장음표시 사용
151쪽
ras transtulerunt Viri, exprimet, mente tamen assequetur aliam maiorem scilicet esse a La.
tina . Si quid ambiguo verbo, plura scilicet
Ipsa esl, quam Tridentina synodus ci) iubet, ut
pro authentica habeatur: quippe quae ab errore nunc circa Mores, & Fidem immanis om Nn i sit r sive depravatus, & corruptus de indultria fuerit hebrai eus textus, ut ex Catholicis nonnulli censent , sive integer ad nos pervenerit . Hoc tamen Concilii praecepto non obstante, nil vetat quominus ad fontes i pios percurramus, neque decrevit , ipsam quocumque vel levi desectu carere , ut aperte , ct fuse 'refert Eminentissimus Palla vicinus in Hiitora Con.
eilii Tridentini a , & liquido ex Bel l rmino tum in Libro de Verbo Dei . ubi de his differit 3 , tum
in Epistola ad Lueam Burgensem , ubi ; De Libet- ιο , ait, a te misso gratias aeo; sed scias velim Biblia Vulgata non esse a nobis accuratissime castigata e multa enim de industria multis de eatusis peris transivimuι , qtiae eorrectione indCere videbantur . Summam sane Hieronymum fidem in confereniado Hebraico originali textu, eoque interpretando nullus est, qui contra blaterantes nostri temporia haereticos , non aperte colligat ex methodo , reguli iaque , quas ipse sibi Hieronymus proposuit, ac tenuit et ea hic non pigebit Lectorem nostrum percurrere, ut nihil prorsus ab ipso ad opus curandum , ' Peps
152쪽
exprimente Latine expositum fuerit percur rens hae braicum fiontem, vel graecum , errorem vitabit: atque ea tandem intelliget, verba
quae perficiendumque omissum,manibus, ut ita dicam, perintractet et Dissicile est, ait I , alienas linguas insisquentem non alicubi excidere: arduum ut qua in aliena lingua bene dicta sunt, eumdem decorem in trans latione confervent . Significatum est aliquid unius verbi proprietate, non babeo meum , quo id es ram , o dum quaero implere sententiam longo ambitu , vix brevia spatia eonfimo : Accedunt Dperbatorum anfractus, dismilitudines c inm , varietates figurarum , sim postremo suum, ut ita dicam viernaculum liaeuae genus: si ad verbum interpretor, absurde re fonat e si ob necessitatem aliquid in ordine, in fer mone mutavero , ab Interpretis videbor vicis recesssse .
Et iterum in Epistolis ca Sciendum q/od si v
Iuerimus diceret Domine quis incolet Tabernaculum tuum p Vel illud de Pluto: Neque incolet iuxta te malignus, perdet eupboniam , ct dum interpretationis Καλοξηλίαν sequimur, omnem decorem amitintimus: ο hanc eIe regniam boni Interpretis, ut idioma alterius linguae sua exprimur proprietate: Quod quidem & Tullium in Protagora Platonis , & in oeconomico Xenophoni's, & in Demosthenis eon.
tra A1schinem oratione fecisse convincimus e σ Plautum , Terentium , Caeciliumque eruditi mos viros ingraeis comoediis traηsferendis . Neque ex eo quis ta. risum
i Praefat. in Euseb. Chronic. ab Epist. ad Suniam , & Freteiam .
153쪽
quae non sunt translata ut Osanna, de quo Hieronymus agit epistola ad Damasum , δώ- rana , Anactema, aliaque his similia. Verum non utilis modo , & ad veri Theologi nomen sibi comparandum linguarum peritia est, sed omnino necessaria, si cum Ge manis praesertim Heterodoxis, & Graecis Schisi maticis agendum sit: Hi enim de nativo sermone, in scholis a vulgi corruptela repurgato, sibi blandiuntur: Illi Hebraica praecipue lingua valent, nec nisi litteralem Scripturae sensum post Lutherum admittentes in propria tantum, quavis alia reiecta, sibi
verbum de verbo transferre, quum etiam Graeci pt raque nostra per cireuitus ιransferant, O .erba b bralea non interpretationis fide, sed lingua sua pro- .prietatibus nitantur exprimere . Hac tamen siimma Hieronymi diligentia, & e natu caveri non potuit, quominus nonnulla quantumvis levia librariorum fortat , vel oscitantia, vel festinatione irreperent menda , de quibus paullo ante ex Pallavieino, Se fiet larmino diximus: Ad has sane cavendas aequivocationes, aliosque naevos soptimum est ex hebraico, vel graeco fonte purius veritatem haurire , atque alias ubi cum haeretiis
cis controversia est, ipsos eodem suo gladio, boc est ex hebraeo textu, & graeco iugulare .
