장음표시 사용
241쪽
aeuidctia. Foedera anniuersia via dicui intur, quae quotannis
derante digladiantes sese mu tuis ictib impetum.
tem amor nimius,& charitas publica, tam inter se dissident, ut ne glutino F quidem gerendi magistratus vel honoris sociabilia esse possint. Tum domum igitur aula Franciae recte constituta esse dicetur,quum ii qui summa rerum tenebunt,sui de larium suorum obli itisci tantisper videbutur. Nunc autem ita ad actum rerum homines partim irrepere, partim irrumpere videmus & prosilire, ut quos tenues de ieiunos viderimus pridie, dis lentiores ricinis cernamus postridie. En quei seu in tenebris micemus, ut in utra aurem reges securi,somno sopiri possint,qui huiuscemodi vicariis at' administratoribus habenas rerum concrediderunt. At etiam homines eximiu GD decus meritos esse adeptosque censebunt, si res dudum accisae, benignitate diuina uberiores fieri iam coepere citra pulueris tactum , ut est in prouerbio. Quasi vero obscurum si ductores ipsos ordinum impares grauio- .ribus curis, consertis ut aiunt manibus optabundos, fatis omnia regenda permisisse, casuum si temeritati: quum interim populus alienae culpae poenas pendens ut a let infulas ac sercula propitiatoria circunferens, venia& pacem superiana, supinis ad aras manibus exposceret atq; exoraret. Num etiam si diis placet) prouidentiam suam populo imputabunt ii qui auras omnes laxamenti securitati': priuata: c tantes, in pacem tandem genia- Hlem fato auspice deciderunt 3 Equidem sacrii ii instar esse putarem , si id quod praeter hominum opinionem diuinitus titis ita competentibus euenit, humana prudentia acceptum sibi ferri vellet,aut etiam sineret. Quis autem nescit quam male parati ad occasiones eramus, quam undique deprehensi & stupetes nisi deus nullo nostro merito impetu irae suae repressisseti Gratias igitur ob id habere & agere clementiae diuinae, no nostrae gratulari prudentiae debemus. Neque vero ex illa iactatione foederum anniuersariorum satis ipsi videmur in portum quendam fixi certis consilii respexisse, nec pignus certu habemus pacis superum veni q impetrat . Quid ni enim Ilias ego superum inducias potius si pacem vocandas esse putem , cum aspectum in caelum nos referre no videam 3 Simul ab istis galeripetis metuo ut aperte loquamur qui nos semper e tranquillo in aestum atque in scopulum auferunt,fatali Franciae calamitate.Hic facere non possum,quin ad aliqua tum spatii amoenioris excedam a proposito, animo g obsequar meo,opere multo iam fatigato. Nam quum in mentem mihi earum rerum venit,quas post decimum abhinc annum vidimus: mihi videtur animaduersio diuina velut lanista quidam pr potens totius prope occidentis imperia inter se comisisse, nempe ut vicissim bella populi propulsantes & inferentes, iustitiae supernae poenas penderent insolentiae, oc tanquam sanguinem mitterent opulentiae exuberantis. Atque ut reliquos omittam, nos in Italia rebus gestis feroces Venetis bellum utcunque indiximus indictum et strenue gessit mus cum contemptu hostium, atque ingenti virium nostrarum fiducia. id etiam mira felicitate uno praelio,ductu & auspiciis principis pene profligauimus. Huius clarissim victoriae quum lauream non sceptris nostris alli gare,sed in gremio summi Iouis sui aiunt in deponere deseremus sancipiti enim alea praelium commissum fuisse notu est, nec incruento Marte con
242쪽
& partibus eius liber IIII. cxiX.
