S.R. Imperij pax licita demonstrata

81쪽

s. R. IMPER PI PAX gationis infamis quoniam dum desperatur Pax , hostilia vexilla, iromoventur , Catholica tirpaturReligio . triumphant Haer es , Caesarque, siquidonadii intendo Pacem vitare haec o va posset, in Deum , in E latam , in 'Imperium delinqueret . a

oblatam occasonem contemneret. In Psalienum ipse proprium ossicium impingere: quoniam Ecclesia Imperiumque jure postulat, ut affigi potius quam p rite sinatur i 8 Caesarea Di,gnitas praecipit, ut thominis moralis sibi subditis Germaniam subi telligo excidatinembrum,qui cum tum conisu in poties Inmul bacesilantariis circumstantiis aequamis. micis Hetero doxosui tamen in ullasdbstantiali r in hoc urgere aurobiicere, calumniari est; nam Deus voluit Coeli Incolas a multis seeleratis Hominum monstris in circumstantiis acculentariis superari Cainus Ioanne Baptista senior,Petro Tiberius ditio Paulo Nero potentior fuit;peculiaindeacceptio Persenarimicosi itur clim substantiali Beatitudine Cainu Tiberius, ro careantiquaIoannes, Petrus, APaulus est praeditus. Quodsi in re nulla deberet infidelis Umees

teres deleri deberent omnino firmosa eorumdem summata , o spoliari palatia, imo vita succidi, quoniam multos Catholicos esse

ignobiles,raulieres,&morbisafflictos certum est Ciam morales vulturaenamininsdeli veheramus, docentuc Protestantes sinceria ratem stram .discunt,erroressio testin incinprotegi, illosque Catholicae Res ioni aequiara nec post: e orere. Odi,quidem

nos in se hamur vitiari sed per nas amamus Catholicos nos esse liberὰ protestamur,AugustanamConfessionem haereticam libere dicimus adeoque ita confitemur Christum coram Hominibus , ut

digni simus quos pie coram Patre suo Melitus confiteatin . Nunquam deest Dinnae Majestatis amulium Principi causame ius fideliter agenti posse enim tolerando minora mala orna 'jora impedire favor est Coniunctiones 4blimium Planeti rum in coelis , dicuntur maximae is raro accidunt: invia' infima summissimilia sunt, Galli, Suec ipsi sunt toto Imperio quadam errantia sydera si vel semel ubivantur non

miterim iam ii se coniungi. sitia si statioriariorum istorum erum praesentem coniunctionςm dioli ere , aut etiam sitiuam impedire Mimi, ne siciami vitas. divitias-

82쪽

LICITA DEMONSTRATA. sque alie s spon ei prodigimus, inui nos dicat , non μ--, qui uidini. N. . ----- - disint uva H ausi sti m us inuinam 'qua diis in I iamiam redere , adulatur Debet Caesir cavere i iti, si ei , clades , miserias si non faciat, non timet illum , a quo pol fata etiam ultima puniri potest. Hi timet Deum , mortalium timet multos quoniam dc ipse pnecipit ut ferarum Q barbaroriim mallelitatem timeas , me te in illarum dentibus, horum gladiis imprudenter exponas si , si Moliginia obedias , time neminem qui in eum te excitetra praestat enim occidi , quam peccare. Quod si occulto judicio cum justo tamen , omnia mala averti ab Impe-tio non valeant , ut effligia majora , non gravatim sineret minora populusci cum praesertim certo persuasum habeat, iliorum eri uis tolerantiam , tametsi ob commissa peccata debutam patientii comite, tantis aeternae gloriae praemiis iri compensatum , ut eorum contemplatione terrena omnis seelicitas ex mundana beatitudo vilcscat. Theologiam exactypercallemus &sub Iulio Deo militantes , dum adcipitus majorem gloriam, Ecclasiae exaltarionem , Fidei orthodoxae incrementum pessum pie itissime quia ex necessitaten permittimus , dum etiam

minora toleramus,nem ora Orbem Christianum obruant, sci-

s nos Deo placere,, hujus ipsius Pernaissionis formaliter . optime, tametsi objective sit pessima meum ipsum in ta eampimiumque summa confidentia ex G

83쪽

DIs PUTATIO III.

