Acta pacis Olivensis inedita In quo diaria Svevicum Danicum curonicum e tabulariis ac bibliothecis nunc primum prolata continentur

발행: 1766년

분량: 684페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

561쪽

tione adcuratius accepi. Suecicorum Commissariorum Procuratoria esse quidem vitiosa ted aliis rectioribus mox adsuturis tractatus non interriimpi hebdomade inlequenti, Propositiones scriptas utrimque e hiberi Polonicam Palatinus, quam ple delineauerat scite ac diligenter mihi legendam permisit. Inter Postulata, restitutio Ducis pisnaria primo loco posita. Ceterum volebat, irem ad Legatuin

Belgicum , eoque rem perdueerem, ut commonefaceret Suecos, quum nollent eum pacis pararium habere, admitterent certe, tamquam Partem interuenientem.

Die XVI. - Legatum Belgicum adii. Desunctus solita salutat ne in hanc fere sententiam loquutus sum: Non dubitare me, quia Excellentinimum Legatum Sueci, exemplo Regis Poloniae, Mediat rem adsumturi sint eius consilio tum posse egregie adiuuari Ducis ac Domus Ducalis renittitionem, et Chironiae totius salutem, quam celsissimi ordines Belgi Foederati, nostris moti tot infortuniis, sine dubio ipsi de meliore commendallant: Ducem vero cum omnimonio Dueali tam insignia in se merita numquam non gratissimo animo agniturum. - Legatus et Celsissimorum Ordinum et suis verbis, iis.

que ossiciosissimis, promittebat, nihil ab ipsis praeteravissum iri, quod

ad Ducis restitutiorem prosperitat que facere Mediationem quidem a Rege Poloniae delatam Celsis ac Praepotentibus ordinibus, s que, propterea hue ablegatum, honorifice susceptum fuisse sed Suseidos Commissarios, quos haud ita pridem adisset, non dubitare quidem de Regis sui adsensi, nihil tamen certi compertum habere e spectandas esse, quas praestolarentur, litteras Regias his adlatis, id quod concreditum sibi sit, sese chligenter acturum. Die XVII. - Ad Lescinium Palatinum, quidquid ex Legato Belgico cognoueram, detuli. Quum per hanc quoque occasionem peterem, ut in Propositione primas teneret Ducis restitutio eas inter

. In tabulis Propositionis Polonteae eo, situtis in libertatem Euseismi

apud LoNDOR PIVM Le. p. 6st et in Ducis Curiandiae, tamquam S. R. M. MD TARI EUROP. I. c. p. 23. primo Reipubι F datarii, cum uiuersa eius

tae posita est Restitutio in uniuersum in Domo; et euacuatis areis Bauferem, rei erae Duonis Ephoniaeque quartolo compensatio damnorum ouatui curiam dia

562쪽

Gratiamina deberi caussae Regis et Reipublicae inter o wlata restitutionem Ducis primo loco ponendam respondit Me nihil contra hic cere ausi, perrexit dicere, Supremum Cancellarium utrumque, maxime autem Lithuaniae, rebus nostris posse opitulari hos itaque modis omnibus conciliandos nobis, ne tempore ab iis difficillimo

destituamur

Die XVIII. Legatos Brandeburgicos inuisi, et prandio apud

eos intersui, in quo varii sermones vltro citroque habiti. Die XX. in Papius, Supremus M. D. Lithuaniae Cancellarius, quum eum conuenissem, Propositionis sermulam, qualis hac ipsa die Suecis per Mediatorem Gallum exhibita erat, ' legendam naiahi praebuit, parum diuersam illam ab ea, quam Lescinius delineauerat. Inter haec studium adprime suum verbis efferebat, nec se inposterum quidquam crga Ducem ossicii omissurum promittebat, non sine aliquo praemii suturi desiderio. mora decima Legatu Danicus me, ut alutationis officium rependeret, inuisit. Multum ille acar uiter conquestus est, uillam in his tractatibus rationem Regis sui haberi pacem particularem moliri Polonos , a quibus tamen Daniae Rex in societatem armorum, atque in tot belli infausti discrimina esset adtractus Biduo ante tradidisse se Regi ac Senatoribus Poloniae Libellum Memorialem, ' ad quem nunc Responsum exspectaret; quod prout soret, ita se acturum esse. Addebat, mox aduenturum L gatum Hispanum, ad pacem promouendam uniuersalem. Die XXII. Colouratum Comitem Legatum Caesareum, ae- cessi, rogavique, ut ne memoria emuere sineret ea, quae ars auiae super Ducis restitutione perare me benigniter iussisset ille fidem se liberaturum respondit. Die

