Iulii Caesaris Scaligeri De causis linguae Latinae libri tredecim

91쪽

Cotra quidam scripsere Ulyxes. In R, κυδερνητη Gubmiatori quoniam Aolensesκυζερνηὶήρ,&κυοερνητοῖ ρ, qua forma verbalia nostra sunt. Quin Eretrienses, usque ad prouerbium dicebant, σκληρο-- τηρ, quod alijs esset σκληρο ης. quod & in Francis notabis. E contrario S S, in X, nostrtim μια σαω, M axista: nam Mala, per syncopam curtatu fuit. Mandere quoque a μαισω ductum fuit, sed sane non pauca eget interpolatione.

1, in S, α, Olla. sed commodius si dicere, subductum fuisse: alioqui transalitia sunt inter

que enim a locis, ut Varro vult. Sic &Omnis enim aqua dicta est ei' amnis nomine, Si a lauado, quoniam erat, αχε λουοα quod &Macrobius docuit nos & Vibius Crispus:& non ignorauit doetissimus omnium poeta, Poculaque inuentis Ocheloia miscuit uuis. neque enim ab aequore, qua: sed ab e , aequor.

I , in P S, υλλιον,Dyllium:& in proximas, 3s, Ut λι , L;bs:αραψ, Arabs. Aspiratio, manet, ομως, Honior est enim animal sociale, non ab humo, , t somniarunt. Adimitur, αλκυ , ostedo αμ μια, omentum. Mutatur πος, Sedes: ερπων, lumbrici genus, trassata vox ab obscoena,ob exilitate, non a vertendo pellem,

ut aiunt: sed medium digitum propter gracilit tem significauit metaphorice. Manet cum con

92쪽

sonantibus, ' in Θολος. Adimitur,ut Θρίαμζος, Triumphus. Additur,/κοπα lovcrropheum. Subtilius autem intuenti etia id deprehendetur,aliquas,etiam si mutetur, remanere: Vt, Τροῖα, Tmaretenim 1,& eadem,& non eadem est. Digamma interponitur, ut diximus, ouis. praeponitur,ις,V .Interponitur & C, αεος, Spe

CAPUT XXIX. Mutinis ex deductione ins Mibu .

IAm multae operae prouinciam capessimus: sibi enim quisque placuit in verborum deductione. Ergo quae ipsi non inuenere, nolunt esse ita:

doceri enim turpe putant. Aliqui autem, inter quos Varro, etiam imaligne eruertit omnia e Latinis, Graecisque suas origines inuidere.Nos cum i sciremus Magnae Graeciae nomine priscos Aus- atque Latinos frequentatos, reddidimus suis quanque notalibus Vocem. Deductio, est creatio noui verbi, ex prioris ele- metis. Pri igiturde simplici b mox de copositis. A,breue in breue, Paro, Pario: in longii, o Parta in A, longii in logum, Vados ades in breue,Vado, Vadum: Ater, trox feroces enim suscescunt ira. In A ,apud Gret cos, apud Lartinos, Pasco, Pecin, non est: nam ποκος, Homero fuit lana: quo nomine etiam nunc fasciculum certum, siue pensum vocant in Italia alicubi, sed genere sceminino. Itaque a lana Vetusta vox πεκοc. In o, Vena, nox.In v, Mare, Muria. E,breue in A, longu, Le

93쪽

TO Iu L. CAE S. sCAL. LIB. I. dicendum mittebantur,m υτο λόειν. E, longum in breue, Sedes, Sedite. In I, Veha, Uia ut vult Varro. In O ,et ego, Toga. Graecorum exemplo,λεγω, λογοc. Et longum in O,breue, Se des Solium. In v,Tego, rugurium. In v,longum, Sies. Diu. In ALE, Sequor,Saeculum.1,longum in breue, Dicere, in longum,pSimus, Simia: non autem τομιμῶΘM,Vt ineptiunt. I, breue in breue t Nina, Minax in longum, In A, non mutatur illo e-Σemplo,s eneris, Veneratim sed a plurali recto se re deducitur. Viritini. Ostiatim. In E, correptum, Idicio, Issex. In v, Decio, Specula. o, breue in longum, si omer, a Comendo, ut vult Varro: in breue,Volo,Volon'. Longum in longii; . Donum, Donaria: in breue, Moles, Molestin. In A, longum, Dico, Dicax in Ε, longum, Tuto et te- la in breue Ponus,Bellus: fuit enim Bonulus, Bo-nelius. In I,& longum,& breue,Amo,Amicus,A

