장음표시 사용
131쪽
ri S POLYM ATHIAE iioso obsequio Phil spho addictum seduxit, ut Theologie vulneribus, quae praeposera Phil sophiae commixtio infixerat , nova adderet nubnera , sicque sacram doctrinam vere faceret philosophicam, imo gentium . & post pauca et aure ea in milVophia cad Neobgum applicanda, methodo uteretur, τί eons a Putrum, O Scripturae quidem qVasito , eo Pero ex ra zionibus metaph cis , ct testimoniis PB D phorum gentilium confirmato metuum , Doctrinae sacrae praesidium in Phil phio Aristote-Πcs poneret . . . per picuum inde est sholosi- ex rheologiae v ita non justulisse , Ad auxisse. Verum haec in Angclicum Dodiorem Bruherus impudenter non effutivis et , si ad ea, quae ab initio Ecclesiae a Rationis RPhilosophiae usu in Theologicis quoelitis dixerint antiquae Ecclesiae Patres, & ad rationes ab ipsis, immo & ab Apostolis allatas ad firmandas, illustrandasque Theologicas veritates , animum adiecisset. Qua de re sese diximus integra Disquisitione i): Immo si Angelici ipsius Doctoris Summam summis saliatem degustasset Iabiis; Quippe initio Theologicae Summae canonem statuit, methodum
H In Disquisitionibus Nostris Disq. q. pag. Iso.
132쪽
ΡARS TERTIA Iis tradit, rationem prosert I de usu rationis ex Philosisphia dueta in Theologicis quoesitis: AEtatem praeterea ob oculos Aristarcus ille Angelici Doctoris habere debuerat, atque Adversarios, in quos S. Thomas stylum acuere , atque aggredi debebat, qui quum sere omnes Aristotelis auctoritati nixi suos errores tuebantur de Animae Immortalitate, de Mundi I ternitate, de Deo, quod scilicet esset Mundi Anima , immo ipsum Mundum esse Deum , cuius Providentia ubtra Lunam non eXcurreret, ut refert Clemens
Alexandrinus Σ : idcirco ut suis ipsses armis eos perimeret, Aristotelicis , neque aliis , fortasse ab adversiariss non admissis Principiis, rem conficere debuit, sapient que consecit, quod & ipse sibi examinandum proposuit a atque non respuenda statuit admissa a Bru- gero ipso Pronunciata; Sed quid plura 3 Quod ipse refert, hanc in rem BruKerus, obstruere garrulitati os plane debet Antasees , scilicet
1 Prim. Par. Sum. art. 8. ast In Admon. ad Graec. 3 Qpodlib. 4. art. I 8. ubi quaerite Utrum determinationes Theologica debeant fieri Actorita
133쪽
lao P Ο L Y M A T H I AEna ct eruditione iudicare Iolet in profundem dis Nomae laudibus decertase: neque vero
inconsulto & pecudum more Academias integras alteram ab altera transcripsisse putandum est, quum in acri, limatoque iudicio,
quod in opere de examine Theologorum acutissimus eius Auctor protulit de S. Thoma loquens haec habet: se quaestiones ad certum redigit numerum, iis, quae ne essariae non sunt, omissis: ita eas tractare sudet , ut alia ad aliam viam sernat, aperi atque tandem non ultra progreditur, quin tutui se
priores L ficultates plane dilutas fuisse , ex
plicationemque comprehensum. Quum Ius uti nostri non sit Auctorum opera ab obiectis vindicare, quae de Ange- Iico Doctore diximus satis nobis sunt: in i plura velit percurrat opera S. Thomae a Cl. Bernardo M. de Rubeis edita, & Quoest. I. Art. 8. Philosophicae Summae acutissimi Sabvatoris M. Roselli, ubi coetera pro dignitate , ac dilucide enucleantur. At quoniam Non modicum ut , ait Cl. Ma
a De Studiis Mon st. Par. II. cap. VI
134쪽
PARS TERTIA. I 2IFacultati a Neotericis derogatum est: futiles namque speculationes, seu potius nugatorias c sillationes in ipsa , eo que congelserunt, ut a gravitate illa, ae theologizandi maiestate in risii elium I caeis omniclo semanda , mu
tum recesserit; idcirco non inutile ducimus per canones nonnullos, paucis hic , adnotare quae in Theologo dotes, ut dignus tanto nomine se exibeat, esse debeant .
