장음표시 사용
591쪽
Υ E R TII V S. asydativonis. Noliι dixerunt cHRI STVM esse praesumptuosium , Cr se super alios extollentem, quia dicebat Abraham exultauit, ut uideret diem meu , uidit, G gausus est . Et antequam Abraham feret. ego sum. Decimi dixerunt cΗRISTUM secondemnatum, Cy conuinctum peccatorem. unde posis in concilium dixerunt oluto . Si non esset hic mu lefactor , non tibi tradidissemus eum. Undecimi dixe runt cΗRISTUM esse uirum seditiosum, unde dixerunt talato. Hunc inuenimus subuertentem gente nostrum, Cr prohibentem tributa dari caesari ; er discentemst CHRISTUM regem. Duodecimi dixerunt CHRI S TUM esse blasphemum, unde dicebant. Hic blasphemat, scilicet quid dixit par alitiaco. Remittuntur tibi peccata,eT cum tu homo sis, facis te ipsium D E V M, er filium DEI. Et quo uis multi fecerint magnas CHRISTO iniurius. principaliter tamen conqueritur de mendacibus quoruiudex est. Tertius uersiculus huius quarta partis pro phetice dicit. Et adorabunt te flij patris tui. Quo ad literum est sciendum , quod cum Moysis cum populo peruenisset ad mare Rubrum , ex mundum domini ibiud diuidisset, stantibus aquis pro muro a dextris, er
a onistris, timuerunt flij Istuet mare intrare post
nos . Sed tribus Iuda arrepto suo uexillo audacia ter intrauit mare, aliaeque tribus sequuta sunt eum: ob
iram causam fidei σ confidentiae dicunt quidam quod filius D EI uoluit incarnari ; propter quam futura incarnationem debuit Horari Iudas, non ipsi in se, sed
592쪽
particula, Ge. s. h. primus uersiculiis A n in me tripliciter capi
LIBER in semine suo, scilicet c Η R I S T O. Sed cur diacat flij patris audite. DEVS habet filios. qui uocantur fratres ocilicet ex uno utero, scilicet ex miu θ-nagoga r habet filos non soli in de βnagoga , fiade omnibus mundi partibus: sicut Iacob de uxoribus er ancillis, Cet hi dicuntur flij patri cilicet solum per adoptionem. Dicit autem, quod hi adorabunt Iudam, idest cHRISTVM nasciturum de tribu Iuda, quod factum est in praedicatione apostolorum , G fit quotidie Cr fet usque ad finem mundi. Et sic patet ista
quarta particula cu suis tribus uersiculis. Quinta par ticula, in qua tractatur de nominis C H R I S T Idiuulgatione est ista. Pulchriores sunt oculi eius uino, er dentes eius lacte cadidiores. Sicut nomen C Η RI' STI diuulgatur per prophetas, euangelistas,
apostolos non solum ore, sed etiam scripto, sic ista
quinta particula habet duos uersiculos, qui indigent expositione. Primus itaque uersiculus dicit. Pulchrio res sunt oculi eius uino. Ad huius uersiculi declaratio nem est notantum, quod cΗRIS TVS sub si gura Iudae hic absionditus tripliciter capitur sub uno nomine. Primo capitur personaliter. Secundo indistice, idest pro suo corpore, quod est ecclis'. Tertio pro quolibet membro eius, scilicet pro quolibet ad uitam
aeternam electo. Si enim capimus CHRISTUM
personaliteroic dicimus cHRIs Tura es eiulum agnum puniem quasi occisum, quem uidit Ioan nes habentem oculos septem, qui sunt septent spiriti Midest septem dona inlisa in omnem terram. Si autem
593쪽
TERTIUS. a s 6mnus cΗRISTUM pro corpore eius mistico, quod est ecclesia, tunc oculi cΗ R I ST I sunt duo,scilicet coctus prophetarum ueteris testamenti, crcoetus euangelistarum, Cr apostolorum, ac propheta rum noui totimini Si uerὸ capitur CHRISTUs pro quolibet electo non solum ad uitam aeternum, sed etiam pro quolibet electo ad regimen ecclesiae, Cr tunc duo oculi sunt duo intellectus prophetici, scilicet cogni tio, qua propheta cognoscit rem futurum Cy cognosiit esse plene, non ut alter cophas prophetietatis, Cr ne
sciens quid diceret. a. at x .aris .per totum. Q liantum spectat ad materiam nostrum, capio CHRSTVM indistice pro ecclesia, cuius ipsis caput, Crquilibet electus est membrum : er dico quod oculic HRISTI sunt duo, scilicet coetus patrum ueteris testamenti, Cr coetus patrum noui testamenti. Et quavis prophetae ueteris testamenti dicuntur uidentes.