Α sectum Jpro eo ut benignitatem diuinam summam 4 potestatem agnosceremus, victoria ipsi seroces, subinde gigantea prope immanitate in eo machiam meditari institimus, in superos. velitari: quum interim & a nobis &ab hostibus sacrosancti liticines bellicu occinerent. Heu fatalis furor utra- Saero an ruque partium. Quid,maluminos maiorum nostrorum pietas non moue- 2, in bat 3 illos heroicorum temporum sanctitatis non pudebati An eius tempo- salticis mris fortasse in mentem non veniebat, quum diuus Petrus Paulus, de eoru sequaces ecclesiae architecti, non armorum splendentium fiducia in sesti ad qu. dicto B pr lia grassabantur, sed cruce, sed innocentia steti, caetera inermes,ad castra CHRISTI tuenda in tumultu flagrantissimae charitatis classico cieban Aliud re turi Nunc inania tantum ipsi nomina tanto interuallo facti ,etsi eorum demum maiestate apud populos sacrosancta, sacerdotum ordines primarii pici, iudi- fallus suos obumbrant. O diram portentosam 4 vecordiam sacrosanctae
potestatis. Quis enim unquam tantum animo concepit nefas, ut sacerdotuculme,ut cleri magister, ut sacrorum summus opifex, manus inauguratrices,ab altaris operatu adhuc calentes, in familiam domini armare 1ustin
retrui animo plus quam gladiatorio grassaretur ad Christiani nominis eo C lumen mundo stupente delendum t & nunc m3sticum illum ensem caesim
punctim Hirrito ut credimus proposito vibraret, nunc a Marte sanguinariam frameam mutuaretur,& consternatos diris execrationibus squae somtasse in eum ipsae verterunt ad internecionem quoque persequi conitere- turr En quos pedes, quas manus libens exoscularere, inde ut os cruentum ac pollutum reserres. Miserum vero te tum Iuli, atque intemperiis actum, In Iulium qui usqueadeo irae caecae indulgendum putaris. Tute ut transuersus & pr ceps vesana animi caecitate rVereret& nec te, nec decorum maiestatis beatissimae prae odio respiceres, sed ordinem amplissimum,sed senatum illum D purpuratum,praecipua veneratione insignem,sed Libani gloriam splendoremque tecum rapiens,inuitum bona ex parte & mussitantem,arcis ecclesiae ruina nos obruere teque adeo ipsum cuperestoriam etiam pene totum
concuteres fulminibus ciendis intorquendis, collabefactum rut nos odio& inuidia flagranteis igne4 deinde ardenteis, toruis istis oculis inspiceres
nec iam recusares,quin in rogum nostrum flammantem voti compos insilires 3Proh superi immortalest tantum ne de summo sanctuarii vertice licuit malesuadet noxae ut oestro vindictet plusquam Atrei et percitum per fas ageret nefas. praecipitem, ut vel corpus animumq; in busto inimicorum E properaret ire perditum Z Non fuit irae efferatissimae satis,retro nos in fines fulmine perte factos egisse, Italiae perdite nobis adamatae possessone cedentes cum fremitu gemitus nisi dearis insuper ac socis dimicare, extro minue deinde exempla timere coegisset: quum interim sub ipso lanista sanguinario totus propemodum hic orbis nobissicum pariter digladiaretur animo infestissimo. Vbinam erat igitur ille resus domini, quae est ira iusta laesae aut imminutae vindex diuinae maiestatist Hoc enim demum signifero in aciem prodire sacris cohortibus fas est,siquando prodire fas est. Num tandem igitur ille ex aede Charitatis aut Fidei sacello ancilia prompserat,&
243쪽
eum locu qui olim Romae busta Gallica dictus est ob Gallos quondam Camilli te
uatim illie sepultos. Bruta oli ulmina dicebatur qnihil por
Ia ratione natur ve nientia . ut Plin. tqui . Hie autem metapho vice accis
ficia reis runtur,qus contra ius
ta esse censebantur. ideo p cd.
signa cruciata Ecquid igitur eum pudebat seruum dei sevocare, cum Fra- Fciana Christianorum decus semper,& pontificum olim religionisq; as tu, bustis ipse Gallicis insgnire gestiretr quum sacerdos septuagenarius, Chri
sti pacis conditoris & parentis legat us, Bellonae sacris operaretur: cui cum generis humani luculento dispendio litare contendebat,id si tum,quu profanum vulgus ad delubra pacis & concordiae miserabili specie supplicationes inibat ZEnimuero visendum spectaculum, patrem non modo sanctissimum sed etiam senio & canitie spectabile,quasi ad tumultum Gallicum e Bellon fano suos euocatos cientem,non trabea, non augustis insignibus Guenerandum,non pontificiis gestaminibus sacrosanctum, sed paludamento & cultu barbarico conspicuum: sed furiali ut ita dicam confidelia su cinctum fulminibus illis brutis & inanibus luridum,eminente in truci vultu cultu4 spirituum atrocitate. Prosectd