장음표시 사용
291쪽
2 2 LIB. XII. DE Ex vinei, legationis conserre beneficia valent. Ecelesae cathedralis Capitu inm sinul & Episcopus potestaetem habent dispensandi Ca-
non Icarus, di praebendas. In diversis Ecelesiis diversae obtinent consuetudines. Capitulum sede vacante conferre bellificia nequit
XIlI. Qui sT. m. Quid sit resignatio M. noctis Rus P. Vacare beneficium potest vel per obitum beneficiarii , vel per renuntiationem, quae est voluntaria beneseii dimisso coram ordinario legitimo facta. Duplex
est : altera expressa verbis ; altera tacita peractus contrarios retent: oni beneficii, ut per matrimonium , per artem militarem , per professionem religiosam &e. Episcopi solas resonationes simplices admittere queunt ἰ Ponta sex omnes conditionatas. In bulla S. Pii V. an. Is 68. data plures assgnantur causae resignationis. I. Si beneficiarius sit senex septuagenarius: a. si sit valetudinarius : 3.s sit paraclyticus, amplecticus, lunaticus, leprosus &c. q. si sit elaudus, mutus, surdus: s. si sit Edmicida , sodomiticus, concubinarius , blasphemus : 6. si si censuris ecclesiasticis innodatus: 7. si plura beneficia obtinuerit quae simul administrare nequeat : 8. quando ob inimicitias capitales
nequit administrare. Aliquae ex his causis inducunt resignationem necessariam . XIV. Post triennium omnia beneficia re-sgniri valent. Si beneficia sint jurispatronatus, necessarius eli consensus patroni. Beneficiarius in articulo mortis renuntiare nequit cum spe regressus , ut Tradentinum sus 23. e. 7. de Ref. declarat. Res gnationes in favorem alterius sunt simon incae. Istatum usus sensim sne sensu invectus est circa finem saeculi xv. contra Omnes anti. quos canones. Quae heinc consequantur abiurda exprimi nequeunt . Dil pensationes, quibus honestari eiusmodi suecessiones solent, frequenter obreptiliae sunt , & subre.ptitiae : ideoque coram Deo nullae .XV. Pei mutatio amnis est resignationi in favorem alterius, & sol m differt, quod in permutatione resignatio est mutua. Si quis solum habens ius ad rem permutaret cum altero habente idem ius , aut in re, si imoniaca est permutatio . Ad licitam permutationem temper requiritur major Eeelaliae utilitas . Beneficiarius per matrimonium contractum amittit beneficium , et ianili postea matrimonium deprehendaIur nullum . Nam si revera intendit contrahere, ipso facto respuit beneficium. Si ficte contrahit, . U N C T. ORD. &c. meretur prietari. Hoc mihi probabilius est, missis argutationibus plurium.
De pluralitate bene torum. I. TU Ridentinum sesi. 24. e. II. de Ref. l. haee satuit: titi ista qui in presemit plures parochrales Ecclesias , aut uuam e thedralem , in altam parochialem obtinent, gantur omnino , quibuscumque dispensationibus , 'ae union/bus ad vitam non obstantibus , uηa tantum parochiati, vel fia cathedrali retenta, Mias parochiales infra spatium sex mensium dimistere et alioquin tam parochiaus, quam beneficia omnia quae obtinent, ins jure vi arecensentur; nec risi antea illa obtinentes , Maeonscientia fructus post iuctum temptis retineant. II. Qui itaque plura beneficia habet quae simul administrari nequeant . antra duos menses tenentur renuntiare beneficia quae cum primo obtento administrare nequit.
Addit Tridentinum ibi sub Initium : Cum
ecusasticus ordo pejertatur , quando Mnus esu rium incia occupat Cis coriam, functe sacri canonibus cautum isti, neminem oportere iul duasis Ecclesiis conferabi. Verum quoniam mut
ri improbae eupiditatis affectu se ser, non Deumi decipientes , ea qxae bene constitμta sum , Ua riis auibus Hudere, G pura μυι beneficia OMInere non erubescum ἰ sancta Ssnodus debis tam regendis Ecclesiis disciplinam restituere cupierer , praesenti aecreto, quod ira gitibus mi e personis quocumque titulo , etians Cardinata-l tres h ore susteau, maudat obserυari , stat: itur in posterum unum tantum ben fictam rectio
dam non. f erat, liceat nihilominus aliud simplex Horiens, dummoao utrumqne personalem residentiam nou requirat, eidem conferri . Haecque non modo ad cathedrales Ecrimas, sed etiam ad alia omnia beneficia... pertineant &c.
II l. Nemo, etiam si Caud malis sit , habere' plura beneficia iure potest , non qui dem si inplicia, si unum sum ciat congruae luitentationi. Si curata beneficia sint , et-i iani si unum non susticiat, non propterea possidere plura licet. Haec clara & luculenora sunt. -
n sciretim lare naturali, nedum cauonico, ve
lita siti Rrs P. Aliquae actiones iure natu rati ita vetriae sunt ut in nulla circumstantia licitae evadere qucant , ut per jurium 1 adul-
292쪽
DIss. III. DE BENEF. C A P. VI. & v II. adulterium, fornieatio &e. Aliae sunt iure iquidem naturali vetitae , ut homicidium, quod aliquando auctoritate publiea licitum est. In hoe secundo genere collocat S. Tho-
nas quodub. s. a. IS. habere phares praebendas. Sunt vero quaedam actiones quae abfutite considerariae deformitatem , vet inoriunationem quamdam imponant ἰ quae tamen ali quibus circumstantiu -υententibus bona eo. etantur ; sicut occidere hominem, vel percut
re , in se deformitarem quamdam importat; Ρουβ addatur occidere malefactorem propter iustitiam, vel Hreutere delinquentem Oresia disciplinae, non erit ρ ecarum, sed υirtuosum . Innumero harum.actionum Oidetur esse habere plures prcbendas. Quamvis enim aiistias inοὐι-
natrones contineat ἰ ramen aliae cireumflantiae
possunt supervenire ita honestantes actum, quod
praedictae inordinationes toraliter macuentur s ni
puta , si sis necessias in pluribus Ecclesiis ejus obsequis, vel possi plus serυire Ecclesiae , vel
antramdem absens quam alius p seni , oe sique alia sunt huiusmodi. Et tune sos cini-rionibus stipe menientibus eum recta intentione, non erit peccatum , etiam nulla di pensatione inrer- veniente , si consideretur tantum i&s naturale :quia dispensario ad itis naturale non pertino,
Ised stam ad positivum. V. Pluralitas beneficiorum, inquit Angelicus , absolute vetita est iure naturali. Uesita circumstantiis utilitatis, & necessitatis Ecclesiae licita evadere potest . Sublatis hisci reum stantiis nulla dispensatio honestare valet beneficiorum pluralitatem, ut concludit ibidem S. Thonias . Si autem antiqua iura sunt per consuetudinem abrogata , runc praediaetis circumstantiis supervenientibus , etiam sine dispansatisne licitum est plures praebeudas habere , sine quibus circumflantiis licitum nono, quantumcumque dissensatio interυeniat: eo quod dispensatis humana non aufert ligamen
1uris naturalis , sed solum istamen iuris positivi , quod per hominem flatuitur , in per hominem dispensari potest.