aut vera

NE PROBAVERIT PACEM QMALEM

Am-jani Disputationes praecedentes Francosi1rtum ad Eminentistinaum nreum Principem MosuminuminiG

suro, Liber traditur, multo iuri orari, opinionem illam tertiam. piam ii num.XHow m- pono, impreno collineam. Haesitirebat ignoti

uis nondum nati hominis nomen , sit quo , . qualis Fabius Chisius Episcopus Neritonensis . Cornelius Iansenias Episcopus Iprensis,P.SheineruS,Sclibanus, Caramuel,sub Philomatni, G maeani, Apellis. Jonariij,Alethini nominil iis , ignorari vo-

i iiiiii tutior, quo ignotior, Suus classisim incipitque

ιλει--,--Iε 6. Totus Titulus aequivocationibus 4estis in ili reientalibusexuberans, Lectorem monet, ut quae caute suntscripta, legat attemein caute Omnia sunt ficta nomina,

84쪽

ctant,quam aPacem, piam ouaerimus, nova no uimimpropri tate praesicindentes diem immες utionem, incipalem veni, ainus Aloeuia idesinit Physic incipit Medicus a verbis, quibus Emiabis iuum clausit discursum incliam, qui multa nesaturus c refellivus posteasim,desmuburtinaretiam urbanus. Ille igitur in

existiniant,etiam atqueeti diligenter, quas idicta tonsiderent m for- tuo ipsiπνenit. Ego autem cum per eos, qui meo laisres legant, non solum Bais sedulam emeniarisso propitium miti Deum agnosco. Et hocper

PARS PRIMA

QUAESTIO I. .

85쪽

Sectione ni hane doctrinani expendio, ii cubiauead atris si possimus. Sic ipse. Permiuionem mali triplicem distinguunc Gerardus de Srnis, Joannes Andreas in C. peccatum de Reg. Iuνυ in ε. Iten Angelus , aliisque Summista de Theologi ubi agunt de usuris. PRIMA est; minuta olexiivlulgens , ut in ob lutitudinem aut potenti adelinquelmumdelicta vini,uiuunt CUNDA indulget poenam, S praeterea prohibet, ne alii miluin intempestivo impediant vel tollant. Sic Ecclesia non Alum tolerat ritus Iudaeorum, sedprohibet quoque, ne Christiani festivitates eoruin impediant, caemeteria invadant, personas occidant , T.

c. Qui inura, M. y TERTI est cooperans adjuvans, ouae uitaui, toli , idque impedientes cincet, eiuria

etiam pronioret , auget. defendit , vel est. pars actionis crimi noctiive peccati. Sic Pilatus permisit quidem non praecepit Chriastum crucifigi cum tradidit eum voluntatiJudaeorum, Luca 23. versas sed cooperatus est tanto sceleri praestando Iudicis authoritatem dc satellites aliaque executionis adminicula . suppe

Praeterius tres Perma ne nullam emunditast , ut mirum sit tam confusa acie voluisse in arenam prodite. ME go elaritatis distinctionis studiosus , primum, secundumque membrum Ernestinae divisionis admitto , tertium sibdivido hic oculis non indi et Lector , sunt enim nimis clara quae dicam itidiget attentione, ne

ntur ne

glige ter legamici termissionem igitur cooperantem issem Mycem: cooeerantem physic , . ope te moraliter. Et exemplo

divisionem illustro. Ab iniquo accusatore Fredericus traducitur, postulam rin crucem;&tandem innocens damnatur is arbori in

foeticisini turi nempe sententiLIudicis innocentiam tradu mi Mescentis , manibus carnificis, qui potuit eum elabi pennittere de non voluit. Incas1enim propysto Iudex&cam evolunt rem accusit Apromoventας de uuntur; mese dem finita Carni cujus non interest examinare,an legitima sententia sit;at Iu- id mosperatur moraliter,quia ope tui noviesummos lusi std, Eoriis iniquitath