diae illatorum ae deatque restitutio, re cons s AsTORI Diarum ad h. d. iusta eo en alio omnium rerum mobili pag. r. um e serieturarum, te mei Curtandiae eiWqus Domesticis, et aliis in arca id. Ansngnara Diariamve Vrbera δειauus via alibi abIatarum. manicum, ad h. d. p. so

T. II. Zetet

563쪽

Die XXIII. indit Morstinium, Regni Reserendarium, eique similiter Principis mei caussam enixe commendaui.

. Die XXIV. - Nuncium, de Mitauia recuperata, ad Supremum Cancellarium Lithuaniae detuli.

Die XXVI. - Lubointerscium, Supremum Regni areschallum, adeundi copia mihi facta est. A quo non modo humanissime exceptus, sed etiam in spem boni euentus longe maximam sum adductus. Eodem die, quum in ubiculi Regii atrio inter alios Aulicos adessem, ad Regem euocatus sum. cistulabatur ille nobis Mitauiam receptam; tum de auscio quid pei luperesset, quaesiuit. Eius cnim recup

rationem plurimum ad totius prouinciae salutem sacere. Mox ad tractatus pacis conuersus, interrogauit, qualem demum pacem, nitiem salem an particularem, in votis haberemus. Pacem, inquam, eam

potissimum, qua Ducis restitutio acceleretur. Esse id quidem, inquit Rex, nonnihil, nec se delaturum desideriis nostris at non licere sibi a Foederatis discedere etiam Succos miscere omnia, nihil vi cem ti inde adpareat nondunt tamen spem pacis penitus decollasse. Sequidem studiiim, operam,. dexteritatem cunctis probaturum nec, si rumperentur tractatus, culpae in se quidquam inclinandum fore. Ego tam incerto consiliorum euentu et ipse factus incertus, Regem vel maxime obtestatus sum, ut ante omnia Ducis restitutio, quam toties precibus magitassem maximis, expediretur. Verum ille, id fieri posse, iterum atque iterum negauit. Etiam Legatum Gallicum, ne morae inde emergerent, metuere de reliquo spem facere restitutionis certissimam. Adhaec securum me Rex iussit esse: nam aut Ducem restitutum, aut nullam pacem conclusum iri. At pace, inquam,

non conclusa, quid Principi exspectandum meo Rex vultum demittebat, humeros trahebat tandem, Dii, inquit, meliora sedis ψ,que sic desiperandum erit alio tonapore alia sunt capienda consilia. Eodem die, redii ad Palatinum Posiaaniensem. Qui quum de Suecorum Propositione, iniuriisque aduersus Caesarem et Electorem, in

Iohannes in mirem mise i capita statis Stabuli Praesectus, Legationis S neus id sciensis, S Reginalia liliae. cretarius. Quibus honorum vocabulis

ipse

564쪽

MENS IANVARIVS 3 7 in illa contentis memorasset, minabatur et ipsi, nis animis linguisque illi temperarent, coeptos se tracti tus haud prosequuturum. Otia ego re coiianamus, exclamaui: Per Deum immortalem Quid tum faciundum Principi meo Ille autem respondit, se tum latis rebus nostris consulturum; necdum etiam omnem spein pacis esse incisam. Die XXVII. - Legatum anicum ruritas inuisi qui Polonos narrabat pacem cum Succis peculiarem inituros ne Daniae Regem comprehensuros, imagno Daniae ac Poloniae detrimento. Die XXVII L in Ostiuius Legatus Brandeburgicus, suo accollegarum nomine me redisit. Inter alia, multum de Mediatoris Galli studio partium conquestus est Die XXIX. - Praefectus Bidgosciensis, ' Legationis Polonae Secretarius, quem heri inuiteram, ad me accessis. Eodem die Dia. de Linda, Consul et Burggrauius edanensis, totius Senatus nomine