f. I. uae Necessaria sunt, suaeque vitio vertuntur Theologo, Exporantur.
um Recentiores Theologi claritatis
gratia in varias Classes Theologicam Facultatem distinxerint in Asi ripam scilicet , qua exposita Fidei Dogmata Scripturae Conciliorum & Patrum auctoritate firmantur: PPDῬcam, qua errores Catholicae Fidei oppositi reiiciuntur: Moralem, qua, quid agendum , quid cavendum , quid omittendum sit iuxta Divina Praecepta Christifideles docentur . Seholasticam, quae Fidei Dogmata non sacra auctoritate probat tantum, sed ea fi
135쪽
ia a P O L χ M A T H I AEmat rationibus a Philosophia ductis, deque aliis agit quoesitis, quae ad dogmata illustranda , haeresesique clarius profligandas faciunt: Iossicam, quae praecepta tradit dignoscendinum extraordinaria signa, quibus quandoque nonnulli Christi fideles fulgere videntur , sint Vere a Deo, & methodum eos dirigendi statuit; idcirco pro Universa Theologia intelligentiam. Sacrae Scripturae necessariam effe
CANON I. Quum praecipuum Universis Theologiae sundamentum sint Divinae Litterae ,
eas, & quidquid ad ipsas pertinet Theologus calleat oportet: nec contentus sit eas tantum Sacrae Scripturae Auctoritates, quae apud Controversiarum tractatores inveniuntur perdiscere, & praesertim si Theolos iam doceat, in suos libros transcribere , quippe sic quo sensi illa dicta sint, quidue roboris habeant verba illa, penetrare non valebit, sed uni ea reserenti se credat oportebit. Sciat igitur oportet Septuaginta duos esse Libros Sacros, ex quibus quinque & quadraginta ad Vetus , & septem & viginti ad
Novum pertinere Testamentum: Item rati ne Argumentorum , quae in ipsis pertractantur
distributos esse in Legales, qui in Veteri Te
136쪽
ΡARs TERTIA. flamento sunt quinque Moysis libri qui Pen.
tat heu cum dicitur, scilicet Genesis, Exodus. Leviticum, Numeri, Deuteron omium: in No vo Quatuor Evangelia: In Historicos, quales sunt Libri Iosue in Veteri , Iudicum, Ruth. quatuor libri Regum, duo Paralipomenon, duo Esdrae, Tobiae, Iudith, Esther, Iob, &duo Maccabaeorum: Adtus vero Apostolorum in Novo . In Morales , seu Sapientiales, qui sunt icentum quinquaginta Psalmi, Proverbia , Ecclesiastes, Cantica Canticorum, Sapientia, Ecclesiasticus : In Novo quatuordecim D. Paulli Epistolae, Epistola S. Iacobi, duae S. Petri, tres Epistolae S. Ioannis: In Propheticos , uti sunt quatuor Maiores Prophetae Isaias scilicet. Hieremias, qui Baruch adnexum habet, EZechiel, & Daniel, & duodecim Minores cita dicti, quia minus quatuor modo laudatis scripserunt Osea, Ioel, Amos, Abdias, Ionas, Michaeas, Naum, Habacuc , Sophonias , Ag- .gaeus, Zaccarias, & Malachias, in Testamento Veieri: Apocalypsis S. Ioannis in
Non ignoret item ex his aliquos esse, &dici Protoeanonicos, quia semper , & ubique in Ecclesia indubie, ut a Divino spiritu di- diati habiti sunt; ut sunt omnes, iis lautum
137쪽
exceptis, de quibus mox: Alios dici Deus rocanonicos , de quibus scilicet, ab aliquibus dubitatum fuit, num vere a Divino spiritu essent, & tardius in Canonem Divinorum Librorum relati fuerunt, ut sunt Libri Tobiae, Iudith , Sapientiae, Ecclesiastici, Baruch, pars Libri Danielis Hymnus scilicet trium puerorum hebneorum . Susiannae Historia, Be Ii , & Dagonis Primuς & Secundus Macca- . boeorum Liber ex Testamento Veteri: ex Novo Caput ultimum S. Marci: Historia De Sudore Sanguineo S. Lucae cap. 22.: In Capite 8. Ioannis Historia de Muliere Adubtera : Epistola S. Paulli ad Hebraeos, Epistola Iacobi, Petri Epistola secunda: Secunda,& Tertia S. Ioannis, Iudae Epistola, nec non S. Ioannis Apocalypsis. Hos a Tridentina Synodo in Canonem Divinorum Librorum relatos esse : non quod vel novum Fidei dogma statuerit, vel nova de his fuerit Revelatio , sed illos ab initio divinos fuisse declaravit, eXplorata , perpensaque diligentius antiquarum , ac plurium numero Ecclesiarum Traditione . Quam sane regulam habuit, docuitque Augustinus i Tenebit igitur hune
modum , ait, in Scripturis canonicis, ut eas qua
i) Lib. a. de Doctr. Christ. cap. 8. num. Iῖ.