a. t.q. 17 3,ar. 1 .in oppo.attamen proprius loquendo
propheta uerus non solum est uidens, sed etiam est oculus ad omnia uibbilia in potentia, sicut oculus corporis est in persona ad omne uictbile. Sed quia si compera tio non solum prophetae ad oculu, sed etiam fmul oculi ad uinum: ideo tractabo de oculo prophetico sub
comparatione uini. Vnde dico, quod propter quinqsse oculus sprophetae oculus comparaturum. Primo quia scutuinum antiquum est potentius nouo , fc prophetia an- paratur uitiquior influi reuelatione uitsolemnior prima : Cyra' eatio est, quia sicut uinum antiquum est funiumentum uram noui ,sc reuelatio antiqua est funda nentum reuelae .laum.
594쪽
lionili nouae. Quod declaro per reuelitiones factas pitribus Abraham, Isaac, et Iacob. Num prima reuel. tio faeta Abrahae ante tempus legis scripta eo tot pore, quo homines coeperunt declinare a uera fide asidolatriam fuit excellentior secunia facta Isaac filio suo; crista Isaac fuit inferior illa Abrahe. Et ratio, quia illa Isaae fundabatur superissu Abrahae. Vnde
Gn.*si quisit DE V s ad Isaac. Ego sum DEVS: ego Geu,13. e D E V si Abraham patris tui. Et similiter aliabi. Ego sum D E VS Abraham I DE U S ID . ac patris tui. Similiter tempore legis scriptae prima reuelatio facta Mopsi fuit excellentior omni reuelatio ne secundaria: er hoc quia prima est ue luti Iunddmei tuin aliarurn reuelationum propheticarum. Similiter tempore legis gratis reuelatio factu apostolis de unitate essentiali unius DEI, Crde aeternitate personarum est fundamentum omnium aliarum reuelationu. Vnde dictum fuit Petro in persona aliorum. Beatus es vinori buriona, quia caro σsanguis non reuelauit tiabi, sed pater meus, qui est in coelis. Illa enim reuelatio fuit fundamentum omnium aliarum reuelationiim: σsci lo Ordine scut uinum antiquum est potentius no
uo, ita reuelatio noua est minor antiqua.Vnde isto mo do reuelationes prim ectunt excelletiores reuelationibus secundis. a. a.q. 176.ar.6 an. R. Secundo quia sicut
vinum qimio magis antiquitatur, tanto magis clarifieatura sic reuelatio prophetica secuntum quod magis appropinquat CHRISTO, tanto est excellentior in oppositum praetris comparationis . Nam ante legera
595쪽
T E R T I v s. hiet imbuit litis deuera deitate. Abrabie intellige. teporeMosi fuit facta reuelatio de deitatis uniar Lithium dicitur a domino per no m.Audi Istae do
. μηκs ego sum.Intellige autem noui hicta est reuelatio apostolis de personaru trinitate.Vise de primis apparuit DEUS in hoc nomine omnipotens. S ecundis in hocnomine A dono. Tert sin hoc nomine
Per prima comparationem per viam imperfectionis ad persectionem ascendimus a Mose ad Iacob, et a Iacob ad Isaac π ab Isaac ad Abraham. in secunda compa ratione descendimus ab Abraham ad Isaac, ab asaac di Iacob,a Iacob ad No em, a Mose ad C Η RI S TVM. Vndesicut in prima comparatione incipi pi us a perfectioribus ueniendo ad imperfectiores, ita in secunda incipimus a claris, deuenimus ad clario - ertio,quiasi ut uinum habetur in diuersis gra- Tertia e5dibus,bonum, Cr magis bonum secundum diuerstatem R terr ,σ prouinciarum, ita diuersistantur gradus innum. prophetiae. Primus enim gradus prophetiae ascentiise sindo ei dum naturalis ueritas manifestatur homini dori. Sphς
mittito. Inpogris fui Iacob, pinio luit in Me ' sopo tum Si me, redormiendo vidit scriminum gentem terra usique ad coelum: insu scala ipsi pro De quibus fiet sermo in sequenti libro desiguris inunimatis. Secundus gradus prophetiae est mβpernaturalis Meritas manifestatur similiter peri imaginarium uisionem, scisicet uigibinio, ut quando i A taram uidit 'uram ardentL Molossicut est doc
596쪽
sius imprimere menti uigilanti, Cr in sensibilibus occia