VI. Opponunt. Consuetudo obtinet penes vel ipsos Ecclesiasticos probos, beneque mo-rritos plura habendi beneficia. Respondeo, sublatis recensitis circumstantus pluralitatem beneficiorum repugnare ipsi naturae iuri, quia unus pluribus Ecelesiis sint ut in servire nequit, neque plures dissitos greges pascere simul, neque in pluribus choris dissitis si- naul canere. Fictilia, & larvata est probitas illa quae ius n1turale violat. . Tom. II.
Bonseiarii ex insilia , nedum ex caritaseastringuntur dispensare omnia super a pauperibus.
A toli elegantissimi & doctissimi Iesus tae verbis utar, novam periculosamque opinionem post mille fc quingentos annos in christianam Rempublicam invehere conati sunt , qua iis qui beneficia obtinentecesesiastica, fluctuum inde perceptorum abin solutum dominium tribuunt. Quae sane opiis mo sua ipsa novitate confoditur. Sententia quae astrictos justitiae vinculo Ee lesiasti eos ad cistribuenda superflua pauperibus desendit, suapte natura perspicua est, quindecim saeculorum praescriptione sulta, Conciliorum , canonum , Ss. Patrum , Pontificum auctoritate , atque invictis rationum mo.
II. Quamquam , ut initio beneficiarios dedoceam , parum, immo nihil iis suffragator Opinio iuniorum. Convenit enim penes omnes tum Theologos , tum Canoni stas, praeceptum caritatis sub interdicto aeternae damnationis urgere Ecesesiasticos ad superfluorum eleemosynam . Quod vero in ignem aeternum descendant ob violatum praeceptum
sive justitiae, sive caritatis, quid quaeso illis prodest, ut advertunt Dominicus Solo, Bellarminus, & teteri Theologi Η eine est quod paucis eontroversiam hanc absolvam . Volumen implerem , si omnia Patrum, Conciliorumque testimonia isthue transeribere vellem quae beneficiarios illos qui Iesu Christi , suorumque pauperum Patrimo nia prodigunt an scivendo luxu, ambitione, fassu, in ditandis consanguineis, in mune randis matronulls , in frequentandis thea tris , comoediis, ludis , in alendis canibus, fures, latrones, saevos raptores vocant. Obvia hae sunt & comperta. III. Doctiis mus Pontifex BENEDICTus XIV. in sua D do disces a pag. 2ῖ4. n. ς. hae scribit: Cεrtum pariter est , ante factam diυimnem bonorum ecclesiasticorum , debuisse Episcopum, ad quem pertinebat eorumdem ad ministratio, partem Agulis ossegnatam fideliter Margiri , nec potuisse absque violatione ire.
sitiae commutata vae pauperes fraudare ea quam a parte proventum quae iuxta eius aevi Esse I linam erat pauperum 1 ι gentiis subis niscesιnata: quod quidem onus ex ea fimofluens
293쪽
1 4 L l B. XII. DE Ex T. V N C T. Ο RD. dic. iis liliis tariti ε, iis in locis in quibus nondum augmentum vel decrementum redituum , qui Iactis V praedisia disi , etiamnum ineumbit a Christi fidelibus in dies conserebantur, E ,s opis , Abbatibus , abi e ben ficiariis, icrescebat, aut diminuebatur pauperum porisqu6rtim ecclesiasticis reditibus sunt illi admix-itio. A tempore pramae divisionis ad haneri, pauperibus, aut Ecclesiae fabricae juxeta pri- utque aetatem nostram innumera sunt insti. scam institutiovem attrabuti. Ex quibus propter-itula beneficia, Episcopatus , Capel laniae &e.
si aliquid si ustirpent, Dur iniusti rei Amplissima praedia , sandi, census, & in-
alienae detentores, oe tenentur ad resilutionem .lgent i a bona Ecclesiis donata sunt. Quis dol V. In praesentia indivisa haec bona be- l nam de istis dempta fuit pauperum portio neficiariorum sunt . Ergo iustitiae vinculolautinam oeconomus, aut dispensator, praeligati sunt beneficiarii ad distribuenda pau- l ter Episcopos,& beneficiarios, institvius λ E- peribus superflua. Et primum iam inde i videns ergo est pauperum portio em sema principio peractae divisionis administratiosper & iterum semper immixtam permata se portionis pauperum penes Episcopos sem-l te bonis beneficiariorum. iter, & beneficiarios remansit . Numquam i Vl. Confirmat ea quae diximus luculeno pauperum coetui assignata suit portio redi- l tissima ratio a facto evidenti repetita . Ca. tuum et lesiasticorum. Numquam pauperes t justumque saeculi Pontifices, Concilia, Pa- suae portionis administratione, & dominio i tresque voces exaltarunt adversus Episco.