nos vidimus paucis annis multa quae prorsus maiora fide posteris videbuntur. Hoc turbine, hac procella luxata ecclesiastic auctoritatis ac disciplinae compage,qubnam modo fides recta,nisi clauis trabalibus & aeternis fixa,sacrisque monumentis semel anfirmata conflabilita , stetisseti Verum o superi boni, quam praesto manus ipsa dei affuit quondam ipsa ecclesiae architectatrix l Quam autem eadem Hipsa veluti numen tragicum ut dicitur e machina necopinato visa esst prPsentissima opitulat rixi Nam illo potifice de medio mox sublato, φ huc mirificis comitiis eadem manus suffecit, intestini protinus externique belli pacificatorem, qui caliginem sanctuario domini incubatem discussurus haud dubie existimatur, caelis liberum aspectum omnino redditurus: quum etiaeadem manus diuina Iulium ipsum ante mortem Titanici sceleris cordolio tetigisse crederetur, ut utar verbo comico in re prorsus tragica. Nos tamen eas poenas ut ingenue fatear quod negare non possum in merito pependimus ob victorias sui iam dixi luculentas semper insolescentes,ne no pla Ine Galli, priscoru4 similes Franci, nunc esse videamur. Siquidem supradictarum rerum religione obstrictis Gallicaru copiarum animis ferre enim
diu piaculi religionem viri Christianissimi nequeunt) idem quia nostris
deus in rebus secundis non agnitus suerat,ex fauore mox in iram versus si tamen irasci deus potestin lymphatico primum pauore constematos retro egit in Franciam: deinde etiam classicis circusonantibus pavitanteis, dearis ac laribus dimicare delicias suas Francos,aut certe tergiversari coegit. Quo tumultu ac dedecore quum iam multum poenarum videremur se peris p pendisse, nec ideo vecordiam nostram expiatam esse putaremus: hostes au- xtem rursus bellum & tumultu in serre, nos propulsare pigeret neque enim satis iam animorum nobis praesertim quum alibi manus nostrae distinerentur: neque illis satis copiarum aut apparatus fuisse dictitatur) factum est omnia moderante prouidentia , utrisque ut commoda pax esse crederetur, stemente tum Sinone aquilifero,qui libens incendia miscere magno tumultu solebat,& rursus extinguere, in utraque partem alternans, saepe leues ob causas atque indignissimas. Ita animaduersio diuina ut lanista placidus ac
clemens,duos populos ad internecionem iamiam digladiaturos, medio in
244쪽
& partibus eius liber I I. CXX.
Α certamine diremit, contenta sui speroὶ ad sanitatem & modestiam viro' redegisse. Inuidia enim apud superos utrinq; flagrabamus ob redundanteis Opes. Iamque eo ventum putabatur, ut illi hausturi propediem de sece nos etiam resecturi de vivo videremur. Tametsi in ea stim opinione, ut nobis improuisa tempestate iactatis, una de altera sui dicitur anchora sicca rest ret, si gubernandi satis nati in tumultu atque in trepidatione fuissemus. Quando enim Francia omnibus rebus instructa,deo quidem non aduerso, undique deprehensa est,atque ad incitos redacta ut est in prouerbio. Ecce B autem rursus hic mihi vereri subit, ne in geniali foedere praeteritorum nobis obliuio surrepat,& veluti rude donatos nos esse diuinitus existimemus, oua sit iterum nobis bellum non timendum sit, duntaxat pro portis is bis propulsandum, pro laribus, pro pignoribus. Nam ne nusquam belligere- rimamus, inquies noster animus serre nullo modo potest. Sic opes iam nimias ..i sis,
conteri bello continenti necesse est, & referre dicunt nostrorum quorun- tur. dam aerarii dispensatorum, principes a rebus bellicis nu quam esse seriatos, ne tranquillo rerum statu rationes ipsis recognoscere vacet. O beatam futuram Galliam, si tam ei contigisset heros habere frugi, quam bonos habere C solet. Nam mancipia, ut quae maxime unquam prouincia, dicto habet audientia,etiam si suum ius seruientibus constat,aequitate dominantiu . Iamprimum in ea summum Liberi patris cum Cerere certamen ,ut vini nobili- Finit bo tales non posss sine nomenclatoris opera numerare. Mitto temperiem cae R
ii & clem etiam,& quod utriusque maris cinctu & commercio commode comiteri, habitatur. soli ubertas tanta est in uniuersum etiam inter inopes magum steriles prouincias ut quasi annonae praefecturam sub cardine nostro gerere existimemur,prorsus abst inuidia verbo)vt ieiunia indicere fi- nitimis,victumi, abstemium cum libuit possimus,quum sume vi ita di ea
D occidetis arare videamur, si in uniuersum fiat aestimatio. Adde animorum alacritatem ad res omneis inceptandas,tum dexteritatem corporum impia