palae ut est homo uigilans,quam menti ultetiuis a feni sibilibus dormiendo,ita ultior est propheta qui prophetizat uigilanio quam qui prophetizat dormiendo. r. a. Gen.37.b q. 1 74.ar. 3 .iu R. Tertius gradus prophetiae ni qui Otnon per uerbasia per signa rcrum , ut cum Iobe, utiadit manipulum suum adorari a munipulis fruatrvin suo a.Reg.3. . Quartus gradus prophetia est per uri ba,ut cum Samuel uuiiuit se uocantem. Quintus gradus prophe tia est quado propheta uidet persigna magis expressa, Ierem.1.e cum Ieremias uitit incendium clivialis udendo ollam succensam Aquiliniem uersus. Sextus graius prophe Gςλ est, quando propheta dormiendo, aut uigilando iii det aliquem secum loquentem , aut demonstruiiteri , ut quando Abraham uidit tres uiros secum loquentes. Septimus gradus prophetiae est, in eleuatur per . sona ratione solemium. Unde altus gradus eii. dura i uidet hominem . altior dum uidet angelum, altifim:is Isaias. 6. dum uidet D E V M, prout fuit Isaias qui uidit dominum. Et sic patet tertia comparatio prophetis ad ui- nutu. Quarto quoniam hi qui uinum bibunt . diuersus pheu et ad myones pauluntur,et ita diuersos exercent actus. Q rei umqm enim dolet caput post magnam uiui quantitatem bibitum. Qiuiam seic fixe dormiunt. quod excitari ne queant. Quidam multa somnia uident. Q idam non possunt dormire. Q nidum uigilando patiuntur illusio nes quasi dormiendosomniarent. Quidamsunt inue
bis quasi leones. Quidam sunt ut finiae . Quidam, abundaut risu. Midam lachomis. Q nidum pμgnant
597쪽
T E R T I V s. ass ut homines amorum. Et sicut uinum bibentes diuersi muturin moribus, sic habentes donum propheticum diuersis modis prophetizant. Primo igitur quidam Primus prophetizant cum mentis excessu ut Petriis, quifactus hhedi in excellu mentis uidit corium apartum, Cylinicum , magnum misum de coelo ad terram plenum animali, b '' . bus quadrupedibus , Cr uolutilibus coeli. Et actus
nox ad Petrum dicens. Surge Petre, occide, Cr man duca. Ait autem Petrus. A blit domine, quia nunquam : i manducaui omne commune,Cr immundum . Et uox ite
τ secundo ad eum. Quae DEVS purifcuuit,tu ne commune dixeriss Hoc aut in factum est per te Cr sta tis eleuatum fuit linteum in cMum. Cum autem Petrus post uisonem exhilaret intra se, quae ex qualis es set haec uisio dixit piritus ei. Ecce uiri tres quaerunt te
Ssrge crgo,er perge cum eis. Iust autem ui corne
lium. Vndespiritu prophetico uidit quὀd uerbum DEI debebat pr dicari gentibus,quae gentes ignificabantur
per animalia quadrupeda,CI uolatilia eo.cap. Secundo quidam prophetizant cum uisone, scilicet uidendo, Crhoc uigilando factu ad intra imaginatione ungelica ope ratione ut Isaias qui uilit dominum sedentem buper tro nlim excelseum,CT eleuatum,CT ea quae cum ipso erant, replebunt templum . Seraphin stabant super illud sex uni, Cr sex ala alteri,duabus uelabunt faciem eius, er illabus uelabant pedes eius. Et clamabat alter ad alterum,dscebat . Sanctus sanctus functus domi nas DEV S exercituum plena est omnis terra gloriacus. In ista uisione reuelatum fuit Isaia nosterium ii se
598쪽
. ' LIBER inbuis,' nitati r. ari ruri f. R. Tertio quilum pro phetizan - phetizant in somnis dormiendo,non quod somnia fabriacentur ab aliqua causa naturali sed mediante angelo, ut 3.R - 3.b Salamon,qui sapientiam quaesiuit,quam in somnis dommimius iniendo accepit. r. a.q. t 'q.arit. I. in R. Quarto qui pii ii-ih prophetizant per nubem sicut Moses cui DE vs di. locutus Dit in nube. Quinto quidam prophetizant inui . ' Τ Abraham, cui dictum fuit, ne extendus ina modus ap- num biper puerum eo quod timeas dominum. Sextus ybetizau accepta parabola , sicut patri
Gen.*τως de Balaam. Declarantur. a. a. q. εγο .arti. . argu . .
dus pro. Quinto quia illi qui bibunt uinum non semper bibunt,
Phex *δ' Halternatim sic et oculus non semper stat apertui, sedat' audo clauditur,sic prophetia quae cum non habea his, 28; turper modum habitus permanentis, sed per modum Phexiae ad pastionis transeuntis, sic prophetation semper capit dia
bii is it rin i, Cr tamen quae uidet, videntur, evinum. propheta quantoqxe est malus, Cr tamen uidet uerita Baldum. Sicut igitur oculus ostendit, quae a longe sunt. Sicut oculus ostendit, quae ueniunt ;quae vadunt,quae stant, sicut ostendit, quo est eundum , quo recedenturi,quo uenerunt,sic prophetae sunt occi li ecclesiae corporis CHRISTI millici. Vnde per : prophetias quasi per oculos homo ut membrum, cy ec clesia ut corpus uident Cr cognoscunt quae sunt a longe distantia per multos annos, Cr quomodo eundum, Crreddeundum. Sic ergo bub similitudine oculi intellexis Iacob propheta, quando dixit in hoc uosculo quintae.
599쪽
ΥERTIV s. as' partis. Pukhriores sunt oculi eius uino. Secundus uer jiculus huius quintae partis dicit. Et dentes eius lacte candidiores. Ad diuulgotionem nominis C Η R IS TI tuu suit neces arti oculi prophetarum cI euangelistarum,ez apostolorum ueteris ac noui testumenti. Sed quo niam non omnes intelligunt prophetias nec eriangelia,
nec epistolas, facit D E V S de nobis sicut mater, uel nutrix , quae uidens paruulum impotentem ad manduincundum panem durum G integrum suis dentibus muti dii Cr in os paruuli ponit bolum: ic cum in populissint homines pro maiori parte ignari, immo rudes,nec ua-Ieunt frangere sententius prophetarum, euangelista rum,er apostolorum prouidet defucris doctoribus, ut de Augustino Ambrosio, Hierotomo, Gregoris,et cL- . teris scribentibus, utque praedicantibus, qui legendo, ἰ iscribendo docendo, praedicando sic masticunt sententias euangelistarum, G prophetarum, quod populi ueluti paruuli bolum sanctae expositionis suscipiunt, Cr inde nutriuntur . Et quia possent dicere populi. Ecce illi nostri expositores sunt per sua vitia ueluti dentes muracidi uel tumen, restondet iste uersiculus, quod sunt lacte candidiores . Et sic patet tota ista figura.
NON A FIGURA A N IM A T A , inpi CHRISTUS pittis DE Icr gloriosae uim ra. ginis N ARI AE fuit absconditus sicut figuratum in in ira fuit loeph scilicet ilius Iacoh. Et hoc propter nonibus septem rationes . Primo ratione singularis dilectionis. 2 laser, Secundo ratione dedignantis indignationis . Tertio ra tione gratio se studi sicutionis. O arto ratione hono
600쪽
rabilis uenerationis. Quinto ratione masignae uendi'tionis. Sexto ratione crudelit imae cruentationis Se Pxim xψ ptinio ratione firmisimae reconciliationis . Primo diaxi quod C H R IS T V S a imitatur Ioseph ratione fugularis dilectionis, quia ut apparet in isto absconii tus, tanquam figuratum in Ogura. est singularis dile Gen. 3 .a ctio. Israel a tera, idest Iacob diligebat Iosephsuper omnes silios suos, eo, quod in senectute genuisset cum . Sicut igit:ιr Isseph cunctis filijs diligebat Iacob, βοDE V S pater fisper omites flios coclestes diligebat c H R I S T V M'. Sed antequam dicamus aliquid de ista dilectione loquamur primo de causu . Hanc causam scribens Moses dicit eo quod in senectute genuis Dubium. set eum . Sed est,qui dicat. Comparatio non hi bona.d.i .A. D si V S non seu cita icut Iacob Ideo unus
xonibus. alteri n0n udaptatur,nec etiam legitur, quod DE U Sin senectute, nee in tu ιentute genuerit CHRIST VIL
post alios filios, ita quod CH RISTUS diceretur
. intuor re pectu aliorum. Ad hoc dubi in respondeo. octo molis. Primo quod paternitas patris C H R I STI omnem paternitatem praecedit. Secundo quo fliatio C H R IS T I omnem filiationem antecedit is Tertio qiξd c H R I s T V S in generationibus ta minum est iu rior aetute Quirio. quod CHRISTUS, i est subbimior haereditate. Quinto quod CHRISTUS est minor humanitate . S exto;q d e I sublimior digni
- . -:i tute . Septimo,quoi prae caeteris diligitur a patre infusa charitate. Octauo. lsiod prae ceteris extollitur in Plinii ro. nmiestite. circa primam dico quod paternitas cHRI-.