Iulii Caesaris Scaligeri De causis linguae Latinae libri tredecim

111쪽

autem& alia,sic sunt dicta,ut Faxo Iraxo.Etiam salsis mutatio R,illo exemplo,Tabula, Taberna. nam Tabula, furi diminutivum nominis, quod

sterina. Sed in his, E,abiit. in Taberina,sublatum est .Omnino autem a Tabula,etiam Tabulerna, sicut Nasityrna. est autem Taba, & Tabula, Φο ταμ, quonia tabulata in aedibus, & ulmis planiciem extendebant. N,in I ,Vnm,Cilus Vinum,ν illam mon mut

tur , ut dixere. Sed fuit V nulm: de V mulumari s, mutatur. Findo, Fissus. In T, Canis,c'atulus. sed a Cato,deducunt potius,& placetizat iidem a Canis, Catus ipsum,trahunt. R,in N,Murm,MunusTest enim Munis,onus muris reficiendis, ubi primum unum in locum e vicis conuenissent ad condendum oppidum: inde Munimenta. Id oneris cum remittebatur virtutis ergo,Donum dicebatur.Ab autem non fit a neus , ut dixere, Ut mutetur R, in N: cuius rei argumentum est, quod etiam εχ nem, dixere. Itaque fuit Sic e teram, ab Etherer & fuit . Etherinus: unde Sempiternus, quod fuit mutatur enim AE, in I. Inquiro. &abiecta est aspiratio , ut in multis. Sic a Vere,Uerinus, reus. I, enim abiecere, quod mansit in Matutinis, Se aliis eiusmodi. Nulla igitur ratione corripuere secundam

bilabam. Mutatur R,in i , uer, Nigel, , quia fuit Nigerulus, &in Ardeo,cisum sum vnde in re.

112쪽

x, additum est in Vis, adverbio, a V i, quod negat facilitatem .unde Vices: nam quod per Vices sit,videtur dissicile esse, & vix fieri. Fortasset etiam rectum ipsum suit, Vix,Vicis.

2,tota Graecorum est. neque a Latinis in Latina derivatur. . Demitur aspiratio, Fingere,pingere.

Compositio,est coalescentia similiu aut spe

cie, aut genere: neque enim unum fierent, nisi esset ea similitudo,.quam Graeci vosant συμ οῦλον.Dico autem, compositionem non actione,

quae praecedit ipsam concretionem: est enim in praedicamento motus:sed ipsam mistionem duarum vocum,partim diuersarum, partim similiv. Est autem modus quidam inter ipsa: Nomina enim nominibus propiora sunt: facili' enim dicitur, quam Proconsul. nam consuetudine extortum hoc suit: erat enim per initia,Fro consule. Sic etiam verba cum diuersis partibus desinunt esse verba, ut Mancipium. A, breue in A, breue, comparo, Paro. In A, longum, Indago. de ratio est euidens, concreue runt enim vocales duae. A, longum in A, lon- gurra, Gaiarus, Ignarus. Α, breue in breue, Sacrum Frinceps. A, longum in F, songum, Arma , Inermis. In E, breue, Ti- .ia , Tibicen, tibia canens. A, breue in I, breue,

si, Abeo. In I, longum, Instigo, ex coalescentei o, Oc A, insto ago. verbum agasenum,& armen-

113쪽

tariorum. Sic,Tibia, Tibicen. ex I,& A. In o, In Aria,Historiographus.In v,salpus, insulsus Inrro iugena quoque Videtur A, in V, mutatii. In diphthongum, e usa, useum: si μιουσειον sit in Ε, ut supra diximus. Ε, breue in F, breue, Ferus, uerus. Hercisio, IJouerca, noua diuisio familiae , non ut nugantur. In E,longum, asse, Rettuli. E, longum,in longum, Telare, Trotelare. In I, longum, Ledo, follido. In 1, breue, Lego,Colligo. o, in O,longum Solus, Consolaris a viduis, quae cum se solas relictas lamentarentur,oratio lenies desiderituri dicebatur. In Homicida, non vertiturin 1,sed ab obliquo fuit, Hominicida. In rivertitur,a solo,E cul. V, breue in breue, Iubeo , Fideiubeo : neque sere cum alia voce compositum inuenias: a longa tamen filaus Habeo. quam quantitatem retinuit etiam in iubilo nisi sit ab ἰω ἰώ, vocibus triumphatorum: superstites enim vitam Apollini acceptam serebant, cui canerent paeana in victoria.

