장음표시 사용
161쪽
1 8 POLYMATHIAE urique disciplinam non tam separari, quam
iseri caeteris convenit, ct intexi . At de his integra dissertatione alibi diximus I . Quamobrem, quum de Theologis Scholasticis, qui Saeculo XII. post Petrum Lombardum floruere serino sit, eosque Theologiam turpiter foedalse cum Philosophia miscendo Recentiores nonnulli criminentur, falsium omnino id generatim esse ostendam : summum imo & decus & ornamentum Theologicae facultati addidisse dicam, quum nullus Damasceno ex Graecis, & Anselmo ex Latinis excepto ) ante ipsos vel pene nullus Universam Theologiam ordinata ratione, ut singula ex prae i actis inserantur quoesitis, pertractam verit: Utrum id crimini verti iis debeat, an potius laudi, Lector facile per se ipse dignoscet. Non equidem ignoro, quae Buloeus ab SD minus 3 reserunt, Complorantque, ex a tereationibus , verba sunt Buloei, Berenga
rianis Nominasium ca) , aliorumque risu
G Nominalium Princeps fuit Roscellinus quidam 1 Disquisitionibus nostris Disquis. 4. pag. Ido. a) Tom. l. Saec. I. Hiit. Univ. Paris. 1 3 In Metu. stud. Tlieol. cap. a.
162쪽
ΡARs TERTIA. I 40 talionibus prava quaedam in Scholas artium, ct Theologiae auditoria irrepsit docendi ratio ,
ct consuetudo a peteri tramite omnino δε- flectens: si iis enim tune nihil nisi clamo- res audiebantur, altercatioues, novarum Ab-Iuiratum inpensiones: oque caeteris praecellere pztabatur , qui aligetid ingeniosus, ct subtilius etiam eum veritatis di pendio comminiycebatur. Idipsit in firmat Du-Pin: D me dio tandem , ait, secuti undecimi Philos-phiam Aristotelicam ad Arabum methodum in
scholis publicis doceri coepisse, eamque ab inialio usum Ian um in Philosophia habuibi e , sed homines principiis istis insector paullo post eamdem in Theologiam pedetentis intulisse , iisque non solum ad enucleandas, decidendasque quaesiones Theologicas ordinarius, yed
etiam ad formandas magno numero noPas de quibus antea ne auditum quidem fuerat, gos
fuisse Ioannem sophisam Rosceliinum, S. Anselmum inter primos Disse, ct post eum
dani Sacerdos Compendii ortus, cui oceam dein substripsit, docuit Universale simplex tantum n men , & literarum congeriem , quae non naturam . quam essentiam Philosophi vocant, explicat comis munem inferioribus ; sed tantum ipsam et inferiora sive iunctim sive separatim.
163쪽
1so POLYMATHI EPetram Abaelardum , Gilbertum Porretanum, alio ue complures vulgatissimam, ac celebrem
illum reddidisse lectionibus publicis ad eamissitutis .
Verum neque modo relata, neque aliud
quidquam, quod dici possit, arguunt a Scholastica Theologia Sacram corruptam esse Facultatem , sed Scholasticos potius nonnullos ea abusos suisse , dumtaxat otanderet: At deprimis Scholasticis Doctoribus ne id quidem
verum esse, si rem perpendemus intime , comperiemus: Equidem ut errores penitus everterent, & radicitus, eadem arma, quibus
utebantur Adversiarii, tradiare &ipsi debebant Catholici Doctyres; Dialecticas illi proponebant argumentationes: ex Dialestica eruere & hos oportebat responsionum momenta :Aristotelea proponebant illi sophisimata ex Aristotelico penu & his necesse erat resiponsa ad illa aperienda, consediendaque haurire. Illa equidem ait Irenaeus ci) est vera ,
ct sine eontradictione probatio , quae etiam ab Adber riis ipsis signa testificationis profert . Quin & Deo providente factum est , ne superbi ex disputationibus liceretici discederent, ut maiori subtilitate atque argutia i) Lib. q. adversi haeres cap. I .