mita. In v, et ego,Tegula sed Tega, prius fuit: Sto

lo, Stultus. . . i

v, longum in longum, Pus, Puri se in breue, Scutum, Scutulatum Rus, Rudis. Breve in breue, Lutum, Lutosum: breue in longum , Puer, Pusis: Suo, Sutillis. In A, Veredum, eredarius nisi sit a plurali, quod & puto: Dudo, Quatio. In Fignus, Piguerar,quia fili Figneris. In I, Cures, Quirites. In Pig s, Fignoratio: sed ab obliquis potius: Dccui, Decor,commodulas exe mplum est.

94쪽

DE CAVs Is LING. LAT . CAPUT XXX. Mutatio in diphthongis ex deductione.

A v,in V,breue, Raudum, de nam ρύζδο ,suit virga dempta ex arbore impolita: inde Rauonias:&ab ea ruditate, Rus.

CAPUT XXXI. Consonantium mutatio ex dedu bene.

M, Globus, Usimus. C,in G,praecedente N, Centum, V Ddringenta. In R,Sm,Serra. sed puto primam syllabam fuisse originis:canina autem litera geminata ,strepitum

imitatos . Geminatur Pecus, Peccare: no ut grammaticorum ineptiae, pedem capere. D,in T, Ddo, DatioFuit enim Vetus Verbum, κυδω,adhuc durat κυδαζω: significat strepere: --

de κυδος, conuitium,& κυδος, gloria, strepitus irale popularis. G, in C, venero, neus: Gla,Curgulio, Viginti, Vicesimus Pertingo,Fertica, rusticum instrumen tum ad fructus decutiendos. L,in X, non mutatur exemplis illiβ, εAla, xilla: sala, 4 axita, ut aiunt: non enim ab Aia, sexilia: sed ab Axilia sela, extrita, ut ait Cicero, elementi vastitate: sic enim censuit M. Tullius.Veho, Texi,vexum,si exuluin, vexillam, συγκοπιά, Velum:Ago, Axo, Ga, Axula, Axilia, a r fasso, Υaxo,Maxa, e axu

qui abiNa,putet,Axillam diminuturi, duci Axo

95쪽

autem& alia,sic sunt dicta,ut Faxo, axo.Etlam falsis mutat in R,illo exemplo, Taberna. rmi Tabula, se rediminutivum nominis, quod

sterina. Sed in his, E,abiit. in Taberina Mahalareutra est .Omnino autem a Tabula,et ianni Tabulerna, sicut I astyrna. est autem Taba, & Tabula, ταμ, quonia tabulata in aedibus, & ulmis pia

tur , ut dixere. Sed fuit Unulus & V invium.In f, mutatur. Findo, Fissu. In ae, Canis, catuli. sed a Cato,deducunt potius, & placet:at iidem a Camis

Catus ipsum,trahunt. R,in N,Murm,MunmFest enim Munus,onu muris reficiendis, ubi primum unum in locum e vicis conuenissent ad condendum oppidum: Munimenta. Id oneris cum remittebatur virtutis ergo,Donum dicebatur.Ab autem non fit , ut dixere , ut mutetur R, in N: cuius rei argumentum est, quod etiam εχ nem, dixere. Itaque fuit UErineus. Sic Eternus, ab Ethere: & fuit . Etherinus: unde Sempiternus, quod suit Sematernus: mutatur enim AE , in I.

ra, Inquiro. &abiecta est aspiratio , ut in

multis. Sic a Vere,Uerinus, mus. I, enim abie cere, quod mansit in Matutinus, Se alliis eiusmodi. Nulla igitur ratione corripuere secundam

θllabam. Mutatur R,in L, Niger, Nigestus, quia fuit Nigerulus, & in f, Ardeo,cisum. sum vn de . Isare.

