장음표시 사용
141쪽
ias POLYMATHI I .cipiatur a , vel Bonum prohibeatur: non secus , ac si flagitiosa de Deo, vel Sanctis hominibus legantur a). Quarta : Ut Interpunctionis ratio diligenter
habeatur: ex hac enim verus scripturae sensus exprimitur: mutata vero interpunctionis
sede falsus , vel fallax: qua fraude quandoque ut facilius, commodiusque suos tuerentur errores, Haeretici usi sunt: Sic Aliani Initium Evangelii S. Ioannis : In Principio erat Verbum , & Verbum erat apud Deum,& Deus erat. Verbum hoc erat in principio apud Deum , immutarunt, immutato disiunctionis signo, appositoque puncto post verba illa Deus erat: sic Auctoritate S. Ioannis de Verbi Divinitate reselli non poterant. Quinta : Advertendum , quandoque temporis ordinem a Scriptoribus Sacris non servari, sed Futura ut praeterita, vel praesentia narrari : Non fine caussa, ait Augustinus 3) quae Futura seunt tanquam transam dicuntur : Deo euim sis certa sunt , ut iam pro factis habeantur .
Sexta: Numquam est interpretanda Scriptura i) Ibid. cap. 16. mi n. 26.
142쪽
ra contra Ecclesiae sensum, nec contra una nimem SS. Patrum consensum, ut praecepit Tridentinum I), quam regulam docuerant iam
positum autem docuerunt ex antiquis haer
dus ci aliique, &ex Recentibus pleno ore, omnibusque nervis post Lutherum, & praesertim post suam Novi Testamenti versionem , pene omnes tuentur: Quemcumque suo pri Vato lumine eam interpretari posse docent, ut suos scilicet possent errores stabilire. Quapropter improbanda, & reiicienda poenitus est sententia, doctissimi licet Thomae de Vio, seu Eminentiss. Caietani, admonentis cit z
s) Epist. ad Evagrium . . 6) Lib. de Utilit. credendis cap. 7. J Ex Eusebio Lib. 11. Hist. Eccles. 8 Ex Sept. Syn. Act. I. Anathemat. 7. 9 Apud Waldensem Lib. Docte. Fid. Docir. io) Ex S. Bernar. Epist. ad Innoc. num. O. ii Init. Commenti in Genesi . . s
143쪽
Si quando occurrerit novus sensus textui eoa sonus, quamis a torrente Doctorum jacrorum alienus, aequVm δε praebeat Lector ceu orem . . . Non enim avigavit Deus expositionem Seriapturarum Sacrarum Prycorum Doctorum Iensibus. Ni ii forte pie, benevoleque i puus a11erti interpretatio fiat de Novo sensis , de quo nulla sit apud antiquos mentio. Quod si de opposito intelligi debeat, ac distordi, ut videtur ipse sentire, non plenum aleae Opus tantum erit, sed omnino erroneum . Ut si pientissime demonstrat Melchior Canus 1 . Huic Sacrarum Scripturarum neglectui in nonnullis eius temporis Theologis Natalis Alexander adscribit, quod Lutherus, eius ti eassectae de suis blandirentur & in suis se firma
rent erroribus : 3 Deser a) Prieras ordinir re Praedicatorum Professor S. Pulatii Magister Lutheri sophismata detexis potius
quam eonfutavis Dialogo S. Pontifici dicaro rmie statim redipondit Lutherus Scholashamo momisileam Theologiam , in qua exerci- uti us erat Prieras , contemnens : seque merrore pertinacius obgrmans, quod M. Lis
144쪽
PARS TERTIA. I 3Iterarum , Querum Conciliorum tesimoniis ob Adversario non satis premeretur . Ue his vide dourneli ab Canum et Bellarminum 3) , aliosque .