potiti sunt. Sed Episcopi, & beneficiariispos, & benefici xrios, quod pauperibus sub-
aut seipsis, aut ministrorum opera , portio- vem re negligebant. Istos semper redargne-nem hanc, quae modo major, na Odo minor runt tamquam Christi, & pauperum patrierat, juxta maiorem , aut minorem redi- monii dilapidatores . Consule omnia Conc, tuu in abundantiam distribuebant . Hoc exilia, & Ρatres ab antiquo ad hoc usque tem- plurium Conciliorum decretis, quae retuli pus : nulli bi invenies vel leve vestigium , Tona. a. dig. 6. c. I 8. evidens est . Pluribus quod aliquis ceronomus sive dispensator pot-
in locis pauperes in tabulis, seu matriculis tionas pauperum, distinctus a beneficiariis, Ecelesiarum descripti erant, & matricularii increpatus fuerit ut infidelituis & dispen- vocabantur. sationis reus in sua administratione . Ue. U. Heine luculenter constat quam si chi- rum semper exprobrarunt Episcopis, & be- in aericum commentum quod sibi fingunt op- neficiariis infidelem pauperum portionis adpositae doctrinae paetroni. Existimant isti, red- ministrationem : istos solos accusant, iminitus ecoles asticos vivum quoddam esse sa- probant : istis solis pauperum curain tam-bile, & permanens, tributum in partes qua- quam p1tribus committunt & praecipiunt: tuor, ad praesens usque tempus consistere, illis solis vetant ne pauperum patrimonio nulli obnoxium vicissitudini. Ex illimant pau- ditescant , aut divites emciant consangui-perum portionem de vivo det ractam, & re neos, aut in luxum, fastumque Christi red- separatam in pauperum devemsse dominium. itus convellant. Hoc idem docent poste-Quod commentum quam sit vanum nemo Voris aetatis Patres , & Doctores , Petrus non uidet. Reditus ecolesiastici sub initium Damianus, Gratianus, Bernardus, Raymun- fidei Episcoporum commissi in communi dus, Thomas, Bonaventuta, Albertus Ma- possidebantur , & ab Episcopis minit totum gnus , Alensis , Antoninus, Bernardinus, opera singulis, prout opus erat, divideban-l Paludanus , ceterique communiter . Quiatur. Remgescente caritate, & Ecclesiasti- l quod adversarii numquam indicare potue- eorum avaritia invalescente, Episcopi aliqui , t runt administratorem rortionis pauperum neglectis pauperibus, Ecclesiarum cultu , t distinctum a beneficiariis, vel portionem
Cleroque, in suos & consanguineorum pro- pauperum separatam a bonis beneficiariorum sanos usus, sacros proventus convertentes, extare, vel extitasse/ Quod quidam est uti e- omnia suis saucibus deglutiebant. Tum Con- l rint portionem paupcrum ad hospitalia perciliorum deeretis partitio redituum sacrorum i venisse, chimaera est mari. sella. Quis Patrum, imperata fuit , Clero, Ecclesiae cultui sor-iquo.lnam Concilium umquam redarguit, aut tiones separatim consignatae suere; sed pau- ancrepavit hosp: talia, quod non distribuant peium portio bonis bencsclariorum permixta, reditus beneficiariorum , Episcopo p, Pau- sngulis annis taxara ab t puis bene fidiarii siperibus ' Pei atramus omnia bene sic a tum conserebatur pauperibus . Sacri reditus illis episcopalia , tum paroch: alia, tisin cantu- mutationibus, qu: bus Omnes res tempora- laria a sex & amplius saeculis. provoco a
riae, subjecti fuere. Tempotis successu iuxta versarios ut vel unius beneficii iactatae di
294쪽
DIss. III. DE BENEF. C A P. v II. visionis documenta prodant. Perhibeant beneficiarii divisionem redituum eccles asticorum, quos nunc percipiunt ; & continuo illos absolvimus a debesto non solum iustitiae, sed etiam caritatis eleemo nae distribuendae. Si enim justa diviso est, nihil super- sui erog ndi habent. Sed documenta authentica adferre debent. Quid ρ Frater excludere ne fratrem posset a communis patrimonii portione eidem debita , nisi evane eret documentis de quidem luculentis, divisionem iactam fuisse, suamque portionem iamdiu habuisse t Nimium perridiculos sese propinarent, si divisionem obtruderent peractam I v. aut v. saeculo, quando hodierna beneficia necdum instituta erant . Non secus ac si frater excluderet ceteros fratres a
patrimonii communis divisione , quia iure gentium a tot saeculis iuvecta fuit divisio
VII. Evidens ergo compertumque manet pauperum portionem Ep: scoporum, & beneficiariorum reditibus permixtam esse , ejusdemque solos benefietarios administrandae onere devinctos esse. Quo posito hanc conficio argumentationem . Adversarii ipsi uno ore fatentur, sublata divisione bonorum Ecclesiae, beneficiarios iustitiae vinculo astringi ad erogant a superflua in pauperes. Divisio iactita chii naerica est . Ergo concedere necessario coguntur, hodie beneficiarios ex debito justitiae obstringi ad dispensanda superflua in pios usus, &in pauperum subsidium. VIII. Argumentationes ineluctabiles sunt, rationum momenta invicta. Verum avaritia , ambitio , superbia ita mentem demen. tant , ut nec lucem meridianam videre sinant . Accedit auctoritas quorumdam Catili statum , qui licet communiter obligent beneficiarios ex debito caritatis ad eroganda superflua, Zc ob istius praecepti violationem reos aeternae damnationis pronuntient; tamen non desuere Probabilissae qui etiam a praecepto carit λtis liberant beneficiarios. Lellius, Baunius, Sc alii adeo communem doctrinam laxarunt, ut doleant sola praecepto ecclesiastico teneri beneficiarios ad dispensanda super uua . Vel ipse Diana rom. c tr. 7. ref zo. inquit: Ego huie s utentiae non agentior , cum sit contra communem, oe omnino
respuendam esse puto. Vel ipsi laici christi 1-ni naturali praecepto caritae is tenentur di DPensare pauperibus superflux . Et Lessius, ct B unius ab hoe praecepto liberant ipsos bene fidiariosi si plura cupis, consule Tom. a. dis. 6. c. ι S. . pr.
DE MATRIMONIO, CENSURII, ET STATU RELIGIOSO.
