장음표시 사용
221쪽
rum dogmatum non substantiam tantum, sed& modum quoque , qtri ad Fidem etiam peditinet, explicare; multorum vero si modum sibi enucleandum proponat, extra suum institutum vagatur . Huius, ait Daniel Huetius , i
generis, sunt modi explicandar m rerum pD- rimarum Fidei, quas exedere satis es: de ma do , quo sunt, quoque sunt pro Voluntate am
Systemate rem aliquo modo explanare contendit: ita tamen , ut illud nec de Fide dicat, nec verum fatuat, sed ut verisimile tantum proponens , COI cludatque: si misellis , atque nullius ingenii mortalibus conciliare aliquo saliem modo id permissum erit et nonne hoc dandum omni scienti, qui & corda no . vit hominum, atque omni poti pIlla nec diluenda sibi obiecta proponit, immo ne eg quae sint, aperit: Haec Adversariorum occurrit obiectis, non iis modo. quae ex detortis Adversario. rum auctoritatibus obiiciunturi sed lix quoque, quae ex rationibus opponi ab Haereticis consueverunt.
1 De Concordia Rationis,& Fidei Lib.I.eap. S.
222쪽
PARS TERTIA. ao9bitrari licet . Dixi plurimarum : nam quaedam sunt, in quibus modus rei ad fidem pertinentis , pertinet ipse quoque ad Hiam , exemplum dabimus utri que: C risiumpropria vidi tute ascendisse in Caelum, dogma est Hider: suomodo id fluctum fit, an corpori detracta rapitate, an Chrisi vi sufentante eorpus , i ' sursum tollente , existimet unusqui se, ut volet cte. At Chrisi conceptio , modus Conceptionis, aeque pertinent ad Fidem : nec enim Plum in Beatae Mariae utero conceptum se credendum est; sed etiam , sine virili satu, virtute Spiritus Sancti ex materno sanguine, illaes virginitate, Anima etiam in us conceptu corpori adiuncta . Mariam peperisse
risium Lesum Fidei dogma es , sed ct clau-B Uteri foribus, ct inviolato Virginitatis Millo prodiise Infantem, Oneilii Ephesini δε-
retum, O perpetuar Ecclesiae conssus cre-
'ere nos iubet. In iis vero rebus, quorum modus ad piem nec pertiuet, nec ad dogmata explican i proxime facit extra suos limites vagatur. : suum praetergreditur institutum, quod in r Fidei dogmata contineri debet: atque ideo pientiores in hoc genere Doctores calamum
223쪽
aio POLYMATHIAE cohibuerunt ne ad alia transgrederentur , ut optime monet PetaVius: Gamobrem, inqui
ens i parcissime eas attigi, sicubi expedire vi sum es ad Antiquorum illa iranda dogmata.
Sic Liberius a Iesu separatim Dogmaticam I IO. Romae prius edidit, Mediolani deinan. I 7 3. Scholastico Polemycam : Sic quoque Franciscus Perrin Soc: Iesis Dogmaticam Theologiam eadem , qua innuimus methodo, ad usum Seminariorum duobus tomis, ut aiunt in ta ., edidit Tolosis: Manuale dein controve sarum praelo commisit, ubi nihil, quod ad dogmata non spectaret, attigit. At nullus sane, meo iudicio apertius , , methodum hac de rescribendi tenuit quam Cl. Dionysius Petauius, qui non semel scholasticas proponit Controversias; sed alienas a proposito sibi scribendi fine esse signatis tunc verbis edicit, nec pro una, nec pro alia stat Theologorum sentenata, neque alicuius proponit examinanda rationum momenta: De Scientia e. c., quam
Christus Dominus adeptus fuit disserens de Bae lite, ait 2 , neutram in portem pronunciare audeo: Isuiu simodi enim quaesiones ad
224쪽
PARS TERTIA. arisholas relegandae sunt, de quibus nihil, apud antiquos liquidi, ae definiti reperitur. Proposuit deinde quaesitum: Inhaereat ne in Anima Christi Domini Gratia creata , qua de re haec
habet: Non est plaribus ηοbis I) in hae controversia morandum : quod alieni, hoe est sh Iasiel fili insituri: non enim apud Putres tam subtilis, ct limata distinctio reperitur sancti' fleantis gratiae , ut alia sit, quae tam usim ac cidens , ct habitus inhaerescat , alia sit divi
nitas ipsa: atque id saepe aliis in locis suae Dogmaticae Theologiae a . At ubi nescio quid
novi in nonnullorum Theologorum opinione de Visione divina reprehendit, eam restilendam suscepit: rem tamen hisce verbis te