gram atque eximiam ad vices obeundas:quibus si militatis disciplina constantiam addidisset nihil esset utique quod in nobis ab exteris requireretur. nam nostris quidem satissa cere nullo modo possumus,ut antea dictum est, qui nos in ordinem nuper Barbarorum coegisse dicuntur, nec disciplinas nobis politicas, nec prudentiam concedentes. Equidem proborum hominum esse non puto, ingenitam simplicitatem in Francis improbare, quae in latebris mentis insidias condere no didicit. Atqui nisi Genius Franci ci dia-E dematis iam inde ab incremento scentrorum ita ferme semper tulisset, ut oculis de auribus alienis uti,decus esse regium crederetur, sic saepe fierent
imperii magni potentes,semisses, quincunces atque trientes, ut fortuna tulit, homines,qui imperandi vetandis impotentes esse in actu rerum deprehendutur:qua sumus rerum omnium instructi commoditate, Persci quo- , dammodo regni nunc instar obtineremus. Cui enim tandem prouinciae
itidem datum est,omnia ut pacis bellis subsidia,& sua,& quod dicitur innumerato habereti Ita nobis copiae nostrae equestres stato perpetuos stipendio descriptae, in turma' centenarias quinquagenariast centuriatae, l
245쪽
Nexu Iire, est corpus ipsum ea pi cum pi gnora nul
non dico praesid sunt si ad delectum edictumq citentur, sed etiam in pro- Fcinctu,& arrectae ad bellicum exaudiendum:ex quibus centurias habemus cum ad praesidia regni omni in parte collocatas,tum vero ad incerta casuustationes agenteis, in quastuque partes incubuerit tumultus, protinus coituras. Quod si S alias quoq; succenturiari oporteat, abunde est iuuentutis ad sacramentum paratae,imperiai, manentis. Propter has aliasque prouinciae praestantias, Francia ab externis inter primas prouinciarum libentissime & visitur & habitatumquippe visendam eam singularis pr terea hospitalitas facit: incolendam autem, omniti rerum expetedarum exteris como- Gditas. Sed & si milite externo accersito. vii libeat, pecunia larse superest& annona, unde alere copias,& auctorare perenni stipedio possimus. qu quam per hosce annos in seliciter id experiri statuimus, ut sere omnia agi praepostere coepta sunt fatali dementia. Siquide eo errore quem graeci X nomaniam appellant, id est nimium & incosultum externorum studium. luculenta clades illata rusticam plebem afflixit. Cernere erat & nostrum &externum militem plebecul penu saginatum, ultro etiam temulentum illudere quasi victis: quum interim miselli,& egentes & sicci,aliis super alias collationibus in desidis stipedia militis omnia corradere atque eo amplius Hcorrogare cogerentur, dc squod sine gemitu meminisse nemo potest in te dum nexum inire, ut est sormula exigendi tributi si pignora capi nequeat.
Sed sic est visum diri temporis interregibus, quibus ipsis placere patrium nihil potest,qui. ante pedes positos transilietes, in Colchos nobis aut B sternas petendos viros putat. ob quod eos non dubie biennii vinicia manent, ab iis ut opinor decantanda qui eoru olim actui supereriat. Sedenim o miram vim numinis)sic libitum est. prouidentiae squae res & vires ino talium temperat, omnia4 a se facta pro potestate moderatur : cuius rei ra- tionem inire mortales non nisi confusam aut ambiguam possunt vi tanta Irerum nostrarum competentiae consilium perinde publicum non suppeteretine si bonis in rebus Franciae & copiosis, bonam quoque metem reip.
circunspectas dedisset, finitimos sortasse Gallia longissime summoueret.
Privatim autem nostros consilio & solertia defici ego certe non censeo, ac ne eos quidem ipsos qui in medium consulere nobis existimari volunt, ut quos in augenda re priuata& strenue & solerter operam nauare vide mus. Hinc illi subiti penates imaginum nouarum, luminibus nunc officietes antiquissimae cuius domus &generosissim q. Scilicet hic est ille orbis fatorum scitorum 4 prouidentiae, quo genus humanum & disito & nutal
dei vertitur: in quo emergenteis alias in solem familias,alias sidenteis in t nebras videmus inuicem inter se sursum deorsum sim pelletes& summouentes: quae vicissitudo facit ut alternis floreant exolescanti, interiturae tandem stirpes tum priuatae, tum principes. Vertim hoc ridiculum, quod qui ad centesimum se nepotem animi destinatione propagant, illustrem sibi famam in omne aeuum pollicentes saepe intra primos nepotes stirpitus exolescunt:& tam friuola spe homines,certam & diuinitus oblatam atqueexpositam mutabunt aeternitatem l Caeterum quidnam in causa esse dicemus quamobrem
246쪽
& partibus eius liber IIII. cxxi.