De matrimonii essentia, oe institutione .
l O Polientium inquit: Quaestionem de eonisi iustiis obscurusmum o implicarissimam esse nunescio. Nec audeo pr itera omnes sinus eias vel hae in opero , v I alio me adbuc ex licasse,
i vel iam posse, si urgear, explicare. Tem P
re Augustini , haeretici , nostra aet&te non nulli Moralistae viis diversis hunc tractatum obscurarunt. II. Conjunctionis maris eum semina matrimonium potius, quam patrimonium an
liqui appellarunt, quod seminu sit parere,
nutrire, dc educare sobolem. Nuptiae quoque vocatur matrimonium a nubendo , scco ubium , dc coniugium a communi iugo
cui ambo vir, & mulier subiiciuntur. III. Matrimonium tripliciter spectatur.
I. ut contractus naturalis, a. ut contractv x
civilis, 3. ut sacra inentum novae legis: Absolute deseribitur : Contummo maritalis viri, cra femina inter segitimos personas, in ιυiduam vitae eonsuetudinem retinens. Additur vero, ut est i acramentum, divisitus inst tmta in signum coni nectionis Chrasti ctim Melesia , habens premissionem gratiae ad uniendor coniugum anι mos , ω prolem pie ac sancte educandam in fide chrisiana. Tandem matrimonium triplex est, legitimum , ratum , de consummatum. Legitimum est iure gentium, & ad legum civilium normam cono tractum , quale est etiam infidelium. Ra- tum quod secundum Ecclesiae leges perficitur , εe quod ab Ecclesia probatur. Consummatum a tem quando carnali copula
IV. Ex pluribus eoalescit. I. mutuo con sensu; a. externa promissione; 3. reciproca corporum traditione; 4. inde rei ultat vinoculum perpetuum; s. obligatio mutua reddendi debili; 6. ius quod uterque in alterum habet; 7. carnalis copula. S a V. Omnea
295쪽
1 g LIB. x III. DE M AV. Omnes Catholici negant essentiam matrimonii sitam esse in carnali copula. Inter Adamum & Evam verum suit matrimonium ante commixtionem . Verum fuit matrimonium Patriarchae Iosepiri cum B. Virgine, omni prorsus earnali exclusa copula. VI. Mutuus contrahentium consensus causa efficiens est matrimonii. Encraritae, Mar-eionitae, Manichaei , Priscillianistae negarunt honestum bonumque matrimonium. Sed istorum delirantium errorem execrantur Scriptura: sanctae, & Catholici omnes . Siquidem naturali, divinoque iure institutum matrimonium est. Praeceptum contrisendu matrimonii non singulos spectat , sed multitudinem . VII. QUAEs T. I. An in lege veteri matri mon um fuerat sacramentum RΕsp. Duplic ter facta menti ratio spectari valet. I. In latiore significatu prout quocumque modosgnum rei sacrae dicitur. a. quatenus est si-Εnum practicum & ethrax gratiae sancti ficantis. Communis Theologorum sententia Negat matrimonium ante adventam Christi fuisse veto suramentum In latiore vero si. gnificatu su i isse sacramentum , concedunt omnes, cum in ipso innocentiae statu institutum In lignum fuerit coniunctionis Christicum Ecclesia. Hoc nunc os ex stobus meis,
e T caro de carne mea . . . . suam frem re
linquet homo parrem suum , e r matrem , cradferebit tirari suae , O ertim duo tu carue
VIII. Quae . II. Matrimonium in lege evangetica es ne verum sacramentum RES P.
Negant Hus, Lutherus, Calvinus, & Pro. testantes; sed de fide est verum esse sacramentum , S. Paulo Ephes. s. inquiente :
in carne una. Sacramentum hoc metuum es:
ego autem dico in Cisso, o in Ecclesia. Accedit perpetua Ecclesiae traditio, cujus
documenta dedi Tom. io. lib. 2. dig. I. c. 4. IX. QUAEST. II l. Utrum matrimontum in. σεν fiΞeles absentes per procuratarim celebrarum , sit verum fici amentum λ REs P. Adfirmant Soto , Isimbertus, Gotri, Tu mely , di alii plures . Negant Uictoria , Canus, Caietanus, Catharinus, Uanroy , & alii. Fiaee secunda sententia mihi est probabilior. Nullum quippe saeramentum inter absentes
celebratur. Nec minus praesentes contrahen- res requirunt haec verba ο υω coniungo&c. quam praesentem poenitentem requirunt
haec alia Ego te abfIυo. Usum absolutionisTRIM. C E N s. &C. , datae absenti damnivit Clemens VIII. Reis spondet Turnely absolutionem datam absenti non esse contra naturam sacramenti poena tentiae, & dAri posse , nisi obstaret proh :-bio Clementis VIII. Haec resi1onsio sutilis videtur. Ex arbitrio ne Clemens VIII. damnavit praesitam opinionem I Eam damn vit , quia haec verba Ego te assuis requ: tunt pcenitentem praesentem. Ualidum Ita- qne erit mairrmonium in ratione contractas
naturalis & civilis initum inter absentes pecprocuratorem I at verum sacramentum non
esse mihi est probabilius. X. Matrimonium infidelium post promus
galam evangelicam legem non est sacra in mentum . Similiter sacramentum non est
matrimonium fidelis eum infideli, ut mihi probabilius videtur . Si infideles coniuges
convertantur ad fidem , illorum matrim nium non evadit sacramentum iuxta probam hil: orem sententiatu: quia posterior intentio non potest elu ere ut contractu; Initus, qui non suit sacramentum, postea evadat. XI. Matrimonia catholicorum cum haereticis illicita omnino sunt , ut fatentur O mnes Theologi. Nullum vero jus illa iit ta declarat.