86쪽

Ex hoc isitiir exemplo tria diduces, Primum. Omnem cooperationem esse perinissionem vel ex parte;nemo enim qui coopera- mr impedit;&nonimpedire , perinittere Est. Unde cum cooperator, finem ipsam cooperationem impedire possit,&nolit, rem

ipsam vel ea pane permittit suun tam in cooperationeposse dustingui rationem causae physic moralisciuo, respectu ei iurem indiarii lis effectunquonia in ejusdem cruriti agit, bim latro rotaeuu nitur,causa est Iudex&Carnifex ille mordis , concurrit enim pi cipiendo . hic physica , nam concurrit sectendo. Tenium ineff-dem cooperatione posse effectum physicum distingui ab effectu .mma Maoniam, si id reus condemnareturali Iudicibus, abstero seciminini di mei ob altero contra dictamen,& carcem Praefect iuberet sententiam exsequutioni mandari , obediret Carnifex res mors qua mors proveniret a Carnifice physice a carceris Praefecto moraliter neuter enim examinat causis , sed obedit, adeoque neuter concurrit ad justitiae uajustitiaeve m oralitates: eadem tamen mora sitsimul jum4 injuste pronimitata, adeoque

simul j ina&iniusta egitima Millegitima;&qua justa ab Iussico diaciamensequenti procederet;&ab altero, qui contra dictamen op ratur,processisset injuste,hoc est,qua injusta. in colligι Donationem aeu Traditionem esse triplicem moralem Physicam & Mi tam Meremoralis est voluntaria εὐήibera rei absentis traditiori ut cum Petrus in foro pratum vendit;aut Romaepecunias , quas habet

Franco rei donati Meia physici, sita involuntarius id tradi uod defendere nequit. Mixta, cis, rem praesta em hibens ocvoluntarius alii donat in secundum membrumnaelitatiqueat, e emphim quod habet Bonacina,propono.Servis Petro athes, is Zea milite armato invasus dubita an si resistendo,vel non.Et ne Heri tui divitias exponas manifes opericulis,centum illis aureos numπas, utre dantior ab invasione Mustarit. Hoc egoabs Te aureos d tos p Ephysich&non moraliter pronuntio Mammimhinesti bitu ti,aut cenmin illos aut mill rigo minui facere centum erant ipsi habituri Centum igitur aureorum perditio jam necessaria sitit. Igirat cum illis has Tu pecunias numeras physice, nihil ab hero au--s, nihil illis moraliter desera;sed ciuia dando centenos , Ongem. aenos rueris cilla a 4 hyliceco erat , cenuun au CR

87쪽

sto S. R. IMPERII PAX

rum traditio est a nioraliter considerat , non est traditio, non est donati, sed est nongentorum defensio. Quyd non sit moralis centum aureorum donatio, pateri quia moralia sunt libera;&hos centum aureos alterutro modo ad milites venturos supponitur mod sit moralis retentio defensio conseritatio nongent irum,liquet; quoniam hi nongentia Telibere fuerunt servati qui omnino fhissent perditi, si centum illos physice dare recusasses. His habe illum , qui dat pallium, ne perdat vitam moraliter non dare pallium , sed suam vitam defendere. Himaonclude , Principem, qui quatuor templa daret Heterodoxis , ne centum illi invaderent,&Ecclesia perderet moraliter consideratum nulla templa dare , sed centum ingeniosu defendere. Permisso iterum est duplex ; substantialis &circumstantialis. Vi prioris substantia actus permittitur: vi posterioris actus substantia impediri non potest , at possiet citcumstantia aliqua. omnium prioris est , aulus , qui supervenit dum occideretur Francucus , tametsi secure illum potuerit liberare non voluit, exemplum posterioris cmoannes , qui vitibus impar ne Franciscus occiderenti facere nonpotui. i. adillum , qua licuit defendendo , ut tardius occideretur praestare potuisset, Maron voluit. Ubi dicendus omnino est Petrus homicidi substantiam per . misisse , potuit enim illud sine ericulo vitae propriae evitare. at quia Ioannes non permisit libere quod vitare non potuit, non est dicendus permisisse homicidii substantiam , sed circumstantiam Iam illam , videlicet , quod potitas occideretur citius , quam tardius.