minat: Ae Iovius in ea quaesione 3 com morari nullum es opere pretium: praesertim quum nihil quod equidem meminerim de illa traditum sit a veteribus, quod minime dubitarent , quin cut totus videretur Deus, aut omnino non videretur. Eadem ratione Dogmaticam Theologiam tradidit vir summus Martinus Becanus Soc. Iesu , atque omnium O 1 dOD
225쪽
axa POLYMATHIAE dogmaticorum Theologorum Princeps Eminentissimus Robertus Bellarmiuus, de quo ob scholasticas contentiones cum Benedicto Aletino, cuius religiose Familiae adscriptus erat e iam Bellarminus Constantinus Grimaldi ab ,
ea transcribit, non omnino ad rem, quae retulerat olim Vincentius Baronius ch), cuius
haec verba sunt: Euae vero Martiales scribit de murmino, lices non sint aliena a Morinoum opinione, quod causam mereticorum iuverit a minifri ore excepi, Fellar minum de suis Ecessis reformatis optime meritum, quod illarum Theologiam miro ordine digesserit, quod fortiora argumenta proferat, quam extant apud uos auctores, ct addebat δε audiis Bellarminum in Hispania prohibitum , quod ab eius lectione aliquid mali timerent Catholicia quia argumentis validis viis debiliores dabat seolutiones: hune etiam Disse fensem doctismi Cordinalis Perronii refere
Cordinalis Antipolus in libro edito, quem inscripsit: Memoriae pag. IOo. , ubi dicit, se haec eadem propriis auribus a Perronio exce-
1 Risposta alia prim. Apologetica di Benedet to
In Apolog. tom. s. lib. 4. sesa. q. q.
226쪽
PARS TERTIA. argi pisse. Chamierum legi, omnium Calaininai rum , meo iudicio mordacissimum , ct ut di-i xit Greferus caninae eloquentiae, ei in aliquot notat ex Sanctis Putribus non sincere curata , it ze-ina per entia, quae sine dubio, potuit diligentissimo, ct peracissimo in opere prope infinito obrepere. Haec in ore plurium,une contra Bellarminum . . . Vtrum, uti
visis vertunt summe laudo, nempe Deeritatem illam , bonam fidem , qua haeresim imp gnat , ut si quas habeat vires , non dis mu- 'i Iet, O hoe ibum mirantur Haeretici , Ο solutiones reddunt illis acceptiores quod videant emanare a pectore vere candido , ct chrisi i' no. Hoesolum adjunxerim si abdit laudatusti Baronius , quod in defensione Bellamini me alias audisse memini: 'steria Aidei Boe M. superent e tum rationis Bumanae faciliora sunt sensui argumenta , t impugnant, rediponsa , quσ fendunt. 3 Quibus calculum etiam addit siuum I Grbi maidi: Verum si non praeiudicato scripsisset 1 animo subdere debuerat aliorum doctissimo, i rum Virorum de Bellarmino iudicium, Eminentissimi scilicet de Noris. qui maximi ibos tum ci Loc. citi
227쪽
si 4 POLYMA ΤΗΙ Εlum habuit, I ac praesertim Ludovici Antonii Muratorii, cuius ipse Grima Idus non semel auctoritatem,& iudicium profert io,& cui
tori a contemplare gli stritti Teologici dei celebre Cardinat Bellarmino , non potra non apparire bento sto, che quel nobile Scrittore in primo luogo hasaggia mente ravulsato , e felice mente usato ii vero melodo di confutar l' eresie, e di decidere te controversie Teologiche. Ragioni, ed Autoriti, Filosofia,ed Erudigione in sieme congiunte sono te necessarie se lodevoli arme , che in tengoni semigilanti si an is no a maneggiare , o che potano promettere la viti ria . Di que ite va iam premat pro uvedulo it Bella mino fortissimo ne li' argo mentare, e diligentissimon et P uso de Padri, o de Cone illi , e de gli altri Scrit- tori, e che da tuiti i luoghi Τeologici prende quello, che puo servire alia causa. Ma con stanchega non puo faesi valere contro gli eretici Modernil' erudietione sacra sena a la cognigione delle Lingue Greca, ed Ebraica , perci ocche hene spe G ele ragioni , e te ri spolie dipendono da i Testi Originali o dei Vecchio , o dei Nuovo Testamento , o di tanti Padri, e scritiori Greci r Anche questo soccorso, ed ornamento noi it tro vi amo nel Bellar mino, se non in grado eccellentissimo , certamente quanto si richied eva per serviriane con possesso nella sua riguardevole impresa . E questa im-
i) Ristellioni sopra i l buon gusto Par. II, cap. X.