me salutauit, triduique, siqua in re Duci possent esse utilia, verbis

humantissimis obtulit. Die XXX. - Supremum Regni Cancellarium conueni et de Chironia disserens, exposui ei diligentissime tempus, caussam, indolem coniunctionis cum Polonia; plum situm regionis adcuratera scripsi. Qtia mea opera laudata, omnino tironiae res sibi sore commendatissimas promi lit. Die XXXI. - Reuerso mihi ad Supremum Lithuaniae Cancellarium, ut, quo loco essent tractatus, Cognoscerem, narrauit ille congressiones in posterum Olivae habendas esse, ita postulantibus Sueacis, et vero etiam Mediatore, cui non satis commodum esset ex Oli uens secessu toties in urbem se conserre '' Itaque proxima hebdo-naade 1 tractatus procederent, Commissarios Polonos olivam tu ros mihi remanendum esse. Ego vero eum tunc quoque precibus satigabam, ne nos nostraque ullo modo permitterent Suecis simul ZZZ a parta

ipse utitur in subscriptione Responsae cons. PASTOR Ius loc comm .gationis Pol ad Propositionem Suecicani, 4 6 I. et quae dixi in notis, p. ic s.

in D IARI E ROP. I. c. p. o.

565쪽

parta exposui, olim cum Regno Poloniae ac Magno Ducani Lithua. niae inita, quibus Poloni obstricti tenerentur ad adserendum sustinendumque Ducatum, eiusque conseruationem et ipsis maxime stilutarem esse ostendi. Haec quum videretur paullo negligentius accipere, ego ad studium eius accendendum promisi decem millia nummum, si res bene euenirent, ei tamquam pignus grati animi a nobis datum iri. tia spe lactatus, Curoniam Succis olonos numquam cessibros adseuerabat se certe res nostras diligentussime curaturum. M E NAE FEBRUARIVS Di I. - Rex, cui ego ad acra procedenti inter alios plures

aderam, scii citabatur ex me, quid noui de rebus Ducis comperissem. Se adhucdum sperare suturum, ut ante Festum Paschatos saluus et incolumis ille ad hos reuertatur. Die II. - Ex Supremo Lithuaniae Cancellario ac Posaaniensi Palatino cognoui, retractari nunc Propostiones, neque carum, simulac permutatae essent, exemplum mihi destiturum. Die III. - Eadem comperi ex Supremo Regni Cancellario. Praeter alia, de sumtibus vitae tolerandae necessariis quaerebat, und nam Duci essent. Respondi, vitam eum vivere miserrimam abducto in captiuitatem sedecim renor, nec obolum amplius, in numeratosuisse. Nam primum nauibus adparandis multum pecuniae insumtum: multum deinde exactionibus bellicis modo a Polonis, modo a Suecis ablatum Suecis semel iterumque centena millia nummum soluta. Naues autem exstructas suisse, ut sui essent Duc in Indiis. Nunc rem istam conclamatam csse. In Curia Regia, in quam Supremus Regni Cancellarius sua in rheda me perduxerat, colloquutus sum cum Legatis Danico et Gallico quorum hic dicebat Polonos Legatos lento gradu ad tractatus procedere tamen tempus, quo ad rem perueniendum sit, instare conciliata pace, Ducem absque moraci stitutui iri. Ego pro maturanda restitutione rationes omnes protuli: sed surdo narraui sabulam. Die IV. - Dia de Linda, Consulem et Bu grauium Gedanensem, conueni. In Curia Regia, rursus super restitutione Ducis Digiliae by Orale

566쪽

egi cum Lumbrano, Legato Gallico neque tamen quidquam profeci. Diu multumque blaterans, illud ingeminabat, Rei expediendae mox tempus adfore hoc esse exi pectandum. At Palatinus Pol haniensiis, omnia te ex animi nostri sententia procuraturum, pollicitus est. Hoc piis dies enhofius Secretarius, quum me inuiseret, retulit, in occupatis minoribus oppidis priuilegia ipsit inque adeo liberum Religionis Euangelicae exercitium a Polonis aboleri. Item Gninscium,

Pomeraniae Succamerarium, male animatum in Curoniae Ducem,

dixisse: Ducem Curoniae adsierendum in libertatem, pristinaequeri dignitati esse restituendum, etiamsi tali beneficio videretur indignus, se quod neutralitatem abique Regis ac Reipublicae consensu popondis- let Succis, quodque impedivisset, quo minus sese Rigenses Poloniae

dederent.

