장음표시 사용
451쪽
mi notae: itaque sola posita explet audientis ani
mum indicio suo. caussa fuit plena optimi consilij, qua maiores nostri ab Adverbiis distin
xerint. Est igitur Interie nio nota animi affecti, quae nullius orationis indiget adiumento. re sequitur illa natura, ut careat inflexione: sibi enim unusquisque affectus praescribit certos limites:non enim continuatur dolor admirationi,sed
penitus distinctus est. Quare diuersarum quo que vocum ministerio designantur. Quot igitur
animi affectus, tot erunt interiectiones. Minamur,Var: admiramur,Papae: fastidimus, Ohe: dolemus, Hei: pauemus, At at: indignamur, Vah: percellimur, Au. abhorremus,Phyroptamus,Vti nam: abiicimus, Apage: Laudamus,Euge: Ait
stamur, Doctis, Iuppiter,& laboriosis. sicut &apud alium poetam, Nauibus, insandum, amissis. & Homericum illud,χετλιο , in fine periodi mirifidus enim ornatus orationis est, &augustiores efficit animi motus, quemadmodum in libris Poetices a nobis exactissitne dictum est. Sic est apud eundem diuinum poetam: Hunc ego te Euryale a ficisDune ista senecta Sera mea requies oluisti linqueresolam' Perfecta erat ora/io: at incomparabilis ille vir non satis habuit,a diditque, Crudelis- Nam etsi nomina simi, tamen vim illam plene obtinent. Iurantis quoque animus Interiectionis potius,quam Adverbij nota explicabitur, Prosecto, Mediusfidius: & asseuerantis, aut sciscitantis, ut Sodes: & illud Terentianum,
452쪽
DE CAVs Is LING. LAT. IIsT, Indicentis silentium: quemadmodum etiam apud Plautum. Ex hac essentia atque usis, illud e natum est, ut etiam casus quosda: n quaerant sibi: in caussa enim est efficacia significatus , Vae me, Vae mihi. Certos alia: sibi calus usu potius quam ratione asciuerunt,Heu me,Heu mihi, O ingentem confidentiam.
CVm igitur affecti animi nota sit Interie 'io,
quaerat aliquis, an brutorum voces in hunc ordinem sint redigendae, Cra , Vltu, Cucu , Be, Bau, & eiusmodi. fortasse earum aliquae sint, nihilominus , quam nostrum Aut sed non recipititur in orationem, sicut neque alia fieta a poetis, nisi per iocum,aut siguram, ὀρεκρ ερ,ΘεHα-CA PVΤ CLXIIII. Vsa effciem,mmaterialu'assectio ab his, er ab essentia.
Essetia Interiectionis, & sinis hic est:origo au
tem multarum ab ipsa statim natura est a In metu enim vocem edimus prsinam quanque latissimam,Hu: in dolore Hoi, Hei, apud Plautum: asiae autem ab aliis partibus sit bductis ex integra oratione,ut dicebamus, Iuppiter, Infindum,& eiusta odi. Iteim ab Ad uerbiis, aut Coniunetionibus, aut Praepositionibus: nanque o, a vocandi munere acceptum , transferimus sine causi in
453쪽
4I2 1VL. CAE s. SCAL. LIB. X. admirationem,aut vota:
O mihi praeteritos reserat si Iuppiter an s. Vtinam Coniunctio fuit Vt, & additum est Nam sicuti in Quianam:significat enim Vt, fine,
quem in optando animo concipimus semper, non semper oratione explicamus. Coniunctio est At e geminata in metu nonne aduersatur imminenti periculo λ A' Verbis quoque manarunt: sodes.
