장음표시 사용
601쪽
Imperium Germanicum de Livonia recuperanda curam agere desiisse Si ad nostram usque aetatem, inquit ille res perducenda ac exmia, nanda est, tunc lique existimamus, quod, quamuis aliquamdiu is declarauerit animum retinendi iuris sui Imperium Romanum, ta-- me deinceps eum abiecerit. Hodie enim praecipue dicere pocis sumus, quod per immemoriale tempus nullam amplius significa-sitionem ediderit Germania, quod velit aliquid ab iis repetere,
se vel Liuoniam prouinciam Imperii manere. Sed quae de in emoriali tempore disserit, ut omnino m tali caussa vana sunt, locum hietanto minus habent, quanto magis nec insequenti aetate rerum Li-uonicarum immemorem suilla Germaniam, ex historiarum monimentis adparet. Non ego via Franc Irenici testimonio, Collen Iur Pubi P. III. p. 83. suspectae dei postulato a Boechro p. 3o.Quippe suppetunt alia, eaque extra dubitationis aleam posita. Nam,
vi nihil dicam de Comitiis Delectorum, An. MDLXXVII. Franco- furti, atque altero post Vormatiae celebratis, sane Livonica caussa inter Moscos Suecosque et Rudolphtim II. Imp. tum maxime a m tata sui per litteras quarum exempla ab talium studiosis legantur in
Ioh. Vulla My manni Colluetione Script inedit. P. I. p. 533-566.
Inter haec vero mulsi ab illis Legati, quum acrius instarent, Livonbamque omni iure Imper exsblui postularent Imperator, ut fit in subitis ac magnis, re ad Septemviros delata, negotium iis dedit, ut prouiderent diligenter, ne quid resipublica detrimenti caperet. Si enim iam nihil fortuna poste maius praestare, si tantam tamque praeclaram prouinciam in Imperii potestatem non liceret redigere: id certe agendum maximo opere, ut in clientela maneret. Cetera ad
Iehuliche Sehichum so in Irerinam una se Litterae Rudolphi II. Imp. ad Prinde Hoc Reichs Nahmen sosther Pro cipe EJectores, perscriptae Pragae d. Iul.
602쪽
ad alius temporis opportunitatem seponenda. Meliore statu Imperii, meliores quoque tantae rei sticccssiis ore. -- Adeo Litioni etiam tum non pro clientelari tantum prouincia, sed quae, ut ait Fordi. nandus I. in litteris ad Sigismundum Augustum, Regem Poloniae ante commemoratis, prorsus esset in obedientia et potestate Sacri Imperii, habita suit. Atqtie haec in conuentu ordinum Augustano An. Mi Lxxxi I. repetita, subductisque rationibus omnibus quantumuis probata, omnino tilmen ad auspicatiora tempora sunt reiecta. ' VlII. Circa id tempus autem Magnus Moscorum Dux quam tenuerat huc usque, Liuoniam cessit Polonis. Vid. Reinh. Dei insteinius, de bello Molcouitico, Lib. V. Verum in Germania quanto grauiores, praeter Turcica bella, intestini tumultus ingruebant qui mox late grassati cuncta miscuerunt et conturbarunt, hoc magis res Livonica indies coepit rigere. Adeo ubi quies non sit domi, partim alit frustra in commune consulitur. Nihilominus tamen Germanos publica iuris sui pro sessione aliquoties repetita cautum voluisse reperio, ne videri possent Litioniae recuperanciae vel spem vel animum penitus abiecisse. In quam rem inlignis est locus Tob. Uan-neri, Hist. Comitiorum Aia. Dctrii Rati bonae celebratorum, Lib. V. I. 33 p. 658 ubi de Suprcinoo dinis Teutonici Magistro leguntur haec verba: Etiam uti ad Prusitam Litioniamque recuperan--dam, iniusta aliorum possessione detentam, consilio, auctoritate . opibus ibi adessent Proceres, Equites ordinis Teutonici horti iv - , que Princeps Leopoldus Guillelmus Austrius, petere iistinuit; si non, uti credere par est, adsequendi spe animoque, sed ut ne is caussam deseruisse videretur, c testificando, iuris i ii alienaeque iniuriae
603쪽
586 row ooττ 'EΗΜra se iniuriae nondum omnem posuisse memoriam, et, ubi casus serret, se repetendi animum etiamnum ordinem retinere. Sed magis commemorabile est illud, non modo propter ipsiam rei lingularitatem, verum etiam quia vulgo nunc ignoratur, quod paucis annis post Elmctori Brandeburgico de Imperatoribus, retulit artoldus Rautenseusius, Legatus Polonus. Hunc enim P endorsius Rer. Brandeb. Lib.