154쪽
pARI TERTIA. I I plaudunt interpretatione : atque hinc factum es e, inquit Natalis Alexander, quod haeretici , duce Luthero , Catholicos impudenter ad pugnandum minimo provocabant digito: uum antiqui Theologi , verba sunt Natalis I), multis retro annis peritiam Iingus rum, politiores Iuleras neglexissent , Lu therus mox ab initio per Melanctonem , min-glium, Oecolampadium , ct Bucerum anteaquam ab eo in nonnullis articulis dissentirecu pissent , totam iuventutem eloquentia litteris,
knguarumque studio deditam in partem suam
traxit . Iuvenes vero O ingenio alacres , Ouboris patientes mox in sacris titieris qu, δα Lu berus unicum tribuebat sensum, eum que Litteralem ita profecerunt litteraliter, ut vel triginta annorum Theologi tam promptiis Scripturae Deis proferendis non videren
tur , quam illi , qui ct de peritia tingu rum , ct de oli elegantia severbientes mox quoslibet veteris farinae Theologos non solum
contemnere, verum etiam provocare caeperunt a
maxime quando ad populum verba sciebant . CANos IV. Quanti Theolog1 interes edebeat Auctoritatem Conciliorum praesertim
155쪽
Antiquorum, quam & ipsi venerantur Ho retici, Sanctiones Sanctorum Patrum, ne non Ecclesiae Traditiones O prae manibus a) Quamvis nihil sit, quod magis negotium hae- lreticis facessat quam Τraditio, qua de suis ipsi e roribus redarguuntur aperte, ita ut Lutherus ci) . Ego , inquit, adversus dicta Patrum , Hominum, gelorum, Doemonum pol o non antiquum confessam , non multitudinem hominum, sed unius Milestatis aeterna verbum , hic sto, hic fedeo , hie maneo, bic trium ipho, hie insto Papistis σα Nihil tamen ex Scripturis clarius, nihil luculentius ipsa demonstratur et In Veteri quippe Testamento legimus, Deus a ribus ca) nostris audivimus , Patres nostri annuncia-werunt nobis opus , qIod operatus es in diebus eorum νθ in diebus antiquis : & iterum Pater s3 filiis
notam faciet veritatem tuam e In Novo vero aperte
Paullus docet : Itaque Fratres state , ct tenete Traditiones . quas dιdicistis sive per Sermonem , silvo per Epistolam nostram . Et alibi id ipsum monet s ἔAt quum haec apud Theologos passim inveniantur, satis sit eas hic innuisse. Testimonium tantum, &argumentum referam , quo Rivetum A catholicum Hugo Grotius Acatholicus & ipse revincit. Tr diis
et Psalm. 43. vers. I. 3 Isaiae cap. 38. vers I9. a. ad Tessalon. cap. a. s a. ad Timoth. c. I. verc I 3. & c. a, vers. I.
156쪽
bus habere, atque acriter tueri, is unus ignorat, qui vel neque a limine Theologicam
ditionem autem , verba sunt Hugonis cr) esse Apostolissem quomodo probetur quaerit D. Rivetus , dicam primum iusta praes mptio est ab Apostolis tradita , quae ubique in EeιAstis reperiuntur, o quorum alia
origo non apparet: deinde si accedunt testes aliquoepit . prsedentes, atque m. gna in Ecclesia auctoritatis, qui os ment, hoe velut ab Apostolis traditum, iam pro-Datiomm habemus tantam , quanta in hac materiasus it , nec minorem ea, per quam scripta Apostolica a non Apostolicis dignoscimus: Suod invenerunt in Ecclesia , tenuerunt: quod didicerunt, docuerunt, quod a Patribus a te erunt, hoc filiis tradiderunt, ait gustinus. Si quis sit tam sertinax , tam fa-eile ess gia contra libros reperiet , quem contra Traditionem , sed tonCeniebat disiva Providentia curare , ne aut Libri in rebus M aximis, aut etiam Traditio adulteraretur: ct id praΤiιit . Accedit his quod qui Traditiones negant , Traiaditiones & ipsi admittere coguntur: undenam quaeso Veteris Teiiamenti libros a Sacris Scriptoribus , Diis vino scilicet amante Spiritu , Scriptos admittunt . Nonne ex una Tiaditione λ Traditione , ut Genui nos Evangelistarum faetus Evangelia admittunt.