96쪽

DE CAvs Is DNG. LAT. Nx, additum est in Vix, adverbio, quod negat facilitatem. unde : nam quod per Vices fit,videtur dissicile esse, & vix fieri. Fortasset etiam rectum ipsum fuit, icis. χ,tota Graecorum est. neque a Latinis in Latina derivatur. Demitur aspiratio, Fingere, pingere.

Compositio,est coalescentia similiu aut spe

cie', aut genere: neque enim unum fierent, nisi esset ea similitudo,.quam Graeci vosant συμ- ολον.Dico autem, compositionem non adtione,

quae praecedit ipsam concretionem: est enim in praedicamento motus: sed ipsam mistionem duarum vocum, partim diuersarum, partim similiv. autem modus quidam inter ipsa: Nomina enim nominibus propiora sunt: facili' enim dicitur. Ponifex quam Proconsul. nam consuetudine extortum hoc suit: erat enim per initia,Fro conpile. Sic etiam verba cum diuersis partibus desinunt esse ancipium. A, breue in Α, breue, comparo, Faro. In A, longum, Indago. & ratio est euiden S, concreuerunt enim vocales duae. A, longum in A, longum, Goarus, Ignarm. A, breue in breue, Sacrum, fonseero: Caput , Frinceps. A, longum in F, longum, Arma, Inermis. In E, breue , Ti- .ia, Tibicen, tibia canens. A, breue in I, breue, Ago, Abeo. In I, longum, Instigo, ex coalescenteo, dc A, insto ago. verbum agasonum,& armen-

97쪽

storia,Historiographus.In v,Salpus, insuos.Inrivgena quoque Videtur A, in V, mutatu. In diphthongum , μουσῶν sit in E, ut supra diximus. Ε, breue in E , breue, Ferus, uerus. Nerrifico,

Nouerca, noua diuisio familiae, non ut nugantur. In E,longum, asse, Rettuli. E,longum, in longum, Telare,*rotelare. In I, longum, Ledo, collido. In 1, breue,

o, in O,longum Solus, Consolari: a viduis, quae cum se solas relictas lamentarentur,oratio lenies desideritura dicebatur. In Homicida, non vertiturin 1,sed ab obliquo fuit, Hominicida. In rivertiatur,1 solo,Exul. v, breue in breue, Iubeo , Fideiubeo : neque sere cum alia voce compositum inuenias: a longa tamen fit, Ius Habeo.quam quantitatem retinuit etiam in iubilor nisi sit ab ἰὼ ἰώ, vocibus triui-phatorum: superstites enim vitam Apollini acceptam serebant, cui canerent paeana in victoria.

ἰὼ βιω, πιακάν. V, in F, breue, Iuro,Pei ro. Inas, bre ue, fornicem. v, in seipsam, consonans in vocalem,

Pituita, quadrisyllabum Catullo. contra in

CAPUT XXXIII. Diphthongorum mutatio in rempo*ione AI, in I, Vt diximus. ε Eternus, Sempiternus.

98쪽

ubi si, nihil detrahit, sed caussam finalem dicit. In v, Claudo,includo.

CAPUT XXXIIII. - Consonantium mutatio in campo tis .

B, mutatur in C, p, G, L, M, P, R, succurro; Sustro, Suggero, Sulleuo, Summitto, Suppeto, Surripio. id Eolensum more, qui καππεσον, κα ζαλήν, dicebant praecedentem sequentis vi pronunciantes. Neque tamen in omnibus his literis semper eadem connexio est. Malim enim Susii mem, v mn Sullinem, dicere & Submurmurare. at Plautus Summanare, a manu, surari, sicut a Gla, In lare: item Subrepere. Cum D,autem integrum manet, cum N, Subnixe: cum s ,