164쪽
ΡARs TERTIA. Isrtia Catholici essent armati: Quis superbien-.ti obstitisset Berengario in Romana Synodo , teste Leone Ostiensi i) , nisi Romani Concilii Patres acutissimum non opposuissent Albericum Cassinensem prius Monachum , tunc S. R. E. Cardinalem 7 in Sanodo Romana , verba sunt Ostiensis, neminem Zeren-gurio valuisse obsistere, ideoque Albericum moratum fuisse ad Spnodum, eumque post malios verborum confictus , quum neuter cederet sunius hebdomadae acceptis induciis , libris a persus Diaconum edidisse, omnes eius affertiones destruxisse. Usaleehicis argutiis Po retanus erroneas suas proposuit sententias. Dialectica subtilitate eas reiecit Bernardus r& ne longior sim quam par est , illud hic adii- .ciam & Bulceum prauudicato animo, nec satis
pacato scripsisse : dum ait: Plerique a)enim tum Aristotelicis regulis nImium tribuentes supra nullum , ct alios Evangelisos δώ-gistrum suum Arisoreum extollebMns: At-
quis id ex Theologis vel maxime Schola sticis somniavit Nova, nec prius audita invexisse verborum monstra queruntur alii: in dubium revocasse
165쪽
r s a PoLΥMATHIAE quae fide divina certa sunt illacrymans Steis phantas Tornacensis Episcopus de sui temporis Doctoribus, qui Scholastici dicebantur, Pontifici in haec verba scribit i): Lapsa sunt opud nos in confusione Osscinarum sacrarum sudia litterarum, dum , discipuli solis no vitalibus plaudunt, in Magiseri gloriae potius invigilant, quam doctrinae: Novar, ν centesque Iummulos, ct commentaria firmautia f/per Neologiam pol conscribunt, quibus Auditores suos demulceant, detineant, de
cipiant : uuasi non dum sufficerens Sancto
rum opusula Patrum , quos eodem Spiritu Sacram Scripturam legimus exposuisse, quo eam eo diuisse credimus Apsolos, ct Prophetas . . . . Duputatur publice contra Sacras confι- Iutiones de incomprehensibili Deitate: De Imearnatione Verbi verbosa earo, ct sanguis irreverenter litigas: individua Trinitas in tristis scatur , ct discerpitur et D tot iam fini emrores quot Doctores . . . tot scandala quot a ditoria, tot blasphemiae, quot plateae cte.
Scaolasticorum Ingenium in apta verborum novitate inducta commendari potius deberet , quam reprehendi : quum enim quotidici ci Apud Nata'. Alex. Tona. VII. e. 6. Ηist. Ee.
166쪽
tidie novi oborti sint errores, novaeque statuendae sint veritates , explicationesque Catho- Iicis dogmatibus convenientes, ut & verbis ipsis tuti essent, & pressus rem exprimerent, apta vocabula protulerunt: non secus ac Conciliorum PP. ut apte eXplicarent omnimodam conversionem substantiae Panis in Compus , & Vini in Sanguinem Christi Domini,
Transubstantiationis voce usi si int: ita & ipsi
suas quoque, atque ad res explicandas aptas inuexere voces: & quum ex Dialectica sive Aristotelis, sive Arabum ortum errores haberent , eiusque vocibus errantes sua cogitata exponerent, similibus enucleanda vocibus veritas erat aperienda : Profecto quaeque Facultas siuas habet voces, ut apportunitas exigit,& ut se dat necessitas, quemadmodum mo
net Tullius ci) Dialectieri O 'γfiei Verbis
utuntur iis , quae ipsi Graeciae nota non sunt: Geometrae vero , disset, Grammatici etiam more quodam loquuntur suo: Item isse Rethorum artes , quae sunt totα forenser, atque populares , verbis tamen in dicendo quoiprivatis utuntur, ae suis: atque ut omittam hararier elegantes, ct ingenuat, ne opificer quidem Q Lib. 3. de Finib.
167쪽
uterentur nobis incognitis , usitatis Hi . Ne que expectanda a Theologo eloquentia ii dicendo, sed Brevitas, & Persipicuitas, Bonorum ingeniorum , inquit Augustinus i in gnis es indoles, in verbis merum amare , nouperba. uuid enim prodes clavis aurea , fl operire , quod volumus , non potest: aut quid obesi nea, si hoc potest , quando nihil quaerimus, nisi patere , quod clausum es.
