장음표시 사용
121쪽
cuerit, qua asserebat Christum ut hominem non esse aliquid . Carpitur, item a MOrnoeo ,
Arrisit vero huiusmodi Theologiae tradendae forina caeteris Theologis praesertim Italis :& duce doctissimo Alexandro Hales, qui Omnium primus in quatuor Lombardi Sententiarum Libros Commentarios scripsit: Commentatores habuit Albertum Magnum, S. Thomam , S. Bonaventuram, Durandum , AEgidium Romanum , Maiorem, aliosque trecentos, teste Buloeo I), qui in Litteraria Re publica magnum sibi nomen compararunt,
Hunc , ait Xistus Senensis Σ) , omnes Scholae Theologorum singulari quadam venerationis excellentia Magistrum Sententiarum appellant, in cuius Neologiae compendium innum robilia Disputationum volumina eruditis mi elari marum toto orbe Christiano Academiarum Theologi elaborarunt , a Trithemto 3
Hir iis divinis Scripturis studiosibsimus , Onobiliter Doctus , ingenio subtilis, O clarus
eloquio nominatur . Ipsum cum Henrico Gan-
122쪽
PAR s TERTIA. ros davensi non pauci iure quidem Optimo non vulgaribus laudibus ornant , extolluntque. De eius scribendi ordine , quein imprO-hant nonnulli cum Vives, commodius infra
Quod autem Abailardi opera, quae ob oculos habuerit Lombardus dum Libros Sententia-Tum conscriberet, id ei non vitio vertendum, sed laudi : quippe quum Apis malinae instar ex thymo , praetermissis amarulentis, insipidisque partibus, salubres, & sapidas de-Cerpere novit: quod sane non improbat modo ,
sed necessarium putat scribenti S. Thomas i Meese es accipere, inquit, opiniones anti quorum , quicumque sint ... ct hoc quidem a duo erit utile : Primo quia illud, quod beπς dictum es , ab eis accipiemus in auditorium no strum: secundo quia illud , quod male enumnatum es, caOebimus. Praeterea probro illi tribuunt nonnulli, quod eius opiniones non paucas ipsius Commentatores respuerunt: quasi vero aut Augustino probrum iit, quod ab eo non semel recedat Hieronymus, aut D. Thomae, quod in plurimis in alia omnia discesserit Scotus: Di
123쪽
vinis dumtaxat Libris , atque Scriptoribus huis ius modi honor est omnino adhibendus, ut ab iis nefas sit, latum, ut aiunt, unguem di Gscedere .
Denique Propolitionis illius, qua Christum ut Hominem nihil esse asserebatur, iusta damnatio , Hominem scilicet Lombardum suisse
probat, ac proinde errandi, peccandive non exortem. Caeterum si positionis eiusdem , quae nonnisi sextodecimo post eius obitum anno confixa est, sensus legitimus ab ipso Aucto- Te interrogando, quaerendoque teneri potuisset, catholicum fortasse intellectum ab ipsomet habuisset, & obscuritas loquendi tantum sugillaretur: quemadmodum a Pico Mirandulae Comite fallim esse comperimus. Ne autem aliquid gloriae, de qua optime in Theologica facultate Lombardus meritus
est, ipsi detrahatur, Summam cc hic inani
mo a summa inatuor Librorum Petri Lombardi Lib. I. De Rebus & Signis dist. r. De Rebus quibus fruendum est, vel utendum dist. I. De
124쪽
PARS TERTIA. mano est eius Doctrinae ob oculos Lelm,ri nostro subiicere , ut intelligat neque illotis , ut aiunt De Mysterio Trinitatis , & Unitatis 3.