V. f. 2o. p. 38. narrat dixisse: Per Caesaris conniventiam Suecos incumbere tam diu Livoniae quae ut Imperio restitueretur, Caes res antea sugulis trienniis protestationem interponere solitos fuisse.' IX. Enimuero quod ius in Liuoniam Imperatores adhuc, si non
armis, at verbis certe vindicauerant, id plerisque in liuens tandem Pacificatione prorsus neglectum, atque de amissum esse videtur. Qua in opinione tum iam versabantur ipsi adeo Legati Suecici, m xiine quum pacta, super Livoniae cessione aestituta, etiam a Caesi reis probari viderent ac confirmari. In quo quidem gaudium suum gaudet, ac velut triumphat is, qui perscribendo Diario Pacificatio nis Getico operam impendit. Ita Legati Caesarei, inqur ille, p. se 223. primi Livoniae titulum S. R. . Sueciae, Domino nostro iri quod felicis ominis esto vel inuit tribuerunt. Bis igitur Rona senum Imperium Livoni se abdicauit, primum quum auxilia versus, Moscouitam Crucigeris non ferret laminitum Imperator ipse peris Legatos suos in cessionem, a Polonia Sueciae factam, hoc modo is consentiati Sic igitur periisse Imperio suum in Liuoniam ius,
inter complures alios Boeclervs quoque l. c. p. 3O. est ratus. In is diuisione enim Litioniae, inquit, de qua inter Sueciae et oloniaeri Reges conuentum in Instri dictae Pacis, Caesar circa supremum d seminium Imperii nihil reseruauit, nulla tamen, ut dissimularet, ne-iscessitate coactus. Ac licet in istis tractatibus magis quatenus A ischidux Austriae, quam tanquam Imperator, contraxisse dici queat: se tamen et Domum suam non negligere, et iuribus Imperii prospice--re potuisset primum neque Leopoldus Imp. laudatissimus
Princeps, tam erat rerum incuriosus Imperii, neqtie eius Legati,
praecipue Insulanus ille, Lisola vir prudentiae alacritatisque maxumae, adeo in utramque dormitabant, ut, quam rom agere potuissent ac debuissent, eius curam ac cogitationem omnem abiectam
604쪽
haberent. Ego itaque aliter statuo, ac ius maperii ne licuisse quidem iis tum persequi contendo ' Nam in Rei ponti, ad Propositiones Legationis Caesareae, quod uni in Diario Europ. P. Vs II. App. p. 44. tum alibi legitur, postulauerant Succi, ut ne Pacis tractatibus eter mea, id est, Imperii res, immiscerentur, hisque ac talibus laeti successus velut obice post impedirentur. Cous Pastorii Diarium, p. O7. O sq. Immo Caesareis ipsis e re visam, quae ad bellum,
inter Suecos et Polonos latic vique gestum, non pertinerent, a tamquam alienas dissitassis materias, utar enim ipso illorum vocabulo, nec ad pacis negotium iam sic plenum imolestiarum, ac disticultatibus nulliis et variis velut circumseptum, trahi. Vid. Responsum Legati Caes ad Propositiones Legat. Suec. in Diaris Europ. l. e. p. 56.