228쪽
ΡARS TERTIA. ars subscribit ut plurimum, qui non minimas de
Roberto Bellarmino laudes pronunciat, eXpOnitque per partes. Quapropter non ab re esse putamus Controversiarum iuxta ordinem, qui in eius Tribus voluminibus continentur, indi
cem hic subnectere, ut de quibus ipse O agat,
preta ε ben grande , avendo egii traitato quasi tutis te te controversie cogit Eretici moderni , ad ampla mente et cosa non prima fatia , o non fati a contanto felicita da verun altro Teologo . La stessam anter a delle sue dispute , quantunque ad altata ali' uso delle scuole pur ε vaga, non tedia, non ista nisca r Neli' ordine, e nelle divisioni si mira un a monia continua et ne i confutare talora villani Avver farii gravi ut, e modestia convenevole ne' sentimenti , e nella favella competente purita ,ed elegan Zarnelle prove , e net disclog limento delle obbiegioni gran chiare ZZa , e brevita, e final mente net rap- portare te obbiegioni , e te parole de gli. Avversarii una sinceritii onorata . Ecco te viriti, o parte dei te virtu ,e de' pregi, che no i riconosci amo age vol-
mente net Cardinat Bellarmino, Vomo grande perta dot trina, Maggiore ancora per la pietae l' opere dei quale sono , e saranno iam pre per essere unaricca armeria della Chi es a Casiolica . ab Tribus Tomis rem ipse complectitur unive sam: Tomos singulos in Controversias distribuit, Controversias vero in Libros , Libros denique in Capita digerit.
229쪽
ai 6 POLYMATHIAE agat,& in quo libro singula contineantur qui que facile reperiat: Omnes pene ipse exponit
haere Tomo I. Septem controversiae continentur, de Verbo De ἔscripto , R non Scriptor Harum argumentum quatuor libris comprehendit, Quorum in primo agit de Libris sacris: de incertis olim, & controvet sis,atque reiectis. Alter est de Sacrae Scripturae versionibus, ubi de Uulgata praesertim e Tertius de interpetratione . Postremus de Dei Verbo non seripto, sive de Τraditionibus :Secunda controversia quinque habet Libros r Primus ell de Unitate Dei, & Divinitate Filii , & Spiritus Sancti . In secundo de Personarum Divinarum distinctione, agitur de Processione Spiritus Sancti, ubi de verbo Mli que.Tertius est de Incarnatione: de Communicatione Idiomatum t in artus de Anima Christi , eiusque Scientia r de Descensu ad Inferos r Ultimus de Christo Domino, ut Mediatore, eiusque
Τertia Controversia est de Romano Pontifice , quinque itidem Libris absolvitur: Primus est de Eeclesiae regimine: Statuit in secundo Petrum Romae sedem statuisse: Petri successores legitimos , &veros esse Romanos Pontifices: Tertius agit de Antichristo A e. reiicitque Joanna: Mulieris Pontificis fabellam. artus est de Spirituali potestate Pontificis Romani in rebus Fidei , & Morum . in intus est de Temporali Pontificis potestate. Controversia in arta est de Ecclesia Militante : In
230쪽
Haereticorum sive Antiquorum, sive Recentiorum errores, eosque scripturarum Audi trita.
ea quatuor omnino libri. Primus de Conciliis, eorumque necessitate, convocatione &c. Secundus est de
eorum Auctoritate , & Infallibilitate . In Tertio de Ecclesia toto orbe diffusa : inartus de Verae Ecclesiae notis disserit eruditissime. Controversia Quinta tres continet libros, in quihus de Militantis Ecclesiae partibus , & membris agitur : In primo de clericis, Presbyteris, Episcopis, Cardinalibus, Chore piscopis , de Sacerdotum Coelubatu &c. In secundo de Monachis , eorumque origine, confirmatione, votis &c. In tertio de Laicis, ut ad Ecclesiam pertinentibus . Sexta controversia duobus libris expletur . In Primo , Purgatorium existere probat. In secundo non in nulla discutit ad Purgatorium spectantia. Septima controversia, quae de Ecclesia Triumphante agit in tres est libros distincta : In Primo dinserit de Beatitudine, & Sanctorum Canonigatione . In secundo de Reliquiarum cultu, & Sacrarum Imaginum veneratione: In tertio modus, quo Deum colimus , Sanctosque veneramur exponitur, atquassatuitur. Tomo II. Quinque enumerantur Controversiae , quarum Prima est de Sacramentis generatim , in duos distincta Libros. In primo Haereticorum errores refellit : & Sacramentorum Institutionem , Necessi.