A quamobrem qui suis commodis suorumque colatere bene ac feliciter norunt iidem rebus ipsi publicis prospicere non perinde videanturi Nempe
quod aulicis institutis cauetur, ne quid e republica esse videatur aut principis,quod non idem cessurum in rena priuatam paucorumque manifesto intelligatum nec rursus aliquid publice turpe, quod priuatim aut honorificum esse possἰt,aut luculenter compendiosum. Non item viceversa, quicquid publice aut honestum aut utile sit,id ut ad singulos quoque eorum pertinere videatur. Nihil enim moribus huius aetatis publicum praeterae-B rem & pluuiam censetur, tera non tam publica esse, quam exposita existimantur, in eorum utique praedam cessura, qui anteuertere verecundis de
probis, ac praeripere possint. Sic aulica vigilantibus strenuisque opitulari Alludit id iura serunt,virtutisque praemia concedere improbe saepenumero procaciterque occupanti. Proinde nulli iam in Gallia publica commoda domum tum. suam auertisse fraudi fuisse foreque existimatur, aut noxam publice,quanta sit illa cunque, nocuisse,qui quidem ipse eiusve amici in libras damni dati.vnciolis decidere singulis non gravetur, & ea sit solertia, ut uti foro norit. o fit ut tam maxime sere actui summo pr postorum diuitiae circu- iC fluant,quam maxime vires opesque publicae &priuatorum facultates exhauriuntur: sicut in aegris corporibus lien & venter pellacia duo membra,
tum maxime redundare dicuntur, quum caetera exucta desectinue videntur. Quod siquando nonnulli,ut trudines distentet, caput in serptu popu- i do in laris sanguinis visi sunt reliquisse longo iam interuallo rediturum is exem i'.
plum non timetur,praesertim quando quod olim capitale censebatur,nucimpulsis legibus atque amictis, non tam criminosum ipsum quam contu meliosum esse coepit.Contumeliosum timmd vero ingeniosum inter istos beatos & fortunatos,atque etiam palmarium,utpote inter quos nihil igno D miniosius egenti innocentia aut ridiculosius esse credatur. Simul enim hominum fidem atque existimationem cum re &censu concidere arbitrantur. Iam vero quum hoc semper habuit Gallia, ut bona sua interdum ipsa nesciret, interdum scire nollet,lum vero illa praegrauat indignitas, & optimum queque enecat si id effari fas est, quod nequit non expectorari, ut eo verbo utar)qudd amplissima familia domini beati & copiosi, atriensium A Actsi, paucorum regitur arbitratu: qui accepti expensis pastinas luculentas ha- semie unxbentes in potestate, in rem priuatam iuxta atque rubricam versa, publicae
rei expensare licenter impuneque videntur, necessitudini de obsequio gra- Πis unt. E tiose ea tribuentes, quae virtuti officiosae & industriae debebantur.vnde factum est ut ad summum dedecus res nostrae paucis annis non semel deue- sum sentinerint. QEid enim per deum rerum nostrarum olim fortunatorem, quid inquam non modo iniquius, sed etiam ad speciem maiestatis huius regni indignius ac foedius esse potest, quam quod inertes quidam homines, atque ab omni actu memorabili seriati,in Prytaneo ut ita dicam exuberante saginantur eum suis clientelis,tanquam de republica aut principe meri- nis in quori praeclarissim ei Quid perniciosius, quam quod ii nunc demensum unicuique pro potestate statuunt, qui meritos ab immeritis, dignos ab indi- ν. . f.
247쪽
nates, sine quoru be neficio ne mo inno. tescere prI.
lectores smios e mediastinis, non magis internoscere. didicerui, quam Fliterarium nescii doctos ab imperitis 3 Qui etiam si id facere quoquo modo nouerint,tamen frugi bonae homines, aut aliquo artificio cptii mendabiles, nunquam aut nequitia praeditis aut verberonibus seruis censeant pri- serendos, quorum quidem opera non in rebus dominicis, sed peculiaribus,arbitratu suo uti possint. Ita dominicum ipsum nomen tantarum indignitatum inuidiae obiiciunt. Omnia enim imperasse dominus dictitatur, quae paucis dispensatorum commoda sunt, vel utcunque complacita.