Hinc oriruralia Perenissonis distineboe; nimi iam in Natur tem 'Physticam, seu Necessariam, Liberam non imputabilem, & Liberam imputabilein Singulas depingo, expono. Permissis nesse est rei, quam impedire non possumus. Sic ego pcrmitto Religionem Calvinianam in Anglia, quoniam non possum impedis re. Permissioribtra , - imputabilis est rei , quam impedire quia dem possum , sed non teneor aut absolute , aut sub illis circinnstantiis , pura cum gravissimo vitae incae periculo , aut renim mearum dispendio. Sic Deus peccata per uic illa ieiuna

88쪽

LICITA DEMONSTRATA. il

enimniillo modo impedire tenetiari Sic ego permitto Petrum spoliaria latronibus , a casu ouo cum liberare quuleio possum , sed ideberem occidi; non enim eiu defendere cum tanto periculo de

&tenebatur impedire,nec impediit. Que non exculant monitiones adhibitae, filios enim sucis monuisse legitur;quoma considerata filio, rum iniquitate&malitia monitiones non erant sussicientia remedia, cuincertimisit inlibere peccata permitterz,qui potest ponere renitalaesMMM inessicaciarantum adhibet. Haec omnia distingui debuerunt; nam stando trimembra Esnesti divisioni,tora Minuerit consendidit, qua minclarissi, inedilucidam

Q LI ESTIO IL

I Emessus resilin. Permittere malum primo Mei .

domodo ut mattis bonum obtineatur, vel majus malum impedimar, licitum est. Utrilisque permissionis exemplum praebet divinum regimen. Prioris , cum benignitas Dei poenam dissimulando peccatores adducit ad poenitentiam,

Fom. 2. vers. 4. Posterioris, sinendo rietaniacre suique ad me sim nobisque prohibendo me cum periculo tritici, eradic mus. -b. I . Extra has duas causas peccant Principes&Magi

strauis , si scelera manifesta impunὰ tolerant, aut ea corrigere volantes imp diunt. Non enim sine causa gladium portiant, Dei enim ministra sunt, vindices in iram iis . qui malum agunt. R- Is. pras . Tertio modOm.dum permittere coorerando sive adjuvan

do, o se illis, ii est, si id, quod pernutritui peccatiun est.

lia agunt, ydem iniemine . non solita vi ex t sed

etiam Diuitiae by Corale

89쪽

S. R. IMPERII PAX

etiam qui consentium facientibus sel maxime autem cooperetiis arguit consensum . Hira est Getii d arsumentum. J Hucuseque ille. -

Possem adquiescere asserem putandi perinlisionein, latatu

gentiam esses ita si iam maia cinere Resinitionem vellem, quam examinare veritatem sed quia vi leo nimis universaliter utramque a culpa absolvi, Ernestum moror , asseroque illum hie nimis laxum suisse se statim nimis severiam fore , demonstraratus enim sum dari pota puram vernussionem iniquam , indulgentia Tminosam ac clarius procedam on in .nne alserim ostima. propono. . ' 'mnachii ante me non mustos elerisuvir, iamnarus αμpit , nec timebat Deum , nec homines reverebatur. Dicebatur Catholicus,& tamen morirurus confiteri non voluit, sed debuit im- poenitens decapitari. Anne carceris Custos,qui certo certius praevidebateum aditurum insernum, de populum seandalizaturum, ut scandi milhidvitaret,&mmi adpomitentiamiliave potuis set passi se habere,&utio imbonum tineretur, auritatus, tum impediretur,eidem fugam permittere Nequaquam. Custodis enim officium custodire est, non arbitrati, non judicare , non arbitravi, non iudicare,non providere, non discurrere, ad ipsum . tinendi se habere passive navim ventis vorticibu'aessumium p crmittere. Idem assero de quibuscunqtie aliis Ministiis. Ergo haec

Proposimo, Per Itιre non cooperando malum ut malus bonum obtineatur,

mus permittere ut eveniant boti quam ut malamajora impccli. ntur.

Sed quia hanc Ego Assertionem propcisti Emestus ReiIina inis. Di vini meminit,ac si omnia essenilicitasubdito, quae impertatori u

90쪽

LaciTA DEMONSTRATA.

aoanni Andreae, ratam, angelo, is emeritis Theologis sini-lem Mediuniorem , Doctorem subtilissii nulli dis dissimum quem ubique tuta constentia sequi potes , sin non ignoras

. Haec doctrina,tame si male ad praxinis educatur ab Elmesto, ab ipse commendat Autoria proponitur,agens enim de Permis

Messa Cooperationis mira icinquit Cooperatio duplex est,

. directa,&indirecta Dirothecooperatur malo,qui ea agit,quaesi te natura ad peccatum ordinantur, ut sunt illud stabilire, augere, defendere,vel qui pars estvi socius peccati, ut cum servus concubinam invitat ad herum , aut tales pugnat in bello ma-

tentia.

CXII.