Adeo Germania uniuersa, vixdum eluctata ex acerrimi belli tempestatibus ansam nouarum contentionum dare fugiebat adeo renuerat ferre aduersus Suecos vel Polonis, vel Electori Brandeburgico. auxilium Polonos quidem irrisui fuisse, quum a Suecis uest phalicam Pacem cui Polonia incluta csset, violatam arguerent, Brande-
burgicus ipse testatur, apud P endorsum l. c. Lib. Vill. f. a. p. so7. Alio item loco, Lib. VII. g. 46 p. 29. Omnes ordinesse ita pacis cupidos suisse, ut nullo habito iustitiae respectu, aut quo se fine arma sinita sint, illum imi astari viderentur, a quo initium belli, prosectum st. His diligenter expensis, quis non existimet, Olitiae caussam Litionicam et necessario dissimulandam, et citra ullum Isuperi intertrimentum dissimulatam a Leopoldo fuisse se Potest enim, se inquit Strauchius Institi Iur. Publ. Lib. I. it. 2O. . O . Ratiosi Status exigere, ut sciens quis dissimulet laifturam, ne maius malunt selibi adcumulet, aut idem periculo reliquas adhuc intactas partes se inuoluat; ce interim animuni recuperandi nihilominius retineaLCons Boethrusci C. p. 26. X. Itaque Imperium ne tum quidem ius in Liuoniam tum vel amisit, vel sie habuit pro amista, ut non subinde id tamquam in lueem ac conspeetum hominum produceret. Satis constat, inprimis Teutonicum ordinem nostra etiam aetate aliquoties postulata suaseriptis publicis renouasse semel, post exstinctam anno huius seculi septinio et tricesimo stirpeminenleriam iterum, ante hos paucos
605쪽
cipe, Saxonicae Domus sulgentissimo Ornamento. Vid. Succincta
Demonstratio pristi et indubitati iuris, quod in Liuoniam Curoniamque ordini quitum Teutonicorum ac S. R. Imperio competit, qui Ant. Fabri Nova Collect Acst. Publ. l. c. p. 73-IO7. Cons. Commentar de rebus Imperii, Michs-Fama P. XXXIII. p. 432 sq. Imperium autem triplum quila etiamnum respiciat Liuoniam, priscamillam prouinciam tuam, et insigne nubrum Sacri Rom. Imperii, F equidem haud dubitauerim. Quippe consilium aliquando suisse comperimus, ut pariter ea ac russa Capitulationis Caesareae Art. X. inter recuperandas prouincias, ab Imperio diuulsias, diserteis minaretur. Qito citatum persequi haud licuit vel ipsam tamen uniuertatem claululam eo etiam protendi, viri docti opinantur. Mihi vero laec nunc edissertasse sitissecerit: qui si non potui per ingenii tenuitatem iudicibus eruditis placere, oblequutus tamen sum genio meo, qui mihi studium iuuandae historiarum ac Iuris Publ. Germanici doctrinae instillauit.
. Ita voeatur in Ferdinandi I. Imp. litteris, ad Sigismund uiri Augustum, Re
606쪽
Sueciae a Poloniae super tuo nia, ante Pacificationem Olive em.
Igitii illustrato Imperii prisco in Litioniam iure, proximuiri est, idque rei, quam x phmandam suscepimus, adprime conueniens, ut tot super Litioni contentiones, inter Sueciae ac Poloniae Reges agitatae etiam ante acificationem Olivensem, sic exponantur opera nostra, ut ab talium curiosis uno possint quasi obtutu conspici ac cognosci. Non est autem consilium mihi, versanti in hac tali re, extra oleas, quod aiunt, vagari, atque hoc quidem loco dicere Acies, actosque animis in funera Reges. Id agam potius, ut quae compluribus tractatibus varie disceptata sunt, ea omnia intra scriptionis huius veluti cancellos contratiam, et pro instituti ratione edisseram. od meum institutum longe esse adparet alienum ab eo, quod in Diss de controuersiis Succo-Polonicis prosequutus est is, qui se mutato nomine, Hectorem Ioh Mitho-bium adpellauit. II. Itaque, ut hinc ordiamur, sunt, qui Liuoniam imperio Succorum iam seculo, post Christum natum, nono fuisse subiectam tradant, auctore inprimis Amberto , in Vita S. Anscharit, c. 27. edit
Holm. 677. q. p. io8 sq. Gens, inquit ille, ab eis longe posi-
ista, Vocata Chori, Sueonum principatui olim stibiecta suerat sedis iam tunc diu erat, quod rebellando ei stibiici dedignabantur. si Quod audiens inexior Olaus I. populusque Sueonum, olentes sibi nomen adquirere, . et quia sibi etiam antea libiectiis suerant, innumerabili congregato exercitu illas adierunt partes.