Die V. - n. Succamerarium adii utque ope ac consilio maturaret restitutionem Ducis, rogaui. Ille studium enixum indefessumque pollicebatur ceterum Ducem aerumnas istas sua culpa pati: si fuisset Polonis quam Succis addictior, euentura alia Omnia fuisse, non ipsi blum, sed Lithuaniae ac communi saluti magis proficua:

neutralitatem istam csse undi nostri calamitatem. His ego diluendis aiebam, imul inclain Duci tum suisse erga Suecos amicitiam: muralia

talem autem eo valuisse, ut licuilset ipsi in fide ac clientela Polomae permanero absque illa si fuisset, Curoniam dedendam fuisse Suecis, eaque dedita, res neque in Litimania sti potuisse Adlato denique

a me incorporationis, quum haec et alia huiusmodi esset edoctus, visus est caussae nostrae paullo factus fauentior. Die VI. - Reginae Secretarium inuisi, ac Ducis restitutionem huic quoque de meliore commendaui. Die VI. In Curia Regia, in quam comitatus sum Cancellarium Lithuaniae, multa de rebus Moscicis percepi late Moscouiam Talaris vastari nihilominus CZarum ingenti cum exercitu imminere Poloniae pacem cile quidem inire, etiam Lithuaniam restituere,

sed lege hac, ut Poloni Liuoniam ipsi cedant. Zet 3 Die

567쪽

Die VIII. iuerbequius ac Somnietius, Legati Brande inici, me reuiserunt, ac litteras Electoris ad ipsos perscripta siccum communicarunt, quibus de Regis Suecorum clandestinis, super Curonia, consiliis certiores fiebant, ex litteris Regiis interceptis ' illuni numirum C ironiam nolle cuiquam umquam cedere inici aiane velle redhostimentum bluere certam pecuniae sun am, aut, si haec nouadrideret, inuenituram dare arbitratu suo, non ex formula Non rum velle tum ipsum arcibus imponere militem praesidiarium, Di

cem praestare illi debere stipendia velle Nobilitati per Chironiam alia

priuilegia nulla praeterquam quae Livonica haberet, concedere velle traetum Piliensem redimere quadraginta millibus nummum, atque in Comitatum erigere. - Legati existimabant, caussam Curonicam Polonos data opera procrastinaturos usque ad finem tractatuum, actum longioris pertaesos morae praecipitaturOS. Die IX. - Lescinius Palatinus, quum haec ei retulissem, vix auribus e suis fidere respondit. Nam Polonos antea noluisse Suecis Curoniam, quamquam ab iis occupatam, permittere; multo minus recuperata iam se abdicaturos. Hoc animis ipsorum esse tamquam clauo trabali infixuiv. Sed fac, inquit, Regi Reginaeque etiam collegis meis aliquando aliter videri ego certe tenacissimus propositi ero. Quaesiui super tractatibus, ct caussae Danicae inclusione. Si enim Dania Rex, inquam, auxilio destitutus nostro ad incitas redigatur, etiam nos tanto facilius opprimemur. Ad haec Palatinus: Quo usque fieri posset, non deserturos Regem Daniae, dummodo eum Belgae foederati ipsi non aut desererent, aut cogerent pacem cum Suecis conficere. Alioquin cnim omnem belli molem in Poloniam compulsum iri. Ego Rumorem osse non vanum, bigas iam Regi Dauiae modis omnibus opitulaturos Regem ad refunde dos belli sinatus Scaniam insulam illis oppignoraturum. - Per hanc occasionem quaedam nisi meus me animus sallit, non absurda disserui de perpetuo, quod inter Polonos ac Agas iniri posset, amicitiae foedere; a quo ineundo Belgae vel propter commerciorim simorum in mari Balthico securitatem non alieni suturi inent utque hoe opus