Quod autem Stephanus Tornacensis Episcopus, aliique tunc temporis Viri querebantur, quod in dubium statuta iam Ecclesiae dogmata revocarentur, quod Trinitas discerperetur, aliaque huiusmodi: Id sane ex eo erat, quod tunc primum Scholae, atque Publicae Academiae institutae erant, in quibus Auditores Haereticorum argumenta, altero proponente, diluente altero, exponebant: ex quo prima fronte videbatur, utraque pars ut probabilis in Scholis sustineri pro Iibito. Quod absonum sane Tornacensi erat, atquct dignum iit a Pontifice omni prorsus modo vetaretur: Liquet id ex verbis Tornacensis eiusdem, qui ad veterum Patrum. opuscula
ci Lib. 4. de Doctri Christ. cap. II.
168쪽
PARS TERTIA. Is sprovocat, atque ea sufficere scribit: ex quo in disputationes , exercitationesque in scholis habitas conclamitat: In dividua Trinitas in triviis, inquit, secatur, cum contra Sabellium arguentes, Sabellii sophismata ut deluerentur, proponebantur . Liquet ex Libello Gualterii qui Lombardum inter haereticos numerans
contra ipsium scripsit: Contra manifestas, ct damnatas etiam in Conciliis haereses, quas θ' phisae Aba lardus, Lombardus, Petrus ABD-vinus, ct Gilberrus Arretanus Libris sententiarum suarum acuunt, limant, roborant. Quod Lombardo certe nullo modo convenit, cuius sententiarum libri non modo damnati non fuerunt, sed maximi habiti sunt; immo ex eius docendi methodo, & validius errores refellebantur , & clarius catholica veritas elucescebat: Liquet tandem ex supra allatis
Dupini verbis. Hoc perspicue distinxit Doctor Angelicus , explicavit pie i : Disputatio autem, in quiens, ad duplicem finem potest ordinari. suaenam enim Disputatio ordia
natur ad removendam dubitationem , an ita
fit, ct in tali inutatione Theologica max me utendum es auctoritatibus, quas recipiunt
169쪽
is 6 POLYMATHIAE iilli , eum quibus di putatur . . . . Euaedam P ro disputatio est Magis iis in icholis non
ad removendum errorem, sed ad instruendum auditores , ut inducantur ad intellectum pe- iritatis, quam intendit: ct tunc opor et rationibus inniti investigantibus veritatis radicem , ct scientibus scire, quomodo fit verum quod diei ur; alioquin s nudis auctoritatibus Magister quaestionem determinet , cerrificabitur quidem Auditor , qaod ita es , sed nihil
ontiae , . vel intellectus acquiret , sed vacuus obsedet. Clarius id ipsi im docuit, dum inquirens num liceret Theologo Catholico de Anima Christi Domini quoestionem ponere . Non video, inquit i , quare hoc non liceat , quum quot
die in scholis Magistrorum disputeriar etiam de oliis articulis Fidei , non propter dubita- ltionem ; sed propter peritatis intellectum , manifestationem , ct confirmationem.
Optimam autem Doetrinae discendar methodum , hanc, qua scholastici usi sunt, suis se, nullus, qui sapiat, negabit, quamque pluries Angelicus ipse Doctor insinuat, usiurpatque per dubitationem scilicet, & dubitatorum
170쪽
ΡARS TERTIA. Is solutionem , ut ante ipsum Aristotilem, & post ipsi in Cartesium docuisse , supra de Philosophia agentes , diximus: Expedit ei, inquit S. Thomas I , qui vult eognoscere aliq umperitatem , Iolaere dubitationes: quia flutio dubiratorum es inventio peritatis, ct ita a
fetendum veritatem, multum valent rationes contrariarum opinionum. Et rursiis a): N
eesse est, ait, eum qui debet audire Philosophiam quod idem valet de quacumque in cui tale ) melius se habere in iudicando, si
audierit om ucs rasiones quasi adversariorum dubitaurium . Huius rei rationem stibilit luculenti ismam docens ibidem: Posterior inosigatio veritatis nihil est aliud, quom solutio
prius dubitatorum: manifestum ess autem in flutione corporalium ligaminum, quod ille , qui ignorat vinculum , non potest soloere usum Dubitatio autem de aliqua re, hoe modo je habet ad mentem, sicut pineuium corporale ad corpus , ct eumdem effectum demonsrat. In quantum enim aliquis dubitat, in tantum ps
titur aliquid sinnile iis, qui sunt stricte ligati : Sicut enim ille , qui habet pede; ligaetor