata,nemo ignorare potest qui Herodotum aut Iustini breuiarium legerit. Haec testia monium perhibent dicto Pliniano lib.xxxiii. Equidem inquit miror populum Romanum victis gentibus in tributo semper argentum imperasse, non aurum,sicut Carthagini cum Annibale victae. Nec potest videri penuria mundi id euenisse. nam Midas & Croesus infinitum possederant. Iam Cyrus deuicta Asia pondo X XXIIII millia inuenerat, praeter vasa aurea, aurum 4 factum,& in eo solia, ac platanum, vitem 4. Qua victoria arge Κti quingenta millia talentorum reportauit, & craterem Semiramidis, cuius pondus X V taleia colligebat. Talentum autem Aegyptium pondo Octoginta capere Varro tradit. Iam regnauerat in Colchis Galauces oc Esubo-pes,qui terram virginem nactus, plurimum argenti auri 4 eruisse dicitur in Sua uorum gente, S alioquin velleribus aureis inclyto regno, sed de illius

aureae camerae & argenteae trabes narrantur, & columnae atq; parastaticae,s cimi, victo Sesostri Rege tam superbo, ut prodatur annis quibusque sorte Re- seph ges singulos ὀ sit tectis iungere ad curru solitus, sic' triumpnare. His ver

270쪽

& partibus eius liber IIII. CXXXiis.

Α bis apparet Cyrum maiores multo opes reliquisse,quam quae leganturi uentae ab Alexandro . Nec mirum , cum & Lydiorum opes de Iudaeorum habuerit, quas Chaldaei e templo abstulerant. Quod de Nabuchodonosore diximus, ex Alexandro Polyhistore confirmat Iosepus libro primo con

Θρ αντον ινηαι ita λιβίας πω miniuini sti l taetatis. His igitur asstipulatur Philostratus

B in historiis,quo in loco Tyri obsidionis meminit,& Megasthenes in qua to volumine Indicarum rerum,ubi ostendere contendit praedictum Babylonium Regem & sortitudine Herculem & magnitudine praestitisse:quippe qui Libyet bonam partem subegerit,& Iberiam. Reliqua autem omnia lene eadem iisdem 4 nominibus relata,quae apud Alexandrum. Strabo li-ro decimoquinto circa principium Nauocodrosoriam vocat eum Rege. N hQςο- Huic dictos inquit)Megasthenes consentit, dicens antiquis Indorum historiis fidem nullam habendam. Nec enim ab Indis unquam emissam expeditionem nec in Indiam quenqua aliude cum exercitu penetrasse victorem, C praeter Herculem,Liberum patrem, & nuper Macedonas. Nam Sesostri in Aegyptium & Thearchonem Aethiopem usque in Europam progretas ait. Nabocodrosorum autem qui a Cnaldaeis supra Herculem comme

datur,vsque ad columnas exercitum admouisse.NαβουθοGρον Rδαίοις cδευμηπυτα κυκλωπις μαψον, ita ros socν ἐλάσια. Tantas igitur opes Da

uid &Solomon cumulasse dicuntur, quantas alius nullus Regum. Legi- Οpra Damus aute cap. viii.&.X.secundi libri Regum, David Syros omnes subegisse ζῶ: et usque ad fluvium Euphrate, & arma aurea spolias opima eis ablata, Hie- dc eorum rosolyma comportasse, tributas SIris iniunxisse. Magnitudini autem Iu-D daici imperii consentanea est rei militaris constitutio in duodecim phalangas vel cohortes menstruas distributa,quae singulae cohortes vicen aquate na millia militum habebant: quarum descriptio legitur libro altero Paralipo. cap. xxvii. Quanta autem fuerit Syria, Plinius his verbis docet libro quinto de Arabia loquens, Iuxta Syria littus occupat, quondam terrarum syria ima maxima, & pluribus distincta nominibus . nanque Palaestina vocatur qua contingit Arabas, & Iudaea,& Coele dein Phoenice: & qua recedit intus, Damascena: ac magis etiamnum meridiana, Babylonia:& eadem Mesopotamia inter Euphratem & Tigrin: quas trasit Taurum, Sophene: citra v E rd etiam Comagene: dc ultra Armeniam Adiabene, Assyria ante dicta:&vbi Ciliciam attingit, Antiochia. Qui subtilius diuidunt,circu Euphratem Syriam Phoenicen volui:&esse oram maritimam Syri , cuius pars sit Idumaea dc Iudaea: deinde Phoenicen: deinde Syriam: id quod praeiacet, mare totum Phoenicium appellatur. Ipsa gens Phoenicum in gloria magna literarum inuentionis & siderum,nauali unas ac bellicarii artium. Sic in exemplaribus legitur,luculeto uno errore, cuius a vetusto libro admonitus sum. Qui enim fieri potest,ut circa Euphrate Syria Phoenice vocitetur Sic igitur hunc locum lego, Qui subtilius diuidunt,circunsundi Syria Phoenicen punii loe

SEARCH

MENU NAVIGATION