iure, quod in Sueeiam Regi ad Lium mi et verum eius auctorem esse, puniam Regno Oloniae nullum competit, at UITTENI Us in Diario Biogr. sed Dissertatio edita est primum . . An dubitat non praeter rem, P LAC cI 6S 2. . recusa elmstadii, 6s6. et in us de Scriptoribus Pseudonymis, pag. coNRINGI Opp. T. V. p. o6 sqq. 447.
607쪽
Ergo quae ille de Choris, quos nunc esse Curonos quis non videt
memoriae prodidit, omnino ad Livonos pertinere viri docvi opina tur. Neque ego post Remfertum alios, quos dudum laudauit laus Hermesinus,' in veritate a calumniis vindicata, Λctor Liuom Fasic. III p. 28 sq. in testimonium aduocabo. Id autenr imperium, armis victricibus ab olao II. Sueciae Rege firmatum, diu stetisse aiunt, rae Livoni, per intestinas uecorvi dissensiones exuto obsequio, mox in Imperii Germanici ius potestatemque concesserint. Sed quae deinceps bellis Moscicis noua insequuta est rerum conuersio, ea et Suecis rursus nouam obiecit spem atque occasionem recipienda LLuoniae, diuersis animorum studiis vehementer distractae atque ab hoste immanissimo miserum in modum laceratae. Quin etiam inbperatores ipsi Liuoniam illo eius tempore, uecorum tutelae comis mendarunt. Itaque horum singulari virtute iuprimis Estonia, cum Reualia urbe, aduersus Moscos defensa est. Quo defensionis titulo usos postea Suecosius in Liuoniam sibi postulasse satis constat. Noniserit superuacaneum, in hane sententiam pauca ex Informatione Getica, circa Liuoniam, ' huc transferre. Quum contra Monsi eum ab Imperio auxilia frustra flagitassent Livoni Carolus Quintus se An. MD LVI. uniuersae Prouinciae protectionem detulit Regibus et se Regno Sueciae, prout pacta Gandaui conclusa, et in Archiuis Regni se adseruata perhibent quae subsequentibus deinde annis a Ferdinat si do L et Maximiliano It repetita suerunt. Atque inde primum Re--Oalia, Padies, orchholm, ac deinceps tota Estonia, quae Magiis stro Livoniae iuramentum fidelitatis praestitum renunciauit, ac Regi
Sue Is enim est profecto, ut me olim DT ARTO RV Ret P. l. c. p. 47 Ampliae TIEMNΜANVS per litto sq. Esse autem illam perscriptam in Olbras docuit, verus auctor scriptionis cum en Pacificatione ab Guldenelouio, istius, tum alterius laaud di sumilis, Eum Legato Suecico, supra ostendinins Obsmen causarum, quas O iarum Saxoni VIII p. 87. carum dux improuisae in Guoniam ἐν ruptioni praetexere volait. Constituerat ' CLAVD. ARRHEN rus in Nidem ille κΩΜκLINus singularem a Ponti declamandiue p. a. Dum op librum, de antiquo Suionum in Duonia a Polonorum Lithuanorumque hue Mimperio perscribere. Vid. ACTA LI Iucque tantium, inter Uptuentes rosa V DN. l. c. p. o. Sed id ei per satorum ratur breui duratura eoMordia, mira
inuidiam haud licuit lata placui solum Uuoniae, Curiandiae
608쪽
ksueciae, armis a Moscorum inuasione et tyrannide liberata et vim se dicata, redigitur.' Confinithobii Diri cap. a. III. Inter haec vero Poloni, ipsis a Uuonis primum ad discoo, dias ciuiles s iendas, ' mox contra Moscos aduocati, postquam partem Livoniae magnam in ditionem potestatemque suam acceperant, ut et reliqua illi accederet, ac diuulsa prouinciae membra in unum quasi corpus redirent, operam dabant. Cum Moscis quidem res, ut ante diximus, composita et anno supra millesimum quingentesimum secundo et octogesimo, pace ad Zapoliam 'φ' ita Vid.