Horum praecipue interest sid quod quidam nuper astruxisse dicuntur so- Glertes& cordatos in Francia non esse, ut qui hac via grassantibus ad peculium augendum ultra modum seruilem, Astigiumque priuatum, perinde
conniventiam non possent patientiamque accommodare . Verum enim
ex hoc iam instituto ed ventum est, ut quam optime quisque de republica meritus est,tam pessime plerunque de eo principes mereantur. Quipξe aliter fieri non potest, quum huiusmodi administri non modo dispensationibus, sed etiam admissionibus in praetorio praesint. Quod si pauci interdum ad aulae penetralia non exoratis istis admissionalibus euasere, viri vel doctrina praediti & solertia, vel grauitate & probitate laudabiles & exi- prinii,dicere ausim,vel maioribus eos fatis eo usque euasisse, vel quod aequὰ rarum est benigno aliquo sidere insinuatos,vi maioris ingenii sortunam stabi finxisse. Ex ea sere nota vidimus Petrum Cothardum summae curiae Lutetianae principem,& Guidonem a Rupeserti Cancellarium Franciae. Legum tutorem, morum ordinumque censorem,ac togatorum verticem,hoc
nomine significamus, quem & pleniore & feliciore nomine Nomophylacem appellare possemus, s aures hodie hanc vocem non respuerent. Horum autem duorum potissimum ideo meminisse me iuuat, quod eorum nominibus appellandis quum in memoria seliciorum temporum ac- Iquiescere mihi videor, inanique praeteritorum meditatione recreari, tum vero assentationi & gratiae nihil dedisse dicar : utpote qui nec ab ipsis iam mortuis, nec ab eorum sequacibus, qui serme iam nulli sunt, gratiam in iure sperem. Quos autem vivos colebamus, omnique obseruantia dignos esse censebamus, utinam memoriae perpetuae vel nunc vel in posterum consecrare posset nus, viros quidem illos diuersissimis ingeniis aeque de literis serme literatisque meritos. Ille miro lepore studiosos exosculans, nostros & externos benigne adiuvabat, festiuus, facetus, beneficus, comitate iucunditate,& morum facilitate nulli hominum secundus: ut v nove iabo absoluam praesidium subsidiumque omnium qui Mineruae sacramento dixisse pro terentur nam & ipse miro lepore inter ingeniosos literatos. que praeditus erat. Hunc illi aduersam per diametrum genituram habui sese diceres, ut Democrito Heraclitum ex aduerso stet ille produnt, sed sub vultuosa illa facie, 6: prope dixerim truculeta, summa omnia latebant etiaad humanitatem pertinentia. Nihil autem amplius in eo cognouimus quuomnia essent amplissima quam quod aequabilem animi pr stantiam in au la imperiosa,verlabili alis morosa seruauit ad extremum, no vi in eo truceanimum,
248쪽
dc partibus eius dis et illi. cxxii.
Α animum, aut vitet insensum esse diceres,sed citra ignauiam circunspectum, S generosi cautum,tempori ita cedentem,ut consertis quod aiunt manibus integritatem retentaret. Quo temperamento in loco sane lubrico, non sine optimatium plausu stetit, qui mire increbuit eo de medio sublato. posteritatis enim dissint ilitudine, desiderium eius in dies magis ac magissensimus. Hic adhuc unus numeros omneis implesse gerendi iam summi magistratus existimatur. Fuit ingenio summo, doctrina sui inter prudem tes praestantissima, memoria longe aequalium tenacissima,animo sibi seni . B per instanti voluptatum vel nescius, vel contemptor. In illa celebritate aes trepitu aulico hominem apud sese dixi iles semper esse. Reprehensus fuit a multis sne ab omni eum culpa videar vindicasse)qudd dicerent eum ad rem paulo auidiorem ut seculo adhuc verecundiore fuisse, tum irae praecipiti non satis temperasse:& nihilo secius omnes probum fuisse eum virum non negant, ii quidem certe qui a vero no aberrant priuata simultate per . citi. Equidem ut iram in eo pr cipitem expertus sum, qui cum eo sepe negocium habui in munere publico,ita contendere ausim, omnium iracundorum maleficam ipsum minime habuisse iracundiam. Fuit enim huius C modi, ut mira animi aequitate verba propemodum iurgiosa redirascentiuserret, duntaxat liberaliora, etiam si in re praesenti aegre ferre admodum videretur. Videlicet vir ingenui & Catoniani spiritus, nemini fraudi esse voluit generose libertatem in quequam usurpasse, eorum quidem certe, quos male sibi conscios non esse intelligebat. alioquin vero quis negat nemini unquam homini mores undique ab lutos suis fer Atque haud scio an laudi id verti debeat,virum natura biliosum,& irae intemperantem,nunquam tamen irae ad vindictam usque obsecutum fuisse. Eidem quum comitas in seueritate tristioris naturae culpa defuit, omni u tamen quos quisquam ho-D die meminit gratiosus & sufi agator veracissime fuit. Neque enim, ut hodierni homines,aut fumos veditare solebat, aut saepius appellari de pollicitatione aut promissis serebat. Nec ut veteratores aulici de flexiloqui solent, ancipites postulatores & suspensos