Subsilire cum T, Subiicere. Ante seipsum quoque non mutari par est: nam si aliorum sonos sequi tur, ne obturbet, ipsum se fouebit: ut in simplici Obba, vae esset ob bibendum : ita igitur dice

tur, Obbibo.Neque mutatur ante T, in f, Vt dixere, in Su folio, nanque fuit Vetus Vox, Sus , quae motum coelum versus significaret, υποθ εν. sor lasse autem fuerat, Sus, sicut, o quanquam hoc videtur fuisse αψ. & a Sus, fuit Susum: fecit autem ex se Sunuli, non enim a sustero, venit. Eadem est ante C. Suscipio, quod veteres Succipio, ut diximus, AEOlensium more, quemadmodum supra declaratum cst, quos prisci etiam in aliis obseruarunt, ut est pud Plautum in Asi

naria

99쪽

γο IvL. CAns. sCAL LIB. I suppendas potius me, quam tacita haec ausi ras. Mod nos Suffendas. Pari exemplo, Sustineo,Sosito,Susum, Cito. Exteritur ante Μ, a liquando,omisto. C,mutatur in G, Negligo, Neglego: sicut Negotium, nec otium.

D, in C, Bicquid,GOdquid,. ccurro, Acquia ro: in F,ADerorin L, Asiego: In N, An mori in P, pono: nam quod in Aperio, sublatum est, factum fuit poetica licentia, nam eii im AZ- parere, dicimus. In IR,Arrogo: in f, ideo: in T, Aron. Sed inuenias, Ad vere & , uni, &Adniti. Consulas enim auribus,& materiae: sicuti Plautus cum iocatur: & in iluit dicere, quam Uum: ut subinferret, At Ego, Elixum, Holo.Ante M, manet eAdmitto.Eximitur sequente s, coniuncto, Atyiro, cendo, Astruo: item

G,coniuncto,Puno co. Contra, additur inter vocales, vel mutata altera,vt Redeo, et neutra,2 ro

Μ, in N, inte omnes, praeterquam ante B, P,&seipsam. Imbuo, Impono, Immoror, concio, Con do, 6onfero, ccongero, sonium, Conlutibilis, Con- nitor , Conquiro, Conrugo, fonsequor, Contueor, conuolo, Anxur. Sed aliquando etiam sequentis L, aut R, naturam subit. Colligo, Comi or suit enim Cum, praepositio, non Con, allia ab illa, quae in compositione tantum inueniretur: Nam etiam in aliquibus integra mansit, cumprimis, quod ver bum , qui diuisere , ut duo sacerent, paucae fuere lectionis, neque meminere tiai vi*u a veteribus Cumprime Sicut Apprime. , Item

100쪽

DE CAVsIs LING. LAT. 7 Item si esset Gn, ut dixere, quaenam illa siti quam audimus in Comes, Comitiuin, &aelarius etiamnu, in Mecum , Tecum ' Praeterea sequente Vocali, quis unquam abiecit N λ at abiicitur conse-nans in hac praepositione composita cum vocalis initiis: ergo talis est, qualis abiectionem patiatur, ea autem est M. Nam alioqui interponimus consonantes, ut diximus, . ederga, Ddeo etiam sequente aspirationis crassitudine,

Redhostire. At in suo, quod fuit Coago, & Cohortor, & coorior, & Cooperio, quid dicantῖPostremo

inepte putent in , aliam esse, cum per N, aliam cum per M, scribitur. Sed curto fuere prisci Gra-matici iudicio, quorum nostri nomen potius, quam merita sunt sequuti. At satis con sat num ipsius v, in rotundiorem suisse, qui etiam nunc manet. Vmbri enim, non Latini obscuriorem illum alterum in usu habebant, quem in Nunc, Gallis pronunciari admonebamus supra. M,abiicitur, Circuit aseus, si a coge clo,

ut vult Varro,non a Casa, ut nos iudicamus, deducatur. Item in Cognosco, naim γνώσκω, integrum fuit, neque enim est additum, G,Vt putarunt, crat

co, Buo, priscum verbum & significauit insercio. Immortalis Nono In C, ctiam volunt illis exemplis, Quid, Ecquid: En,Ce,Ecce. Abiicitur qua lege M, su pra, In G, non vertitur in unominia, ut putaba*t: sed est ve

v, in x, Dielligo. hoc autem usu, non lege s