Proprium ergo est aspirari iisdem de caussis: Aspiratio enim explicat suspiria, & dissicultatis
nota est. Itaque a Graecis sumptam seruarunt, Phy, φευ,Heu:non inuetam addidere, οι,Hei,Hoi,
quibusdam initio,Hau:aliis in medio,Eheu,Vaha aliis in fine,Ρroh,Oh, Ah,Veteres tamen ne gant, ullam vocem in fine aspirari. quare suit, alui, Ah a. nostra nihil interest, quid senserint agrestes Opici: na meliora secula ita pronunciarunt,Vah, Ah: quare etiam plus assicit Proli, quam Pro: &,. Oh, quam O'. ix Proprium etiam componi, ut , Mediusfi- dius,Heu heu quare non recte omisere Figuram. Proprium etiam, nullo ordine statui: & ratio sane subest valida: perturbatus enim animus, aut praeuenit affectum oratione, aut affectu oratio-Dem: quare non recte ordinem: veteres assigna
Propriu etiam carere specie, contra, quam dixere : neque enim una ab alia derivatur: nanque
Eheu c5posita est,non deducta. Igitur hoc erunt consequutar, ut inter se dicantur In sects: sic enim voces primitiuae a Varrone appellantur in se cundo
454쪽
DE CAUSIS LING. LAT. Iscudo de Analogia. Dico autem,inter serprosterea quod ab alijs, ut diximus,deriuantur partibus. Antimeria aute nulla afficitur alia, quam qua dicta est,ut pro integra oratione ponatur. Catullianum enim illud, Iupiter se est, o Iuppiter, tu testis esto.
RAE C o R v M secuti quidam libentius interpretationem, quam vocis concinnitatem, Couinctionem, quam Coniunctionem dicere maluerunt. At vςrd & usitatum nomen aptius sonat, &du ritia transsationis prohibet sic innovari lenius e nim dicimus Iungere quam Vincire : quanquam Sextus quoque Pompeius σωυδεσμον potius Colligationem dicendam censuit. CGiunctionis au item notionem veteres paulo inconsultius prodi idere:neque ς nim, quod aiunt,partes alias coniti
455쪽
.git: ipsae enim partes per se inter se coniunguntur: Verbum nanque Nomini iungitur affinitate numeri,& Personae. Sed coniunctio est, quae coniungit orationes plures, siue actu, siue potestate: nam, Caesar pugnat, Caesar scribit, duae sunt orationes separatae, quae Coniunctione in unum coalescent: actu igitur duae sunt:at Caesar & pugnat, & scribit, potestate duae sunt: quoniam Caesar bis
. CAPUT CLXVI. Inuestigat subtilissime calam speciem .
IGitur baec Coniunctio clim fieri posse videa
tur, aut secundum sensum tantum, aut secun dum verba tantum, aut secundum Vtrunque: ex ipsis rebus quemadmodum haec recte fiat, videamus. Res aut necessarib coherent, aut non neces sariis cohaerent,aut necessario non cohaerent. Necessitas autem duplex : aut absoluta, ut Deus est:
nccessarib enim est non ab alio, sed quia immuta biliter est: est naque Necesse, quod nec esse aliter potest. Theologi autem abusi sunt hac voce, Ut eam a Deo excluderent: quasi idem esset necesse,& coactumiat enim uero ipsis,ut libet:vocis vero ratio est,Persectio contingens enim pertinet ad impersectionem. Alia eii Necessitas dependens: haec in Deo nulla est: Deus enim est, Primum, &Simplex,& Potes omnia,& Omnium caussa. Huius Necessitatis duae sunt species, siue modi: nam ipsa caussa, qua aliquid sequitur, aut extat suapte
naturara ut no extat quidem, sed per μο Θεαν statuitur exemplum primi est:Homo,ergo discipsi'
456쪽
DE CAUSIS LING. LAT. qis nae capax. hic, Homo, caussa est, &seipso extat in oratione. At non ita in secundo modo,cuius exe-plum hoc esto: Si ambulat, mouetur. hic enim nostatuitur Ambulatio. ex his igitur coniunctionum species sunt eliciendae. Ergo secundum sensum tantum quae coniungant, non reperientur, propterea quod sensus notae voces sunt : quare omnes verba coniungunt, sed earum quaedam e tiam sensum, quaedam non.