De materia, firma , edi mini, ira sacv
menti matrimonii. I. a UaeST. r. Quaeram est matrimonii so in cramenti materia λ R1sP. PIusquam
septem recensere possena Theologorum opiniones in designandx materia , Ac formae illius sacramenti. Sed his missis, cum LThoma, cui communiter Theologi subscribunt, dico esse actus contrahentium. HEC sunt m suppi. q. 42. a. i. ad 2 eius verba . Sacramentum matrimonii perficitur per actum imas qui Iacramento ilio utitur , si us Ioeniteatιa D taeo sicut paenitentra non habet aliam materιam nisi ipsos aestis sensui subjrctoi , qui
sunt loco materiatis elementi, ita es de ma
II. QU HAT. II. Ao Sacerdos asMens αη-t reiantibus sit sacramenti minisser , ei que υerba habeant rationem forma δ REsp. Duae sunt sententiae, & utraque suos gravissimi patronos habet, etiam in schola Thomittica. Gonet , Gotti , & alii plures docent ipsos contrahentes esse huias sacramenti ministros , eorumque verba esse sacramenti
296쪽
tem esse sacramenti aranistrum propugnant fravissimi Guillelinus Parisiensis, Melchior Cano, Cardinalis Toletus , Petrus Ledes ma, Petrus de Marea, Maldonatus, Franciscus Sylvius, 'stius, Natalis ab Alexaniserta, Turnelv , I.e-Druin , Gibertus, Fler-minier, Du-Hamel, Iuvenin , Florentinus de Coq., Vanroy , Piette, Bannez . Hisque
orgumentis evincunt hane suam sententiam. IV. Tridentinum seg. 24. c. I. δε Reffatui t: Ad celebrationem matrimonti in fario Metosie moredarur , ubi Parochus viro . muis ιiere interrosiatis , o eorum mutAο consensu intellecto , υu dieat: Ego vos in matrimonium
coniungo in nomine Patris , & Filii , Bespitiins sancti : vii aliis uratur υrebis itixta Teceptum uniuscujusqMe P inciae ritum. Satis perspicue colligi hinc videtur, Sacerdotemelia hujus sacramenti ministrum, & verba quae proseri, esse formam . Conei lium enim verba usurpanda praescribit, vel alia iuxtae uiascumque Ecclesiae titum . Ibidem subdit hane benedictionem a propria Parocho faciendam esse . Plura alia Concilia , ut Coloniense , Cameracenis , Remense, Turinnense, quae refert Sylvius, Praetere . V. His accedunt Ritualia pIurima. Romanum vetus an . I y4. a P. Castes lano O. P. collectum. Alterum Romanum Pauli V. jussu editum , haec verba DF υοι conjungo dee. proserenda a Parocho huius sacramentimini lito praescribit. P. Martene de antiquis Eceleliae ritibus Tom. a. m. t. c. y. plura alia in hanc rem affert . Unum laudate uiniciat Mediolanense, in quo S. Carolus Boromaeus Act. p. q. hae inseri euravi et, nempe quinqua dumtaxat esse faex men a , qtiae Parochus ex officio admirus irare pors: I aptismum , Eucharo tam , Paenitentiam , --
κramonrum , m extremam unctionem .
VI. Luculent tua eonfirmatur haec sententia argumento quod solidum responsum non excipit. Lutherani , & Calvinistae negant matrimonium esse sacramentum, Sc Scripturarum testimonia, quibus nos evincimus e Gn sacramentum , aeutis cavillationibus eludere student . Cedo . Quibus nos illorum commenta rationibus explodimus λ Non sane aliis, nisi apostolica, & universali Ecclesie traditione omnium Patrum, & COnciliorum. Porro Patres Omnes una voce sai VII. Reponunt xdversarii, benedictione tras sacerdotis, quam Patres omnes requirunt,l necessariam utique esse Ecclesiae mandato , - quam caeremoniam accidentalem ad ma-l iorem nuptiarum soleinnitatem , secus alsacramenti necessitatem diurno praecepto impositam . Relponso haeri salsa est mihi.
Respondeant adversa Di . Unde nos ex traditione argumenta hauriemus, ut contra pro testantes evincamus matrimonium esse s
cramentum, si recensita responso cons steret Prosecto si benedictio Sacerdotis, qua consecrari nuptias Patres omnes adfirmant, ut ad sacramenti dignitatem matrimonium eveetiam ostendant , sit mera accidentalis eae remonia, de sunt nobis praesidia omnia ex traditione arcessita, quibus contra Novato res denegantes matrimonium esse sacramen istum, pugnemus. Sublara quippe traditione universalis Eeolesiae , quae est legitimus sacrArum Scripturarum interpres, inermes Ο-mnino sumus in certamine , & causa eadi
VIII. Praeterea sacramenta sunt sacrae Religionis eae remomae: & ideo sacramentum opus est Religionis. Porro non quodlibet rei sacrae signum est sacramentum , sed illud dumtaxat quod lacrum est. Cum igitur matrimonium solis viri Be seminae verbis civiliter & profane contrahitur , licet rei sacrae signaculium sit, non est tamen sacrae Relia Rionis opuI, atque Meo saeramentum proprie dictum. Alioquin & serpens aeneus, &manna in deserto sacramenta dicenda essent. Ergo connubia absque sacro ministro, & Mne sacra Religionia caeremonia sacramenta non sunt.
IX. Quid plura Contilium Florentinum
enumeratis septem sacramentis novae legis ita definit. Haec OMNIA saeramenta tris usperficiuntur , videlicet revius tamquam mate ael na, inrbιs tamquam forma, s persona mi- nistri conserentis suramentum . Si horum unum desit , sacramentum non perficitur . Quis: sacramen i minister ordinarios, sine quo sal eramentum non perfici ut λ Ipsi coniuges Homines laici ordinarii sacramentorum mini instri Mulier necessitate urgente baptizat, at ordinarius minister illa non est, sed Sacerdos. Soli Sacerdotes consecrati sacramentol ordinis sunt legitimi dispensatores mysteri ' sum Christi, ut Apostolus Paulus I. Cor. 4. cras vocant nuptias, quia sacra Sacerdotis . inquit : Sic nos existimet hamo ur mimsrοι benedictione consecrantur . Patium testim lCorsi , s dispensiores stirieram Dei. nia dedi m. Io. lib. a. dip. r. c. q. ubi l Quo ergo iure adimi iisdem haec pote ilas
legi possunt. ' i valet administrandi sacramenti matrimonii i' Gm. II. S a quod
297쪽
a 8 L I B. x II I. DE M . quod magnum mysterium ab eodem Paulo nuncupatur, ut illa mulieri , cui ne loqui quidem in Ecclesia permittitur , adscribatuit Unde colligunt adversae sententia: pa.