Chuou III. Quibuscum congrediatur adversariis ob oculos habeat Theologus. Pro diversitate namque Adversariorum diversa sumenda sunt, & tractanda armorum genera, ut
optime monet S. Thomas Puta , ait, Si eum Iudaeis duputatur , oportet indueere auctoritates Veteris Testamenti: Si eum Manichaeis, qui Vetus Testameutum respuunt, oportet uti auctoritatibusiolum Novi Testamen ii Si autem cum Schismaticis , qui reeipiunt Vreus , ct Novum Testamentum; non autem Doctrinam Sunctorum nostrorum , sicut sunt Graeci, opora et eum eis disputare ex auctoritatibus Novi , mel Veteris Testamenti, O illorum Doctorum, quos ipsi recipiunt: Si autem nullam auctoritatem recipiunt , oportet ad eoi convincendos ad rationes naturales confugere. Idem sane erit de iis Sacrae Scripturae partibus, quas nostrae aetatis Heterodoxi ut canonicas re-Ι 1 spuunt,
145쪽
ias POLYMATHIAE spuunt, euiusmodi est Epistola S. Iacobi, aliamque, de quibus paullo ante diximus . CANON IV. Licet omnes Sacrae Scripturae Libri recte, diligenterque a Summis Docti Lsimisque Viris Latine traflati sint ca): licet Vulgata, de qua infra in adnotat1onibus, ab
- Quum fere omnes Veteris Testamentis Libri Hebraice , si nonnullos post Esdram excipias , scripti fuerint, ct Novi Testamenti, exceptis Evangelio Matthaei , R Epistola Paulli ad Hebraeos, quae hebraice , omnes graeco sermone fuerint exa in rati , Illos Veteris scilicet Testamenti in g cam linguam verterunt, rogante Summum Hebraeorum Pontificem Eleazarum Ptolomaeo Philadelpho AEgyptiorum Rege quidquid in oppositum Ludovicus
Vives ci Alphonsus salmeron a & Ioseph Scaliger 3 sentiant , de quo diximus satis in prima huius Polymathiae nostrae Parte . Septuaginta
duo Hebraei, sex scilicet ex quavis tribu , qui semmonem utrumque callebant: Atque hanc primam fuisse Sacrarum Scripturarum Versionem putat Ba
i Lib. XI. Capit. i 3. de Civit. Dei S. Aua
146쪽
ΡARs TERTIA. 233 Ecclesia Catholica, ac a Tridentina praese tim Synodo probata sit, & ut ab erroribus immunis sit habita, S declarata: utile tamen , I a utritate nixi Iosephi I , & Philonis et aperte as serentis Legem scriptam esse frmone chaldaico id
est Hebraico ), O in eo per longum tempus manasiisse , quamdiu eius pulchritudo externis hominibus non esset intellecta, donee iussu Ptolomaei traducta erat in linguam graecam . Opus enim quia magnumerat , non fuit prisatorum hominum , sed Regis potentissimi, O celebratissimi. Contra vero ante hanc aliam extitisse Versionem , Pentateuchi saltem censent cum Serrario 3 , Bellarmino , Recentiores alii post Clementem Alexandrinum cs , Eusebium 6 . aliosque antiquos Dcctores. At si Iosepho credendum , cui non indocti subscri-hunt Critici , quod Septuaginta laudati Interpreistes non universam Scripturam , sed Pentateuchum tantum verterint , fortius urget argumentum , quod prima haec fuerit ex hebraeo in graecum sermonem translatior quippe ante hanc aliam fuisse Pentateuchi scilieet versionem, inquiunt qui contra sentiunt rat ex Iosepho, & Philone Interpretes, qui primi
ci Lib. Ia, cap. II. a) Lib. a. de Vita Moysis cs Protegom. cap. I6. quaest. 2. 4) Lib. a. De Verbo Dei cap. s. s) Strom. I.
147쪽
non minimi adiumenti Theologo erit, hae braicam linguam callere, &graecam, ut verborum vim i fuerunt non nisi Pentateuchum graeco , mone donarunt: nihil erit ergo extabat ex sacris litteris iam
Altera Versio ex hebraea in graecam linguam fuit cuiusdam Aquilae Christiani primum , dein Iudaei ,
qui anno circiter post Christum Iso. regnante Adria Mno vixit . Saeculo item secundo. Imperio Romano regente Commodo, ex Hebraea in graecam linguam trantiu lit Scripturam Symmachus Samaritanus . qui licet pura Crumilianorum dogmata initis sequutas sit, Ebionitarum deinde errores eii amplexatus. Is sententias ex .iete retinuit, non item Uerba .