De Cognitione Creatoris per Craturas, ubi de Sum ma Trinitatis Unitate Φ. An Deus se genuerit . , An Alium Deum . 6. An Pater genuit Divinam Essentiam, vel ipsa Filium, vel ipsa nec genuit , nec genita est . T. Num Pater Voluntate genuit Filium, an Necessitate, an potuerit, vel voluerit gignere Filium . 1 De Proprietatibus Essentialibus Trinitatis, & Uni. tatis. 9 De Distinctione Trium Persenarum, & de Spiritu Sancto a Io. ad I 8. De AEqualitate Trium Personarum . Is, & ΣΟ. omodo possit diei solus Pater, vel solus Filius , vel solus Spiritus Sanctus. 2I. - De Nominum Diversitate quibus utimur loquen tes de Trinitate, R Unitate. 2a. De hoe Nomine Persona. 2ῖ. Quid significetur his nominibus Unus, vel Una, Duo, vel Duae, Tres, vel Tria , Trinus, vel Trinitas &c. a . id quum dicitur pluraliter Tres, vel Duae Peta
De Proprietatibus Personarum . a 26. ad 3 3. . Utrum Proprietates Per narum sint ipsae Personae,
& sint Deus, id est Divina Essentia. 33. 3c 34. De Scientia, Praestientia , Praedestinatione , Pro
125쪽
Da POLYMATHIAE aiunt manibus, pedibusque ad opus accessς se Lombardum praesertim in tanta tunc tem-
videntia , Dispositione, omnipotentia , voluntate Dei. a 3 s. ad 48. Lib. II. De Uno omnium Principio , & Creatione , & Cur-
facta sit Rationalis Creatura. Dist. I. De Angelis Bonis, & Malis . a a. ad fin. II. De Creatione aliarum Rerum , & operum sex die -
De Statu Primi Hominis ante I ercatum . IsaDe Modo Procreationis fisorum, si non peccassent Primi Parentes, & quales filii nascerentur. 2 . De Invidia: Diaboli tentantis primos Parentes . allis De Hominis Primi transgressione , & primi peccati origine. 22. Cue Deus permiserit Hominem tentari seiens eum e se casurum . 2ῖ. De Gratia Hominis, & Phtentia ante casum .a . De Libero Arbitrio. 2S. De Gratia Cooperante . 26. De Virtute,& actu eius contra Pelagianos. 27.&2S. Utrum Homo ante peceatum eguerit Gratia Cociis perante , & Operante. 29.
Quod per Adam peccatum , & poena transiit in posteros, & de Peccato originali,& poena. a 3o 33. De Peccato Actuali secundum eius causalitatem ,
126쪽
poris Abaelardi, aliorumque errorum colluvie, nec summo rem acu attigisse; ut inquiunt , sed & Sacrarum Scripturarum Testimoniis Η ΑΠ-
Itrum Peccata sint caussa, 3c poena peccati. Utrum secundum aliquam rationem peccata dici possient ex Deo. 37. De Voluntate, & eius fine . a 38. ad 4a. De Peccato in Spiritum Sanctum . a. De Potentia peccandi. ψέ. Lib. III. De Incarnatione Verbi. Dist. r. Quare totam Naturam assumpsit Z Quid nomine Naturae humanae intelligendum sit. a. Caro, quam Verbum assumpsit qualis fuerit. 3. are Spiritui Sancto opus hoc Trinitatis tribua intur . 4
De Persona non assumpta. s. Quomodo Deus Homo . 6. & T. An Divina Natura diei debeat nata de Virgine. 8. De Adoratione Humanitatis Christi. 9. An Christus quatenus Homo sit Persona, vel Aliis quid. o. An Christus sit Creatura, vel Creatus, vel Fa.
An Homo ille semper fuerit, vel coeperit esse . Iaa De Sapientia , ct Gratia Chri iti iecundum Natu. ram Hominis. Ir. & I4. De assumptis defectibus Corporis, fame, siticte. &Aniis
127쪽
tr POLY M A THIAE Antiquorum Patrum Auctoritatibus , & Solidarum pondere rationum, reiectis superfluis
quoesitis, rem conficere est conatus. Non Animae tristitia , timore , dolore &c. I f., & I6. De Voluntatibus Christi secundum duas Naturas . I7. De Merito Christi sibi , & Nobis. I 8. & I9. De Morte Christi pro nobis. 2 O.
De Separatione Animae a corpore in morte . 21. An Christus triduo mortis fuerit Homo . 22.
An Christus Fidem , & Spem habuerit ut Chari
Quomodo intelligitur quod scriptum est , ut quid factum fuerit credatis. 24. De Spe, ac Charitate Hominis, & Dei. a 26. ad 3 a. De Quatuor Virtutibus Cardinalibus. 3ῖ. De septem Donis Spiritus Sancti . 34. , & 33 De Connexione Virtutum. 36. De Decem Preteceptis. a 3 7. ad 49- Lib. IV. De Sacramentis in generali,& in particulari.a I.ad 42. De Resurrectionis conditione, & modo Resurgen-
. ' tium . 43. , De Divertis Animarum receptaculi S. 4s. 'An valde malis detur mitigatio poenae. 46.
De Sententia Iudicii . 47. De Forma ,& Potestate Iudicis. 48. De Disserentia mansionum in Caeso, & in Inferno &c.
128쪽
Non viguit modo , sed & incrementum Ionge maius coepit Theologiae Scholasticae strudium faeculo praesertim declinotertio, in quo praeter alios duo floruerunt & Sanctimonia,& Doctrina prae stanti stimi viri S. Thomas Aquinas ex illustrissima Dominicanorum familia, & S. Bonaventura S. Francisci Assisiensis Filius, qui non modo & ipsi egregios commentarios in quatuor Sententiarum Lombardi libros concinnarunt, sed & alia insignia e cellentium suorum ingeniorum opera vulgarunt Q . Nec attendenda est calumnia , quam
ca D. Thomas praeter Summam Theologicam , de qua infra, scripsit in Quatuor Sententiarum Libros: inceltiones Disputatas, & Quodlibetas: Sum. mam contra Gentes: Auream Catenam Patrum iu quatuor Evangelia : Commentarios in Iob: in priomos inquaginta Psalmos: in Cantica Cantico. rum , In Isaiam , In Hieremiae Threnos, in Matthaei,& Ioannis Evangelia , In h pistolas S. Paullir Seris mones de Tempore, & de Sanctis: opuscula a. Seripsit iterum in o. libros Sententiarum ad Cariadinalem Annibaldum . Quadraginta adhuc numerae Posse vinus i opuscula . Septendecim Tomis Romana editio habita iussu Pii V. haec complectitur . Quae S. B naventura scripsit octo Tomis edita sunt, eaque Monachis legenda prae caeteris SS. Patribus
129쪽
ris P Oi D Υ M A T H I AE in sanctissimos, doctissimosque laudatos viros Hei nec ius contexuit x)inquiens: Hi Doctores Angeliei, Cherubiet , Seraphici in Phi- Iosephiam Moralem inuexerunt iacerrima saPrincipia Probabili i Methodi dirigendi in-rentionem , Reservationis Mentalis , Peccati Philosophici: citatque Ludovicum Montauium epist. ad quemdam ex Provincia, τυ mum Con-Σclee nare Theol. de recto usu opinionum σνοbabilium ct Budricum His. Iur. Nat. q. 13.
quum nihil tale apud laudatos ab Hei nec 1o Auctores reperiatur, ut post exquisitum examen aperte asserit a) Cl. Salvator M. Ro- selli, unum si excipias Buddaeum, a quo ea transcripsit Hei nectus, sed acriore stylo . Inter coeteros S. Thomae egregio partus orbis universus Summam Theologicam est demiratus: Universus terrarum Orbis iure optimo dixi,
quippe : Tanti omnes eam fecisse refert Ioannes Baptista Capasso 3 , ut nedum Grcei, 'o sit D. G sus de flatu Ecclesiae in aereia, sed etiam Arabet , ict Sinenses in
1 in Elem. Ilist. Philos agens de Philosoph
ε Hi st. Philosoph. lib. 4. ea
130쪽
ΡARs TERTI A. II suum sermonem conuerterint: Theologica eniin omnia dogmata ut recte notavit Sixtus Sinensis, ab copi ose, breviter facile, aperterque subtilitate silmma pertractat is . Iniuria ipsum, eiusque Theologica opera reprehendit
Brutarus ca) qui moriem , ait , Peripate tieae Psilosopbia amor pirum hunc supersia
Η 3 i . tim a Theologica summa in tres. partes est distriis buta, In Prima Parte agit de Deci Uno , & Τrino: de Creatore : de Angelis: ac de Homine prae fert i m Primo . Secunda in duas partes dividitur, hoe est Pri ma Pars partis secundae, altera pars. nominatur secunda pars partis secundae. In Prima parte partis secundae disserit de Beatitudine: de Actibus humanis: de Legibus: de Gratia, & merito. In Altera parte partis secundae de Virtutibus in particulari , de Fide scilicet, Spe , Charitate , Sapientia , Prudentia, Iustitia , Religione, Pietate Obedientia , Gratitudine, Veritate, Liberalitate , Fortitudine , Τemperantia , ac de Vitiis oppositis, ac tandem de Gratiis gratis datis In Tertia tandem parte de Incarnatione , de ei undem Christi Domini Nativitate, Manifestatione , Baptismo , Tentatione , Doctrina, Miraculis, Passione , Morte , Resurrectione , ac de Sacramentis ab eo