ἰὼ βιω,πακάν. V,in F, breue, Iuro, Petero. In a, breue,cornicem. v, in seipsam, consonans in vocalem

Pituita, quadrisyllabum Catullo. contra in Au

CAPUT XXXIII. Diphthongorum mutaris in compuliisue 1 AI, in I, ut diximus. e ternus, Sempiternus.

114쪽

. ubi ob, nihil detrahit , sed caussam finalem dicit. In v, Claudo,includo.

B, mutatur in C, p, G, L, M, P, R, Succurro; SVero, Suggero, Sulleuo, SMnmitto, Suppeio, Smrripio: id solensum more, qui κα πεσον, καὶ ζαλεν, dicebant praecedentem sequentis vi pronunciantes. Neque tamen in omnibus his literis semper eadem connexio est. Malim enim Susti mem, quam Sullimem , dicere & Submurmurare. at Plautus Summanare, a manu, furari, sicut a Vola nuolare: item Subrepere. Cum D,autem in-

. tegrum manet, cum N, cum S, .

Subsiliremum T, Subiicere. Ante seipsum quoque non mutari par est: nam si aliorum sonos sequi tur, ne obturbet, ipsum sese uebiti ut in simplici Obba,quae esset ob bibendum : ita igitur dice

tur,obbibo.Neque mutatur ante T, in f, ut dixe re, in Sunolio, nanque suit Vetus Vox, Sus, quae motum coelum versus significaret, υπο Θεν. sortasse autem fuerat, sus, sicut, Abs et quanquam hoc videtur fuisse & a Sus, fuit Susum: fecit autem ex se Sunuli, non enim a sustero, venit. Eadem est ante quod Veteres Succipis, ut diximus, Solensium more, quemadmo-

dum supra declaratum est, quo9 prisci etiam in aliis obseruarunt, ut est apud Plautum in Asi naria..

115쪽

76 1vL CAns. sCAL LIB. I. suppendas potius me, quam tacita haec ause ras. QDd nos Suffendas. Pari exemplo, Sustineo, Suscito,Susum, Cito. Exteritur ante Μ, a liquando, Omitto. C,mutatur in G, Negle', Cugo: sicut Negο-

tium, nec otium. . .

D, in C, Bic aruid, Ddquid, occurro, Ac quia ror in G. Aggero: in F,ADerorin L, Allego: in N, An--o: in P oppono: nam quod in Aperio, sublaturri est, factum tuit poetica licentia, nam eii im parere, dicimus. In R, Arrogo: in f, yideo: in T, Aton. Sed inuenias, Ad vere & , eAdseum, &Adniti. Consules enim auribus,& materiae: sicuti Plautus cum iocatur: & in iluit e sum dicere, quam 4Adsum: vi subinferret, At Ego, Elixum, Volo. Ante M , manet εμειimitto. Eximitur sequen- . te S, coniuncto, Astiro, secendo, Astruo: item

G, comi Cio, Agnosco. Contra, additur inter vocales, vel mutata altera, utRed go, Vel neutra,Fro

Μ, in N, ante omnes, praeterquam ante B, P,&seipsam. Imbuo, Impono, Immoror, oncio, Con do , confero, congero, cooniura, Conlutibilis, Con nitor , Conquiro, Conrugo, cfonsequor, Contueor, conuolo, Anxur. Sed aliquando etiam sequentis L, aut R, naturam subit. Colligo, Corrigo uitenim Cum, praepositio, non Con, alia ab illa, quae in compositione tantum inueniretur: Nam etiam in aliquibus integra mansit, cumprimis, quod verbum , qui diuisere , ut duo sacerent, paucae fuere lectionis, neque meminere e

tian qu a veteribus Cumprime. sicut inprime.