troni laicos contrahentes esse sacramenti ministros ordinarios Ex quo scripturarum te-emronio, ex quo Concilio, ex qua Patrum traditione eruunt diversam esse saeramentire atrimonii , ae ceterorum omnium r1tionem Nullum prosecto sacrae antiquitatis monumentum adducere valent . Omnium ceterorum sacramentorum minister ordinatius sacerdos est. Christus in nova lese matrimonium ad dignitatem sacramenti evexit. Cur istius sacramenti solius ministrum non instituit Saeerdotem Ratiocinium solidum , & perspicuum evincit, ut sicut ad
aliorum sacramentorum dignitatem matri monium evexit , ita scut & ceterorum sacramentorum Sacerdotes ministros iustituit, eiusdem quoque matrimonii institnerit Sa. cerdotes . Hoc evidenter ratio demonstrat, hoc confirmat traditio. Ut hae universali regula, iustoque principio eximant saera. entum matrimonii, non suffieit unam aut alteram coniecturam , aut ambiguum testi. monium afferre; sed requiruntur luculentis. sima testimonia, exceptio manifesta.
scipiunt. Sacramentorum quae in sola actione consistunt, minister a suscipiente distinguitur. Nemo enim baptizare, confirmare, absolvere seipsum potest. Qui ergo fieri potest ut conjuges suscipientes,sacramentum matrimonii simul ministri sint Nam aut quilibet eontrahens sibi, aut unus alteri sacramentum administrat . Non primum , quia, ut dixi, memo sibi administrare sacramentum in actione situm potest. Si secundum, duo eniciunt sacramentum: neque enim sacramentum ita dividuum est, ut unus minister unam partem , & alius mini ser alteram partem perficiat . Nam licet conferre tertio simul in eodem instanti duontini siti queant sacramentum s tamen percipi nullo modo potest, qua rationa valeant duo conjuges unum emeere ministrum, qui sibimetipsis sacramentum administret . Ex
altera parte neuter sine altero potest lacramentum perficere . Et tum quaeritur, an prius vir mulieri , aut mulier viro saera mentum conferat. Uerba igitur contrahentium materra sacramenti sunt, forma non sunt. Forma eni in cujusque sacramenti laeta est, a qua dicitur sacramentum . Haec verba Ego te acciPο in meam nullo modo TRIM. CENS. 3cc.
sacra sunt. Haec enim verba , ant similia adhibebantur antequam Christus matrimo. nium saeramentum institueret: & adhibe tur ab omni ratione fide christiana destituta. si Omnes nugas, quas nonnulli, inquit Melchior Canus, qui primus omnium mapricum hane sententiani traduxit, excogitarunt . ut distinguant materiam a sorma huius sacramenti, recensere vellem, folia implerem. Hic dicit eontrahentes iplos esse materiam sacramenti: ille non ipsos , sed consensum: alius gestus, & nutus , qui a viro, feminaque, exceptis verbis, adhibe tur. Alius prioris loquentis verba materiam en affirmat, posterioris formam. Quae urinam graviter, & probabiliter dicerentur, ne iure ab haereticis rideremur . Quorsum in re gravissima ad fidem & religionem ne-eessaria tenuiter, ne dicam ridicule, phil
XI. Tandem haee opinio tutior est , &simul valde probabilis, utpote a gravissimis
Theologis propugnata. Quare BENEDICTus XI U. tib. S. de S M. e. 28. n. y. inquit: Verum quamquam huc Dsque ex stata A Lehioris CANI sententia tor Doctisum suffragiis communita, B VALDE PROBABILIs; ac cuiaque liberum iasque erroris nota eam amplecti&e. Non probabilis modo , verum etiam valde probabalis est sententia haec. Aliunde vero simul tutior est . Omnes enim ad unum Theologi satentur, matrimonium Gintleliastico ritu a sacerdote benedictum, euis verum sacramentum. Contra plurimi, &gravissimi Theologi negant praefato ritu su lato esse sacramentum. Illa autem tutior sententia est de qua nemo Theologorum ambigit. Ergo tutror haec est, & contraria
manus tuta. Haee omnia certa sunt, & extra controversiam. Atqui ex decreto In nocentii XI. quando agitur de valore sacrament Crum ex duabus opinionibus probabilibus, & in utramque partem a Theolog sdisputatis, tutior teligenda est.'Ergo amplectenda haec nostra, rejicienda altera. Xl I. Quae contra opponuntur ab adueriniarns , nullius , ut ego quidem arbitror, sunt momenti . omnia expendi Tom. Io.
lib. 2. c. a. & reieci. Ibi legere illa poteris, ut prolixitatem de vitem.
298쪽
De conditionibus coensensus mutui ad matrim nium necessarii.
Iratam. Natiiratur utriusqua coniugis consensus RΕs . Adfirmant omnes . Consensus iste internus, sincerus & non fictus, liber non coactus, ab errore immunis, & publicus, atque signo exteriore inani sistatus sit oportet. Nullo enim modo sufficit consensus internus, nisi signo exteriore manifestatus sit. Quia consensus iste materia est sacramenti, quae necessario sensibilis esse debet. Exprimi autem exteram consensus iste debet aut verbis, aut nutibus elare consem sum internum indicantibus. Peccant tamen
regulariter illi qui loqui valentes, omissis
verbis, nutus, aut alia signa adhibent. Excipe puellas nimis verecundas , quae hodie
II. Consensus fictus & simulatus in te
nus, licet verbis exterius expressus , non suffieit ad matrimonium. Peccat mortaliter
qui seu , & simulate contrahit, fit obstringitur vere & sincere consentire. Neque R Distenti se te & simulate se contraxisse fides adhibetur in aliquo tribunali, nec habenda est, sed poenis potius plecti Iste meretur. Et huiusmodi simulatores absolvendi minime sunt, donec verum & sincerum consensum dederint. III. Si fi cte eum prima eontraxit, & po stea simulator sincero, & vero animo contrahat eum secunda, iudex eeclesiasticus jubet ut maneat cum prima et quia iudicium ius proseri secundum ea quae apparent, &praesumuntur. Ceteram, si cum prima revera coram Deci fictus suit tonsensus , &sincerus cam secunda, tune deser portas inquit S. Thomas in supp. q. I. R. q. ad δ.