AVt ergo sensum coniungunt, ac verba: aut
Verba tantum coniugunt, sensum vero dis iungunt:&, si sensum coniungunt, aut necessario, aut non necessarid:&, si non necessario, tunc si ut
Copulativae, quas Connexivas vocat Gellius libro decimo,& sunt haec, Et, QuR,Ac, Atque: ut, Caesar doctus fuit,& pugnax: non enim necessarib cohaerent hae res, quare etiam possunt disiungere apposita negatione, Caesar doctus & non timi dus: sic,Neque crudelis, neque timidus. His addidere suspensi uas, hoc exemplo, Et fugit,& pugnat: sed frustra: merito enim Verborum ut hoc: ut,Homo est,& inhumanus. Sane est superflua curiositas.
NEcessario autem coniungunt, cum caussam aut praestituunt, aut subdunt. Praestituunt
eae,quas Continuati uas vocant veteres: recentio
res aute Coditionales:vi,Si stertit, dormit: caussa
457쪽
nanque dormiendi,etsi non elespiam stertere,sed e contrario: tamen ipsa Coniunctio necessurio liuic ret,quae est stertere, subdit dormire: utque admodum res a re dependet, ita intellectus ordine contrario.Prior est Motus,quam Cursus Itaque posito Cursu ,etiam Motus ponetur ab intel lectu: est enim Cursus caussa intellectionis Mortis: hoc autem est necessarium, non absolutu, ne que positiuum, sed με Θεταώ. Fit autem quia co-tinetur a specie genus : item comes est affectus.
Quare non recte scripsere,Coniungi ab his sensis imperfectos: sunt enim persectissimi hi, Dies est, Lux est. Addunt etiam id, Iungunt, inquiunt,sine subsistentia. At hoc est falsum:aliquado enim subsistunt, ut Nunc cum scribo: Nox est.& dicam: Si nox est, Sol subterra nobis est. Ergo nunc nox subsistit,& tamen est continuatitia. sed ita dice Hre debuere, Sine subsistentia necessaria:'potest e 1lim subsistere, & non subsistere: utrunque enim
Sub codem genere sunt Abnegatiuar: vi, Si interfuisse in , pugnassem: ostendunt enim esse- istum abesse, quia desuerit caussa. Hoc aurem non ex Coniunctione fit, sed merito Modorum,& Temporum:simile enim est id, Si interero,pugnabo. Quae auten a non ex hypothes, sed ex eo, quod subsistit, coniungunt: Sub continuatiuas dixere. Caussas subdunt hae, sic: Mouetur, quoniam ambulat. statuit enim ambulare, atq; iccirco moueri: Continuatiua autem non statuebat ambulare. Mala autem a veteribus ita dictae sunt: nam Prae
458쪽
positio Sub,in hoc nomine aut speciem significat, vi hominem sub animali dicimus: aut diminutionem potestatis, ut hypotheten sub prophete intelligimus. At neutrum coueniimeque enim species essequit certa res incertae rei: & Subconti-maatiuae potestas maior est,quam Continuatiuae.