138쪽
PARS TERTIA. Iasquae ab omnibus aeeipiuntur Ecessiis Cotθ Iicis praeponot eis, quas quaedam non accipiunt; D eis vero , quae non accipiunIur ab omnibus , praeponat eos , quas plures , gradioresque accipiunt eis , quas pauciores , minori que auctoritatis Ecelestiae tenent: Si autem alias invenerit a pluribus , alios a gravioribus ha-
heri , quamquam hoc facile invenire non possis, aequalis tamen auctoritatis eas habendas esse
puto . Chuo M II. In Sacrarum Litterarum Lectione regulas non negligat Theologus, quas Sancti Ecclesiae Patres , Aque Catholici Doctores adhibuerunt, ut verum assequatur Sacrae Scripturae sensum.
Prima igitur erite A sensu litterati, & proprio non recedendum , nisi evidens cogat ratio, qua de re Origenes a U. Generali Synodo damnatus suit. Sensius itaqua Litte. ratis Sacrae Scripturae est, quum per verba ut sonant, explicatur : atque hic est Litteratis
proprius, ut quum initio Scripturae legimus Deum creasse Casum , & Terram ; hoc est ex Nihilo posuisse Coelum & Terram: Alius est Improprius, seu sensius, qui exprimitur per verba impropria, quum legimus Christum
139쪽
stum Dominum sedere ad Patris sui dexteram .
ex quo non dextera corporea pars, quae nullam Deo Patre e si e potest, intelligitur, sed ut explicetur honoris aequalitas. Habetur item quandoque Mysticus, seu Spiritualis quum non verba, sed res per ea verba indicatur: Quod Mysticos sensius utitur per Caepe Scriptu ra Veteris Testamenti, quum ea quae in ipso
eXponuntur, adumbrent quae in Novo sutura erant. Tropologicus, seu Moralis est , quum Verba , aut saeta aliqua ad mores componendos diriguntur , ut illud , est quod in Deuteronomio i) legimus : Non ligabis os bonis triturantis in area fruges tuos: quod va let idem ac Dignum 'esse operarium mercede sua, ut Apostolus exponit ca): Qtatim tandem verba, vel facta ad suturam vitam reseruntur S ad eam mentem erigunt, Anagogicus dicitur. Ex Scripturae sen se litterati tantum haberi potest dogma fide divina credendum, non item ex aliis . nisi ab Ecclesia declaretur . Docet id Augustinus, & Hieronymus , quorum Pri
mus , ois , inquit 3 , non imprudentit enitatur aliquid Allegoria positum pro B in
140쪽
terpretari , nisi habeat ct muni a testimo
nia, quorum lumine iussirentur obsura Alter Hieronymus scilicet, i) Numquam , ait, parabolas , ct dubia aenigmatum inte Ligent ia potes ad auctoritatem dogmatum per singere . De Allegoriis agens Augustinus et In omni Allegoria , ait, haee regula retineu da es, ut pro Sententia praesentis loci con
fideretur quod per similitudinem dicitur .
Secunda: Scripturae obscurus quandoque sensus ex Scriptura tosia, si fieri potest , eruatur:
In Veteribus Libris, ait Augustinus 3), crebra est isa Dinutio ; ct ideo quando sub-oscure fit, ex manifesti Di generis exemplis intelligentia es.
Quod si haec haberi non possit attente meditetur quae, a quibus . quando dicantur, ea quae in scripturis leguntur.
Tertia ex eodem Augustino ) erit: GH quid in sermone dipino neque ad morum honestatem , neque ad Hidei veritatem proprie referri potes, figurarum esse cognoscat. Figuratum item elle dicit, si quod malum pG-