e communicationem IVιnere quam ad primamrexorem aecedas, vel deberi in ahas remotas ν
giones fugere. Secunda enim in hoc casu e Diat vera uxor. Et quando certa, & indubitata argumenta app1rent fetionas cum priore semina, tune iudex ecclesiasticus imposita poenitentia, di damni illati priori seminae reparatione, absolvere reum, & nullum declarare primum matrimonium deberet. IV. Proles ex ficto matrimonio suscepta
legitima habenda est, usquedum fictio probetur, ut docent omnes. Quando unus e n.
iugum certo scit prius matrimonium j dlcis TRI M. CR p. Irr. 27st sententia dissolutam , en eoram Deo validum, nequit secundum conjugium inire.
uiam e iis matrimonium t RG p. Multiplicem metum Theologi distinguunt . Alius gravis est , qui conet pitur de aliquo malo gravi imminente, ut est mors, exilium, carcer, mutilatio ; vel gravis esse potest ex vehementi apprehensione timentis. Mulieri potest esse grave malum quod viro leve est. Levis timor est de levi malo tum in se,
rum respectu personae timentis . Praeterea alius est timor a naturali interna causa oristus , qui ob vitam servandam , vel ob pc nam aeternam fugiendam ad agendum imis pellit. Alius, qui a causa exterius agente proficiscitur. Et hie duplex est: aut enim causa exterius agens est tantum Occasio, ut est tempestas maris respectu mercatoris; aut eausa exterius directe timorem incutit , ut latro qui pugione districto mortem minatur, nisi pecunia eidem e signetur. In suis per alius metus iustus est incultus a iudice, vel legitimo superiore ex iusta eausa ; ut cum judex violatorem puellae conjicit in earcerem , obstringrique ut eam ducat in m trimonium . Alius est injustus, qui absque justa eausa incutitur. Alius tandem metus reverentialis, qualis est filiorum erga pD
VI. Matrimonium celebratum ex metu gravi injuste incusso nullum est, & irritum, ut omnes fatentur: quia pugnat consensus iste tali metu extortus cum perpeIua animorum concordia, & benevolentia. Nullum est hoc matrimonium iure ecclesiastico, iuri naturali quam inaxime consentaneo, ut probabilius mihi videtur. Matrimonium conistra ex metu juste incusso sive ex causa naturali interna, sive externa validum est, sie ut & matrimonium ex levi metu cele
VII. Heine I. qui e cubinam mortis causa ducit , validum contrahit matrim ni m. a. qui damnatus ad mortem juste , si ab aliqua pollulatur ad nuptias ut mor tem declinet , valide contrahu . 3. validum quoque est matrimonium illius qui judice
mollem comminante, aut carcerem, defloratam ducit.
VIII. Sempronius passus injuriam a Titio ob furtum, aliudve crimen, minatar illum accusare apud iudicem, nisi tali puellae nubat : matrimoniam nullum esset: quia nullum. ias Sempronius haber ad cogendum Titium ut talem puellam ducat: qciam vis
299쪽
28o Li s. xl l I. DE MA, us habeat eunulem accusandi G sertum .. Qui iniusto metu compulsus nupsit, redde.
IX. Matrimonium coaete initum per li. herum consensum validum evadit, dum m eo in altera parte quae libere contraxit, perseveret consensus . Temporales domini , ac magistratus, qui directe vel indirecte timorem gravem iniuste incutiunt , ut aliquem cogant ad contrahendum matrina .rium. sunt ipso ficto excommunicati a Concilio Traden ano sto e. y de Res X. Consensus conditione limitatus nullumenicit matrimonium. Quare si quis dieat: Accipio te in meam uxorem, si pater meus consenserit: matrimonium nullum est, qu: a conditio suspendit consensum . Conditiones generales & necessariae, ut si dicas, Dueam re , si Deo placuerit , nullo modo suspendunt matrimonium . Si sint impossibiles &turpes, quae matrimonii substantiam non inficiunt, pro non adleelis habentur. Omnes conditiones quae inficiunt subitantiam matrimonii, nullum illud efficiunt, ut sunt istae: Acei pro te in in eam, si nullos mihi genue eis filios , si generationem devitaveris , si terilitatis venenum sumpseris, si adulterandam te prostitueris. Contraho tecum usque dum venustiorem , ditioremve invenero. Iliae similesve conditiones ipsam perimunt matrimonii substantiam, nullumque eiciunt. XI. Si matrimonio , aut sponsalibus a ponantur conditiones de Praesenti, aut de Praeterito, posita conditione subsistunt sponi alia, dc matrimoniums sublata conditione, ponsalia, & matrimonium nulla sunt: ut
si dicas , Arripio te in meam , si sit in m , si sis primogenita , si parenter tui e-sentiant , si si nobius, si sit letitima. Si consutumato
matrimonio deprehendatur tempore contr1ctus i niti non fuisse virginem , nec legi Iimam, nec nob: lem, nec primogenitam, matrimonium nullum est e nee copula carnalis validum efficere potest. Si quis dicat, Accipio re in meam , si patri s placnerit , sciebatque patrem esse mortuum , conditro pro non adjecta habet ut . si vero is orabat patris mortem, necessarius est novus con-Ientas, ut matrimonium sit validum. Nullum quippe est ratione primi consensus condit innati , quia condit vi suspenda este ruina. SI rater vivat, taceatque, quia ei placet contractus , tunc valet matrimonium. Si deprehendatΩr tacere , quia ei d: splicet , hune contractus nullus est . Si obitatur et tmeat, suspendendua est contractas, donet. TRIM. CEN s. &c. se declaret. Si tonsentiat, Ze postea disse
tiat, validum est matrimonium, dummodo perseverent in voluntate contrχhendi usque ad consensum patris. Prudentia tamen pus est, dc speetatis eircumstantus colligendum est, num patris consensus plenus, Ec verus revera fuerit. Immo prudentia dictχ', has conditiones, utpote dubitationum sex cirigi innes, in tanti momenti contractu, matriminnio videlicet , esse omnino reiiciendas, &aut absolute contrahendum, aut a tali con. tractu abstinendum.
XII. Couditio honesta contraria bonit matrimonii matrimoniam nullum efficit; ut si contrahant sub eonditione perpetuae e Mnitatis, tunc nullum ius ad copuIam datur. Hoz autem iure sublato nullum est matrimonium . N di licet coniungi cum matri monio possit intentio non petendi debitum, si tamen hor deducatur in pactum. substantia matrimonii destruitur . B. Virgo, de Patria reli a Joseph absolute contraxerunt, &mutuam corporum potestatem Onstulerunt, nullo adiecto pacto reciproco, quamvis animum habuerint ab omni carnali eopula a
stinendi , Deo se illuminante eorumden
Xέ II. Qui impedimento diti mente irreotiti contrahunt, adiecta ccinditione, si Papa diapensoerit , coniugium condition alumem ciunt; sed ejusmodi matrimonia conditionata numquam admittenda sunt , sive impedimentum sit illorum a quibus dispensare Papa lolet, sive alterius generis. XIV. Illis verborum Hrmulis exprimen indus contentus est quae iuxta morem Pa riae declarant consensum verum , fincerum , re ciprocum , 8c de praesenti, ut sunt ejus in
De proprietatibne matrimonii, ω de piana mia simultanea , c, succus Ma . I. Res sunt matrimonii proprietates, teHI bona, nempe fides, proles, & s
cramentum . Fides accipitur hie pro s delitate, qua promissa implentur, estque iustitiae pars. Fides violant conjuges, si alte-iuin, vel alteram agnoscunt. Ptoles est matrimonii finis . Sacramentum inditat ubilitatem significat , Et confirmat. In fide igitur conjunctio unius cum una intelligitur.
300쪽
ms s. I. DE MATRI M. C A P. I v. & v. agrgami a smultanea , seu uxorum pluralitri.
Penes omnes converrit polygam lani qua una femina nuberet pluribus viris, esse .contra ius natu tale tum ptitnirium, tum secundarium.
D sputatur solum de polyganaia qua unus vir plure, nucit uxores, num advelletur juri naturali, & d. . mo. III. Communi Tneologorum sententia est polygamiam a aversari iuri naturali. Ad vertendum tamen est , ius naturale aliud esse invariabile, & immutabile, cujusmodi sunt prima & universalia principia , quae primaevum raturae finem spem nt . In his nulla eadit dispensatio, nulla interpretatio. Quae enim hoc jure prohibentur, intrinsecus mala sunt . Aliud est ius naturale variationi obnoxium ratione temporum , &circuir. stantiarum . Varietatem hane solii Deus universi naturae iuris conditor, & sapientissimus comprehensor a que moderator cognoscit. Idcirco ille tolus dispensare, seu verius interpretari , & deelarate valet,
quando & quomodo homo huie juri sit ob.
IV. Heine h1bes quomodo De in veteri lege SS. Patriarchas dispensaverit ut simul plures haberent uxores. Nomen tamen uxoris dupliciter accipitur in Scriptura sancta . r. in proprio significatu, sub quo venit prima uxor solemni ritu adducta , quae . que ni ter-familias nnneupabatur , & speciali honore praedita erat, eiusque filii hereditati paternae succedebant. 2. in latiore significatione , prout erant secundae uxores , quae praefatis carebant privalesiis , A concubinae etiam appellabamur. U. Christus Dominus in novo Testamento sustulit hoe privilegium habendi plures uxores , ut perpetua Ec universalis Eeelesiae traditio docet, &Tradentinum definiviis g
V l. Montanistae, quibus aecessit Tertullianus, dananarunt polygainiam successivam, seu secundas nuptias . Catholico Ecclesianumquam prohibuit secundas , & ulter: res nuptias . Primis tamen Eceseliae saeculis Ecclesia Graeca severae poenitentiae subaecit bigxinos, & trigam s.
mnes Catholiei. Firmitatem & perpetuita. tem ab ipso naturae iure repetunt Theol gi eum S. Thoma tu Suni. q. s. a. 1. Hanc naturalem perpetuitatem suo divino iure Dens confirmavit Matth. Ist. Itaque f.m non sunt duo , sed una ea . . . . Quod ergo Deiar eonjunxit, homo nou separet. II. QuaesT. II. QMid de matrimonis ire fidolium direxdum Ris . Verum & legiti mum matrimonium, prout est contramis naturalis & ei vilis, contrahi apud infidelest certum est. Quando ambo coniuges convertuntur ad. fusem, eorum matrimonium noni dissolvitur, ut Theologi omnes docent . Sit maritus infidelis amplectebatur primis Ecclesiae saeculis fidem Christi, Ze mulier infidelis pacifiee habitare voluisset, licita erat
talis habitatio ut ex I. Cor. e. 7. habetur. Disputant Theologi num in praetens licita hae e cohabitatio sit mariti filelis cum ux re infideli, quae habitare absque contume ita Creatoris cum marito desiderat. Con: l munior sententia adfirmat. cum nulla extet lex quae talem cohabitationem prohibeat. Consuetudo tmen opposta obtinet, vi cuius illicita est talis cohabitatio , nisi prudenter speretur uxoris conversio.
verti iur, altero in infidelitate persistente. si proles sit doli capax, sua fruitur liberta in te. Si rationis usu destituta sit, sequi parentem eonversum ad fidem Christi debιt. In dubio an proles praedita rationis usu sit, in Religionis si vorem iudicandum est. l IV. QUAEST. IlI, D Gniux infiitis conis fuit at pacifico habitare eum coniuge fideli, Io res κε fisiis conjux aliam duce te R Esp. Ad firmat Bellarminus : alii negant; alii distinguunt. S. Augustinus tib. I. de aduo. eonini g. cap. et s. absolute negat . Similiter Inisi nocentius III. cap. Laudemtis negantem senisi tentiam defendit. Si autem con ux infidelia pacifice cohab. tale nolit absque contumelix Crextoris, tunc coniux fidelas, illo delerio . aliud inire connubium potest, ut expresse iaThoma et docet in Suppl. q. 39. a. s. V. Quando unus infidelium ad fidem convertitur , matrimonium non, solvitur petBiptismum , sed per nuptias subsequentes Qui re si infidelis pervicax ante mλtr1mD-nium a fideli conjuge contractum, secunda celebraret nuptias, nullae istae essent : & si ad fidem converterentur coniuges isti sep . randi essent . Qi Omam privilegium dii sol vendi vi neuti coniugalis in favorem duint