Traditione apostolorum Epistolas e Traditione Apostolorum Acta. Immo & ludaei, & Gentes primo Veritates Traditione recepere , deinde iceiptis: S. Matthaeus enim Evangelium voceptiuos
157쪽
facultatem salutaverit. vel Theologiam inrnibus , ut ut acutis, sutilibusque quoesiti corun tum esse crediderit: At quum de Con ciliis & Patribus seorsum paullo post dice mus, pro ea, quam instituti nostri ratio sert& Brevitas, dignitate , nonnulla tantum hi Cinnuimus in Adnotationibus de Traditione. f. II. 3
Uum apud non paucos aetatis praesertim nostrae semidoctos Scholasticae Theologiae 'nullum sit pretium: immo & illiberalirer traducatur , perinde quasi catholicorum prius, dein Scripto Iudaeis, teste Eusebio I an- nunciavit: Ioannes diu post praedicationem, ut idem habet husebius sa) suum vulgavit: quod
idem habet de Luea c3 , S de Marco co, qui
a Romanis, ut quae ab ipsis exceperant, retine rent, illud ut litteris mandarent; enixe rogati fuerunt.
ia Hist. Ecclesiast. Lib. 3. cap. I 8. et a ibid. cap. 2 s si Lib. 6. cap. I a 4 Lib. a. cap. II a.
158쪽
rum dogmatum firmitatem cavillationibus, ac sophisimatis, senticosis , atque inutilibus quoestionibus insuscet potius , quam illustret:
non ab re futurum puto, antequam canones
ad Scholasticum Theologum instituendum edis eram , errorem huiusmodi ex Leetarum nostrorum animis si sorte insiderit avellere,
avertere autem si nondum irrepserit. Atque hic ne incerta vagetur Oratio, illud omnino statuendum, quid nimirum Scholasticae Theologiae nomine veniat apud Scholasticos doctissimos, qui eam tradiderunt olim, quique vel hodie profitentur: Est itaque Fa. cultas agens de Fidei Catholicae Dogmati-hus, vel proxime ad ea sipectantibus ex Sacris Litteris, ex Conciliorum sanctionibus ex Sandirum Patrum auctoritate ex qua profluit Traditio presso stylo, ac certa me. thodo , eaque argumentis ex Philosophia ductis firmantia. Tria itaque Positivae Theologiae addit Scho.
Iastica , Stylus scilicet Pressus proponens . eadem ipsia per argumentationem , CX qua magis elusicescit veritas, & audientium mens facilius quiescit: Methodus rem in ordinem digerit, ut altius in animis imprimatur, claritatemque totius doctrinae catholicae auget,
159쪽
146 PoLΥΜ ΑΤ ΗI E solidatque: Argumenta tandem ex Philo phia, & naturali ratione de dum , quibus dogmata ipsa, naturae lumine praeeunte, CGnfirmantur .
Hanc firmandi Christiana dogmata , Ellipti eos redarguendi, errores haereticorum reseI-lendi notionem non a Scholasticis Saeculi XU. Theologis, sed ab ipsius Ecclesiae incunabulis apud omnes in usu fuisse , noscet illico qpi vel Catecheses, vel Apologias, . vel Libros in haereticos a primis Ecclesiae Patribus exaratos summis tantummodo degustet Labiis. Si in Sanctorum Patrum Lectione a S. Bernardo initium sumamus, nihil nisi valida argumenta , & quidem pressa, reperiemus, & quemadmodum scholae uti consuevere. Quae non intorsit Augustinus contra Faustum Mani- Choeum argumentorum tela ex Philosophia, modo ut Scripturas admittere cogeret, modo ut Manichaeorum, & Manetis errores adgrederetur ξ imo Cresconium Augustino usum dialecticae obiicientem, videsis quo dilemmate redarguat: Si noxia I) sunt, ait, quare Boe suci P utebatur dialecticis argumentis etiam Cresconius in Augustinum : Si non
iunt , cur arguis quod magis ieiaculatum ar
160쪽
PARS TERTIA. 147guendi genus, aetatis nostrae Doctores adhibere possent qui Scholastici dicuntur Sex. centa his similia in eius operibus occurrunt: Immo contra Cresconium eumdem subdit o.
Christuvi i , ct nullum , aliorique Apostolos Diolecticos fuisse necesse es confiteri . Hiero
nymus item pluribus probat a) idipsum: quod sese iterum Augustinus 3) . Audiamus
Basilium , qui non modo non avertentem Fidei dogmata dicit Dialecticam , sed eorum veritatem, Muri instar esse & Arcis, firman
tem : Dialemea, ait , Muri instor es Dogmatibus, quod eo non sinit scite diripi,s' quorumlibet incursioni patere . Quod sa
ne videns acutissimus Origenes Dialecticam a caeteris disciplinis non separandam , sed ipsis inserendam esse praecepit: Es enim Lρ- giee, inquit s), ct piaut nos dicimus Rationalis , quae verbo in , dictorumque videtur continere rationes, proprietate ue , ct improprietatet , geucraque, Ο specier, ct figuras fluviorum ρ oque edocemur dictorum, quam