-- -

568쪽

opus maturaretur, esse iis Rigam ouam Suecis eriperent, certis conis ditionibus 1 Terendam Polonis facilem ore iamiram urbis eius, quam nec teneant, nec fortasse hoc bello obtenturi sint Palatinus probare visus est hoc meum cousilium, idque ut quasi a memet deserrena ad Legatum Belgicum, voluit. Die X. - Legatum Belgicum conueni, qui se diu multumque

eum Suecis egisse super mediatione narrabat. Certe ideo se ab ordinibus Belgii, etiam volente Rege ac Republica Poloniae, huc ablegatum esse, non ut spectatorem duntaxat ageret, sed ut operam studiuumque ad conciliandam pacem conserret. Itaque sibi mirum videri, qui fiat, ut Poloni mediationem Belgicana non modo non Ueznt apud Suecos, sed etiam adeo parum curent, ut inceptos absque illa tractatus magno iam studio prosequantur. Ad haec ego: Videri P Ionosim prorsiis Belgis confidere. Nec e re esse illorum, ita, quemadmodum Re Daniae, cuin iis pacisci. Defensionis securitatisque mutuae caussa foedus esse ineundum tum denique, quid alteri alteri debeant, certo scir posse. Huic consilio meo nonnulla Legatus dictu speciosa obuertit. Vanum inter Polonos Belgasque foedus fore, siquidem non possent ossicia mutua sibi praestire. Quid enim bellum Turcicum, Talaricum, Cosiacicum, immo et Moscicum, ad Belgas

Quid his auxilii in milite Polono, disciplinae omnis impatiente Vnde Polonis classes, quibus Belgas iuuarent ac defenderent Respondi ego

ad singula: Non extendendum foedus esse ultra ea, quae ad res in mari Balthico eiusque littoribus pertineant milites Belgis in auxilium mittendos non Polonos, sed e Germanis stipendiarios ad classem parandam cuncta assatim Poloniae suppetere. Posthaec Rigae mentionem inieci illam quidem Belgis si ad expugnandam amia Miarent, certis legibus posse a Polonis concedi quam si enerent, eos e nauigatione in Duna fluuio multa ac magna commoda; sin Mosicus illa urbe potiretur, plurimum damni percepturos. Ceterum quamuis a Belgio Riga esset longo terrarum interuallo disiuncta, breue tamen iteresse per mare. Praesidium quoque e vectigalibus largis et opulentis facile sustentari posse. - Haec Legatus pronis auribus excepit, ostem, ditque,

569쪽

ditque, si a Polonis Commissariis talia recte atque ordine in litteras

redigerentur, se missurum illas ad Dominos suos, eorumque sente

tiam exploraturum. At vero grauiter questus est, quod nulla Mediationis Belgicae ratio haberetur; quod nimis sestinarentur tractatus; quod denique Rex Daniae ab illis excluderetur. Respondi, Danicum negotium Polonis esse periculosum, nisi hoc ipso congressu simul inter Danos ac Suecos pax componeretur. Qtio Legatus fieri posse negauit quippe tractatus pacis inmania iam agitari, auspicio Regum Galliae ac Britanniae neque alio transferri posse, sine horum conseni. Vtrisque optime consultum videri, si pax utrimque pariter ad effectum duceretur. Posthaec commemorauit caussas, propter quas Belgis tum Poloniae tum Daniae conseruatio utilis esset atque optabilis. Ad vesperam Commissarios Brandeburgicos conueni, iisque semmones cum Palatino Postianiense ac Legato Belgico habitos retuli. Ere esse putabant, ut, quae cum Legato disseruissem, e vestigio deserarem ad Palatinum et Cancellarium sibi ipsis id, quod de exsequenda pace proposuisset Belga, non displicere certe pacificationem esse procrastinandam usque ad initium veris, exspectandumque, quid Belgae reipsa praestituri esse