Sed ita excusandi sunt amplitudinem Continuatiuae percipi ex eo quod etiam impossibile aliquando praeseponit. Ex hac quoque classe sunt Adiunctivae: vi, Pugna, dum vir es. Et quae generis nomine Caussativas appellarunt: ut, Pugnaui, quia laesus fui. Et Approbatiuae: Vt, Pugnaui, equidem laesus. Collectivis eadem natura, sed distant ordine: praeponunt enim caussam: ut, Homo, ergo animal. Similes huic sunt, Igitur, Qtrare, Itaque, .l: sic, Caesar suit Dictator, quare omnia occupauit.EX-emplum ultimae, Veni ad te euocatus: Pugnauidines rogo,subueni mihi. deest enim Praepositio, sic. Propter quod: dicimus enim etiam,Propterea,& Iccirco,& alia. Et omnino quae aliquam caussam apponunt ad intellectum r Essicientem sic, inta iubes,faciam: tu enim moues me ad faciendum. Finalem sic, Ῥο, ut des. est enim Vti, οτι. Possunt autem & hae,& aliae trasponi: Quia dabis,do. Has antiqui Perfectivas,& Absolutivas nominabant: inter quas etiam Quatenus recensuere, & Quo . Clim autem addunt prohibentem particulam Ne, ludiit operam: Adverbium enim est.
459쪽
CAPUT CLXIX. Iresolutio in Copulatiuas.
REsoluuntur autem in Copulativas omnes
hae, propterea Mod caussa cum effectu suapte natura coniuncta est:itaque dicemus,Et do,&dabis:Ex dies est,& lux est. Sic loquuti sunt prisci, Audieras, & fama fuit: quia fuit fama.Habes igitur causam huius quoque loquutionis. Cum autem Copulativa duplex sit,Amrmans,& Negans: . Negativa in Affirmativam resoluetur, Caesar neque timidus,neque auarus fuit:subest enim habitus contrarius,Et sortis,& liberalis. Disiungit autem negativa propter negationem, non propter se: ut Vis vincere, nec pugnare: est enim, Et non pugnare Hoc autem percipitur ex integra: Ne mutila est : Neque, integra. est autem Neque, &Non.
O Vae igitur non necessarib, Copulativae:quae
necessario , Caussativae : quarum species duae:aut ex hypothesi, aut absolutae. inae autem necessario non coniungunt, Disiunctivae. dictae sunt: Aut, Vel , Sive. a quibus differre secerunt Subdis unctivas, propterea quod hae utranque ponerent partem ad electionem: Disiunctivae autem alteram tantum. Sicut Continuatius alteri incertae,alteram positam continnabant: Sub continuatiuae utranque postam, alteram alteri sub- continuabant.Et sine nomen Subdis unctivarum recte acceptum est: neque enim tam plene disiun
460쪽
git, quam Disiunctivae: Nam Disiunctivae sunt in
contrariis, aut Positive, ut, Aut sanus est, aut aeger:aut Privatiue, Aut dies est,aut nox:aut Relative, Aut pater est,aut filius. Sub disiunctivae auteetia inno contrariis, sed diuersis tantum: vi, Alexander,sive paris. Differunt igitur inter se secu- duiu contextum orationis: propterea quod disiu-ctivarum parte, nuquam cohaerent, sed sub contradictione positae sunt; at Sub disiunctivae non item. caussa est, quia Sub disiunctivae ortae sunt a Conditionali, quae etiam impossibile admittit sic Si tu homo sis, si,ve Equiis, si,ve lapis: necesse est
corpore praeditus fueris: sic. n. usus est Terentius. Quas autem vocant Dubitati uas .cae ad Disiu-ctivas recta accedunt:ac magnum sane ambitum
nactae sunt, quippe ex omni oratione potest oriri dubitatio: adeo ut Sceptici etia τά poneret in disceptationem. Post dubitationem siet
quaestio per interrogationem. quam modus quid ames orationis non species,ut cum dicam, Eloquar,an sileam' intelligo mihi aut loquendum, aut silendum. Qiapniam vero alterum capimus pro certo indifluctione t iccirco usus rapuit Vel, ad utriusque partis affirmationem, ut &separata intelligas natura, & Vtraque posita, veluti alterum tantum ponebatur a Sub continuatiuis e exemplum hoc esto, Vel quia es homo, vel quia nobilis, vel quia Romanus, noli pati scruitutem. unam ek his capere possis caussam, at tres ipsis omnes afferre queas. Terentius etiam solam posuit semel: Vel