Heideoleinius L c. Marci Biescit Chron. Pol p. 778 sq. Claudii
Arrhenii Vita Ponti de la Gardie, p. 68-i82. Enimuero cum Sueis cis acrius ac diutius disceptatum. Ab his primum btephanus, Poloniae Rex Reualiam urbem certis sibi conditionibus tradi voluit: --ψdein composito bello Moscim, Estoniam omnino omnem, quasi inique a Livonia diuulsam, repetiit. Lubet de hac re verba adiicere Arrhenii ex Vita Ponti de a Gardie, p. 83. Rex Stephanus hoc si anno octogesimo secundo de Sueci in se Livonia occupata, ii
Miuriis expostulatum misit Legati titillo primum culinae sitae Magiis strum, Dominicum Alamanni, Italum, dein haud multo post Chri--stophorum arseuicium quorum illum, pro muneris exilitate, ve-selut in sui contumeliam missum, hunc pro legitimo Legato habuit se Rex Sueciae. - Horum utrique dederat in mandatis, ut a Io-ἡhanne Rege reposcerent, quae ceperat in Livonia quum se praeter ea, quae antehac sui illic iuris fuerant, Moscus recenti adhZapoliniam pace, occupata olim a se omnia nunc cenerit Belliis quoque
Sem alliaeque, atqua ita adriset, Pagus Moscicui viginti Plescoula omni arte sudisque inde quaesuerint ea milliaribus distans. eum possi ionem orpori Reipublicae P oc Eurus Hist. Suee. Lib. Ionae adiungere, atque in eum snem, VII p. 393 Folonia Legatus, in tro uitionem adnersns Rufi aliosque e Polaniae, Stephano Bathorio, Ioha
inimicos obtule, ni de re illaseris ne Herbrotus de Fulain aduenit mimiae lacus celebris euiusdam eo tempore am, renouatum amicitiam et societatem S emmatographi, in hae verba: Sunt eum Rege, et desederatum. Revatam a hae occasiose resciendae amicitiae ecia Polaniae ex certa conventione per Alani et Lithuani primum in Guoniam mittendam in portum et sationem nautis is fracti et illacti vi posea eius patro tim Polonicarum, ad prohibendum Russo iseinium in Iesuvciperenti commeatum in oppidum Naruam.