Quartam Versionem dedit Theodotio Ephesinus Tatiani Auditor, Marcionis errorum propugnator, qui hae braicam postea legem est professus , Antoni no Caracalla imperante . t Sunt qui putant poli Interpretationem septuaginta fuisse Chaldaeos Paraphrastes Ionatam , qui Pen. tateuchum, S Oihelos qui Maiores, Minore que Prophetas circa Christi Domini nativitatem exposuerunt: quibus deinde accessisse putat alias paraphrases Walton in sua Polygio ita , quam tamen opinionem pluribus rei ici t, & ad V. a Nativitate
Christi ciculum resert Morinus t) . Quidquid de
hoc sit , illud in dubium est, neque Syriacam n que
148쪽
vim noscat in time: Hanc in rem optime
Augustmus ci) Non sium monendi fot studiosi venerabilium Litterarum, ut in Scriptu- , I 4 ris
que Arabicam, nec Chaldaicam Versionem approbat am ab Ecclesia fuisse. Decem Sacrae Scriptura: Versiones numerat Natalis Alexander a) Primam sci licet , Septuaginta Interpretum , Secundam quae ab Aquila , Tertiam quae a Theodotione , Quartam , S Quintam, quae ab Anonymis Alctoribus , quarum altera in urbe Hierichuntina, altera Nicopoli ab Origene reperta fuerat, Sextam Luciani Martyris , Septimam Hesichii, octavam Origenis, No. nam Vulgatam Latinam ante S. Hieronymi aetatem editam, quae a S. Augustino Itala vocatur,2 de qua idem ipse inquit s) Est .erborum tometor eum perspicuitate sententia , quaeque Communis 'gata , quippe quae ea tempestate communis erat in Ecclesia quaeque a S. Hieronymo indicatur, Decimam quae a S. Hieronymo edita fuit. Illud tamen hic monendum ducimus Tetraptam, hoc est Quaternaria exemplaria, Hexaptam , hoc est sex , ct octiplam hoc est oet 3o igenis,non eas esse Octo , ut ex Natali ordine retulimus versiones . Adamantius igitur Versionem Septuaginta Interpretum . Aquilae, Symmachi, Theodotionis in unum collegit, atque
eadem pagina in quatuor columnas diiiii:cta , ut quu libet ci) Lib. 3. De Docte. Christ. cap. 37. a Ηist. Eccl. Saec. a. Dist. XI. 3) Lib. a. de Doctrin. Christ. cap. s.
149쪽
ris Sanctis genero loquutio num sciant. . . . verum etiam, quod es praecipuum ct maxime necessarium orent, ut intelligant: Impae
enim libet uno oculi ictu , Si concordantiam , & dive sitatem expositionis inspicere posset, legenda proposuit , atque egregium hoc opus Tetrapla , hoc
est in aterna exemplaria nominatum fuit. Quatuor histe addidit textum hebraicum in quinta columnae hebraicis characteribus exaratum 3 in alia vero columna textum eumdem hebraicum characteribus graecis scriptum , ut liceret unicuique verborum ,
phrasium , & sensuum pro serietatem perpendere e &quoniam graeca lingua hebraeis quam pluribus nota erat. & pene ignoti characteres , additum voluit hebraicum textum , sed characteribus graecis. Hoc opus Exapta dictum fuit: Post haec Hierichunte aliam reperit ipse Versionem , & aliam Nicopoli ambas additas prioribus sex voluit et ac propterea opus edidit referens singulis paginis octo diversas hasce lectiones octo distinctis columnis , quodque Octa-pla dictum fuit.
Ex omnibus modo indicatis Scripturae versionibus non minimum pondus habet ad hebraeos redarguendos , & ad Gentium animos ad Christi fidem in elinandos Versio Septuaginta Interpretum e quippe quum ipsa habita fuerit annis ducentis septem item M viginti ante Christi Domini ortum , & ab Hebraea gente , rogante Ethnico Principe, nullus suspicandi locus erit vel iudicio anticipato, vel parti a studio peractam iuisse, quapropter nec Apo-
150쪽
, PARS TERTIA. ra enim quandoque est latina oratio vim he. braicae linguae exponendae, quam & si qui legit nec ipse, ut Dodiissimi qui sacras litteras solos , nec primae Ecclesiae Patres Iudaei insimulare falsitatis, vel suspectae fidei poterant , quum aperta Veteris Testamenti ex Septuaginta Interpreistibus testimonia Christi Domini Divinitatem , alia. que ad ipsum spectintia proferrent: atque haec ipsa intelligentes Ethnici non nisi Divino affatu illa , quae ad unguem respondentia de Christo Domino observabant, scripta esse convincebantur, plura enim ex Veteri Testamento in medium producentes Apostoli ex Septuaginta proferebant. Illud tan-dςm non omittendum, quod coe erae, quae in diversis Ecclesiis legebantur versiones , una excepta Syriaca , omnes ex Septuaginta Interpretum Versione deducta erant, & proprio cuiusque gentis idiomate, ut AEthiopica Armenia, atque ipsa etian Itala translatae. Italam tamen seu Latinam incerti Auctoris com munem aetate Augustini & Hieronymi & in Eeeleis sis Vulgatam fuisse ex iismet Doctoribus colligi mus , qui nominibus hisce eam appellant r Hane non ex alia Verfione, sed ex ipso hebraico textu diligentissime emendavit S. Hieronymus, ut idem ipse habet i In translatioue, ait ad Desiderium loquens i) tibi .ideor errare, interroga hebraos rdiversarum urbium magistros consule: atque haec