Die X l. - Palatinum Posinaniensem accessi, deque his omnibus certiorem iaci Promisit ille se per Legatum Gallum Suecos admoniturum, ut paci conciliandae Belgam sinerent interesse id si abnu rent, se quidem collegasque suos cum inposterum adhibituros omnibus ipsorum colloquiis, nec citra eius adsentum quidquam aut init

ros De praecedentia, inter Brandebur mon faciebant. Nam κη- adire volute meos a Belgas Legatos controuersa, Gallorum vis Venetos Legatus nec eia dixi in notis adis AsTORI Diarium, dem dare Excellentiae nomen neque in

p. . iam Aula Gallie idem honor in introitu et . Quippe Poloni Erecellentia titulum prima admissone habebatur Belgis atque eo tempore, non nisi Regiis Legatis tri Venetis; qui et vis exaequationem illambuebanti Nec Galli eum usque ad An Belgarum feeum non ferebant. Neque 16 o. aliis . nam Regiis, dederant, ex via Legato, qui Regius non si, enetisceptis Venetis. Ait v FENDOR exceptis, Excellentiae titutas hactenus si is Rer Suecic. Lib. XII. g. 88 p. 43o tributus fuerat Belgis domum Sueel Galli, qui ferver auctores erant aliis, ut hunc titulum An i6 4. tribuebanti De quam plurimum. cederenti Belgis, Asi ii quo VFENDOR FIvs l. c. g. s. Quum

570쪽

ros consilii, aut persequuturos. Sed de praecedentia, prae Brand burgicis Legatis, ipsi illi videnduin neque eniti ad se istam controuersiana pertinere. Etiam superabit omnibus titulis antea conueni endum Ilium is se illi nomen lubenter daturos, non autem Excessiimissimi, proprium duntaxat Regiis Legatis. ' De his igitur ut cum illo agerem, mihi iniunxit. Die XII. In Curia Regia colloquutus sum cum Instigatore Regni.

Is adeo rerum omnium ignarus erat, ut, quae coniunctionis inter P loniam Curoniamque caussa et ratio esset et utrum Chironia ad Polo. niam tantum spectaret, an vero etiam ad Lithuaniam, ex me curiosius quaereret. Qii ego hominis inscitia perspeeta, itum ei diluciderem exposuissem, gratiam ab eo haud mediocrem inii, responsumque tuli, se quidem rebus nostris minime defuturum esse.

Die Xli I. - Pacius, Lithuanta Supremiis Cancellarius, Oliauam me perduxit ad Legatum Mediatorem, quicum sermones inprimis super Livonia et tironia habuimus. Retulit Mediator adfirmare Succos, Litioniam Regibus Suecorum concessam esse a tribus imperatoribus Polonos eam iniusto sibi titulo vindicasse. μ' Quod satis uterque resutauimus. Atque ego quidem, ut diplomata Imperialia a Succis exhiberentur, postulaui, negans sine his rei fidem constare. Nobis secillimum esse ad demonstrandum, Curoniam Imperatore haud ignaro oloniae ac Lithuaniae subiectam, atque adeo cum utraque

coniunctam suisse. Qiuodsi Sueci ab Imperatoribus haberent illa diplomata, quare Curoniam ipsi tam parum curassent quare neque a Moscis

quum Exeellentiae titulum lique tribui Suecos aliorum Regum exempla. yibi raetenderent res in utramque par Pos tamen anno quadragem quarto. tem in Senatu disceptabatur. Erant, qui tractatibus pacis eum Dano Iusceptis, Ex facile circa titulos coneedendum contende cellentiae titulii Hollandorum Legatis rent Belgas,nicos se e liberis ebur primum a Suetis datus. Cons. Perili Di . publicis, unde subsidii quid sperari possit. R. R DEN. OSER Plistoria ti- Sed plerisque Iacebat, videndum tuli Excellentiae, in iuia Seriptis ML esse, quales deinceps erga Meetam se ex noribus, P. II p. 24 sq. hibituri Iint, ae pro re nata honoris f-gna di oenfanda. In praesens tamen ti consis su ora vvm a d. XXVI tutum Excellentiae, et alia Legatis Re Febr. p. iis q. et quae ad h. l. dixi in giis solita non tribuenda. Sequuturos not... '

SEARCH

MENU NAVIGATION