ambitu lustrali tenebat & enecabat. Semel suis agium suum aut spondebat aut negabat, fronte ut tristi, ita minime aulica de fallaci. Opitulator non modo benignus tempore imperiosissimo, sed etiam strenuus S pervicax: tanta animi acrimonia & solemtia,ut nullum fere moribus commendatum, tuendum susceperit, luem no& pertulerit ad finem destinatum. Hic ut ita dicam in Corculus in summa E talis suit, ut quum omneis flexus aulicos occasiones, memoria teneret, minime tamen aulicus esse voluerit de versipellis: ς eoru dissimillimus, quos hodie hoc nomine versari decimo quoque verbo atque obsolescere in ore vulgi non pudet,homines perfrictae frontis, immd planos improbissimos, quos impos luram factitare ore iuuat renidenti, eosi petitores frustrari&ludere,quos aulicae versutiae rudimentum non posuisse sentiunt. Alios ex ' Chrestologorii natione nouimus mellito & medicato sermone assicientes animos flagitantium , ut gaudio perfusos ab eis discedere saepe videas,
dc spe bona lactatos & gestienteis,sed post intellectam tandem ludificatio-
a Veditare sumos est Lita graia Isre ut qui da iniqui homines laciunt qui se susiragatos esse menti ut utica verbum n5 secersi.
b Corcui dictus est olim scis pio Nasi ea ob summam soli
e Aulicos pstringit. ii Chrestologi vel botu comita te frustratis es postula
249쪽
b' pditos. . Ephectici philosophi sunt gnihil unqconstituta, sed semper consultare se dicunt,
ob id see plici dicti.c Aeolidet ab Aeolo
Culielmi Budaei de assenem, diras iisdem ina precanteis,quibus quidam obaudientes so improbum Fsermonem fortunari sese dictitant. En artes & disciplinas quas aulica philosophia profitetur: quibus praediti iam nonnulli domesticis pridem insti
tutis clarissimi, nunc aduerso rumore inter aulicos agunt, etiam s festos. rue secundis numinibus aulicis euasisse gratulantur. Qui autem eius aca-emiae decretis iam perimbuti fuerunt, eos ad frugem iliquam bonam ciuilis&aequabilis vitς redire perquam rarum est. Huiuscemodi aute apud nos aulicastri degentes in oppidis vocitantur a populo, quo verbo tam
Aristippeos quam Ephecticos veluti philosophos Scepticosque signifi- G
cant: illos salutigeros,& verborum comitate morigeros , hos cunctatores& haesitatores appellitantes, nulli vel amicitiae ipsos vel causae ita unquam addictos, quin statim cum sortuna transire parati sint. Sic enim homines ς Aeolidae, versatiles ad omnem aulicam auram animos aiunt sapientum esse debere. Quo fit ut municipes inuicem admonentes, vulgo eos in
cornu foenum ferre dictitent, ut inquit Poeta leo idissimus. At Guido ne in Ironum quidem conuentu dissimulator fuisse dictus est squod quidem ipsi verti a quoquam vitio possit)alioquin ingenii & doctrinae & seueritatis maiestate maiores aequaleis 4 logissime summouens, ut tum opinio fuit Iaconstans. Cuius utinam sublimitas non etiam luminibus posteritatis obstruxisse videatur. Eam enim sormam summi honoris incohauerat, cuius praescriptis qui succederet, propiusve accederet, nemo adhuc repertus est, ut Veneris quondam Coae tabula iisdem lineamentis qui absolueret, Apellis successor nusquam totuit inueniri. Etenim qui ei proximus suit, sextus aut septimus magis quam secundus ei fuit. Mortuus autem est virtutis c5- mendatione sera cognitus,quum tristitia & seueritate popularis esse coepisset. Quare illi ex aduerso ac successori contigit. neque enim ipse ut Phidiae signum quod aiuntὶ statim aspectus & probatus est, sed primore aduentu Inec plausibilis nec gratiosus, decedens tandem omnibus non iniquis desiderium sui non modicum reliquit: maius. olim fortasse in dies id futurdest. Alter contra magna hominum expectatione exceptus, praesumptinue ex praeterito opinione gratus,ineundo etiam magistratu vibrans ac coruscans extitit, sed illico a sese desciscens, evanido splendore etiam cessit in prioris gloriam. Quippe ut inclusa in funda annuli bratteola fulgente suapte vi carbunculum flagrantiorem reddit: sic successore prouinciae longe inseriore atque obscuriore subiecto, decessoris illustris gloria intensus re splendescit: quo maiore cotentione animi adnitendu erit iis qui in posterii Keii honore gesturi sunt. Heroicae enim virtutis exuuias gestare,no cuiusuis est capitis,etiani primae notae. Sed sunt qui a fortuna quouis modo sublati, cum in digitos assurrexerui,sua ipsi stupide miratur magnitudine.Vtinam autem illi Herculi Theseus aliquis me vivo suboriatur, qui monstra Rei p. ab eius obitu enata, praestantissimae virtutis eius aemulatione tollat. Eius mori publice haud dubie acerba mihi priuatim quo I luctuosa, omnibus iis in como dissima fuit qui honestaru reru studio fortuna sibi facturi vide batur. QDd genus hominu quu maxime placituria in aula speraretur, si gere
250쪽
& partibus eius liber illi. cxxiii.
Α gere statim ubique eo mortuo coepit. Siquidem tantum momentum supremis in fascibus esse iam notum est, ut quam in partem mores eius Vergant qui eum honorem gerit, eius modi bona ex parte primarios ordines sor . tiamur. Nam quum in eius sodalitio & comitatu velut seminarium antistitum & magistratuum habere Francia iam coeperit, fit ut ea in ossicina politos vel viros vel homines venerari quo iure qua j iniuria cogamur. Quare si diutius illi viro ex sinu ut ita dicam probet beneficentiae edito,inter vi uos esse superstitesque licuisset, & literatos utique viros, & de meliore no-B ta in scena in productos aulicam ciuilemque vidissemus. Hoc enim nemo unquam a bonorum causa, quos quidem comperisset & explorasset, aut firmius aut animosius stetit. quanquam sibi quidem ipse certe & gloriae satis, studiosis & pudentibus qui productore & commendatore ad tyrocinium indigent, parum, per, inquam, parum vixit,ipse vero reipublicae paululum tam salubris enim sideris occasu, saeua mox orta tempestas, turbinibus rapidis res Gallicas in omneis coeli plagas diuentilare coepit: qui duorum hominum spiritibus immodicis excitati, quum eorum quoque obitu consopiti esse viderentur,ingenti stupore hominum extiterunt inaudit saC lamitates: quibus quum par nemo iam in aula superesset, Gallia tum primu animos despondere visa est,retuso etiam illo mucrone ineudi strenue ce taminis genti peculiari,id est primore Martis impetu, quo maxime valere nostri existimantur.Simul rei summae gubernacula, laurea partim excussa, partim emarcescente,omnium ordinum ore rediis te ad triarios dictitabantur.Verum ille a Rupe forti faustum cognomen sortitus, eum semper ani mum circa honestatis studiosos, modestiae4 tenaces praestitit etiam si remittere frontem atque supercilium ne iis quidem ipsis videretur) ut eius obitus diem atrum & funestum semper hanere debeant. Qui autem eius D institutis insistere noluerunniam inde eo vivo virtuti eius infensi,huiusmodi fuerunt partim ut priuatis studiis summi rerum actus fastisium inclinasse, magistratuum s censuram sui ita dicamὶ delumbasse videantur,partim ut ex suo colubernio literatos de doctos omisse iudicari debeant, eorumque affines, ambitionis assentationisque nescios.& sic quoque viri improbi delectu eiuscemodi hominum delectari sese dicere consueuerunt, ut omnia serme viri aulici diuersissima actionibus suis animique sententi; proloquuntur,impudentia quorundam tam putida, ut aures desecat ,harumque rerum insolentes, haurire haec mendacia siue nausea quadam stoma-Ε cnosae indignationis nequeant. Nihil autem est indignius, quam quod sic quoque fallere sperant ipsi nos, intra pomoeria & natos & institutos. Ostultam & ridiculam opinionem,si quidem ita putant: impudentem & capitalem sermonem,si no putant.sed illudere proterve atque improbe eo
rum gaudent conniventiae,quibuscum colloquuntur,quu interim ne tantulum quidem ipsi comouere se in illo regni theatro extra numeros posisint aut probitatis aut honestatis,quin aut risu stati in acrium spectatorum, aut aduerso murmure excipiantur omnium ' cuneorum. usqueadeo qui
liuem for titudinis D ringere.
ti,sum ho mines reta intelligem
postulara. Alludit admotus hutiionu I