609쪽
se quoque inter ipsos, in Moshum, societas non in alium trahenda se sensiim, quam ut Litionia sibi in praemium victoriae esset cessura; se quidquid autem ultra Naruam Moscus hereditario antiquo iure poss1 deret, armis pateret Sueonum. Et si non amori in adfinem R , hem tributurus es et Iohannes, saltem daret id aequitati, ut, reddi- sitis a Stephano belli impensis, capta per Liuoniam omnia, Nam se uam quoque in Ingria, ipsi traderet, ne qua dimcultatum offensa--rumque caussa nasceretur inter ipsos, quos tam propinqua necessi. istud suaderet vivere quam coniunctissimos. Cons. Ioh. Loecnnius Hist. Suec. Libo I l. p. 4oO. Quibus postulatis Iohannes, Sudiciae Rex, vehementer exasperatus, negauit se illis aut posse, aut velle concedere. Illianc sententiam dedit et Legatis suis mandata, An. xij cxx x v. ernauiam missis, ad res cum Polonis componendas nec ab illa umquam ne latum quidem unguem, quod aiunt, te dimoueri est passus. Adeo Liuoniam seruari maluit Sueciae, quam cum Livoniae iactura Sigi sinundum filium a Polonis Regem creari. IV. Itaque post Stephani Battore obitum, ' quum in Pesonia ageretur super electione Sigismundi, non modo filium hunc suum, ne quid rationibus Regni auiti, in quod natus educatusque esset, aduersum adnueret, monuit, ' verum etiam Polonis ipsis, eiusmodi se conditionibus numquam adsensurum est professus. Sed ipsum audiamus, quasi verba praeeuntem Legatis, quos in Poloniam erat missurus. Si Potentissi a Poloniae Regini Stephani Regis vidua, . Sigis inundi matertera xadfirmauerit, hanc actionem eiusmodi con-- ditionibus transigendam, videlicet filio nostro nihil a Polonis propo-- situm iri, quod Regiae suae familiae sit indecens aut iustitiae, Re--nique Sueciae dignitati et emolumento contrarium protinus S. D. o Legati insinuabunt, nos omnem iurisdictionem, quam debitorum sequorumcumque nomine habemus apud Polonos, filio nostro tradi. isturos, illique permissuros pro beneplacito suo in ea procedere.
MVerum Vid. Mandata Iohannis III. Regis, quibus ordines R. S. Sigismundum In
610쪽
oasERVATIONE 593-Verum si Regina animaduerterit, Polonos sententiam et animos -- istast e, aut alio modo filium nostrum in Regem postulare, ideoque is intolerabiles conditiones proponere, aut hanc actionem duntaxatopropter munera a feta maxima transgere velle, in perniciem atqueri detrimentum Regni nostri mox Legati nostri Illustrissimae Reginae ., manifestabunt, nos ex hac parte nihil prorsus faeturos, neque velle, rivi noster filius peregrinum acceptet Regnum, cum Patriae suae per senicie et detrimcnto. Atqui decreta est tamen eius electio, cum aliis grauissimis legibus, tum etiam hac, ut loca in Livonia ab Suecis occupata Rex nouus ei parti, quae in Reipublicae Polonae esset potestate, adiungeres. Sic enim habet Pactorum Regiorum carmen,
in Hoc Consit Agni, p. 436. et in Exeges hisorica ca arum,
p. 6o. Item illam Livoniae portionem, quam Serenissimus Rexti Sueciae pro tempore occupat, tenebitur Rex lectus incolporare clo adiungere parti, ad Regnum Poloniae et Lithuaniae spectanti.
Conc Heliani lenii Hist. Rer. Pol p. 39. Ioh Demur. Susicovii Commenti de Rebus Pol. p. 93. Oh Getenti Hist. Sue . . O .
a res, dici non potest, quantum querelarum in Suecia, quantum molestiae, quantum etiam discordiae ac rixarum inter Sigismui dum ac Poloniae Primores, exciverit. Inter quos eo usqii progreL
sum est certamen, ut, quemadmodum ait Polorius tu Floro Pol nico, Lib. V. p. 3ao ipsa Sigismundi electio prope irrita redderetur, irritamque se hanc malle diceret Sigisinundus, quam Regnum tali lege susceptum tenere ' Et obnitebatur multo maxinae Iohannes Rex, inter alia praetexens etiam hoc, non esse integrum sibi cedere Liu
nia, ab Caestribus quippe fidei tutelaeque suae AEdr Ofzouius ' 'ait Commendae iure, commissa atque concredita. Tandem negotium hoc totum sepositum in id tempus suit, quo Sigiserundus, mrum aliquando in Suecia post patrem potitus, de Litionia quoque liberius posset statuere. v. Ion Merulagius, Hist Sigismundi ut et Caroli
cons. I H. aen EFFERI Lib. me da eligendostio Epronia, non erubuit, morabilium Sueticae gentis exemplorum, negare eam prouinciam, ausarique ap. 6 sq. Carolo V. et Maximiliano II. Comitiis ' In censura Candidatorum feeptri Imperialibus commendae iure sibi commPoloniel: - Promissa inter conditiones missam.