116쪽

audimus in Comes, Comitium, &αlarius etiamnu, in Mecum , Tecum ' Praeterea sequente Vocali, quis unquam abiecit N Z at abiicitur conson. iasin hac praepositione composita cum vocalis initiis: ergo talis est , qualis abiectionem patiatur, ea a uicin est M. Nam alioqui interponimus ςonsonantes, ut diximus, insederga, Ddeo etiam sequente aspirationis crassitudine,

Redhostire. At in Logo, quod fuit Coago, & Cohortor, & coorior, & Cooperio, quid dicantῖPostremo

inepte putent in , aliam esse, cum per N, aliam cum per M, scribitur. Sed curto fuere prisci Gra-matici iudicio, quorum nostri nomen potius, quam merita sunt sequuti. At satis conhat se num ipsius v, in sim, rotundiorem suisse,quῖetiam nunc manet. Vmbri enim, non Latini obscuriorem illum alterum in usu habebant, quem in Nunc, Gallis pronunciari admonebamus supra. M,abiicitur, Circuitus, de caseus, si a coge do,

ut vult Varro, non a Casa, ut nos iudicamus, deducatur. Item hi Cogmsio, nam γνωσκω, integrum fuit, neque enim est additum, G, Vt putarunt, crat

N, in M,ante B, P, M. Imbuo,suit enim a Grε-co, Suo, priscum verbum ρύω, & significauit insercio. immortalis mono. In C, ctiam Vol Vnt illis exemplis, : En,Ce, Ecce. Abiicitur qua lege M, supra, In G, non vertitur in unominia, ut putabathi: sed est ut omon. IR, in x, intestigo. hoc autem usu, non lege s

117쪽

ctum est:nam Interivo, & Subterlabor,& Ferisius,& Superlativum. At Politianus cilla mauult, Pel videbatur in hoc,vis caeteris sibi,non posse se esse princeps literaruin, nisi solus esset: sed aliunde poterat diuin tangenium sibi parere gloriam, quam ex deformatione Latinae puritatis. Abiicitur th verbo P eiero.s, in Dissundo: neq; enim fuere duae praepositiones, ut sunt arbitrati Grammatici, sed Graeca.na binarius numerus primus est,

qui diuidi potest: quod igitur bis facimus, disia

c0ntinuata opera fit. iccirco praepositio haec ex uno plura demonstrat, Divido. quoniam quae se- sunt, bis videntur. Seruatur in multis, Discolor , Distrego, Disiungo, Di sono, Di uiro, T illi

deo, Distuis. Ante caeteras tollitur, Diligo, Dim ueo, Pignosco, Dinumero, Dirimo, Diuido , Diiu- Inuenias tamen Siserumpo. Ante B, non dum venit in mentem, an ponatur haec prae positio. x, ante F, mutatur: Micio. ante Vocales manet , Exaro, Exeo, Exilis, Exoletum. Non abiici tur ante D, sed ipsum D, tollitur, Exuo, A δυω. Ante alias manet,Excio, Exlex, Expono, Exquiro, Extero. . In aliis autem non eximitur, sed A, prae'

positio est, non Ex , Ebibo, Edico, Egero, Eiicio, Eligo, Emineo, Enato, Eruo, Euado. Inuenias ta- nihil ante F, integrum Ex: sed in verbo, quod quia nolo hic ponere pudoris gratia, aut per te ipse intestiges.: aut si non intelligas , non docebo. Cum vocibus autem ab s, incipientibus

si componas,quid facias tollas sibilum: no enim

118쪽

Dr CAvs Is LING LAT. 79, necessari um est, nanque in x, syllaba potest ter minari: sed soni suavitatem sequendam censeo:

Itaque commodius duemus Exequor, Graecorum exemplo qui certis locis ere, alijs, dicunt. Sed recentiores, ut sapere videantur, omnia obturbant:at nos veterum sequimur simplicitatem, qui Exul,scripsere,quanquam ab Ex, & Solo, duceretur. Hoc itaque cum recte sic se habeat, peiasimo argumento probandi rationem male iniue re. Nam inquiunt,si post x,liceret seruare s, initio vocum compositarum: pari ac simili lege etialiceret post P. sed non licet:neque enim dicimus, Absiectum neque obsessum: sed unica s, fuit con tentus usus. . Vbi dupliciter peccast: primum, cum putant s, quod in Exequor est, praepositio nis este non verta: hoc enim falsum est: nam si gnificatio verbo debetur,ergo &partes.&remanet vestigium praepositionis Graecorum lege, quos imitamur, Esequor. Alterum errorem vi deas manifestum,cum putant Abs, esse integram ct natiuam praepositionem, cum tamen sit Ab, per apocopen, γω, quod & patet in o B: neque e nim necesse habeas dicere Obs. sed per apo peneπω . nanque ἔπη,fuit simplex. οτως compositum. Obs tamen suisse in quibusdam, videmus illis e xemplis, Obscurus, a Curae obscoenus, ι ι το)κοι- ναν, unde foenum nostrum. At in obscedo, Absest,& Cedo sed nihil ad rem. T, mutatur in R, si a patre, non a parente, fit

Pam i assed hoc plus placet nobis.

119쪽

ORdinis nomen Graecum est.Dicebant militibus Tribuni: Hactenus tibi licet: Hic

consistes: Eb progrediere:Huc reuertere: ορον inde ordo. 2Eoles autem non aspirant, quorum

instituto sane libens accedo: nihil enim helluonem magis sapit, aut Barbarum, quam e gutture insumare aduersus eum, quicum loquare. Est igitur ordo,loci ratio, qua quid aut praeit,aut se quitur: Vel ante, Vel retro: vel dextrorsum , ve sinistrorsum:vel sursum,vel deorsum.Nam prioris ratio est,praeeundi: posterioris, sequendi. In militia , ut diximus, nata vox. sic di Graeci ab aciei directione: Translata in ciuitatem pro .statu hominum, liberorum,seruorum. Inde patrum, plebis: additi & Equites .Et Lex Othoni Theatralis. In plebe etiam fuit ordo: classiariorum, proletariorum, dulcensorum, capite censorum. Ab his ad corpore carentes res fusum significat 'ii, ut etiam ordo innumeris dicatur: non solum in rebus numeratis: non temere.Est eniri & numerus & mensura caussa rei numeratae, v mensuratae, non quidem ut sint, quod sunt: sevi a nobis cognoscuntur, aut tot, aut tantae, se

haec altioris sunt operae. Est igitur in liter ' ordo, potestatis pars, secundum quam licet ipsis aliam atque aliam sortiri sedem,propter Vii qua inter se aut conueniui aut dissident. uis autem in sIllabis cognoscitur, non tamen

120쪽

ih llabis sit, sed facit hilabas: est enim forma syl

labarum ordo: ac propterea non ad loca: quae dei syllabis statuunt, reserendus, ut secere veteres: sed hic retinendus, ubi agitur de elementis: Elem et 'enim syllabarum materia sunt: ordo aute forma, aut potestatis pars, aut ab ipsa pendens potestate. Est igitur unum ex duobus principijs syllabarum. i Cum autem duplex sit ordo : unus ob composi- tionem, quo quid aut praeit, aut praeitur: alter in discendo: vide quo elemento primum sit scri- bendum:prior species ordinis vera est: quippe ex qua syllabae conflantur: is enim literarum finis,lqui partium propter totum. Alter modus, qui, rivalisve sit,suo mox dicetur loco. Est enim ac ccidentalis, quanquam ab ipsa prosectus substan tia.Nam cuius forma est eiusmodi, Ut prima pro citerit in lucem atque usum sermonis, hoc de sese praestat, ut prima quoque dicatur, proxima nan aque est naturae communi. Ac quanquam de sylla--ba nondum dicimus, tam en hic tanquam de prin--cipijs syllabae scribentes, nomine tenus syllabam

ieferemus.

n Omnis igitur literarum coli rentia aut in eade syllaba fit, quam propterea Graeci σωοι- , quam nos in philosophia aliquando constitutionem, ' 'ias concretionem, hic facilius coniunctionem di ramus, per quam syllaba, quae literarum coniun- 'io quaeda sit, constat. aut in diuersa destitu utur

iters, neque sub eundem tenorem veniunt, iccir- eoque διασαπιν vocant Graeci: nos discretionem,

istuctionemve nominamus: ipsasque literas disia alas. Id autem vocum dignoscizur proportionς: